1. AKT I, SCENA I ДЕЙСТВИЕ I, ЯВЛЕНИЕ IACT I, SCENE I
Rzecz dzieje się w mieście.
Действие происходит в городе.The action takes place in a city.
Scena przedstawia salon w burżuazyjnym domu. --- Dywany --- meble solidne --- na ścianach w złoconych ramach premia i Bóg wie jakie obrazy. --- Rogi obfitości --- sztuczne palmy --- landszaft haftowany za szkłem. --- Pomiędzy tym stara, piękna serwantka mahoniowa i empirowy ekranik. --- Lampa z abażurem z bibuły --- stoliki, a na nich fotografie. --- Rolety pospuszczane --- na scenie ciemno. --- Gdy zasłona się podnosi, zegar w jadalni bije godzinę szóstą. --- W czasie pierwszych scen powoli rozwidnia się --- wreszcie rozwidnia się zupełnie, gdy story podniosą.
Гостиная в буржуазном доме. — Ковры — добротная мебель — на стенах, в золочёных рамах, картины, полученные в качестве премий, и бог весть какие ещё. — Рога изобилия — искусственные пальмы — вышитый пейзаж под стеклом. — Среди всего этого старинная красивая краснодеревная витрина и каминный экран в стиле ампир. — Лампа с абажуром из папиросной бумаги — столики, на них фотографии. — Шторы опущены — на сцене темно. — Когда поднимается занавес, часы в столовой бьют шесть. — В первых явлениях постепенно светает; совсем светло становится, когда поднимут шторы.The drawing room of a bourgeois home. — Carpets — solid furniture — on the walls, in gilded frames, pictures issued as premiums and goodness knows what other paintings. — Horns of plenty — artificial palms — an embroidered landscape behind glass. — Among these, a fine old mahogany display cabinet and a small Empire fire screen. — A lamp with a tissue-paper shade — little tables with photographs on them. — The blinds are down — the stage is dark. — As the curtain rises, the dining-room clock strikes six. — During the first scenes daylight gradually increases; it becomes fully light when the blinds are raised.
Chwilę scena pozostaje pusta. Słychać za kulisami szłapanie pantofli. Z lewej (sypialnia małżeńska) wchodzi Dulska w stroju niedbałym. Papiloty --- z tyłu cienki kosmyk --- kaftanik biały wątpliwej czystości --- halka włóczkowa krótka, poddarta na brzuchu. Idzie, mrucząc --- świeca w ręku. Stawia świecę na stole --- idzie do kuchni.
Некоторое время сцена пуста. За кулисами слышится шарканье туфель. Слева, из супружеской спальни, входит небрежно одетая Дульская. Папильотки — сзади жиденький клочок волос — белая кофточка сомнительной чистоты — короткая вязаная нижняя юбка, продранная на животе. Идёт, ворча, со свечой в руке. Ставит свечу на стол, идёт в кухню.For a moment the stage remains empty. Slippers shuffle offstage. Dulska enters from the left, the married couple’s bedroom, untidily dressed. Curl papers — a thin tuft of hair behind — a white jacket of doubtful cleanliness — a short knitted petticoat, torn across the belly. She walks along muttering, a candle in her hand. She sets the candle on the table and goes to the kitchen.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Kucharka! Hanka! wstawać!...
Кухарка! Ханка! Вставать!..Cook! Hanka! Get up!...
Mruczenie w kuchni.
В кухне ворчат.Muttering in the kitchen.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Co? jeszcze czas? Księżniczki! Nie z waszym nosem, a już wstałam... Cicho kucharka --- nie rezonować. Palić pod kuchnią. Hanka! chodź palić w piecu w salonie. A żywo!...
Что? Ещё рано? Принцессы! Я вам не чета, а уже встала... Молчать, кухарка, не рассуждать. Разводи огонь в плите. Ханка! Иди топить печь в гостиной. Живо!.. Хеська! Меля! Вставать! Уроки повторить — гаммы играть... Скорее... Нечего гнить в постелях!..What? There’s still time? Princesses! I’m a cut above the likes of you, and I’m up already... Quiet, cook — no answering back. Light the kitchen stove. Hanka! Come and light the drawing-room stove. Be quick!... Hesia! Mela! Get up! Go over your lessons — practise your scales... Hurry... Don’t rot in bed!...
idzie ku drzwiom na prawo
идёт к дверям справаgoes towards the doors on the right
Heśka! Mela! wstawać! lekcje przepowiedzieć --- gamy do grania... prędzej... nie gnić w łóżkach!...
Chwilę chodzi po scenie, mrucząc. Idzie do pierwszych drzwi na prawo --- zagląda --- łamie ręce, wchodzi do pokoju ze świecą.
Некоторое время ходит по сцене, ворча. Подходит к первой двери справа, заглядывает, всплёскивает руками, входит со свечой в комнату.She walks about muttering for a moment. She goes to the first door on the right, looks in, wrings her hands, and enters the room with the candle.
2. AKT I, SCENA II ДЕЙСТВИЕ I, ЯВЛЕНИЕ IIACT I, SCENE II
Dulska --- Hanka
Дульская — Ханка.Dulska — Hanka.
Hanka bosa --- spódnica ledwo zawiązana, koszula, kaftanik narzucony --- niesie smolaki i trochę węgli. Przykuca przy piecu --- rozpala --- podciąga nosem --- wzdycha. Wchodzi Dulska zła.
Ханка босая; едва успела подвязать юбку, на ней рубашка и накинутая кофточка. Несёт лучины и немного угля. Приседает у печи, разжигает, шмыгает носом, вздыхает. Входит сердитая Дульская.Hanka, barefoot, her skirt barely tied, wearing a chemise with a jacket thrown over it, carries resinous kindling and a little coal. She crouches by the stove, lights it, sniffs, and sighs. Dulska enters, angry.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Jak palisz? jak palisz? skaranie Boże z tym tłomokiem. Do krów, do krów, nie do pańskich pieców. Czego niszczysz tyle smolaków! Czekaj, ustąp się, ty do niczego --- ja ci pokażę.
Как ты топишь? Как топишь? Наказание божье с этой дурёхой. Коров тебе пасти, коров, а не господские печи топить. Зачем столько лучин портишь! Постой, отодвинься, ни на что ты не годна — я покажу. Ступай будить барышень; не захотят вставать — стаскивай одеяла.How are you lighting it? How? God’s punishment, this blockhead. You belong with the cows, the cows, not at a gentlefolk’s stove. Why waste so much kindling! Wait, move aside, you’re good for nothing — I’ll show you. Go and wake the young ladies; if they won’t get up, pull off their blankets.
przykuca sama i pali w piecu
сама приседает и разжигает печьcrouches down herself and lights the stove
Ruszaj zbudzić panienki, a jak nie zechcą wstać, to pościągaj kołdry.
Hanka idzie do pokoju dziewcząt, Dulska pali w piecu i dmucha, jaskrawy płomień oświetla jej twarz tłustą i nalaną --- wraca Hanka.
Ханка идёт в комнату девушек. Дульская разжигает печь и дует; яркое пламя освещает её жирное, одутловатое лицо. Возвращается Ханка.Hanka goes to the girls’ room. Dulska lights the stove and blows on it; the bright flame illuminates her fat, bloated face. Hanka returns.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Cóż panny? wstają?
Ну что барышни? Встают?Well? Are the young ladies getting up?
Hanka
Ханка
Hanka
Pościągałam kołdry. Panna Hesia kopnęła mnie w brzucho.
Я стянула одеяла. Барышня Хеся пнула меня в живот.I pulled off their blankets. Miss Hesia kicked me in the belly.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Wielka afera --- zgoi się do wesela.
Подумаешь, беда — до свадьбы заживёт.What a calamity — it’ll heal before your wedding.
Chwila milczenia.
Минута молчания.A moment’s silence.
Hanka
Ханка
Hanka
Proszę wielmożnej pani...
Прошу пани...If you please, ma’am...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Widzisz, jak się w piecu pali?
Видишь, как печь горит?See how the stove burns?
Hanka
Ханка
Hanka
Proszę wielmożnej pani...
Прошу пани...If you please, ma’am...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Ja o wszystkim myśleć muszę. Niedługo przez was to zejdę do grobu.
Обо всём мне думать приходится. Скоро вы меня в могилу сведёте.I have to think of everything. You’ll soon be the death of me.
Hanka
Ханка
Hanka
całuje ją w rękę
целует ей рукуkisses her hand
Proszę wielmożnej pani! Ja chciałam prosić, że ja już od pierwszego pójdę sobie.
Прошу пани! Я хотела попросить: с первого числа я уйду.If you please, ma’am! I wanted to ask — I’ll be leaving on the first.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Co? jak?
Что? Как?What? What’s that?
Hanka
Ханка
Hanka
ciszej
тишеmore quietly
Pójdę sobie.
Я уйду.I’ll be leaving.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Ani mi się waż. Ja za ciebie zapłaciłam w kantorze. Musisz dalej służyć. A to mi się podoba!
И не смей. Я за тебя в конторе заплатила. Должна дальше служить. Вот ещё новости!Don’t you dare. I paid for you at the agency. You must stay in service here. Well, I like that!
Hanka
Ханка
Hanka
Ja dam na swoje miejsce.
Я другую вместо себя найду.I’ll find someone to take my place.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Patrzcie ją! jak się odgryzła. Już jej się w głowie przewróciło. O! już miasto na nią działa... Może na pannę służącą się śpieszy? co?
Вы только посмотрите! Как огрызается. Уже голову задрала. О! Уже город на неё действует... Может, в горничные торопится? А?Just look at her! Answering back like that. She’s getting above herself already. Oh! The city’s already having its effect... Perhaps she’s in a hurry to be a lady’s maid? Eh?
Hanka
Ханка
Hanka
Proszę wielmożnej pani, to... przez panicza.
Прошу пани, это... из-за панича.If you please, ma’am, it’s... because of the young master.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
A...
А...Ah...
Hanka
Ханка
Hanka
Tak... ja nie chcę --- bo to...
Да... Я не хочу — ведь это...Yes... I don’t want to — because it’s...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Znowu?
Опять?Again?
Hanka
Ханка
Hanka
Ciągle --- a to to --- a to tak... a ja przecież...
Всё время — то это, то так... А ведь я...All the time — now this, now that... And I, after all...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
nie patrząc na nią
не глядя на неёwithout looking at her
No --- dobrze. Ja mu powiem.
Ну, хорошо. Я ему скажу.Well — all right. I’ll speak to him.
Hanka
Ханка
Hanka
Proszę wielmożnej pani --- to na nic. Przecież wielmożna pani już nie raz, nie dwa mówiła, że mówiła...
Прошу пани, это бесполезно. Ведь пани уже не раз и не два говорила, что сказала...If you please, ma’am — it’s no use. You’ve said more than once or twice that you’ve spoken to him...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
No --- ale teraz to pomoże.
Ну, а теперь поможет.Well — this time it’ll work.
Hanka
Ханка
Hanka
Bo ksiądz mówił żeby odejść.
А священник сказал, чтобы я ушла.But the priest told me to leave.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Czy ty u księdza służysz, czy u mnie?
Ты у священника служишь или у меня?Are you in the priest’s service or mine?
Hanka
Ханка
Hanka
Ale ja księdza muszę słuchać.
Но я должна слушаться священника.But I must obey the priest.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Idź po mleko i po bułki.
Ступай за молоком и булками.Go and fetch the milk and rolls.
Hanka
Ханка
Hanka
Idę, proszę wielmożnej pani
Иду, пани.Yes, ma’am, I’m going.
wychodzi
уходитexits
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
idzie ku drzwiom sypialni małżeńskiej
идёт к дверям супружеской спальниgoes towards the married couple’s bedroom door
Felicjanie! Felicjanie! wstawaj!... spóźnisz się do biura...
Фелициан! Фелициан! Вставай!.. В контору опоздаешь... Хеся! Меля! В пансион опоздаете...Felicjan! Felicjan! Get up!... You’ll be late for the office... Hesia! Mela! You’ll be late for school...
idzie do drzwi sypialni córek
идёт к дверям спальни дочерейgoes to the girls’ bedroom door
Hesia! Mela! spóźnicie się na pensję...
Hesia
Хеся
Hesia
zza sceny
за сценойoffstage
Mamuńciu, tak zimno! troszkę ciepłej wody...
Мамочка, так холодно! Хоть немного тёплой воды...Mummy, it’s so cold! A little warm water...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Jeszcze czego? Hartujcie się... Felicjan! wstajesz? Wiesz? ten błazen, twój syn, nie wrócił jeszcze do domu! Co? nic nie mówisz? naturalnie. Ojciec toleruje. Niedaleko padło jabłko od jabłoni. Ale jak będą dłużki małe --- nie zapłacę.
Ещё чего! Закаляйтесь... Фелициан! Встаёшь? Знаешь? Этот твой сын, этот шут, ещё домой не вернулся! Что? Ничего не говоришь? Разумеется. Отец потворствует. Яблочко от яблони недалеко падает. Но если маленькие должки заведёт — не заплачу.What next! Harden yourselves... Felicjan! Are you getting up? Do you know? That fool of a son of yours hasn’t come home yet! What? Nothing to say? Naturally. His father indulges him. The apple doesn’t fall far from the tree. But if he runs up any little debts — I won’t pay them.
Hanka
Ханка
Hanka
uchyla drzwi od kuchni
приоткрывает дверь кухниopens the kitchen door a little
Proszę wielmożnej pani --- stróż przyszedł o meldunki tych państwa, co się sprowadzili.
Прошу пани, дворник пришёл за пропиской тех господ, которые въехали.If you please, ma’am — the caretaker wants the registration papers for the people who’ve moved in.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Idę! Hesia! Mela! Felicjan! a to śpiąca familia. No! no! z torbami poszlibyśmy, żeby nie ja...
Иду! Хеся! Меля! Фелициан! Вот сонное семейство. Ну, ну! По миру пошли бы, кабы не я... Почему дворник оставляет новую метлу во дворе? Дождь льёт...Coming! Hesia! Mela! Felicjan! What a sleepy family. Well, well! We’d be begging in the streets if it weren’t for me... Why does the caretaker leave the new broom in the yard? It’s pouring...
wchodząc do kuchni
входя в кухнюas she enters the kitchen
Dlaczego stróż zostawia na dziedzińcu nową miotłę? Deszcz leje...
Zamyka drzwi. Głos ginie.
Закрывает дверь. Голос затихает.She shuts the door. Her voice fades away.
3. AKT I, SCENA III ДЕЙСТВИЕ I, ЯВЛЕНИЕ IIIACT I, SCENE III
Hesia --- Mela
Хеся — Меля.Hesia — Mela.
Hesia, Mela wybiegają ze swego pokoju --- krótkie spódniczki jednakowe --- barchanowe kaftaniki --- włosy rozpuszczone --- biegną do pieca --- przykucają przed drzwiczkami.
Хеся и Меля выбегают из своей комнаты. Одинаковые короткие юбки, фланелевые кофточки, волосы распущены. Бегут к печи, приседают у дверцы.Hesia and Mela run out of their room, in matching short skirts and flannel jackets, their hair loose. They run to the stove and crouch by its door.
Hesia
Хеся
Hesia
Chodź! chodź!
Иди! Иди!Come! Come!
Mela
Меля
Mela
Nie ma jej?
Её нет?Isn’t she here?
Hesia
Хеся
Hesia
Nie ma --- słyszysz przecież, jak myje głowę stróżowi. Ha! jak miło ogrzać się trochę.
Нет, ведь слышишь, как она дворнику голову моет. Ах, как хорошо хоть немного погреться.No — you can hear her giving the caretaker a dressing-down. Ah! How lovely to warm up a little.
Mela
Меля
Mela
No! nie pchaj się --- ja także...
Ну, не толкайся — я тоже...Now, don’t push — I want to as well...
Hesia
Хеся
Hesia
Czekaj... poprawię. A teraz daj grzebień, to cię uczeszę.
Постой... Я поправлю. А теперь дай гребень, я тебя причешу.Wait... I’ll fix it. Now give me the comb, and I’ll do your hair.
Mela
Меля
Mela
Daj spokój! Jak zobaczy, będzie krzyk.
Оставь! Как увидит, крик поднимет.Leave it! If she sees, there’ll be shouting.
Hesia
Хеся
Hesia
Niech krzyczy. Ja się nie boję.
Пусть кричит. Я не боюсь.Let her shout. I’m not afraid.
Mela
Меля
Mela
Ale ja się boję. To tak nieprzyjemnie, jak kto głośno krzyczy.
А я боюсь. Это так неприятно, когда громко кричат.But I am. It’s so unpleasant when someone shouts loudly.
Hesia
Хеся
Hesia
Bo ty jesteś sentymentalna. Ty się wdałaś w ojca. Lelum polelum...
Потому что ты сентиментальная. Ты в отца пошла. Ни рыба ни мясо...Because you’re sentimental. You take after Father. Such a wet blanket...
Mela
Меля
Mela
Skąd ty wiesz, jaki jest ojciec? przecież ojciec nic nie mówi.
Откуда ты знаешь, какой отец? Ведь отец ничего не говорит.How do you know what Father’s like? Father never says anything.
Hesia
Хеся
Hesia
E! już ja wiem. Zresztą masz jego nos.
Э! Уж я знаю. К тому же у тебя его нос.Oh! I know. Besides, you’ve got his nose.
Mela
Меля
Mela
To dziwne.
Как странно.That’s strange.
Hesia
Хеся
Hesia
czesze ją
причёсывает еёcombs her hair
Co?
Что?What is?
Mela
Меля
Mela
Niby że dziecko podobne do ojca albo do matki. Jak to się dzieje?
Ну, что ребёнок похож на отца или на мать. Как это получается?That a child looks like its father or mother. How does it happen?
Hesia
Хеся
Hesia
A ja wiem! a ja wiem...
А я знаю! А я знаю...Well, I know! I know...
Mela
Меля
Mela
nieśmiało
робкоtimidly
Wiesz?... powiedz...
Знаешь?.. Скажи...You know?... Tell me...
Hesia
Хеся
Hesia
Nie ma głupich --- nie powiem --- ale wiem.
Нашла дурочку — не скажу, но знаю.I’m not that silly — I won’t tell you — but I know.
Mela
Меля
Mela
Kto ci powiedział?
Кто тебе сказал?Who told you?
Hesia
Хеся
Hesia
Kucharka.
Кухарка.The cook.
Mela
Меля
Mela
O! kiedy?
О! Когда?Oh! When?
Hesia
Хеся
Hesia
Wczoraj --- jak mama poszła do teatru, a nas nie wzięła, bo to niemoralna sztuka. Poszłam do kuchni i tam Anna mi powiedziała! och! Melu!... och, Melu!...
Вчера — когда мама пошла в театр и нас не взяла, потому что пьеса безнравственная. Я пошла в кухню, и там Анна мне сказала! Ах, Меля!.. Ах, Меля!..Yesterday — when Mother went to the theatre and didn’t take us because the play was immoral. I went into the kitchen, and Anna told me there! Oh, Mela!... Oh, Mela!...
tarza się po dywanie, śmiejąc się.
катается по ковру от смехаrolls on the carpet, laughing
Mela
Меля
Mela
Hesia! Ja myślę, że to grzech.
Хеся! Мне кажется, это грех.Hesia! I think it’s a sin.
Hesia
Хеся
Hesia
Co?
Что?What is?
Mela
Меля
Mela
Mówić z kucharką o takich rzeczach.
Говорить с кухаркой о таких вещах.Talking to the cook about such things.
Hesia
Хеся
Hesia
Kiedy to prawda. Tak jest naprawdę.
Но ведь это правда. Так и бывает.But it’s true. That’s what really happens.
Mela
Меля
Mela
Gdyby to mama wiedziała.
Если бы мама узнала.If Mother knew.
Hesia
Хеся
Hesia
No to co? Krzyczałaby --- ona wiecznie krzyczy.
Ну и что? Кричала бы — она вечно кричит.So what? She’d shout — she’s always shouting.
Mela
Меля
Mela
po chwili
после паузыafter a pause
A mnie nie powiesz?
А мне не скажешь?Won’t you tell me?
Hesia
Хеся
Hesia
Nie. Nie chcę cię brać na swe sumienie. Nie gorsz malutkich!...
Нет. Не хочу брать тебя на свою совесть. Не соблазняй малых сих!..No. I don’t want you on my conscience. Thou shalt not corrupt the little ones!...
Chwilę milczą. Hesia wstaje i na palcach idzie do sypialni Zbyszka --- zagląda i wraca do pieca --- wpół drogi spotyka ją Mela --- siadają: Hesia na fotelu, a Mela zaplata jej włosy w warkocze.
Некоторое время молчат. Хеся встаёт и на цыпочках идёт к спальне Збышко; заглядывает, возвращается к печи. На полпути встречает Мелю. Хеся садится в кресло, а Меля заплетает ей косы.They are silent for a moment. Hesia gets up and tiptoes to Zbyszko’s bedroom, looks in, and returns towards the stove. Mela meets her halfway. Hesia sits in an armchair while Mela braids her hair.
Hesia
Хеся
Hesia
No! zrób teraz ze mnie dziewczę z czarną kosą spod wiejskiej strzechy...
Ну! Сделай теперь из меня девушку с чёрной косой под деревенской соломенной крышей...Now! Make me a black-braided maiden from beneath a country thatch...
Mela
Меля
Mela
To nie kręć się.
Тогда не вертись.Then stop fidgeting.
Hesia
Хеся
Hesia
Wiesz! Zbyszko znów poszedł na lumpkę.
Знаешь! Збышко опять загулял.You know! Zbyszko’s gone out carousing again.
Mela
Меля
Mela
Nie ma go?
Его нет?Isn’t he here?
Hesia
Хеся
Hesia
Nie ma. Coś bym ci powiedziała, ale przysięgnij się, że nikomu nie powiesz... nachyl się... Zbyszko lata za Hanką.
Нет. Я бы тебе кое-что сказала, только поклянись, что никому не расскажешь... Наклонись... Збышко за Ханкой бегает.No. I’d tell you something, but swear you won’t tell anyone... Bend down... Zbyszko’s chasing Hanka.
Mela
Меля
Mela
Po co?...
Зачем?..What for?...
Hesia
Хеся
Hesia
E... bo ty... co z tobą gadać!... no, powiedz sama, czy można z tobą gadać?
Э... Ведь ты... Что с тобой разговаривать!.. Ну, сама скажи, разве с тобой можно разговаривать?Oh... You’re so... What’s the use of talking to you!... Tell me yourself, can anyone talk to you?
Mela
Меля
Mela
No, bo mówisz, że lata.
Ну, ты же говоришь, что бегает.Well, you said he’s chasing her.
Hesia
Хеся
Hesia
No --- lata --- czy zaczepia --- czy kocha się --- czy jak...
Ну — бегает — или пристаёт — или влюблён — или как там...Well — chasing — or pestering — or in love — or whatever...
Mela
Меля
Mela
Och, Hesiu! Zbyszko?
Ах, Хеся! Збышко?Oh, Hesia! Zbyszko?
Hesia
Хеся
Hesia
No co? nie byłaś na Halce? nie wiesz, jak to się dzieje? Panicz, no i nieszczęsna Halka gwałtem tu idzie...
Ну что? Ты что, «Галки» не видела? Не знаешь, как это бывает? Панич — и тут неизбежно история несчастной Галки...Well? Haven’t you seen Halka? Don’t you know how it happens? A young master—and inevitably the wretched Halka story comes into it...
śmieje się serdecznie.
смеётся от душиlaughs heartily
Mela
Меля
Mela
Ale to na scenie... potem, to było wtedy, jak takie kontusze nosili --- ale Zbyszko... och, Hesiu!...
Но ведь это на сцене... И потом, это было тогда, когда такие кунтуши носили... Но Збышко... Ах, Хеся!..But that’s on the stage... Besides, that was when people wore those kontusz coats — but Zbyszko... Oh, Hesia!...
Wchodzi Hanka --- klęka przy piecu.
Входит Ханка, становится на колени у печи.Hanka enters and kneels by the stove.
Hesia
Хеся
Hesia
O, Hanka!... ja się jej zapytam. Zobaczysz, czy ja kłamię.
О, Ханка!.. Я её спрошу. Увидишь, вру ли я.Oh, Hanka!... I’ll ask her. You’ll see whether I’m lying.
Mela
Меля
Mela
ze strachem
испуганноin alarm
Hesiu! nie pytaj się --- ja... proszę!...
Хеся! Не спрашивай — я... Прошу тебя!..Hesia! Don’t ask her — I... Please!...
Hesia
Хеся
Hesia
Dlaczego? to swoja rzecz... zresztą mama nie słyszy.
Почему? Это наше дело... К тому же мама не слышит.Why? It’s our own business... Besides, Mother can’t hear.
Mela
Меля
Mela
Hesiu!... mnie czegoś przed Hanką wstyd.
Хеся!.. Мне почему-то перед Ханкой стыдно.Hesia!... Somehow I feel ashamed in front of Hanka.
Milczenie.
Молчание.Silence.
Hesia
Хеся
Hesia
cicho
тихоquietly
No, to się nie będę pytać, ale ja widziałam wczoraj, jak on ją tu a tu szczypał.
Ну, не буду спрашивать. Но я вчера видела, как он её тут и тут щипал.All right, I won’t ask, but yesterday I saw him pinching her here and here.
Mela
Меля
Mela
A mówisz, że się w niej kocha.
А ты говоришь, он её любит.And you say he’s in love with her.
Hesia
Хеся
Hesia
No... no właśnie.
Ну... Вот именно.Well... Exactly.
Mela
Меля
Mela
Przecież gdyby się w niej kochał, to by ją nie szczypał.
Ведь если бы любил, не стал бы щипать.But if he loved her, he wouldn’t pinch her.
Hesia
Хеся
Hesia
Wiesz co? ciebie pod klosz... no! no!
Знаешь что? Тебя бы под стеклянный колпак... Ну, ну!You know what? You ought to be kept under a glass dome... Really!
Mela
Меля
Mela
Za co, Hesiu, pod klosz.
За что, Хеся, под колпак?Why under a glass dome, Hesia?
Hesia
Хеся
Hesia
Za twoją głupotę!
За твою глупость!Because you’re so stupid!
Chwila. Nagle.
Пауза. Вдруг.A pause. Suddenly.
Hesia
Хеся
Hesia
Ach! chciałabym wiedzieć, gdzie ten Zbyszko tak nocami chodzi?
Ах! Хотела бы я знать, где этот Збышко по ночам ходит?Ah! I wish I knew where Zbyszko goes all night.
Mela
Меля
Mela
naiwnie
наивноinnocently
Może do parku na spacer --- teraz tak ładnie...
Может, гуляет в парке — теперь так красиво...Perhaps for walks in the park — it’s so lovely now...
Hesia
Хеся
Hesia
Głupia jesteś...
Глупая ты... Ханка! Не знаешь, куда господа по ночам ходят?You’re silly... Hanka! Do you know where gentlemen go at night?
nagle do Hanki
вдруг обращаясь к Ханкеsuddenly to Hanka
Hanka! nie wiesz ty, gdzie tak panowie po nocach chodzą?
Hanka
Ханка
Hanka
Skądże ja?...
Откуда мне знать?..How would I know?...
Hesia
Хеся
Hesia
No --- tak, jak pan Zbyszko... do rana prawie co dzień.
Ну, как пан Збышко... Почти каждый день до утра.Well — like Mr Zbyszko... Almost every day, till morning.
Hanka
Ханка
Hanka
A no musi gdzieści...
Ну, наверное, куда-нибудь...Well, somewhere, I suppose...
Hesia
Хеся
Hesia
Pytałam się go --- mówił: na lumpkę --- a kucharka śmiała się także i mówiła, że to do nocnych kawiarni. Ach, Boże! kiedy ja się już naprawdę czegoś porządnie dowiem! kiedy ja już będę duża! kiedy nie będzie przede mną tajemnic.
Я его спрашивала — он сказал: гулять. А кухарка тоже смеялась и сказала, что в ночные кафе. Ах, боже! Когда же я наконец что-нибудь толком узнаю! Когда я стану взрослой! Когда от меня перестанут всё скрывать!I asked him — he said, out on a spree — and the cook laughed too and said he goes to all-night cafés. Oh, God! When will I really find something out properly! When will I be grown up! When will people stop keeping secrets from me!
Mela
Меля
Mela
A ja tak wolę.
А я так больше люблю.But I prefer it this way.
Hesia
Хеся
Hesia
Co?
Что?What?
Mela
Меля
Mela
Nie wiedzieć o niczym. To tak jakoś miło. Ja wolę nic nie wiedzieć.
Ничего не знать. Это как-то так приятно. Мне лучше ничего не знать.Not knowing anything. It’s somehow so pleasant. I’d rather not know anything.
Hesia
Хеся
Hesia
Tuman!...
Дурёха!..Blockhead!...
4. AKT I, SCENA IV ДЕЙСТВИЕ I, ЯВЛЕНИЕ IVACT I, SCENE IV
Też same --- Dulska
Те же — Дульская.The same — Dulska.
Przez scenę jak huragan przelatuje Dulska.
Дульская проносится по сцене, как ураган.Dulska sweeps across the stage like a hurricane.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Czego wy tu? co to? ubierać się... Hanka sprzątać... Mela gamy!... Felicjanie!...
Что вы здесь? Что это? Одеваться... Ханка, убирай... Меля, гаммы!.. Фелициан!..What are you doing here? What’s this? Get dressed... Hanka, tidy up... Mela, scales!... Felicjan!...
wpada do sypialni małżeńskiej.
врывается в супружескую спальнюbursts into the married couple’s bedroom
Hesia
Хеся
Hesia
do Meli
Мелеto Mela
Zostań jeszcze --- już wicher przeleciał. Felicjanie!
Посиди ещё — буря уже пронеслась. Фелициан!Stay a little longer — the whirlwind’s passed. Felicjan!
Mela
Меля
Mela
Hesiu!...
Хеся!..Hesia!...
Hesia
Хеся
Hesia
Co? rodzicielka! e!... przesądy.
Что? Родительница! Э!.. Предрассудки.What? Our dear parent! Oh!... Prejudices.
Mela
Меля
Mela
zgorszona
возмущённоshocked
Hesiu! patrz, Hanka się śmieje.
Хеся! Смотри, Ханка смеётся.Hesia! Look, Hanka’s laughing.
Hesia
Хеся
Hesia
No to co? Niech się śmieje? Cóż to ja nie mam własnego sądu?
Ну и что? Пусть смеётся. Что же, у меня своего мнения нет? Чего смеёшься, идиотка? Убирай! Или постой. Ты когда-нибудь была в ночном кафе?So what? Let her laugh. Haven’t I a mind of my own? What are you laughing at, idiot? Get on with the cleaning! Or wait. Have you ever been to an all-night café?
do Hanki
Ханкеto Hanka
Czego się śmiejesz, idiotko? --- sprzątaj! Albo czekaj. Byłaś kiedy w nocnej kawiarni?
Hanka
Ханка
Hanka
Hi! hi! panienka też. Ja nawet nie wiem, gdzie to jest.
Хи-хи! Ну и барышня. Я даже не знаю, где они.Hee-hee! The things you say, miss. I don’t even know where they are.
Hesia
Хеся
Hesia
Boś głupia. Kucharka była, jak była młoda. Mówi, że tam panowie siedzą, piją likiery i że tam bardzo wesoło. Kucharka mówiła, że tam są młode, ładne panny i że...
Потому что ты глупая. Кухарка бывала, когда была молодая. Говорит, там господа сидят, пьют ликёры, и там очень весело. Кухарка сказала, там молодые, красивые девушки и что...Because you’re stupid. The cook went when she was young. She says gentlemen sit there and drink liqueurs, and it’s very merry. The cook said there are pretty young girls there and that...
Mela
Меля
Mela
Cicho, Hesia! Jeszcze mama usłyszy.
Тише, Хеся! Мама ещё услышит.Quiet, Hesia! Mother might hear.
Hanka wychodzi.
Ханка уходит.Hanka exits.
Hesia
Хеся
Hesia
Idź! idź! to nie dlatego, że mama, tylko że ty nie chcesz, żeby ci się w głowie rozświetliło.
Ну, ну! Не потому что мама, а потому что ты не хочешь, чтобы у тебя в голове прояснилось.Go on! It’s not because of Mother; it’s because you don’t want your eyes opened.
Mela
Меля
Mela
Mówiłam ci --- wolę nie wiedzieć.
Я тебе говорила — мне лучше не знать.I told you — I’d rather not know.
Hesia
Хеся
Hesia
Przed chwilą się sama pytałaś.
А минуту назад сама спрашивала.A moment ago you were asking me yourself.
Mela
Меля
Mela
O co?
О чём?About what?
Hesia
Хеся
Hesia
O te... dzieci...
Об этих... детях...About those... children...
Mela
Меля
Mela
To co innego.
Это другое.That’s different.
Hesia
Хеся
Hesia
Dlaczego?
Почему?Why?
Mela
Меля
Mela
Bo tamto o dzieciach to ciekawe, a to... brzydkie.
Потому что о детях интересно, а это... гадко.Because children are interesting, and this is... nasty.
Hesia
Хеся
Hesia
Wcale nie --- to jeszcze ciekawsze.
Вовсе нет — это ещё интереснее.Not at all — it’s even more interesting.
Mela
Меля
Mela
Może być --- ale mnie to zaraz potem smutno.
Может быть, но мне потом сразу грустно.Perhaps — but it makes me sad afterwards.
Hesia
Хеся
Hesia
O!... idzie lump!...
О!.. Гуляка идёт!..Oh!... Here comes the rake!...
5. AKT I, SCENA V ДЕЙСТВИЕ I, ЯВЛЕНИЕ VACT I, SCENE V
Hesia --- Mela --- Zbyszko
Хеся — Меля — Збышко.Hesia — Mela — Zbyszko.
Zbyszko --- kołnierz podniesiony, twarz zmięta, zmarznięty, skrzywiony. Młode to, a już niemożliwe, choć chwilami coś w głębi źrenic się przewija.
Збышко — воротник поднят, лицо помятое; он замёрз, кривится. Ещё молодой, а уже смотреть невозможно, хотя порой что-то мелькает в глубине глаз.Zbyszko, collar turned up, face haggard, cold and grimacing. Young, yet already a sorry sight, though at times something flickers in the depths of his eyes.
Hesia
Хеся
Hesia
Gdzie byłeś? gdzie byłeś?
Где ты был? Где был?Where were you? Where were you?
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
odsuwa ją laską
отодвигает её тростьюpushes her aside with his stick
Poszła!...
Прочь!..Clear off!...
Hesia
Хеся
Hesia
Gdzie byłeś? lumpowałeś się? mój złoty, powiedz... powiedz... ja nic nie powiem mamie.
Где был? Гулял? Миленький, скажи... Скажи... Я маме ничего не скажу.Where were you? Carousing? Darling, tell me... Tell me... I won’t tell Mother.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Poszła...
Прочь...Clear off...
Hesia
Хеся
Hesia
Ładnie się wyrażasz... Nie powiesz --- a ja wiem. W nocnej kawiarni byłeś --- likiery piłeś --- ładne panny były... tak ładnie śmierdzisz cygarami... u, u!... jak ja to lubię...
Красиво выражаешься... Не скажешь — а я знаю. В ночном кафе был, ликёры пил, красивые девушки были... Ты так славно сигарами воняешь... У-у!.. Как я это люблю...Such nice language... You won’t tell me — but I know. An all-night café — drinking liqueurs — pretty girls... You smell so deliciously of cigars... Ooh!... How I love it...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Mówię ci... poszła!
Говорю тебе... Прочь!I’m telling you... Clear off!
Mela
Меля
Mela
Hesiu! daj spokój!
Хеся! Оставь его!Hesia! Leave him alone!
Hesia
Хеся
Hesia
Tak? to tak ze mną? poczekaj! ja też dorosnę --- ja też pójdę na lumpę --- ja też będę chodziła po kawiarniach i będę pić likiery... po nocnych kawiarniach, jak ty --- jak ty!
Так? Вот ты как со мной? Постой! Я тоже вырасту, тоже пойду гулять, тоже буду ходить по кафе и пить ликёры... По ночным кафе, как ты, как ты!Oh? That’s how you treat me? Just wait! I’ll grow up too — I’ll go carousing too — I’ll go to cafés and drink liqueurs... All-night cafés, like you — like you!
skacze przed nim na jednej nodze.
прыгает перед ним на одной ногеhops on one foot in front of him
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Ładna edukacja!... ślicznie się zapowiadasz...
Прекрасное воспитание!.. Подаёшь большие надежды...A fine education!... What promise you show...
Hesia
Хеся
Hesia
A teraz, żeby cię nauczyć grzeczności w kole rodzinnym...
А теперь, чтобы научить тебя вежливости в семейном кругу... Мамочка! Мамочка!.. Збышко вернулся...And now, to teach you manners in the family circle... Mummy! Mummy!... Zbyszko’s home...
woła
кричитcalls out
Mamciu! Mamciu!... Zbyszko powrócił...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Cicho bądź!
Молчи!Be quiet!
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
wpada jak bomba
влетает, как бомбаbursts in like a bomb
Jesteś?
Ты здесь?You’re here?
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Jestem i znikam. Idę się przespać przed biurem.
Здесь, и уже исчезаю. Пойду посплю перед конторой.Here — and disappearing. I’m going to sleep before the office.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Nie! --- zostaniesz tu. Mam z tobą do pomówienia.
Нет! Останешься здесь. Мне нужно с тобой поговорить.No! You’ll stay here. I have something to say to you.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
A!... lecę z nóg.
Ах!.. Я с ног валюсь.Ah!... I’m dead on my feet.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
surowo
строгоsternly
Wierzę!...
Верю!.. Ступайте одеваться. Меля, за гаммы.I can believe it!... Go and get dressed. Mela, your scales.
do dziewcząt
девушкамto the girls
Proszę iść się ubrać. Mela do gam.
Mela
Меля
Mela
Już nie ma czasu.
Уже некогда.There’s no time now.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Pięciopalcówki --- na to starczy. Hesia znów podarła kalosze.
На упражнения для пяти пальцев хватит. Хеся опять галоши порвала.There’s time for five-finger exercises. Hesia’s torn her galoshes again.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Nie ma tu gdzie czarnej kawy?
Не найдётся здесь чёрного кофе?Is there any black coffee here?
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Nie ma, mój panie! Hesia nic nie szanuje. Nigdy z ciebie nie będzie kobieta jak należy.
Нет, милостивый государь! Хеся ничего не бережёт. Никогда из тебя порядочной женщины не выйдет.No, sir! Hesia takes care of nothing. You’ll never make a proper woman.
Dziewczęta wybiegają.
Девушки выбегают.The girls run out.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Nie ma czarnej kawy w tym zakładzie?
В этом заведении нет чёрного кофе?No black coffee in this establishment?
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Gdzie byłeś?
Где ты был?Where were you?
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
He?
А?Eh?
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Gdzie byłeś do tej pory?
Где был до сих пор?Where have you been till now?
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Gdybym mamci powiedział, to by mamcia tak skakała.
Если бы я мамочке сказал, мамочка бы вот так подскочила.If I told Mummy, Mummy would jump this high.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
O!...
О!..Oh!...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Najlepiej więc nie pytać.
Значит, лучше не спрашивать.So it’s best not to ask.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Jestem matką.
Я мать.I’m your mother.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Właśnie dlatego.
Именно поэтому.Precisely for that reason.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Muszę wiedzieć, na czym trawisz czas i zdrowie.
Я должна знать, на что ты тратишь время и здоровье.I must know what you’re wasting your time and health on.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Widzi mamcia, co mam pod nosem? Wąsy a nie mleko --- a więc...
Мамочка видит, что у меня под носом? Усы, а не молоко. А значит...Does Mummy see what’s under my nose? A moustache, not milk — and therefore...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
łamiąc ręce
всплёскивает рукамиwringing her hands
Jak ty wyglądasz!
Как ты выглядишь!Just look at you!
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
E!
Э!Oh!
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Jesteś zielony.
Ты зелёный.You’re green.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
To modny kolor. Mamcia kazała także balkony i okna pomalować na zielono.
Это модный цвет. Мамочка тоже велела балконы и окна в зелёный покрасить.It’s a fashionable colour. Mummy had the balconies and windows painted green too.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Która panna cię weźmie, jak będziesz tak wyglądał.
Какая девушка за тебя пойдёт, если ты так будешь выглядеть?What girl will have you, looking like that?
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Jeszcze gorszych biorą. Nie ma czarnej kawy w tym zakładzie?
И за худших идут. В этом заведении нет чёрного кофе?They marry worse ones. No black coffee in this establishment?
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Wyrażaj się inaczej. Ciągle myślisz, że jesteś w towarzystwie kokocic.
Выражайся иначе. Вечно тебе кажется, что ты среди кокоток.Mind your language. You always think you’re in the company of cocottes.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Takie dobre towarzystwo, jak i inne. A potem co mamcia wydziwia na kokotki. Niby to i u nas nie ma kokot w kamienicy. Sama mamcia wynajmowała tej z pierwszego piętra.
Не хуже всякого другого общества. И потом, что мамочка на кокоток нападает? Будто у нас в доме кокоток нет. Мамочка сама той на первом этаже квартиру сдала.As good a company as any other. Besides, why does Mummy pick on cocottes? As though there weren’t any in our building. Mummy herself let the flat to that one on the first floor.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
z godnością
с достоинствомwith dignity
Ale się jej nie kłaniam.
Но я с ней не здороваюсь.But I don’t acknowledge her.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Ale pieniążki za czynsz mamcia bierze od niej, że aż ha...
Зато квартирные денежки мамочка с неё берёт ещё как...But Mummy takes her rent money readily enough...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Przepraszam, to ja takich pieniędzy dla siebie nie biorę.
Извини, такие деньги я для себя не беру.Excuse me, I don’t take that sort of money for myself.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
A co mamcia z nimi robi?
А что мамочка с ними делает?What does Mummy do with it, then?
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
majestatycznie
величественноmajestically
Podatki nimi płacę.
Плачу налоги.Pay my taxes with it.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Ha... no... A ja idę spać.
А... Ну... А я иду спать.Ah... Well... I’m going to bed.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Czy ty się przestaniesz lampartować?
Ты перестанешь распутничать?Will you stop your debauchery?
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Jamais!
Никогда!Jamais!
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Ja długów płacić nie będę.
Я твоих долгов платить не буду.I won’t pay your debts.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
E! to już o tym później.
Э! Об этом потом.Oh! We’ll talk about that later.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Zbyszko! Zbyszko! na tom cię mlekiem swym karmiła, żebyś nasze uczciwe i szanowane nazwisko po kawiarniach i spelunkach włóczył.
Збышко! Збышко! Для того я тебя своим молоком кормила, чтобы ты наше честное, уважаемое имя по кафе и притонам таскал?Zbyszko! Zbyszko! Did I nurse you with my own milk so you could drag our honest, respected name through cafés and dens of vice?
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Było mnie chować mączką Nestle'a --- podobno doskonała.
Надо было растить меня на детской питательной смеси Нестле — говорят, прекрасная.You should have brought me up on Nestlé’s infant food — excellent, they say.
Dulska siada przy stole, zgnębiona. Zbyszko podchodzi, siada na stole i mówi do niej poufale.
Дульская удручённо садится у стола. Збышко подходит, садится на стол и фамильярно обращается к ней.Dulska sits down at the table, dejected. Zbyszko comes over, sits on the table, and addresses her familiarly.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
No... nie martwiuchny się, pani Dulska. Ale co mamcia chce, żebym ja tu z wami w domu robił? Nikt nie bywa... żyjemy jak ostatnie sobki.
Ну... Не огорчайся, пани Дульская. Но чего мамочка хочет, что мне дома с вами делать? Никто не бывает... Живём как последние эгоисты.Come... Don’t be downhearted, Mrs Dulska. But what does Mummy expect me to do here at home with you? Nobody comes... We live like utterly selfish recluses.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Ciężkie czasy --- nie ma na przyjęcia.
Времена тяжёлые — не на что приёмы устраивать.Times are hard — we can’t afford entertaining.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
E! człowiek jest zwierzęciem towarzyskim. Musi od czasu do czasu myśl wymienić. O! widzi mamcia, myśl --- to wielkie słowo. Choć ono się stąd gna, to przecież tu i ówdzie się jeszcze kręci...
Э! Человек — животное общественное. Ему нужно время от времени обменяться мыслью. О! Видит мамочка: мысль — великое слово. Хоть её отсюда гонят, кое-где она всё-таки ещё водится...Oh! Man is a social animal. He must exchange a thought from time to time. See, Mummy, a thought — a mighty word. Though it’s driven from here, it still hangs about in a place or two...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Ja tam nie mam czasu myśleć...
Мне думать некогда...I’ve no time to think...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Właśnie, właśnie. Więc też ja myk z domu, bo w domu właściwie cmentarz. A czego? Myśli --- swobodnej, szerokiej myśli.
Именно, именно. Вот я и удираю из дому: дома-то, собственно, кладбище. Чего? Мысли — свободной, широкой мысли.Exactly, exactly. So I clear out, because this house is really a graveyard. Of what? Of thought — free, expansive thought.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
A więc do kawiarni, do...
Значит, в кафе, в...So, to cafés, to...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Tak --- tak! do... Co mamcia może wiedzieć, którymi to drogami chadza ludzka myśl, nawet takiego jak ja kołtuna.
Да, да! В... Откуда мамочке знать, какими путями человеческая мысль ходит, даже мысль такого мещанина, как я.Yes — yes! To... What can Mummy know of the paths human thought takes, even the thought of a philistine like me?
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Jesteś głupi. Ty i twój ojciec --- to jedna dusza. On co dzień w cukierni, a ty --- Bóg wie gdzie...
Ты дурак. Ты и твой отец — одна душа. Он каждый день в кондитерской, а ты бог знает где...You’re a fool. You and your father are two of a kind. He’s at the confectioner’s every day, and you — God knows where...
6. AKT I, SCENA VI ДЕЙСТВИЕ I, ЯВЛЕНИЕ VIACT I, SCENE VI
Dulska --- Dulski --- Zbyszko
Дульская — Дульский — Збышко.Dulska — Dulski — Zbyszko.
Dulski, zasuszony urzędnik, wchodzi ubrany bardzo porządnie, do wyjścia --- czyści kapelusz.
Входит Дульский — иссохший чиновник, очень аккуратно одетый для выхода. Чистит шляпу.Dulski enters, a dried-up clerk, very neatly dressed to go out. He brushes his hat.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
No, wreszcie...
Ну, наконец-то...Well, at last...
Dulski
Дульский
Mr Dulski
poprawia kołnierzyk przed lustrem.
поправляет воротничок перед зеркаломadjusts his collar in the mirror
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Dzień dobry ojcu!
Доброе утро, отец!Good morning, Father!
Dulski
Дульский
Mr Dulski
gestem wita syna.
приветствует сына жестомgreets his son with a gesture
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
do męża
мужуto her husband
Dziś fasujesz!
Сегодня жалованье получаешь!You collect your pay today!
Dulski
Дульский
Mr Dulski
kiwa głową.
кивает головойnods
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
A uważaj, żebyś nie zgubił. Na co czekasz? A! cygaro... Zbyszko --- daj cygaro ojcu znad pieca.
Смотри, не потеряй. Чего ждёшь? А! Сигару... Збышко, дай отцу сигару, там, над печью.Mind you don’t lose it. What are you waiting for? Ah! Your cigar... Zbyszko — give your father a cigar from above the stove.
Dulski
Дульский
Mr Dulski
bierze cygaro, które Zbyszko zdjął znad pieca --- próbuje je.
берёт сигару, которую Збышко снял с печи, пробует еёtakes the cigar Zbyszko has fetched from above the stove and tests it
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
A czy wiesz, o której twój synek do domu wrócił?
А знаешь, в котором часу твой сыночек домой вернулся?Do you know what time your precious son came home?
Dulski
Дульский
Mr Dulski
wzrusza ramionami, że mu to obojętne, i wychodzi środkowymi drzwiami.
пожимает плечами, показывая, что ему всё равно, и уходит в среднюю дверьshrugs to show he does not care, and exits through the centre door
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Zwariować można z tym człowiekiem.
С этим человеком с ума сойти можно.That man could drive one mad.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Tak go mama wychowała.
Мама его так воспитала.That’s how Mother trained him.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Nie --- to już zanadto.
Нет, это уж слишком.No — that’s too much.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Dobranoc. Idę się zdrzemnąć.
Спокойной ночи. Пойду вздремну.Good night. I’m going for a nap.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
A biuro?
А контора?And the office?
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
ziewając
зеваяyawning
Nie ucieknie.
Не убежит.It won’t run away.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
zatrzymując go
останавливая егоstopping him
Zbyszko! przyrzeknij mi, że się poprawisz.
Збышко! Пообещай мне, что исправишься.Zbyszko! Promise me you’ll reform.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Nigdy --- wolę raczej zdać egzamin państwowy.
Никогда — я уж лучше государственный экзамен сдам.Never — I’d rather take the state examination.
Wychodzi do swego pokoju.
Уходит в свою комнату.He exits to his room.
7. AKT I, SCENA VII ДЕЙСТВИЕ I, ЯВЛЕНИЕ VIIACT I, SCENE VII
Dulska --- Hanka --- potem Zbyszko
Дульская — Ханка — затем Збышко.Dulska — Hanka — then Zbyszko.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Zetrzyj fortepian --- popraw w piecu. Czy kucharka ubrana do miasta?
Протри рояль — поправь огонь в печи. Кухарка оделась в город?Dust the piano — see to the stove. Is the cook dressed to go out?
Hanka
Ханка
Hanka
Tak, proszę pani.
Да, пани.Yes, ma’am.
Dulska wychodzi do kuchni. Hanka chwilę sprząta. --- Zbyszko wychyla się ze drzwi.
Дульская уходит в кухню. Ханка некоторое время убирает. Збышко выглядывает из двери.Dulska goes to the kitchen. Hanka cleans for a moment. Zbyszko peeps out of his door.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Hanka? jesteś sama?
Ханка? Ты одна?Hanka? Are you alone?
Hanka
Ханка
Hanka
Daj mi pan spokój!
Оставьте меня, пан!Leave me alone, sir!
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Cóż ci za mucha na nos siadła?
Что это на тебя нашло?What’s got into you?
Hanka
Ханка
Hanka
milczy
молчитis silent
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Chodź tu! pokaż mordeczkę! czegoś zła?...
Иди сюда! Покажи мордашку! Что сердитая?..Come here! Show me your little face! Why so cross?...
Hanka
Ханка
Hanka
milczy, tylko coraz energiczniej sprząta --- widać w niej walkę wewnętrzną.
молчит, только убирает всё усерднее; видна внутренняя борьбаis silent, merely cleaning more vigorously; her inner struggle is visible
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Taka jesteś brzydka, jak się nadmiesz.
Такая ты некрасивая, когда надуешься.You’re so ugly when you sulk.
Hanka
Ханка
Hanka
nagle
вдругsuddenly
Pewnie... te panny, co pan od nich wraca, to ładniejsze.
Ну конечно... Те барышни, от которых вы возвращаетесь, красивее.Of course... Those young ladies you’re coming back from are prettier.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
A! tędy cię wiedli. O to ci chodzi.
А! Вот куда ветер дует. Так вот в чём дело.Ah! So that’s the way the wind blows. That’s what’s bothering you.
Hanka
Ханка
Hanka
Mnie o nic nie chodzi --- tylko nie chcę, żeby mnie pan sekował.
Ничего меня не беспокоит — только не хочу, чтобы вы ко мне приставали.Nothing’s bothering me — I just don’t want you pestering me.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Jak będziesz dla mnie lepsza, to będę w domu siedział.
Будешь со мной поласковее — буду дома сидеть.If you’re nicer to me, I’ll stay at home.
Hanka
Ханка
Hanka
Ja ta nie potrzebuje. Może se pan iść do tych pannów.
Мне того не надо. Можете себе идти к тем барышням.I don’t need that. You can go to those young ladies.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Albo to prawda! Aż się za mną trzęsiesz.
Как же, правда! Сама вся по мне дрожишь.As if that were true! You’re trembling with longing for me.
Hanka
Ханка
Hanka
Niech pan idzie, bo jeszcze starsza pani wejdzie.
Уходите, а то ещё старшая пани войдёт.Go away, or the mistress might come in.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Ale o... Pocałuj pana w rękę, za to, żeś go rozgniewała.
Ну вот ещё... Поцелуй пану руку за то, что рассердила его.Oh, nonsense... Kiss your master’s hand for making him angry.
Hanka
Ханка
Hanka
śmiejąc się
смеясьlaughing
Figa!
Вот вам!Not a chance!
uderza go po łapie.
ударяет его по рукеslaps his hand
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
A ty szelmo...
Ах ты плутовка...You little rascal...
Chce ją objąć --- wchodzi Mela, która wydaje lekki okrzyk --- potem zaczerwieniona, z oczyma spuszczonymi idzie do fortepianu --- Hanka ucieka --- Mela siada i gra ćwiczenia pięciopalcowe. Gdy Mela zostaje sama, chwilkę gra --- potem wstaje, idzie do pokoju Zbyszka i puka.
Хочет обнять её. Входит Меля, слегка вскрикивает, затем, покраснев и опустив глаза, идёт к роялю. Ханка убегает. Меля садится и играет упражнения для пяти пальцев. Оставшись одна, ещё немного играет, затем встаёт, идёт к комнате Збышко и стучит.He tries to embrace her. Mela enters with a little cry; then, blushing, eyes lowered, she goes to the piano. Hanka runs away. Mela sits and plays five-finger exercises. Once alone, she plays a moment longer, then rises, goes to Zbyszko’s room, and knocks.
Mela
Меля
Mela
Zbyszko!
Збышко!Zbyszko!
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
wychyla głowę ze drzwi --- nieubrany
высовывает голову из двери, неодетыйputs his head out of the door, undressed
Czego?
Чего?What?
Mela
Меля
Mela
tajemniczo
таинственноmysteriously
Nie bójcie się... ja nic mamci nie powiem.
Не бойтесь... Я мамочке ничего не скажу.Don’t be afraid... I won’t tell Mummy anything.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Na czysto zwariowała.
Совсем спятила.She’s gone quite mad.
Mela
Меля
Mela
Bo przecież to nie wasza wina.
Ведь вы не виноваты.After all, it isn’t your fault.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Co?
Что?What?
Mela
Меля
Mela
nieśmiało
робкоtimidly
No... Hanka i ty... jeżeli wy...
Ну... Ханка и ты... Если вы...Well... Hanka and you... If you...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
A fe! mówić o takich rzeczach? Wstydź się... majtki widać, a --- taka popsuta...
Фу! Говорить о таких вещах? Стыдись... Панталончики видны, а уже такая испорченная...For shame! Talking of such things? You ought to be ashamed... Your drawers still show, and you’re already so corrupt...
Mela
Меля
Mela
Ja? ależ Zbyszko --- ja właśnie myślę przeciwnie... ja...
Я? Но, Збышко, я как раз наоборот думаю... Я...I? But, Zbyszko — I think quite the opposite... I...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Daj mi spokój!
Оставь меня!Leave me alone!
Chowa się. Mela stoi smutna i zamyślona --- podchodzi do fortepianu i zaczyna grać --- w tej chwili wpada Hesia w płaszczyku i kapeluszu. Taki sam płaszczyk i kapelusz ma w ręku dla Meli --- na ziemię rzuca książki w paskach.
Прячется. Меля стоит грустная и задумчивая, подходит к роялю и начинает играть. В эту минуту вбегает Хеся в пальто и шляпе. В руке у неё такое же пальто и шляпа для Мели. Книги, связанные ремешками, бросает на пол.He withdraws. Mela stands, sad and thoughtful, then goes to the piano and begins to play. Hesia rushes in wearing a coat and hat, carrying an identical coat and hat for Mela. She throws books in straps onto the floor.
8. AKT I, SCENA VIII ДЕЙСТВИЕ I, ЯВЛЕНИЕ VIIIACT I, SCENE VIII
Mela --- Hesia --- Dulska --- Hanka
Меля — Хеся — Дульская — Ханка.Mela — Hesia — Dulska — Hanka.
Hesia
Хеся
Hesia
Ubieraj się, Ofelio! żywo! już chłopcy idą do szkoły.
Одевайся, Офелия! Живо! Мальчики уже в школу идут.Get dressed, Ophelia! Quickly! The boys are already on their way to school.
Mela
Меля
Mela
wstaje --- kładzie płaszczyk i kapelusz
встаёт, надевает пальто и шляпуrises and puts on her coat and hat
Hesiu! ty nie będziesz tak strzelała oczami na tego wysokiego studenta.
Хеся! Ты не будешь так глазками стрелять на того высокого студента.Hesia! You’re not to make eyes like that at that tall student.
Hesia
Хеся
Hesia
Będę robiła, co mi się podoba.
Буду делать, что мне нравится.I’ll do as I please.
Mela
Меля
Mela
Mnie za ciebie wstyd.
Мне за тебя стыдно.I’m ashamed of you.
Hesia
Хеся
Hesia
To się wstydź! A spróbuj co powiedzieć przed mamą, to ja zaraz powiem, że ty zamiast spać w nocy, wzdychasz. Mama się będzie za to więcej gniewała, jak za studenta.
Ну и стыдись! Попробуй маме что-нибудь сказать, я тут же расскажу, что ты вместо того, чтобы спать, всю ночь вздыхаешь. За это мама рассердится больше, чем за студента.Be ashamed, then! Try telling Mother anything, and I’ll tell her at once that you sigh all night instead of sleeping. Mother will be angrier about that than about the student.
Mela
Меля
Mela
To wątpię.
Сомневаюсь.I doubt that.
Hesia
Хеся
Hesia
Ale ja nie. Mama mnie zna i wie, że ja znam granice i że ja się nie zapomnę...
А я нет. Мама меня знает, знает, что я знаю границы и не позволю себе лишнего...I don’t. Mother knows me, and she knows I know the limits and won’t forget myself...
Mela
Меля
Mela
Jak ty to rozumiesz?
Как ты это понимаешь?What do you mean by that?
Hesia
Хеся
Hesia
Ja już wiem, co mówię, o lelijo z pól rodzinnych!
Уж я знаю, что говорю, о лилия родных полей!I know what I’m saying, O lily of our native fields!
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Hanka! chodź odprowadzić panienki.
Ханка! Иди проводить барышень.Hanka! Come and take the young ladies to school.
Hanka
Ханка
Hanka
w kuchni
в кухнеin the kitchen
Idę!
Иду!Coming!
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Macie parasol? iść prosto --- nie oglądać się. Pamiętać: skromność --- skarb dziewczęcia.
Зонтик взяли? Идти прямо, не оглядываться. Помните: скромность — сокровище девушки. Не горбись...Have you your umbrella? Walk straight ahead — no looking round. Remember: modesty is a maiden’s treasure. Don’t stoop...
do Hesi
Хесеto Hesia
Nie garb się...
Hanka wchodzi w chustce.
Входит Ханка в платке.Hanka enters wearing a shawl.
Hesia
Хеся
Hesia
rzuca jej książki
бросает ей книгиthrows her the books
Bierz, ciućmo pokręcona. Do widzenia mamci!
Бери, растяпа косолапая. До свидания, мамочка!Take these, you clumsy lump. Goodbye, Mummy!
Dziewczęta wychodzą z Hanką. Dulska chodzi, ściera prochy --- wzdycha --- dzwonek w przedpokoju --- Dulska idzie otwierać ostrożnie --- zobaczywszy lokatorkę, cofa się.
Девушки уходят с Ханкой. Дульская ходит, вытирает пыль, вздыхает. Звонок в передней; Дульская осторожно идёт открывать. Увидев квартирантку, отступает.The girls leave with Hanka. Dulska walks about, dusting and sighing. The front-door bell rings. She goes cautiously to open it and steps back at the sight of the lodger.
9. AKT I, SCENA IX ДЕЙСТВИЕ I, ЯВЛЕНИЕ IXACT I, SCENE IX
Lokatorka --- Dulska
Квартирантка — Дульская.The lodger — Dulska.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Przepraszam... jestem nieubrana. Proszę panią --- zaraz wrócę.
Простите... Я неодета. Прошу вас, я сейчас вернусь.Forgive me... I’m not dressed. Do come in — I’ll be back in a moment.
Lokatorka
Квартирантка
Lodger
Ja tylko na chwilkę. Niech się pani gospodyni nie krępuje.
Я только на минутку. Не стесняйтесь, пани хозяйка.Only for a moment. Please don’t put yourself out, madam.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Tak --- tak --- wrzucę tylko co na siebie.
Да, да... Только что-нибудь накину. Прошу вас на диван.Yes — yes — I’ll just throw something on. Please sit on the sofa.
biegnie do swego pokoju. Lokatorka wchodzi powoli. Jest bardzo blada i smutna. Widocznie przeszła jakąś ciężką chorobę i moralne zmartwienie. Siada na najbliższym krześle --- patrzy w ziemię i siedzi nieruchoma. Po chwili wchodzi Dulska, odziana w barchanowy, dostatni szlafrok.
Бежит в свою комнату. Квартирантка медленно входит. Она очень бледна и печальна; видно, что перенесла тяжёлую болезнь и душевное потрясение. Садится на ближайший стул, смотрит в пол и сидит неподвижно. Через некоторое время входит Дульская в добротном фланелевом халате.She runs to her room. The lodger enters slowly, very pale and sad. Plainly she has suffered a serious illness and deep distress. She sits on the nearest chair, gazes at the floor, and remains motionless. After a moment Dulska enters in a substantial flannel dressing gown.
Proszę panią na kanapę.
Lokatorka
Квартирантка
Lodger
Dziękuję. Tylko parę słów. Dostałam list pani...
Спасибо. Только несколько слов. Я получила ваше письмо...Thank you. Just a few words. I received your letter...
urywa. Milczenie.
обрывает речь. Молчаниеbreaks off. Silence
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Pani już zupełnie wyszła ze szpitala?
Вы уже окончательно выписались из больницы?Have you left hospital for good now?
Lokatorka
Квартирантка
Lodger
Tak. Pozawczoraj mnie mama przywiozła.
Да. Позавчера мама меня привезла.Yes. Mother brought me home the day before yesterday.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Widzę, że pani zdrowa.
Вижу, вы здоровы.I see you’re well.
Lokatorka
Квартирантка
Lodger
ze smutnym uśmiechem
с печальной улыбкойwith a sad smile
O! jeszcze daleko!
О! Ещё далеко!Oh! Far from it!
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Och! w domeczku swoim wróci pani szybko do sił. Dla kobiety nie ma jak dom. Ja zawsze to powtarzam.
Ах! В собственном доме вы быстро наберётесь сил. Для женщины нет ничего лучше дома. Я всегда это повторяю.Oh! You’ll soon regain your strength in your own dear home. Nothing like a home for a woman. I always say so.
Lokatorka
Квартирантка
Lodger
Tak, skoro ktoś ma ten dom.
Да, если этот дом у неё есть.Yes, if one has a home.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Wszakże pani ma męża, stanowisko.
Ведь у вас есть муж, положение.But you have a husband, a position.
Lokatorka
Квартирантка
Lodger
Tak... ale...
Да... Но... Скажите, пани. Неужели непременно нужно, чтобы я к первому числу съехала?Yes... But... Tell me, madam. Is it really necessary for me to move out by the first?
milczenie. Z wysiłkiem.
молчание. С усилиемsilence. With an effort
Proszę pani. Czy to rzeczywiście konieczne, ażebym na przyszłego pierwszego się wyprowadziła?
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Proszę pani... ja mieszkania pani koniecznie potrzebuję dla krewnych.
Видите ли... Ваша квартира непременно нужна мне для родственников.You see... I absolutely need your flat for some relatives.
Lokatorka
Квартирантка
Lodger
Wolałabym pozostać. Trudno będzie znaleźć w zimie.
Я бы предпочла остаться. Зимой трудно будет найти.I’d rather stay. It will be hard to find somewhere in winter.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Ach, to niemożliwe. Powtarzam pani, niemożliwe.
Ах, это невозможно. Повторяю, невозможно.Oh, impossible. I repeat, impossible.
Lokatorka
Квартирантка
Lodger
Przecież przy dobrej woli. Wiem, że pani kazała kartę na mieszkanie wywiesić, a więc krewni pani się nie sprowadzają.
Но если бы вы захотели. Я знаю, вы велели вывесить объявление о сдаче, значит, родственники не въезжают.Surely, with a little goodwill. I know you’ve put up a notice to let the flat, so your relatives aren’t moving in.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
sznurując usta
поджимая губыpursing her lips
Ach! niech pani nie zmusza mnie do sprawienia jej przykrości.
Ах! Не вынуждайте меня огорчать вас.Oh! Don’t force me to say something unpleasant.
Lokatorka
Квартирантка
Lodger
Czy pani ma mi co do zarzucenia?
Вы можете меня в чём-то упрекнуть?Have you anything to reproach me with?
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
z wybuchem
вспыхнувwith an outburst
A! proszę pani, to już przechodzi granice! A skandal, który pani przez swe otrucie wywołała!
Ах, пани, это уж переходит все границы! А скандал, который вы своим отравлением устроили!Really, madam, that’s beyond the limit! What about the scandal you caused by poisoning yourself!
Lokatorka
Квартирантка
Lodger
A więc o to chodzi?
Так вот в чём дело?So that’s it?
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
A o cóż innego? Płacili mi państwo czynsz --- dzieci i psów nie mieli, ostatecznie tyle co o te ranne trzepanie dywanów się rozchodziło. I mogliby państwo mieszkać nadal, aż tu... skoro o tym pomyślę, pąsy na mnie biją. Pogotowie ratunkowe przed moją kamienicą!!! Pogotowie! jak przed szynkiem, gdzie się pobiją.
А в чём же ещё? Платили вы мне за квартиру — ни детей, ни собак не держали, ну, разве что из-за утреннего выбивания ковров были разговоры. И жили бы дальше, если бы не... Как вспомню, краской заливаюсь. Скорая помощь перед моим домом!!! Скорая! Словно перед кабаком после драки.What else? You paid your rent — no children or dogs — at most there was that business about beating carpets early in the morning. You could have stayed, but then... I blush at the very thought. An ambulance outside my building!!! An ambulance! As though it were a tavern after a brawl.
Lokatorka
Квартирантка
Lodger
Ależ, proszę pani, wypadek może się zdarzyć wszędzie.
Но, пани, несчастье может случиться где угодно.But, madam, an accident can happen anywhere.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
W porządnej kamienicy wypadki się nie trafiają. Czy pani widziała kiedy przed hrabską kamienicą Pogotowie? Nie! A potem ta publika w gazetach! Trzy razy wymienione nazwisko Dulskiej --- nazwisko moich córek przy takim skandalu...
В приличном доме несчастий не бывает. Видели вы хоть раз скорую перед графским домом? Нет! А потом эта огласка в газетах! Три раза фамилию Дульской назвали — фамилию моих дочерей, при таком скандале...Accidents don’t happen in a respectable building. Have you ever seen an ambulance outside a count’s house? No! And then all that publicity in the papers! Dulska’s name three times — my daughters’ name, in connection with such a scandal...
Lokatorka
Квартирантка
Lodger
Ależ, proszę pani --- chyba pani zna przyczyny i...
Но, пани, ведь вы знаете причины, и...But, madam — surely you know the reasons, and...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Wielka afera, że pani mąż, no i ta dziewczyna... to swoja rzecz...
Подумаешь, беда, что ваш муж, ну, и эта девушка... Это домашнее дело...What a fuss, your husband and that girl... That’s your own affair...
Lokatorka
Квартирантка
Lodger
Ależ to była moja sługa. To szkaradztwo. Ja tego znieść nie mogłam. Skoro się przekonałam...
Но это была моя служанка. Это мерзость. Я не могла этого вынести. Когда убедилась...But she was my servant. It was vile. I couldn’t bear it. Once I was certain...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Zażyła pani zapałek... taka trywialna trucizna... Ludzie się śmieli. I jeszcze jak się to skończyło. Cała komedia --- gdyby pani była umarła --- no...
Вы наглотались спичек... Такой пошлый яд... Люди смеялись. И ещё чем кончилось. Целая комедия — если бы вы умерли, ну...You swallowed matches... Such a vulgar poison... People laughed. And the way it ended, too. A complete farce — if you’d died, well...
Lokatorka
Квартирантка
Lodger
Sama żałuję.
Сама жалею.I regret it myself.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Nie mówię dlatego --- tylko że to niby śmierć, to zawsze coś niby... ale tak... no... powiadam pani, śmieli się. Kiedyś jadę tramwajem --- przejeżdżamy koło mej kamienicy, bo przystanek trochę dalej --- a jacyś dwaj panowie pokazują na mój dom i mówią --- patrz! to ten dom, co się ta zazdrosna żona truła... I zaczęli się śmiać. Myślałam, że tam na miejscu zostanę w tym tramwaju.
Я не потому говорю, только смерть — это всё-таки как бы... А так... Ну... Говорю вам, смеялись. Как-то еду в трамвае; проезжаем мимо моего дома, остановка чуть дальше, а двое господ показывают на дом и говорят: смотри, вот дом, где ревнивая жена травилась... И стали смеяться. Думала, так и помру на месте, в том трамвае.I don’t mean that — only death is always something rather... But this way... Well... I tell you, they laughed. Once I was on a tram; we passed my building, the stop being a little further on, and two gentlemen pointed at it and said: look, that’s where the jealous wife poisoned herself... And they laughed. I thought I’d drop dead on the spot in that tram.
Lokatorka
Квартирантка
Lodger
pokornie
покорноhumbly
Ja panią bardzo przepraszam za te nieprzyjemności.
Очень прошу простить меня за эти неприятности.I’m very sorry for the unpleasantness I caused you.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
E! moja pani --- publika została publiką.
Э, пани! Огласка остаётся оглаской.Oh, madam — publicity is publicity.
Lokatorka
Квартирантка
Lodger
Ja bardzo to przechorowałam. Zresztą ja nie wiedziałam co robię. Ja byłam wtedy jak szalona...
Я очень тяжело всё это перенесла. И потом, я не понимала, что делаю. Я тогда была словно безумная...I suffered terribly through it all. Besides, I didn’t know what I was doing. I was like a madwoman then...
płacze cicho
тихо плачетweeps quietly
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Pewnie, moja pani. Każdy samobójca musi być szalony i stracić poczucie moralności i wiary w obecność Boga. To, to jest tchórzostwo. Tak jest --- tchórzostwo. A potem zagłada własnej duszy. Dobrze, że samobójców chowają osobno. Niech się nie pchają między porządnych ludzi. Zabijać się!... I dla kogo? Dla mężczyzny. A żaden mężczyzna, moja pani, nie jest wart, aby przez niego iść na potępienie wieczne.
Разумеется, пани. Каждый самоубийца должен быть безумцем и утратить чувство нравственности и веру в присутствие бога. Это трусость. Именно, трусость. И ещё погибель собственной души. Хорошо, что самоубийц отдельно хоронят. Нечего им между порядочными людьми лезть. Убивать себя!.. И из-за кого? Из-за мужчины. А ни один мужчина, пани, не стоит того, чтобы ради него идти на вечное осуждение.Of course, madam. Every suicide must be mad, and must have lost all moral sense and faith in God’s presence. It’s cowardice. Yes — cowardice. And the destruction of one’s own soul. It’s a good thing suicides are buried separately. They shouldn’t thrust themselves among respectable people. Killing oneself!... And for whom? For a man. No man, madam, is worth going to eternal damnation for.
Lokatorka
Квартирантка
Lodger
Proszę pani, to nie chodziło o mężczyznę, ale o męża.
Пани, дело было не в мужчине, а в муже.Madam, it wasn’t a man, it was my husband.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
E!
Э!Oh!
Lokatorka
Квартирантка
Lodger
Nie mogłam ścierpieć tego pod moim dachem.
Я не могла терпеть этого под своей крышей.I couldn’t bear it under my own roof.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Lepiej pod swoim, niż pod cudzym. Mniejsza publika. Nikt nie wie.
Лучше под своей, чем под чужой. Меньше огласки. Никто не знает.Better under your own than somebody else’s. Less publicity. Nobody knows.
Lokatorka
Квартирантка
Lodger
Ale ja wiem.
Но я знаю.But I know.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Moja pani! Na to mamy cztery ściany i sufit, aby brudy swoje prać w domu i aby nikt o nich nie wiedział. Rozwłóczyć je po świecie, to ani moralne, ani uczciwe. Ja zawsze tak żyłam, ażeby nikt nie mógł powiedzieć, iż byłam powodem skandalu. Kobieta powinna przejść przez życie cicho i spokojnie. Ta już to jest tak i żadne nic nie pomoże.
Пани! Для того у нас четыре стены и потолок, чтобы грязное бельё стирать дома и чтобы никто о нём не знал. Разносить его по свету и безнравственно, и нечестно. Я всегда жила так, чтобы никто не мог сказать, что я стала причиной скандала. Женщина должна пройти жизнь тихо и спокойно. Так оно и есть, и ничего тут не поделаешь.Madam! That’s why we have four walls and a ceiling: to wash our dirty linen at home, where nobody knows about it. Dragging it round the world is neither moral nor decent. I’ve always lived so nobody could say I caused a scandal. A woman ought to go through life quietly and peacefully. That’s how it is, and nothing can alter it.
Lokatorka
Квартирантка
Lodger
Gdyby jednak pan Dulski zapomniał się ze sługą...
Но если бы пан Дульский забылся со служанкой...But if Mr Dulski forgot himself with a servant...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Felicjan? --- to niemożliwe. Pani go nie zna. A potem... to już pani rzecz. Ja muszę strzec siebie i swoich od publiki. Pani może znów taką bezbożność popełnić, bo to podobno taki szał to wraca. Więc...
Фелициан? Невозможно. Вы его не знаете. И потом... Это уже ваше дело. Я должна себя и своих от огласки оберегать. Вы можете опять такую безбожность совершить: говорят, это безумие возвращается. Так что...Felicjan? Impossible. You don’t know him. Besides... That’s your affair. I must protect myself and mine from publicity. You might do something so godless again; they say these fits come back. So...
Lokatorka
Квартирантка
Lodger
wstając
вставаяrising
Rozumiem. Wyprowadzę się. Chciałam pani jednak powiedzieć, że kazać mi teraz szukać mieszkania, to ani dobre, ani uczciwe... Jestem taka osłabiona.
Понимаю. Я съеду. Однако хотела сказать: заставлять меня сейчас искать квартиру и недобро, и нечестно... Я так ослабела.I understand. I’ll move out. But I wanted to say that making me look for a flat now is neither kind nor decent... I’m so weak.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
obrażona wstaje
оскорблённо встаётrises, offended
Uczciwości mnie pani nie nauczy! Ja wiem co uczciwość. Pochodzę z zacnej, zasiedziałej rodziny i ja publiki nie wywołuję.
Вам меня порядочности не учить! Я знаю, что такое порядочность. Я из добропорядочной, укоренившейся здесь семьи и огласки не вызываю.You won’t teach me decency! I know what decency is. I come from a respectable, long-established family, and I don’t make a public spectacle of myself.
Lokatorka
Квартирантка
Lodger
hamując się
сдерживая себяrestraining herself
Nie wątpię. Jednak może się pani nie obawiać. Drugi raz truć się nie będę. Na to trzeba wiele odwagi, pomimo tego, że pani to nazywa tchórzostwem... A potem trzeba wiele cierpieć. Na to już nie mam sił i... już bym tak nie potrafiła cierpieć raz jeszcze. Zresztą --- rozstaję się z mężem, więc to najlepsza gwarancja, że już zazdrosna nie będę...
Не сомневаюсь. Впрочем, можете не бояться. Второй раз травиться я не буду. Для этого нужно много мужества, хотя вы и называете это трусостью... И потом, нужно много страдать. На это у меня уже нет сил и... Ещё раз так страдать я бы уже не смогла. К тому же я расстаюсь с мужем, а это лучшая гарантия, что больше ревновать не буду...I don’t doubt it. But you needn’t be afraid. I won’t poison myself again. It takes great courage, though you call it cowardice... And then one has to suffer so much. I’ve no strength left for that, and... I couldn’t endure such suffering again. Besides, I’m leaving my husband, which is the best guarantee that I won’t be jealous again...
uśmiecha się smutnie.
печально улыбаетсяsmiles sadly
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Rozstaje się pani z mężem? Bardzo pani źle robi. To nowa publika i nikt pani racji nie przyzna. Nawet z tej przyczyny nie mogłabym pani dłużej wynajmować mieszkania w mej kamienicy. Kobiety samotne to nie tego... to... no, pani rozumie.
Расстаётесь с мужем? Очень дурно поступаете. Это новая огласка, и никто вас не оправдает. Даже по этой причине я не могла бы дальше сдавать вам квартиру в своём доме. Одинокие женщины — это не то... Это... Ну, вы понимаете.Leaving your husband? You’re doing very wrong. More publicity, and nobody will take your side. For that reason alone I couldn’t keep letting you a flat in my building. Women living alone are not quite... They’re... Well, you understand.
Lokatorka
Квартирантка
Lodger
ironicznie
ироническиironically
Tak, rozumiem. Jednak ta pani z pierwszego piętra, która po nocach wraca...
Да, понимаю. Однако та пани с первого этажа, которая возвращается по ночам...Yes, I understand. But that lady on the first floor, who comes home at night...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
z godnością
с достоинствомwith dignity
To jest osoba żyjąca z własnych funduszów i zachowująca się nadzwyczaj skromnie. Ta mi jeszcze Pogotowia przed dom nie sprowadziła.
Это особа, живущая на собственные средства и ведущая себя чрезвычайно скромно. Она ещё не привозила скорую к моему дому.She is a person of independent means who behaves with exceptional modesty. She’s never brought an ambulance to my door.
Lokatorka
Квартирантка
Lodger
ironicznie
ироническиironically
Tylko gumy i automobile.
Только экипажи на резиновом ходу и автомобили.Only rubber-tyred carriages and motorcars.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Stają zawsze kilka kamienic dalej. A potem zdaje się, iż ja nie mam obowiązku zdawać sprawy z mego postępowania przed panią.
Они всегда останавливаются несколькими домами дальше. К тому же, кажется, я не обязана перед вами в своих поступках отчитываться.They always stop several buildings further along. Besides, I believe I’m under no obligation to account to you for my actions.
Lokatorka
Квартирантка
Lodger
Zapewne, zawiodłoby nas to za daleko. Żegnam panią.
Конечно, это завело бы нас слишком далеко. Прощайте.Of course; that would take us too far. Goodbye.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
A proszę tych, co będą oglądać mieszkanie, nie zrażać...
И прошу не отпугивать тех, кто придёт смотреть квартиру...And please don’t put off anyone who comes to view the flat...
Lokatorka
Квартирантка
Lodger
wychodząc
уходяas she leaves
Powiem, że jest wilgoć, bo rzeczywiście jest wilgoć.
Скажу, что сыро, потому что действительно сыро.I’ll say it’s damp, because it really is damp.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Na to jest sąd, łaskawa pani.
На то есть суд, милостивая пани.We have courts for that, madam.
Lokatorka
Квартирантка
Lodger
Tak mi każe moje sumienie. Żegnam panią.
Так велит мне совесть. Прощайте.My conscience requires it. Goodbye.
We drzwiach staje Juliasiewiczowa.
В дверях появляется Юлясевичева.Juliasiewiczowa appears in the doorway.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
wzburzona
взволнованноagitated
Maniu! słyszysz? --- będziesz świadkiem. Pani mówi, że...
Маня! Слышишь? Ты будешь свидетельницей. Пани говорит, что...Mania! Do you hear? You’ll be my witness. This lady says that...
Lokatorka
Квартирантка
Lodger
Żegnam panią.
Прощайте.Goodbye.
wychodzi.
уходитexits
10. AKT I, SCENA X ДЕЙСТВИЕ I, ЯВЛЕНИЕ XACT I, SCENE X
Dulska --- Juliasiewiczowa
Дульская — Юлясевичева.Dulska — Juliasiewiczowa.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
wściekła
в яростиfurious
A to... a to... takie coś, takie...
Ах это... Это... Такое... Такое...The... The... Such a thing, such a...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Niechże się ciocia uspokoi.
Успокойтесь, тётя.Do calm down, Aunt.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Jak tak dalej pójdzie, to będę musiała w lecie jechać do Karlsbadu i tam sztrudel pić!
Если так дальше пойдёт, мне придётся летом в Карлсбад ехать и штрудель там пить!If this goes on, I’ll have to go to Carlsbad in the summer and drink the Strudel there!
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Ja z ciocią pojadę.
Я с вами поеду.I’ll go with you.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Obejdzie się.
Обойдётся.No need.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
O cóż poszło? Zdaje mi się, że to lokatorka z parteru, ta co się truła.
Из-за чего вышло? Кажется, это квартирантка с нижнего этажа, та, что отравилась.What was it about? I believe that’s the ground-floor lodger, the one who poisoned herself.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Tak... tak... ta sama. Wyszła ze szpitala. Skandal! Przecież po czymś podobnym trzymać ją w kamienicy nie mogę. Sama byłaś świadkiem. Jak ją wynosili, to była prawie naga. Horendum! Wymówiłam jej mieszkanie.
Да, да, она самая. Вышла из больницы. Скандал! После такого я не могу её в доме держать. Ты сама видела. Когда её выносили, она почти голая была. Хоррендум! Я отказала ей в квартире.Yes... Yes... The very one. Out of hospital. A scandal! I can’t keep her in the building after a thing like that. You saw it yourself. Almost naked when they carried her out. Horrendum! I’ve given her notice.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Tak? A to się dobrze składa. Nam właśnie podwyższyli. My chętnie to mieszkanie weźmiemy.
Да? Как удачно. Нам как раз плату подняли. Мы охотно эту квартиру возьмём.Really? How convenient. Our rent’s just gone up. We’d gladly take that flat.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Obejdzie się.
Обойдётся.No need.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Przecież mogłaby to ciocia zrobić dla nas, jako dla krewnych.
Ведь могли бы вы сделать это для нас, как для родственников.Surely you could do that for us, as relatives.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Za ciężkie czasy na zbytki.
Времена слишком тяжёлые для роскоши.Times are too hard for luxuries.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Rozumiem. Ciocia przypuszcza, że nie będziemy płacili.
Понимаю. Вы предполагаете, что мы платить не будем.I understand. You assume we wouldn’t pay.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Ja tam nic nie przypuszczam. Tylko... wiem, że żyjecie nad stan.
Я ничего не предполагаю. Только знаю, что вы живёте не по средствам.I assume nothing. I only... know you live beyond your means.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
No... no...
Ну, ну...Well, well...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Chodzicie do teatru.
Ходите в театр. Да ещё всё на эти массовые пьесы.You go to the theatre. And always to those mass plays.
surowo
строгоsternly
I to na same masowe sztuki.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Trudno przecież...
Но ведь нельзя же...But surely one can hardly...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Prenumerujecie pisma...
На журналы подписываетесь...You subscribe to periodicals...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
To już ciocia daruje, ale...
Уж извините, тётя, но...You must forgive me, Aunt, but...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Ja zawsze pożyczę i wystarcza. Nie pożyczę, to się świat nie zawali, że tam drukowanych bajd nie będę czytała. Przyjmujecie gorącą kolacją...
Я всегда одолжу, и хватает. Не одолжу — мир не обрушится, если печатных небылиц не прочту. Принимаете гостей с горячим ужином...I always borrow one, and that’s enough. If I don’t, the world won’t collapse because I haven’t read some printed nonsense. You entertain with hot suppers...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
To konieczne.
Это необходимо.That’s necessary.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Ha, no! jak konieczne, to się nie skarż, że ci nie wystarcza.
Ну что ж! Если необходимо, не жалуйся, что не хватает.Well then! If it’s necessary, don’t complain you haven’t enough.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Nie możemy żyć jak...
Не можем же мы жить, как...We can’t live like...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
ironicznie
ироническиironically
Jak my? Zobaczymy, jak będziecie śpiewali na starość. Ja i Felicjan mamy inne pod tym względem zasady.
Как мы? Посмотрим, что вы в старости запоёте. У нас с Фелицианом в этом отношении другие принципы.Like us? We’ll see what tune you sing in old age. Felicjan and I have different principles in that respect.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Mój mąż nie umie się oszczędzać, ja także.
Мой муж не умеет экономить, и я тоже.My husband doesn’t know how to economise, and neither do I.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Skoro miałaś takie usposobienie, trzeba było iść za tego aptekarza z Bóbrki, co się o ciebie starał. Namawiałam cię.
Если у тебя такой характер, надо было идти за аптекаря из Бобрки, который сватался. Я тебя уговаривала.If that’s your nature, you should have married that apothecary from Bóbrka who courted you. I urged you to.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Przecież on rok temu umarł na suchoty.
Но он год назад умер от чахотки.But he died of consumption a year ago.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Właśnie. Miałabyś kamienicę i byłabyś wdową!
Именно. Была бы у тебя доходная недвижимость и была бы ты вдовой!Exactly. You’d own a building and be a widow!
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
O!...
О!..Oh!...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Nie ma co --- o!... byt zabezpieczony, to podstawa życia. A co do męża, można go uchodzić. Pensję zabierać, gdy zaferuje --- co dzień dwie szóstki na kawę do łapy, a cygara samej kupować i suszyć na piecu. Inaczej, taki pan może cię zrujnować.
Нечего тут охать!.. Обеспеченность — основа жизни. А мужа можно выдрессировать. Жалованье забирать, как получит; каждый день две шестёрки на кофе в лапу, а сигары самой покупать и сушить на печи. Иначе такой господин тебя разорить может.No use saying oh!... A secure income is the foundation of life. As for a husband, he can be broken in. Take his salary when he draws it; put two six-kreuzer pieces in his paw for coffee each day, and buy his cigars yourself and dry them on the stove. Otherwise a gentleman like that can ruin you.
11. AKT I, SCENA XI ДЕЙСТВИЕ I, ЯВЛЕНИЕ XIACT I, SCENE XI
Zbyszko --- Dulska --- Juliasiewiczowa
Збышко — Дульская — Юлясевичева.Zbyszko — Dulska — Juliasiewiczowa.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Taki terkot, że spać nie można.
Такой треск, что спать невозможно.Such a clatter a man can’t sleep.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Tym lepiej. Pójdziesz może do biura.
Тем лучше. Может, в контору пойдёшь.So much the better. Perhaps you’ll go to the office.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
E!...
Э!.. Здравствуй, старушка.Oh!... Hello, old girl.
do Juliasiewiczowej
Юлясевичевойto Juliasiewiczowa
Jak się masz, stara.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Jak się masz, pokrako!
Здравствуй, уродец!Hello, you scarecrow!
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
patrzy w lustro, potem do Juliasiewiczowej
смотрит в зеркало, затем обращается к Юлясевичевойlooks in the mirror, then addresses Juliasiewiczowa
Bardzom zielony?
Очень я зелёный?Am I very green?
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Cóż to, oświadczasz się dzisiaj?
Что, сегодня предложение делаешь?What, are you proposing today?
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Także... tylko ten stary --- no wiesz, radca, będzie znów na mnie zgniłym okiem patrzał. A tam fury kawałków... fury...
В том числе... Только этот старый — ну, знаешь, советник — опять будет на меня тухлым глазом смотреть. А там ворохи бумаг... Ворохи...That too... Only that old fellow — you know, the councillor — will be giving me his fishy eye again. And cartloads of files there... Cartloads...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Zalegaj! zalegaj!...
Запускай! Запускай!..Let them pile up! Let them pile up!...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
To nie ja zalegam, ale strony.
Не я запускаю, это клиенты.It isn’t me holding things up, it’s the parties concerned.
opiera się o piec i grzeje
опирается о печь и греетсяleans against the stove, warming himself
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
zdejmuje szlafrok i zostaje w spódnicy i kaftanie
снимает халат, остаётся в юбке и кофтеtakes off her dressing gown, remaining in her skirt and jacket
Darujesz, moja droga, ale będę ścierać kurze, więc muszę oszczędzać szlafroka.
Извини, дорогая, я буду пыль вытирать; надо халат поберечь.Forgive me, dear, but I’m going to dust, so I must spare my dressing gown.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Ale proszę... niech się ciocia nie krępuje.
Пожалуйста, не стесняйтесь, тётя.Please, Aunt — don’t mind me.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
ściera kurze i z furią od czasu do czasu patrzy na Zbyszka
вытирает пыль, время от времени яростно поглядывая на Збышкоdusts, casting furious glances at Zbyszko now and then
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
To mama naprawdę wyrzuca tę, co się otruła, z kamienicy?
Мама в самом деле выгоняет из дома ту, которая отравилась?Is Mother really throwing that woman who poisoned herself out of the building?
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
A tobie co do tego?
А тебе какое дело?What’s it to you?
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Tak... słyszałem piąte przez dziesiąte. Byłem zbudowany mamusinym serduszkiem. Potem, ona mi jest bardzo sympatyczna, ta kobieta.
Да так... Краем уха слышал. Мамочкино сердечко меня восхитило. И потом, мне эта женщина очень симпатична.Oh... I overheard bits and pieces. I was edified by Mummy’s tender heart. Besides, I find that woman very appealing.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Zupełnie wierzę. Szkandalistka.
Охотно верю. Скандалистка.I readily believe it. A scandal-maker.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Zrobiła to z miłości dla męża. To w guście mamy. Miłość małżeńska...
Она это из любви к мужу сделала. Это во вкусе мамы. Супружеская любовь...She did it out of love for her husband. Just Mother’s sort of thing. Conjugal love...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Aha, prawda była --- za tym mężem. Ja tam w tę miłość nie wierzę. Szumi jedwabiami pod spodem...
Да, правда, из-за мужа. Я в эту любовь не верю. Под юбкой шёлками шуршит...Yes, that’s right — over her husband. I don’t believe in that love. Silks rustling underneath...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Cóż to dowodzi?
Что это доказывает?What does that prove?
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
To, że nie jest uczciwą kobietą. Dla męża, mój panie, kobieta się nie potrzebuje pod spodem stroić. A takie co szumią --- to...
То, что она непорядочная женщина. Ради мужа женщине незачем под юбкой наряжаться. А те, что шуршат, это...That she’s not a decent woman. A woman needn’t dress up underneath for her husband, sir. Those who rustle are...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
do Juliasiewiczowej
Юлясевичевойto Juliasiewiczowa
Siedźże spokojnie, bo i ty szumisz. A zresztą, co do tej z parteru, to ja ręczę, że uczciwa.
Сиди спокойно: ты тоже шуршишь. А за ту с нижнего этажа я ручаюсь, порядочная.Sit still — you rustle too. As for that woman on the ground floor, I vouch for her decency.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
A ty skąd wiesz?
Откуда ты знаешь?How do you know?
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
obojętnie
равнодушноindifferently
Bom się do niej brał i dostałem po nosie.
Приставал к ней и получил по носу.I tried my luck with her and got firmly rebuffed.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Mógłbyś też zostawić choćby lokatorki w spokoju. Usuń się... jak długo będziesz sterczał tu pod piecem!
Мог бы хоть квартиранток в покое оставить. Отойди... Сколько ты будешь торчать у печи! Смотрю на тебя и порой не верится, что ты мой ребёнок.You might at least leave the lodgers alone. Move aside... How long will you stand stuck by that stove! Sometimes I look at you and can’t believe you’re my child.
z pasją
с яростьюpassionately
Gdy patrzę na ciebie, to chwilami wierzyć mi się nie chce, że jesteś moim dzieckiem.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
No --- jeśli mama ma wątpliwości...
Ну, если мама сомневается...Well — if Mother has her doubts...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
do Juliasiewiczowej
Юлясевичевойto Juliasiewiczowa
Powiadam ci --- nie miej nigdy dzieci.
Говорю тебе: никогда не заводи детей.I tell you — never have children.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
O! my się nie staramy o to.
О! Мы и не стараемся.Oh! We aren’t trying.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
do Zbyszka
Збышкоto Zbyszko
Nie --- ty jesteś wyrodek --- ty nie jesteś moim synem.
Нет, ты выродок, ты не мой сын.No — you’re a degenerate — you’re not my son.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Jestem, mamciu! jestem, niestety! i to właśnie cała moja tragedia...
Твой, мамочка! Твой, к несчастью! В этом вся моя трагедия...I am, Mummy! Yours, unfortunately! That’s my whole tragedy...
idzie do fortepianu i stojąc, zaczyna grać bardzo wprawnie.
подходит к роялю и, стоя, начинает играть очень умелоgoes to the piano and, standing, begins to play very skilfully
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Słyszałaś? mówi --- niestety!
Слышала? Говорит: к несчастью!Did you hear? He says unfortunately!
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Spodziewam się. Być Dulskim --- to katastrofa.
Естественно. Быть Дульским — катастрофа.Naturally. Being a Dulski is a catastrophe.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Doprawdy, Zbyszko --- zanadto sobie pozwalasz...
Право, Збышко, слишком много себе позволяешь...Really, Zbyszko — you take too many liberties...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Daj ty mi spokój!
Оставь меня!Leave me alone!
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
do Juliasiewiczowej
Юлясевичевойto Juliasiewiczowa
Żadnej moralności, żadnych zasad...
Никакой нравственности, никаких принципов...No morality, no principles...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Żadnego płaszczyka teoretycznego, jak mamcia.
Никакого теоретического плащика, как у мамочки.No little theoretical cloak, like Mummy’s.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
To się na tym skończy, że jeszcze do socjalistów przystanie.
Кончится тем, что ещё к социалистам примкнёт.It’ll end with him joining the socialists.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
zamykając fortepian
закрывая рояльclosing the piano
Za głupi jestem na to.
Я для этого слишком глуп.I’m too stupid for that.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
śmiejąc się
смеясьlaughing
Na socjalistę nie trzeba zdawać egzaminu.
На социалиста не нужно экзамена сдавать.You don’t have to pass an examination to become a socialist.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Właśnie że trzeba... i to najtrudniejszy egzamin.
Как раз нужно, и самый трудный экзамен.You do indeed — and the hardest examination of all.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Przed kim?
Перед кем?Before whom?
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Przed swym sumieniem i własną duszą, słodki aniele.
Перед своей совестью и собственной душой, милый ангел.Before your conscience and your own soul, sweet angel.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Na socjalistę nie trzeba mieć przede wszystkim Boga w sercu.
Чтобы быть социалистом, прежде всего не нужно бога в сердце иметь.To be a socialist, above all you must have no God in your heart.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Jest --- --- --- dawno nie było mowy o Bogu w tym domu.
Вот оно — давно в этом доме о боге не говорили.There it is — we haven’t spoken of God in this house for a long time.
12. AKT I, SCENA XII ДЕЙСТВИЕ I, ЯВЛЕНИЕ XIIACT I, SCENE XII
Ciż sami --- Hanka
Те же — Ханка.The same — Hanka.
Hanka
Ханка
Hanka
z kuchni
из кухниfrom the kitchen
Proszę wielmożnej pani parasol.
Прошу пани, зонтик.Your umbrella, ma’am.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Pozostaw w przedpokoju... a potem idź zamieć przedpokój. Czy kucharka wróciła?
Оставь в передней... Потом иди подмети переднюю. Кухарка вернулась?Leave it in the hall... Then go and sweep the hall. Is the cook back?
Hanka
Ханка
Hanka
wraca z przedpokoju --- idzie do kuchni
возвращается из передней, идёт в кухнюreturns from the hall and goes to the kitchen
Już.
Уже.Yes.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Ja tylko na chwileczkę...
Я только на минуточку...I’ll just be a moment...
wybiega do kuchni
выбегает в кухнюruns out to the kitchen
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
do Zbyszka
Збышкоto Zbyszko
Rzeczywiście --- ciocia ma rację. Mógłbyś się trochę ustatkować. Wyglądasz jak śmierć angielska.
В самом деле, тётя права. Ты бы мог немного остепениться. Выглядишь как ходячая смерть.Really — Aunt’s right. You might settle down a little. You look like death warmed up.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Ty także ładnie wyglądasz...
Ты тоже хорошо выглядишь...You look pretty fine yourself...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Ja? Ja wczoraj z domu nie wychodziłam.
Я? Я вчера из дома не выходила.I? I didn’t go out yesterday.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
To znaczy --- że ja się lumpowałem za domem, a ty w domu.
Значит, я распутничал вне дома, а ты дома.Which means I did my carousing out of doors, and you did yours at home.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
śmiejąc się
смеясьlaughing
Jesteś niemożliwy...
Ты невозможен...You’re impossible...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Jak kiedy...
Смотря когда...Depends when...
Hanka przechodzi przez pokój z łopatką i ze szczotką, Zbyszko patrzy na nią.
Ханка проходит через комнату с совком и щёткой. Збышко смотрит на неё.Hanka crosses the room with a dustpan and brush. Zbyszko watches her.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
do Zbyszka
Збышкоto Zbyszko
Cóż tak patrzysz za Hanką?
Что ты так за Ханкой смотришь?Why are you looking after Hanka like that?
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Bo mi się podoba.
Потому что нравится.Because I like her.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Sługa?
Служанка?A servant?
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
A cóż to? nie kobieta? Zaręczam ci, że nawet bardzo...
А что? Не женщина? Ручаюсь тебе, ещё какая...Why? Isn’t she a woman? I assure you, very much so...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Wiesz już coś o tym?
Ты уже что-то об этом знаешь?Do you know something about that already?
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Co ci do tego.
Тебе-то какое дело.What’s it to you?
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Myślałam, że masz gust wykwintniejszy.
Думала, у тебя вкус поизысканнее.I thought your taste was more refined.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Głupia jesteś z twoją kołtuńską estetyką. A zresztą, ja jestem jak pianista. Gdy zobaczy fortepian, musi zaraz pasaż...
Глупа ты со своей мещанской эстетикой. И потом, я как пианист. Увидит рояль — сразу должен пассаж сыграть...You’re silly with your philistine aesthetics. Besides, I’m like a pianist. The moment he sees a piano, he must play a passage...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Tak... ale fortepianu nie...
Да... Но рояль не...Yes... But a piano doesn’t...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Moja droga --- każda kobieta to fortepian --- tylko trzeba umieć grać... Ach!... jaki ja śpiący...
Дорогая, каждая женщина — рояль; только играть надо уметь... Ах!.. Как спать хочется...My dear — every woman’s a piano — one only has to know how to play... Ah!... I’m so sleepy...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Czego ty po tych knajpach się włóczysz?
Чего ты по кабакам таскаешься?Why do you wander about those dives?
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
A gdzież się będę włóczył? Gdzieś muszę.
А где мне таскаться? Где-нибудь должен.Where else should I wander? I must go somewhere.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Ja na twoim miejscu starałabym się o jaką znajomość... solidną... no... Tyle mężatek co --- Boże.
Я бы на твоём месте завела знакомство... Солидное... Ну... Столько замужних женщин, которые — боже.In your place I’d try to make an acquaintance... A respectable one... Well... So many married women who — heavens.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Dziękuję. Mam dosyć kołtunerii w domu i w... samym sobie.
Благодарю. Хватает мещанства дома и... Во мне самом.Thank you. I’ve enough philistinism at home and in... myself.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Dlaczegóż jesteś... kołtunem?
Почему же ты... мещанин?Why are you... a philistine?
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Bom się urodził po kołtuńsku, aniele! bo w łonie matki już nim byłem --- bo żebym skórę zdarł z siebie, mam tam pod spodem, w duszy, całą warstwę kołtunerii, której nic wyplenić nie zdoła. Coś taki nowy, taki inny walczy z tym podstawowym --- szarpie się, ciska. Ale ja wiem, że to do czasu --- że ten kołtun rodzinny weźmie mnie za łeb, że przyjdzie czas, gdy ja będę Felicjanem, będę odbierał czynsze, będę... no... Dulskim, pra--Dulskim, ober--Dulskim --- że będę rodził Dulskich, całe legiony Dulskich --- będę miał srebrne wesele i porządny nagrobek, z dala od samobójców. I nie będę zielony, ale nalany tłuszczem i nalany teoriami i będę mówił dużo o Bogu...
Потому что по-мещански родился, ангел! Потому что ещё в материнском чреве им был. Потому что хоть кожу с себя содру — под ней, в душе, целый слой мещанства, которого ничем не искоренить. Что-то новое, другое борется с этой основой, рвётся, мечется. Но я знаю: до поры; семейный мещанин схватит меня за шиворот. Придёт время, стану я Фелицианом, буду собирать квартирную плату, буду... Ну... Дульским, пра-Дульским, обер-Дульским. Буду плодить Дульских, целые легионы Дульских. Будет у меня серебряная свадьба и приличный надгробный памятник, подальше от самоубийц. И буду я не зелёный, а заплывший жиром и заплывший теориями, и буду много говорить о боге...Because I was born a philistine, angel! Because I was one in my mother’s womb — because even if I stripped off my skin, underneath, in my soul, there’s a whole layer of philistinism that nothing can root out. Something new, something different struggles with that foundation — writhes, flings itself about. But I know it’s only for a time — that the family philistine will seize me by the scruff — that the day will come when I’m a Felicjan, collecting rents, being... well... a Dulski, an ancestral Dulski, a supreme Dulski — breeding Dulskis, whole legions of Dulskis — having my silver wedding and a respectable tombstone, well away from the suicides. And I won’t be green, but bloated with fat and bloated with theories, and I’ll talk a great deal about God...
urywa --- idzie do fortepianu i gra nerwowo.
обрывает речь, идёт к роялю и нервно играетbreaks off, goes to the piano, and plays nervously
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
podchodzi za nim
подходит вслед за нимfollows him over
Z kołtuństwa można się wyswobodzić.
От мещанства можно освободиться.One can free oneself from philistinism.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Nieprawda. Tobie się zdaje, że jesteś wyzwolona, bo masz trochę politury po wierzchu. Ale ty jesteś tylko zrobiona na mahoń --- jak twoje secesyjne meble i twoje malowane włosy. To jest piętno... pani radczyni... piętno...
Неправда. Тебе кажется, что ты свободна, потому что сверху немного политуры. А ты только под красное дерево отделана, как твоя мебель в стиле модерн и твои крашеные волосы. Это клеймо, пани советница... Клеймо...Not true. You imagine you’re free because there’s a little polish on the surface. But you’re only stained to look like mahogany — like your Art Nouveau furniture and your dyed hair. It’s a brand... Madam Councillor’s Wife... a brand...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
grając z nim jedną ręką
играет вместе с ним одной рукойplays beside him with one hand
Czy ty się uczyłeś grać?
Ты учился играть?Did you learn to play?
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Ja? nie znam ani jednej nuty. To tak we mnie coś gra... We mnie tłucze się także coś... ale to się wszystko z czasem zatłucze... e! co tam...
Я? Ни одной ноты не знаю. Это что-то во мне играет... Во мне тоже что-то бьётся... Но со временем всё это забьют... Э! Что там... Знаешь... Ты очень даже... Очень даже...I? I don’t know a single note. Something inside me plays like that... Something is battering about inside me too... But in time it’ll all be battered down... Oh! Never mind... You know... You’re really rather... rather...
obejmuje ją
обнимает еёembraces her
Wiesz co... jesteś wcale... wcale...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
śmiejąc się
смеясьlaughing
Dajże mnie spokój!
Оставь меня!Do leave me alone!
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
śmieje się
смеётсяlaughs
Pasaże, moja droga... pasaże...
Пассажи, дорогая... Пассажи...Passages, my dear... Passages...
Hanka przechodzi przez pokój i rzuca ponure spojrzenie na nich oboje --- wchodzi do kuchni.
Ханка проходит через комнату и бросает на обоих мрачный взгляд; уходит в кухню.Hanka crosses the room and casts a dark look at both of them, then goes into the kitchen.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
patrzy za nią uważnie
внимательно смотрит ей вследlooks closely after her
A wiesz, to ciekawe.
А знаешь, это интересно.You know, that’s interesting.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Co takiego?
Что?What is?
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Ta dziewczyna. Gdybyś widział, jak ona na nas popatrzyła... Ja na twoim miejscu...
Эта девушка. Видел бы ты, как она на нас посмотрела... Я бы на твоём месте...That girl. If you’d seen how she looked at us... In your place I’d...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Ja też, jak będę miał czas...
Я тоже, как будет время...So would I, when I have time...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Nie rozumiesz mnie. Ja bym się właśnie daleko od niej trzymała.
Ты меня не понимаешь. Я бы как раз подальше от неё держалась.You don’t understand me. I’d keep well away from her.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
E!
Э!Oh!
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Jest zazdrosna. Będzie ci robić awantury.
Она ревнует. Будет тебе сцены устраивать.She’s jealous. She’ll make scenes.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
To by było kapitalne.
Это было бы великолепно.That would be splendid.
13. AKT I, SCENA XIII ДЕЙСТВИЕ I, ЯВЛЕНИЕ XIIIACT I, SCENE XIII
Ciż sami --- Dulska
Те же — Дульская.The same — Dulska.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
do Zbyszka
Збышкоto Zbyszko
Jeszcze jesteś tutaj? Czy ci nie wstyd? Ojciec twój pracuje, ja pracuję --- siostry...
Ты ещё здесь? Не стыдно тебе? Отец твой работает, я работаю, сёстры...Still here? Aren’t you ashamed? Your father works, I work — your sisters...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
idzie do przedpokoju --- bierze palto, kapelusz --- wraca i ubiera się
идёт в переднюю, берёт пальто и шляпу, возвращается и одеваетсяgoes into the hall, fetches his coat and hat, returns, and puts them on
Mamciu! mamciu! czy się pracuje --- czy nie, to wszystko idzie do jednego celu.
Мамочка! Мамочка! Работай или нет, всё к одной цели идёт.Mummy! Mummy! Whether we work or not, it all leads to the same goal.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Nieprawda --- my ludzie pracy, a próżniacy to...
Неправда — мы люди труда, а бездельники это...Not true — we’re working people, and idlers are...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
A przecież i my, i wy jednako...
А всё-таки и мы, и вы одинаково...And yet we and you alike will...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Co? co?
Что? Что?What? What?
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Wyciągniemy kopytka... pa!
Копыта откинем... Пока! Пока, куколка!..Turn up our toes... Bye! Bye, doll!...
do Juljasiewiczowej
Юлясевичевойto Juliasiewiczowa
Pa, lalu!...
wychodzi.
уходитexits
14. AKT I, SCENA XIV ДЕЙСТВИЕ I, ЯВЛЕНИЕ XIVACT I, SCENE XIV
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Straszne rzeczy... straszne... słyszałaś, jak on mówi! a to najgorsze, że taki zdolny --- taki utalentowany! ta żeby chciał, to przed nim kariera --- no... ale nie chce, nie chce... zaraz dadzą drugie śniadanie!... Nie chce, mówię ci... nie, nie. Tylko lumpuje i lumpuje. Jak weźmie te parę reńskich w biurze, tak ginie. I jak to wygląda!... Nic, tylko kawiarnie i spódnice.
Ужасные вещи... Ужасные... Слышала, как он говорит! А хуже всего, что такой способный, такой талантливый! Если бы захотел, перед ним карьера, ну... Но не хочет, не хочет... Сейчас подадут второй завтрак!.. Не хочет, говорю тебе... Нет, нет. Только гуляет и гуляет. Как получит в конторе эти несколько гульденов, так исчезает. И как это выглядит!.. Только кафе и юбки.Terrible things... Terrible... You heard how he talks! And the worst of it is he’s so able — so talented! If only he wanted to, he could have a career — well... But he doesn’t, he doesn’t... They’ll bring the second breakfast in a moment!... He doesn’t want to, I tell you... No, no. Nothing but carousing. As soon as he gets those few florins from the office, he vanishes. And what a sight he makes!... Nothing but cafés and skirts.
Hanka wnosi tacę z wódką, serem i zakąską.
Ханка вносит поднос с водкой, сыром и закуской.Hanka brings in a tray with vodka, cheese, and snacks.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Proszę cię --- moja droga!
Прошу тебя, дорогая!Do help yourself, my dear!
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Dziękuję cioci.
Спасибо, тётя. Он какой-то раздражённый... Недовольный...Thank you, Aunt. He seems irritated... Dissatisfied...
siadają do jedzenia
садятся естьthey sit down to eat
On jest jakiś podrażniony... niezadowolniony...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
z wybuchem
с жаромwith an outburst
Czy on sam wie, czego chce! Powinien Bogu dziękować --- prosty, zdrów... Za twoje.
Да знает ли он сам, чего хочет! Должен бога благодарить: не горбатый, здоровый... За твоё здоровье. Ханка!.. Ступай убрать у панича.Does he even know what he wants! He ought to thank God — straight-limbed, healthy... Your health. Hanka!... Go and clean the young master’s room.
pije kieliszeczek
выпивает рюмочкуdrinks a small glass
Hanka!... idź posprzątaj u panicza.
Hanka wychodzi.
Ханка уходит.Hanka exits.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
patrzy za nią
смотрит ей вследlooks after her
Kontenta ciocia z Hanki?
Вы довольны Ханкой, тётя?Are you satisfied with Hanka, Aunt?
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Tak sobie.
Так себе.So-so.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
cicho
тихоquietly
Niech ją ciocia odprawi.
Отпустите её.Dismiss her.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
A to... czemu?
Это... Почему?Well... Why?
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Ja coś dostrzegłam.
Я кое-что заметила.I’ve noticed something.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Kradnie.
Крадёт.She steals.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Nie... gorzej...
Нет... Хуже...No... Worse...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
No... no...
Ну... Ну...Well... Well...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Zdaje mi się, że Zbyszko się do niej bierze...
Кажется, Збышко к ней пристаёт...I think Zbyszko’s making advances to her...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
niechętnie
неохотноreluctantly
E!... to...
Э!.. Это...Oh!... That’s...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Wiem, co mówię. Niech ciocia ją odprawi, póki czas.
Я знаю, что говорю. Отпустите её, пока ещё время.I know what I’m saying. Dismiss her while there’s still time.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Moja kochana, pewnie ci się zdawało... A potem...
Дорогая, наверное, тебе показалось... И потом, при том, что происходит, что как бы... Ну... Понимаешь... Это пиво, которое пенится.My dear, you probably imagined it... Besides... With things as they are, it’s rather... Well... You understand... Beer that froths up.
patrząc w bok
глядя в сторонуlooking aside
wobec tego, co się dzieje, że niby... no... rozumiesz... to piwo co szumi.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
A!
А!Ah!
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Słowem... że... rozumiesz?
Одним словом... Что... Понимаешь?In short... That... You understand?
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Lepiej w domu?
Дома лучше?Better at home?
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Ja nie mówię... ale...
Я не говорю... Но...I’m not saying... But...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
A wie ciocia --- może ciocia ma rację...
А знаете, может, вы и правы, тётя...You know — perhaps you’re right, Aunt...
Chwila milczenia --- przez scenę przechodzi w milczeniu Hanka i znika w kuchni --- obie panie patrzą za nią.
Пауза. Ханка молча проходит по сцене и исчезает в кухне. Обе женщины смотрят ей вслед.A moment’s silence. Hanka crosses the stage silently and disappears into the kitchen. Both women watch her go.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Trzeba jednak przyznać, że mężczyźni mają szczególny gust.
Всё-таки надо признать: у мужчин удивительный вкус.Still, one must admit men have peculiar tastes.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
A! niech tam!... byle się nie włóczył i nie tracił zdrowia... Trzeba być matką, aby zrozumieć jaki to ból patrzeć jak syn marnieje.
А! Пусть!.. Лишь бы не таскался и здоровья не губил... Надо быть матерью, чтобы понять, как больно смотреть на погибающего сына.Oh! Let them!... So long as he doesn’t roam about and ruin his health... You have to be a mother to understand the pain of seeing your son go to ruin.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Dziękuję. Ale żeby ona potem...
Благодарю. Но если она потом...Thank you. But what if afterwards she...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Ona? także! będzie kontenta... to takie wszystko bez czci i wiary. Pokażę ci tok, co sobie kazałam przerobić.
Она? Ещё чего! Будет довольна... Они все без стыда и совести. Покажу тебе ток, который велела переделать. Хочешь?She? Nonsense! She’ll be pleased... They’re all without honour or faith. I’ll show you the toque I had altered. Shall I?
idzie do przedpokoju --- wraca z tokiem z fiołków i białych piór --- kładzie go na głowę, co przy kaftanie barchanowym i halce wywołuje dziwny efekt
идёт в переднюю, возвращается с током из фиалок и белых перьев, надевает его; в сочетании с фланелевой кофтой и нижней юбкой получается странное зрелищеgoes into the hall, returns with a toque of violets and white feathers, and puts it on; with her flannel jacket and petticoat it creates an odd effect
Dobrze?
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Wcale... wcale...
Очень даже... Очень даже...Really rather... Rather...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
w toku
в токеwearing the toque
Muszę się oszczędzać... przerabiam stare łachy.
Мне приходится экономить... Переделываю старое тряпьё.I must economise... I alter my old rags.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
No --- na cioci wszystko się dobrze wyda. Czy ciocia w tym roku podwyższa?
Ну, на вас всё хорошо смотрится. Вы в этом году плату повышаете?Well — everything looks well on you, Aunt. Are you raising the rents this year?
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Spodziewam się. Muszę. Wszyscy podwyższają. Pokażę ci szpejscettel.
Разумеется. Должна. Все повышают. Покажу тебе шпейсцеттель.Certainly. I must. Everyone is. I’ll show you my Speiszettel.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
No... no...
Ну... Ну...Well... Well...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
wydobywa z szufladki papier, opiera się o stół --- obie z zajęciem pochylają się nad papierem
достаёт из ящика бумагу, опирается о стол; обе с интересом склоняются над бумагойtakes a paper from a drawer and leans on the table; both bend over the paper with interest
Suteryny całe w rumel o dwadzieścia... do sieni wstawię magle...
Подвалы все оптом на двадцать... В сени поставлю катки для белья...All the basement flats together, twenty more... I’ll put mangles in the passage...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Ciasno. Zęby sobie powybijają.
Тесно. Зубы себе повыбивают.It’s cramped. They’ll knock their teeth out.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
To mi wszystko jedno. Ja tamtędy nigdy nie chodzę. Oba partery po pięć --- pierwsze piętro, kokocica, o dziesięć...
Мне всё равно. Я там никогда не хожу. Обе квартиры внизу — по пять, первый этаж, кокотка — на десять...I don’t care. I never go that way. Both ground-floor flats, five each — first floor, the cocotte, ten...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Kokocica? To za mało. Ja bym podwyższyła co najmniej o dwadzieścia...
Кокотка? Слишком мало. Я бы по меньшей мере на двадцать подняла...The cocotte? Too little. I’d raise it by at least twenty...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Tak myślisz?
Так думаешь?You think so?
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
śmieje się
смеётсяlaughs
Naturalnie... ma pieniądze, lekko jej przychodzą... niech płaci.
Конечно... Деньги есть, легко достаются... Пусть платит.Of course... She has money, it comes easily... Let her pay.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
rozjaśniona
просиявbrightening
Niech płaci...
Пусть платит...Let her pay...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
śmiejąc się
смеясьlaughing
Niech płaci!...
Пусть платит!..Let her pay!...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
A więc --- kokotka o dwadzieścia, radca o dziesięć... drugie piętro...
Итак, кокотка на двадцать, советник на десять... Второй этаж...So — the cocotte, twenty more; the councillor, ten... Second floor...
Obie zacietrzewione, pochylone nad stołem, czytają. --- Kurtyna wolno spada.
Обе, увлёкшись, читают, склонившись над столом. Занавес медленно опускается.Both, intent, read as they bend over the table. The curtain falls slowly.
15. AKT II, SCENA I ДЕЙСТВИЕ II, ЯВЛЕНИЕ IACT II, SCENE I
Ta sama dekoracja co w akcie poprzednim. --- Ściemnia się powoli --- długie cienie liliowo szare padają przez zamarzłe szyby. --- Po scenie, jak zwierz w klatce, tam i z powrotem automatycznym ruchem chodzi Dulski w szlafroku z zegarkiem w ręku. --- Zamyka oczy i chodzi tak jak lalka drewniana. Wreszcie ustaje. --- Zaraz otwierają się drzwi sypialni małżeńskiej i ukazuje się Dulska w gorsecie i spódnicy.
Та же декорация, что в предыдущем действии. Медленно темнеет; сквозь замёрзшие стёкла падают длинные лилово-серые тени. Дульский в халате, с часами в руке, как зверь в клетке, механически ходит по сцене взад-вперёд. Закрывает глаза и продолжает ходить, словно деревянная кукла. Наконец останавливается. Тотчас открывается дверь супружеской спальни; появляется Дульская в корсете и юбке.The same setting as in the previous act. Darkness slowly gathers; long violet-grey shadows fall through the frozen windows. Dulski, in a dressing gown, watch in hand, paces mechanically back and forth like a caged animal. He closes his eyes and walks like a wooden puppet. At last he stops. The bedroom door opens immediately and Dulska appears in a corset and skirt.
Dulska --- Dulski --- Hesia
Дульская — Дульский — Хеся.Dulska — Dulski — Hesia.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Felicjan! Felicjan!
Фелициан! Фелициан!Felicjan! Felicjan!
Dulski
Дульский
Mr Dulski
budzi się i patrzy na nią.
очнувшись, смотрит на неёcomes to himself and looks at her
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Chodź! czemu nie chodzisz? Jeszcze nie ma dwóch kilometrów. Ja tam rachuję.
Ходи! Чего не ходишь? Ещё двух километров нет. Я считаю.Walk! Why aren’t you walking? It’s not two kilometres yet. I’m counting.
Dulski
Дульский
Mr Dulski
pokazuje jej zegarek.
показывает ей часыshows her his watch
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Co mi zawracasz głowę zegarkiem! Ja mam najlepszy zegar w głowie. Nie chodź! nie chodź! Dobrze --- powiem doktorowi. Umyślnie ci każę w pokoju chodzić na Wysoki Zamek, a nie po ulicy, żeby mieć nad tobą oko czy nie szachrujesz... a ty... zresztą to twoja rzecz.
Что ты мне часами голову морочишь! У меня в голове самые верные часы. Не ходи! Не ходи! Хорошо, скажу доктору. Нарочно велю тебе в комнате на Высокий Замок ходить, а не по улице, чтобы приглядывать, не мухлюешь ли... А ты... Впрочем, твоё дело.Don’t bother me with your watch! I have the best clock in my head. Don’t walk, then! Don’t walk! Fine — I’ll tell the doctor. I deliberately make you walk to High Castle indoors, instead of in the street, so I can keep an eye on you and see you don’t cheat... And you... Well, it’s your affair.
Chowa się za drzwi --- Dulski zaczyna znów automatycznie chodzić --- wpada Hesia, ubrana strojnie jasnoniebiesko, pantofelki, błękitne pończoszki --- całuje ojca w mankiet.
Прячется за дверью. Дульский вновь начинает механически ходить. Вбегает Хеся, нарядно одетая в светло-голубое, в туфельках и голубых чулках; целует отца в манжету.She disappears behind the door. Dulski resumes his mechanical pacing. Hesia rushes in, smartly dressed in pale blue, with slippers and blue stockings; she kisses her father’s cuff.
Hesia
Хеся
Hesia
Ojciec idzie na Wysoki Zamek?
Отец идёт на Высокий Замок?Are you walking to High Castle, Father?
Dulski
Дульский
Mr Dulski
kiwa głową.
киваетnods
Hesia
Хеся
Hesia
A jeszcze ma ojciec daleko?
А далеко ещё?Have you far to go?
Dulski
Дульский
Mr Dulski
pokazuje pięć palców.
показывает пять пальцевholds up five fingers
Hesia
Хеся
Hesia
Pięćset?
Пятьсот?Five hundred?
Dulski
Дульский
Mr Dulski
kiwa głową.
киваетnods
Hesia
Хеся
Hesia
To ojciec już koło Teatyńskiej?
Значит, вы уже у Театинской?Then you’re by Teatyńska Street already?
Dulski
Дульский
Mr Dulski
mruczy.
мычитgrunts
Hesia
Хеся
Hesia
śmieje się
смеётсяlaughs
Ale tak! ale tak... a niech ojciec prędko idzie, bo tunel rozbijają.
Ну да! Ну да... Только идите скорее, там туннель ломают.Yes, yes... Only hurry along, Father; they’re breaking up the tunnel.
Dulski
Дульский
Mr Dulski
patrzy na nią surowo i wzrusza ramionami.
строго смотрит на неё и пожимает плечамиlooks sternly at her and shrugs
Hesia
Хеся
Hesia
wskakuje na kanapę i przegląda się w lustrze.
вскакивает на диван и смотрится в зеркалоjumps onto the sofa and looks in the mirror
Dulski
Дульский
Mr Dulski
podchodzi do niej i ściąga ją z kanapy.
подходит и стаскивает её с диванаcomes over and pulls her off the sofa
Hesia
Хеся
Hesia
Mama nie widzi!...
Мама не видит!.. Меля! Меля!..Mother can’t see!... Mela! Mela!...
biegnie do drzwi pokoju dziewcząt
бежит к двери девичьей комнатыruns to the girls’ bedroom door
Mela! Mela!...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
zza sceny
за сценойoffstage
Hesiu! czy Mela ubrana?
Хеся! Меля одета?Hesia! Is Mela dressed?
Hesia
Хеся
Hesia
Jeszcze się pichci.
Ещё прихорашивается.Still cooking herself up.
Dulski
Дульский
Mr Dulski
staje zgorszony i mruczy coś.
останавливается возмущённый, что-то ворчитstops, shocked, and mutters something
Hesia
Хеся
Hesia
Ojciec nie rozumie? No... stroi się. Za ojca czasów tak nie mówiono? No to co? Teraz mówią...
Отец не понимает? Ну, наряжается. В ваше время так не говорили? Ну и что? Теперь говорят...Don’t you understand, Father? Well... Dressing up. Didn’t people say that in your day? So what? They do now...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
wychyla się, ubrana odświętnie
выглядывает, празднично одетаяlooks out, dressed in her best
Felicjan! przestań chodzić --- już jesteś na Wysokim Zamku. Jutro pójdziesz do Kaiserwaldu.
Фелициан! Перестань ходить — ты уже на Высоком Замке. Завтра пойдёшь в Кайзервальд.Felicjan! Stop walking — you’re at High Castle now. Tomorrow you’ll go to Kaiserwald.
Znika. --- Hesia idzie do okna i chucha na szybę.
Исчезает. Хеся идёт к окну, дышит на стекло.She disappears. Hesia goes to the window and breathes on the pane.
Hesia
Хеся
Hesia
śpiewa
напеваетsings
Pozamarzało... jakby w jakim zlewie...
Всё замёрзло... Как в какой-нибудь помойке...All frozen up... Like some sink...
Dulski ogląda się i cicho idzie do pieca, wyłazi na krzesło i kradnie cygaro --- w tej samej chwili Hesia się odwraca i widzi to --- Dulski chrząka, idzie do przedpokoju --- odziewa się --- wraca --- podchodzi do drzwi Dulskiej --- stuka --- ona wychyla się.
Дульский оглядывается и тихо идёт к печи, влезает на стул и крадёт сигару. В ту же минуту Хеся оборачивается и видит его. Дульский кашляет, идёт в переднюю, одевается, возвращается, подходит к двери Дульской, стучит. Она выглядывает.Dulski looks round and quietly goes to the stove, climbs onto a chair, and steals a cigar. Hesia turns and sees him at that very moment. Dulski clears his throat, goes to the hall, dresses, returns, and knocks at Dulska’s door. She looks out.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Już cię niesie do kawiarni? No... masz swoje dwadzieścia centów. Teraz będę co dzień dawać po dwadzieścia centów. Tygodniowo --- nie... na nic. Zaraz wszystko przetracasz z koleżkami. A wracaj na kolację!
Уже несёт тебя в кафе? Ну... Вот твои двадцать центов. Теперь каждый день буду давать по двадцать. На неделю — нет, бесполезно. С приятелями сразу всё растранжиришь. И к ужину возвращайся!Off to the café already? Well... Here are your twenty cents. I’ll give you twenty a day now. Weekly — no... No use. You squander it all at once with your cronies. Be back for supper!
Znika. --- Dulski chwilę stroi się przed lustrem --- wreszcie wychodzi. --- Hesia biegnie natychmiast do pieca --- włazi na krzesło i kradnie cygaro.
Исчезает. Дульский немного прихорашивается перед зеркалом, наконец уходит. Хеся тотчас бежит к печи, влезает на стул и крадёт сигару.She disappears. Dulski arranges himself before the mirror for a moment, then leaves. Hesia immediately runs to the stove, climbs onto a chair, and steals a cigar.
16. AKT II, SCENA II ДЕЙСТВИЕ II, ЯВЛЕНИЕ IIACT II, SCENE II
Wchodzi Mela --- ubrana jak Hesia --- jest blada i chora.
Входит Меля, одетая, как Хеся. Она бледна и больна.Mela enters, dressed like Hesia. She is pale and ill.
Mela
Меля
Mela
zatrzymuje się we drzwiach, zgorszona --- po czym biegnie ku Hesi, która pokazuje jej język i ucieka ku kanapie
возмущённо останавливается в дверях, затем бежит к Хесе; та показывает ей язык и убегает к дивануstops in the doorway, shocked, then runs towards Hesia, who sticks out her tongue and runs to the sofa
Hesiu!... pokaż... coś ty wzięła?
Хеся!.. Покажи... Что ты взяла?Hesia!... Show me... What did you take?
Hesia
Хеся
Hesia
No... cygara... wielka afera.
Ну... Сигару... Подумаешь, беда.Well... A cigar... What a fuss.
Mela
Меля
Mela
Ukradłaś?
Украла?You stole it?
Hesia
Хеся
Hesia
Och!... przed chwilą ojciec kradł także. Jak taki kamienicznik może to robić, czemu ja nie mogę?
Ах!.. Отец только что тоже украл. Если такой домовладелец может, почему мне нельзя?Oh!... Father just stole one too. If a property owner like him can do it, why can’t I?
Mela
Меля
Mela
Po co tobie cygara?
Зачем тебе сигара?What do you want a cigar for?
Hesia
Хеся
Hesia
Po co? Wy-pa-lę.
Зачем? Вы-ку-рю.What for? I’ll smoke it.
Mela
Меля
Mela
Och! Kiedy?
Ах! Когда?Oh! When?
Hesia
Хеся
Hesia
Jak będzie galówka. A potem pojadę...
Когда будет выходной. А потом поеду...When there’s a holiday. And then I’ll go...
Mela
Меля
Mela
Gdzie?
Куда?Where?
Hesia
Хеся
Hesia
Nad Bałtyk. Albo nie --- dam cygaro kochankowi kucharki. Powiadam ci --- widziałam go. Jest pucerem. No --- rozumiesz? u lejtnanta, bardzo, bardzo...
На Балтику. Или нет, отдам сигару кухаркиному любовнику. Говорю тебе, я его видела. Он денщик. Ну, понимаешь? У лейтенанта, очень, очень...To the Baltic. Or no — I’ll give it to the cook’s lover. I tell you, I’ve seen him. He’s a soldier-servant. You know? A lieutenant’s — very, very...
Mela
Меля
Mela
Jak ty możesz się przyglądać takim.
Как ты можешь на таких смотреть.How can you even look at such people?
Hesia
Хеся
Hesia
Czemu? Czemu?... Cóżeś taka blada?
Почему? Почему?.. Что ты такая бледная?Why? Why?... Why are you so pale?
Mela
Меля
Mela
Głowa mnie strasznie boli.
У меня голова ужасно болит.My head aches terribly.
Hesia
Хеся
Hesia
Może i ty buchnęłaś cygaro?
Может, ты тоже сигару стащила?Perhaps you pinched a cigar too?
Mela
Меля
Mela
Och!... nie!... ja ciągle jestem taka słaba --- tylko bym spała.
Ах!.. Нет!.. Я всё время такая слабая, только спала бы.Oh!... No!... I’m always so weak — I could sleep all the time.
Hesia
Хеся
Hesia
Lepiej spróbuj ze mną chasses --- moja złota, ja ciągle zapominam z której nogi --- moja droga --- znów ten nauczyciel będzie mnie wstydził... masz... rozwiązał mi się pantofel... Hanka! Hanka!...
Лучше попробуй со мной шассе; милая, я всё время забываю, с какой ноги. Дорогая, опять учитель меня стыдить будет... Вот... Туфелька развязалась... Ханка! Ханка!..Better practise the chassés with me — darling, I keep forgetting which foot to start with — my dear, that teacher will shame me again... Look... My slipper’s come undone... Hanka! Hanka!...
Wchodzi Hanka blada, zmieniona.
Входит Ханка, бледная, изменившаяся.Hanka enters, pale and changed.
17. AKT II, SCENA III ДЕЙСТВИЕ II, ЯВЛЕНИЕ IIIACT II, SCENE III
Mela --- Hesia --- Hanka
Меля — Хеся — Ханка.Mela — Hesia — Hanka.
Hesia
Хеся
Hesia
Zawiąż trzewik. Cóż znów i ty jesteś chora? Patrz Mela, jak ta wygląda.
Завяжи туфельку. Что, ты тоже больная? Меля, посмотри, какой у неё вид.Tie my shoe. What, are you ill too? Look at her, Mela.
Hanka
Ханка
Hanka
Panience się tylko zdaje...
Это барышне кажется...You only imagine it, miss...
Hesia
Хеся
Hesia
Ale --- ledwo się włóczysz. A teraz możesz iść...
Как же — еле таскаешься. А теперь можешь идти...Nonsense — you can barely drag yourself about. You may go now...
Hanka wychodzi.
Ханка уходит.Hanka exits.
Hesia
Хеся
Hesia
kręci głową.
качает головойshakes her head
Mela
Меля
Mela
To nic dziwnego. Ja wiem, dlaczego ona taka zmieniona.
Ничего удивительного. Я знаю, почему она так изменилась.It’s no wonder. I know why she’s so changed.
Hesia
Хеся
Hesia
Wiesz? powiedz!
Знаешь? Скажи!You know? Tell me!
Mela
Меля
Mela
Nic, Hesiu! to jej tajemnica. Mnie nie wolno nic powiedzieć --- przynajmniej do czasu.
Нет, Хеся! Это её тайна. Мне нельзя ничего говорить, по крайней мере пока.No, Hesia! It’s her secret. I’m not allowed to say anything — not yet, at least.
Hesia
Хеся
Hesia
Jak chcesz --- taka tam ma tajemnice... no --- no... daj łapę... jak to chasses --- un, deux --- un, deux
Как хочешь — ещё у такой тайны... Ну, ну... Давай лапу... Как это шассе? Раз, два — раз, два.As you like — secrets, from the likes of her... Well, well... Give me your paw... How does that chassé go — un, deux — un, deux.
gwiżdże.
свиститwhistles
Mela
Меля
Mela
Hesiu, nie gwiżdż!
Хеся, не свисти!Hesia, don’t whistle!
Hesia
Хеся
Hesia
Aha! ziemia się trzęsie --- co? --- no, a teraz walca --- moja brylantowa.
Ага! Земля трясётся, да? Ну, теперь вальс, бриллиантовая моя.Aha! The earth is trembling, eh? Now the waltz, my precious diamond.
obejmuje ją --- walcują.
обнимает её, вальсируютputs her arms round her; they waltz
Mela
Меля
Mela
Dlaczego mnie tak ściskasz?
Почему так меня сжимаешь?Why are you squeezing me so?
Hesia
Хеся
Hesia
tańcząc
танцуяas they dance
Bo ja jestem mężczyzna.
Потому что я мужчина.Because I’m the man.
Mela
Меля
Mela
Ale ja nie mogę oddychać.
Но я дышать не могу.But I can’t breathe.
Hesia
Хеся
Hesia
Właśnie --- a jak za kobietę, to tak! o!
Вот именно, а когда женщину изображаешь — вот так! Ах! Изнемогая! Изнемогая! А потом в глаза, в глаза... Я всегда так делаю...Exactly — and when you’re the woman, like this! Oh! Swooning! Swooning! And then into his eyes... his eyes... I always do that...
przerzuca się na rękę Meli
откидывается на руку Мелиthrows herself back onto Mela’s arm
omdlewająco! omdlewająco! a potem w oczy... w oczy... Ja tak zawsze robię...
Mela
Меля
Mela
Ty?!
Ты?!You?!
Hesia
Хеся
Hesia
Ja! powiadam ci --- studenty czerwienią się, jak buraki.
Я! Говорю тебе, студенты краснеют, как свёкла.I do! I tell you — the students turn red as beetroot.
Mela
Меля
Mela
Puść mnie...
Пусти меня...Let me go...
Hesia
Хеся
Hesia
Co tobie?
Что с тобой?What’s the matter?
Mela
Меля
Mela
Nie wiem... ale..
Не знаю... Но...I don’t know... But...
Hesia
Хеся
Hesia
No, to zagraj --- cichutko, żeby mama nie przyszła. Ja nie mogę wpaść w tempo...
Ну, сыграй, только тихонько, чтобы мама не пришла. Я в такт попасть не могу... Вальс...Well, play — quietly, so Mother doesn’t come. I can’t catch the rhythm... A waltz...
popycha Melę do fortepianu
подталкивает Мелю к роялюpushes Mela towards the piano
Walca...
Mela gra cichutko --- Hesia chce tańczyć --- robi pas --- śmieje się --- wpada w cake walka.
Меля тихонько играет. Хеся хочет танцевать, делает па, смеётся, переходит на кекуок.Mela plays softly. Hesia tries to dance, takes a step, laughs, and breaks into a cakewalk.
Hesia
Хеся
Hesia
Mela! cake walka!...
Меля! Кекуок!..Mela! The cakewalk!...
Mela gra cake walka cichutko --- Hesia skacze --- wchodzi Zbyszko.
Меля тихонько играет кекуок. Хеся прыгает. Входит Збышко.Mela plays a cakewalk softly. Hesia jumps about. Zbyszko enters.
18. AKT II, SCENA IV ДЕЙСТВИЕ II, ЯВЛЕНИЕ IVACT II, SCENE IV
Też same --- Zbyszko
Те же — Збышко.The same — Zbyszko.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
A to co?
Это что?What’s this?
Hesia
Хеся
Hesia
tańcząc
танцуяdancing
Cake walk! Cake walk! Cake walk! A co? źle... prawda, że jest we mnie materiał na szansę?
Кекуок! Кекуок! Кекуок! Ну как? Плохо? Правда, из меня шансонетка выйдет?Cakewalk! Cakewalk! Cakewalk! Well? Bad? There’s the makings of a music-hall girl in me, isn’t there?
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Na dwie, nie na jedną.
Двух, не одной.Two, not one.
Hesia
Хеся
Hesia
triumfująco
торжествующеtriumphantly
A co?
А как же!There you are!
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Skąd ty to umiesz?
Откуда ты это умеешь?Where did you learn that?
Hesia
Хеся
Hesia
Ignania mnie nauczyła. No wiesz --- Ignania Olbrzycka. Jej brat ciągle w tinglach siedzi, więc ją nauczył, a ona mnie.
Игнаня научила. Ну, знаешь, Игнаня Ольбжицкая. Её брат всё время по кабаре сидит; научил её, а она меня.Ignania taught me. You know — Ignania Olbrzycka. Her brother’s always at music halls, so he taught her, and she taught me.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
ironicznie
ироническиironically
Myślałem, że cię twoja kucharka nauczyła.
Думал, кухарка тебя научила.I thought your cook had taught you.
Hesia
Хеся
Hesia
Ona?
Она?She?
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Przecież dopełnia twojej edukacji.
Ведь она довершает твоё образование.She does complete your education, after all.
Hesia
Хеся
Hesia
Co znowu? Jak Bozię kocham --- nie.
Что ещё? Как боженьку люблю, нет.What nonsense! As I love dear God — no.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
z pasją
с яростьюangrily
Jak to kłamie. Ech! tu wszyscy kłamią. Ale Boga to choć zostaw w spokoju ty przynajmniej.
Как врёт. Эх! Здесь все врут. Но хоть ты бога оставь в покое.How she lies. Ah! Everyone here lies. But you at least might leave God out of it.
Hesia
Хеся
Hesia
Znów się złościsz? a byłeś już jakiś lepszy. No... Mela jeszcze trochę... Powiedz, Zbyszko, czy dobrze? mój królu!... Tak?
Опять злишься? А ведь уже стал как будто добрее. Ну, Меля, ещё немного... Скажи, Збышко, хорошо? Король мой!.. Вот так?Cross again? You seemed to be nicer lately. Now, Mela, a little more... Tell me, Zbyszko, is it good? My king!... Like this?
tańczy.
танцуетdances
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Ależ nie --- przegnij się... trochę jeszcze.
Нет же, прогнись... Ещё немного.No — bend back... A little more.
Hesia
Хеся
Hesia
Jak? jak?...
Как? Как?.. Как хорошо, как приятно, словно по воздуху летишь.How? How?... How lovely, how pleasant — like flying through the air.
tańczą oboje
танцуют вдвоёмthey both dance
Jak dobrze, jak miło --- jakby po powietrzu się latało.
19. AKT II, SCENA V ДЕЙСТВИЕ II, ЯВЛЕНИЕ VACT II, SCENE V
Ciż sami --- Dulska
Те же — Дульская.The same — Dulska.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
wpada
врываетсяbursts in
Co się tu dzieje? Co to za balet?
Что здесь происходит? Что это за балет?What’s going on here? What’s this ballet?
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Dopełniam edukacji mej siostry.
Довершаю образование своей сестры.Completing my sister’s education.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Hesia! jak możesz tak?... co to...
Хеся! Как ты можешь так?.. Что это... И с тобой крест господень. То ходишь как дикарь, то безумства вытворяешь и девочек втягиваешь.Hesia! How can you?... What’s this... You’re a cross to bear too. Either you stalk about like a savage or you play mad tricks and drag the girls into them.
do Zbyszka
Збышкоto Zbyszko
Z tobą to też jest krzyż pański. Albo chodzisz jak dzik, albo wyprawiasz wariacje i dziewczyny w to wciągasz.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Dobrze już, dobrze. Po co tyle słów! Gdzież to was niesie w takiej paradzie?
Хорошо, хорошо. К чему столько слов! Куда вас несёт в таком параде?All right, all right. Why so many words! Where are you all trotting off to, dressed in such finery?
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Przede wszystkim nie niesie.
Во-первых, не несёт.First of all, we’re not trotting.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Nogi was nie niosą?
Вас ноги не несут?Your legs don’t carry you?
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
To jest nieprzyzwoite i o tym się nie mówi.
Это неприлично, и об этом не говорят.That’s indecent, and one doesn’t speak of it.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
A to przyzwoite ubrać dziewczęta jak baletniczki? O! jakie ażury!
А девочек как балерин одеть прилично? О! Какой ажур!And is it decent to dress the girls like ballet dancers? Oh! Such openwork!
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
To są dzieci, im wolno.
Они дети, им можно.They’re children; they may.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Ładne dzieci! Pannice, aż ha.
Хороши дети! Девицы ого-го.Fine children! Big girls, and no mistake.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Wszystkie panienki z dobrych domów tak na lekcje tańca chodzą.
Все барышни из хороших семей так на танцы ходят.All young ladies from good families dress like that for dancing lessons.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Niech się zaprawiają... niech się zaprawiają...
Пусть привыкают... Пусть привыкают...Let them get used to it... Let them get used to it...
Hesia
Хеся
Hesia
Do czego? Do czego?
К чему? К чему?To what? To what?
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Jak dorośniesz, będziesz się dekoltować na bal od góry --- teraz, jako dziecię naiwne, od dołu.
Вырастешь — будешь для бала сверху декольтироваться; пока невинное дитя — снизу.When you grow up, you’ll wear a low neckline to the ball — for now, as an innocent child, you bare the lower end.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Zbyszko!... milcz!... Jak śmiesz?
Збышко!.. Молчи!.. Как смеешь? Что ты такая бледная?Zbyszko!... Be quiet!... How dare you? Why are you so pale?
do Meli
Мелеto Mela
Cóżeś taka blada?
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Cóż dziwnego? zmarzła.
Что удивительного? Замёрзла.No wonder. She’s frozen.
Ściemnia się.
Темнеет.It grows dark.
Mela
Меля
Mela
Głowa mnie strasznie boli. Mamusiu! ja bym nie poszła.
Голова ужасно болит. Мамочка! Я бы не пошла.My head aches terribly. Mummy! I’d rather not go.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Pokaż język! Biały. Znów coś zjadłaś.
Покажи язык! Белый. Опять что-то съела. Горячая. Ну, с тобой тоже... Может, колет? А?Show me your tongue! White. You’ve eaten something again. Feverish. Well, you too... Perhaps there’s a stabbing pain? Eh?
przykłada jej rękę do głowy
кладёт руку ей на лобputs a hand on her forehead
Rozpalona. No, z tobą... to też... może cię kłuje? co?
Mela
Меля
Mela
Tu mnie boli.
Вот здесь болит.It hurts here.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
W lewej łopacie? Połóż sobie regolo. Jest tam używane, takie co ojciec przykładał. I rozbierz się.
В левой лопатке? Приложи реголо. Там есть использованное, отец прикладывал. И раздевайся.In the left shoulder blade? Put on some Regolo. There’s some used stuff, your father had it on. And get undressed.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Z czego? ona już rozebrana. Niech się raczej ubierze.
Из чего? Она уже раздетая. Пусть лучше оденется.Out of what? She’s undressed already. Better let her get dressed.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Hesia --- płaszczyk! rękawiczki...
Хеся — пальто! Перчатки...Hesia — your coat! Gloves...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Piechotą idziecie? Ona --- tak? Jeszcze was zaaresztują.
Пешком пойдёте? Она так? Вас ещё арестуют.You’re walking? Her — like that? You’ll get yourselves arrested.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Rany boskie, nie wytrzymam. A lampy jeszcze nie zapalać.
Раны господни, не выдержу. И лампу пока не зажигать. Уходишь?Holy wounds, I can’t bear it. And don’t light the lamp yet. Are you going out?
do Zbyszka
Збышкоto Zbyszko
Wychodzisz?
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Nie.
Нет.No.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
To przypilnuj pieca. My wrócimy za godzinę. Mela, idź się przebrać...
Тогда присмотри за печью. Мы через час вернёмся. Меля, иди переоденься...Then mind the stove. We’ll be back in an hour. Mela, go and change...
Hesia i Dulska wychodzą --- Mela do swego pokoju.
Хеся и Дульская уходят. Меля — в свою комнату.Hesia and Dulska leave. Mela goes to her room.
20. AKT II, SCENA VI ДЕЙСТВИЕ II, ЯВЛЕНИЕ VIACT II, SCENE VI
Zbyszko sam --- później Hanka. Zbyszko chwilę stoi nieruchomy --- potem wyciąga ręce leniwym, znużonym ruchem przed siebie --- zwraca się do pieca --- otwiera drzwiczki kopnięciem nogi, przysuwa sobie fotel --- siada i siedzi tak spokojnie z papierosem przylgniętym do ust, z ręką opuszczoną na dół. --- Światło czerwonawe go oświetliło. Jest znużony i smutny. --- Drzwi się otwierają cicho, wsuwa się Hanka --- widzi go --- przybliża się --- przyklęka i delikatnie, z jakąś psią pokorą, całuje go w rękę. --- On głaszcze ją po głowie --- czyni to machinalnie, nie patrząc na nią.
Збышко один, затем Ханка. Некоторое время Збышко стоит неподвижно, потом лениво, устало вытягивает руки перед собой; поворачивается к печи, ногой открывает дверцу, придвигает кресло и садится. Сидит спокойно, сигарета прилипла к губам, рука опущена. Красноватый свет освещает его. Он устал и печален. Дверь тихо открывается; проскальзывает Ханка, видит его, подходит, опускается на колени и нежно, с какой-то собачьей покорностью, целует ему руку. Он гладит её по голове, механически, не глядя на неё.Zbyszko alone, then Hanka. He stands motionless for a moment, then stretches his arms before him in a lazy, weary movement, turns to the stove, kicks its door open, draws up an armchair, and sits. He sits quietly, a cigarette clinging to his lips, one hand hanging down. A reddish light falls on him. He is weary and sad. The door opens softly; Hanka slips in, sees him, approaches, kneels, and gently kisses his hand with a kind of doglike submission. He strokes her head mechanically, without looking at her.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
No już dobrze... dobrze...
Ну, хорошо... Хорошо...There, all right... All right...
Hanka
Ханка
Hanka
Proszę pana... ja...
Прошу пана... Я...Please, sir... I...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Co? czego?
Что? Чего?What? What is it?
Hanka
Ханка
Hanka
Ja idę... tam, gdzie pan kazał.
Я иду... Туда, куда вы велели.I’m going... Where you told me.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
A... tak. Idź! idź!... A nie bój się --- tylko mów śmiało i wyraźnie, jak i co.
А... Да. Иди! Иди!.. И не бойся; говори смело и ясно, как и что.Ah... Yes. Go! Go!... Don’t be afraid — just speak boldly and clearly about what happened.
Hanka
Ханка
Hanka
klęczy nieruchoma, otulona w fałdy chustki.
неподвижно стоит на коленях, закутавшись в складки платкаkneels motionless, wrapped in the folds of her shawl
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
No... czemu nie idziesz?
Ну... Почему не идёшь?Well... Why don’t you go?
Hanka
Ханка
Hanka
A bo ja wiem --- tak mi jakoś...
Не знаю... Как-то мне...I don’t know — somehow I feel...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Ach, nie marudź... idź... bo wrócą.
Ах, не тяни... Иди... А то вернутся.Oh, don’t dawdle... Go... Before they come back.
Hanka
Ханка
Hanka
wstając
вставаяrising
Pójdę!
Пойду!I’ll go!
wychodzi powoli --- słychać jak zatrzaskuje za sobą ciężko drzwi.
медленно уходит; слышно, как тяжело захлопывает за собой дверьleaves slowly; the door is heard slamming heavily behind her
21. AKT II, SCENA VII ДЕЙСТВИЕ II, ЯВЛЕНИЕ VIIACT II, SCENE VII
Zbyszko --- Mela
Збышко — Меля.Zbyszko — Mela.
W kaftaniczku --- głowa związana. Podchodzi cicho do Zbyszka i siada na małym stołeczku naprzeciw niego.
В кофточке, голова повязана. Тихо подходит к Збышко, садится напротив него на маленький табурет.In a jacket, her head bandaged. She comes quietly to Zbyszko and sits on a little stool facing him.
Mela
Меля
Mela
nieśmiało
робкоtimidly
Zbyszko!
Збышко!Zbyszko!
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Nie położyłaś się?
Ты не легла?Haven’t you gone to bed?
Mela
Меля
Mela
Nie mogę. Jeszcze mi gorzej. Czy ci nie przeszkadzam?
Не могу. Мне ещё хуже. Не мешаю тебе?I can’t. I feel worse. Am I disturbing you?
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Nie. Ty jeszcze z całej familii jesteś najmożliwsza. Może dlatego, że jesteś chora, więc jest w tobie coś milszego, coś innego, jak u tamtych.
Нет. Ты из всего семейства ещё самая сносная. Может, потому, что больная: в тебе что-то добрее, что-то не такое, как в тех.No. You’re the most tolerable of the whole family. Perhaps because you’re ill, there’s something gentler in you, something different from the others.
Mela
Меля
Mela
Coś innego? i czy myślisz, że dlatego że jestem chora?
Другое? Думаешь, потому что больная?Different? And do you think it’s because I’m ill?
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Tak. Nie masz dużo sił życiowych, więc nie idziesz, rozbijając łokciami, przez życie --- ale się... skradasz. Rozumiesz? co?
Да. В тебе мало жизненных сил, поэтому ты идёшь по жизни не локтями расталкивая, а... Крадёшься. Понимаешь? А?Yes. You haven’t much vitality, so you don’t elbow your way through life — you... creep. Understand? Eh?
Mela
Меля
Mela
Tak. Mnie się także zdaje, że ja się wszystkim usuwam, że mnie lada chwila ktoś potrąci, że...
Да. Мне тоже кажется, что я всем дорогу уступаю, что меня вот-вот кто-нибудь толкнёт, что...Yes. I too feel I give way to everyone, that someone will push me any moment, that...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
To źle. Panna Dulska powinna iść naprzód tak... rozumiesz. Ktoś potrąci --- ty jego... to powinna być nasza zasada. Jak najwięcej miejsca. Für die obere zehn tausend milionen kołtunen!
Это плохо. Панна Дульская должна идти вперёд вот так... Понимаешь. Кто тебя толкнёт — ты его. Это должен быть наш принцип. Побольше места. Для верхних десяти тысяч миллионов мещан!That’s bad. A Miss Dulska ought to go forward like this... Understand? Someone shoves you — shove him back... That should be our principle. As much room as possible. Für die obere zehn tausend millionen Philistinen!
Mela
Меля
Mela
patrzy na niego chwilę
некоторое время смотрит на негоlooks at him for a moment
Zbyszko! dlaczego ty nas wszystkich tak nie lubisz?
Збышко! Почему ты нас всех так не любишь?Zbyszko! Why do you dislike us all so much?
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Za mało ,,nie lubisz". Ja was wszystkich nienawidzę i siebie razem z wami.
«Не любишь» — слишком мало. Я вас всех ненавижу и себя вместе с вами.Dislike is too mild. I hate all of you, and myself along with you.
Mela
Меля
Mela
Siebie nienawidzisz także... A ja to znowu... Pozwól mi trochę z tobą porozmawiać. Dobrze? Jak szara godzina nadejdzie, to ja dałabym wszystko, żeby móc z kimś dobrze, cicho, spokojnie porozmawiać. Tylko że u nas to niepodobna. Jak w tartaku. Mama mówi, że się pracuje. Ale przecież można i myślą popracować. Prawda Zbyszku?
Себя тоже ненавидишь... А я, наоборот... Позволь мне немного с тобой поговорить. Можно? Когда наступают сумерки, я всё отдала бы, чтобы с кем-нибудь хорошо, тихо, спокойно поговорить. Только у нас это невозможно. Как на лесопилке. Мама говорит: работают. Но ведь можно и мыслью поработать. Правда, Збышко?You hate yourself too... But I, on the other hand... Let me talk with you a little. May I? When twilight comes, I’d give anything to talk properly, quietly, peacefully with someone. Only it’s impossible here. Like a sawmill. Mother says we’re working. But one can work with one’s thoughts too, can’t one, Zbyszko?
osuwa się przed nim tak, że światło z pieca oświetla grupę tych dwojga smutnych i zgnębionych.
опускается перед ним; свет печи освещает этих двоих, грустных и подавленныхsinks down before him, so the stove’s light illuminates the two of them, sad and oppressed
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Mów... mów...
Говори... Говори...Talk... Talk...
Mela
Меля
Mela
Ty siebie nienawidzisz, a ja to siebie żałuję. Strasznie. Nie dzieje mi się nic złego. Mam ojca, mamcię, was, chodzę na pensję --- jestem prosta, dbają o mnie, dają mi żelazo, nacierają wodą --- uczę się wszystkiego, a przecież, przecież, Zbyszko, mnie się zdaje, że mi się dzieje jakaś krzywda --- że mnie ktoś więzi, że mi ściśnięto gardło, że... Ja ci tego opowiedzieć nie mogę, ale...
Ты себя ненавидишь, а я себя жалею. Ужасно. Со мной ничего плохого не происходит. Есть отец, мамочка, вы, я хожу в пансион, не горбатая, обо мне заботятся, дают железо, растирают водой, меня всему учат. И всё-таки, всё-таки, Збышко, мне кажется, со мной поступают несправедливо, кто-то меня запер, мне сдавили горло, что... Я не могу тебе этого рассказать, но...You hate yourself, but I feel sorry for myself. Terribly. Nothing bad happens to me. I have Father, Mummy, all of you, I go to school — I stand straight, they take care of me, give me iron, rub me with water — I learn everything, and yet, yet, Zbyszko, I feel some wrong is being done to me — that somebody’s imprisoning me, that my throat’s being squeezed, that... I can’t explain it to you, but...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
To źle, Melo, że ty tak czujesz --- źle. Najlepiej pozbądź się tych sensacji. Niedługo wyrośniesz, pójdziesz dobrze za mąż i będziesz świat rozbijać łokciami.
Плохо, Меля, что ты так чувствуешь, плохо. Лучше избавься от этих ощущений. Скоро вырастешь, удачно выйдешь замуж и будешь локтями мир расталкивать.It’s bad, Mela, that you feel that way — bad. Best get rid of those sensations. Soon you’ll grow up, marry well, and elbow your way through the world.
Mela
Меля
Mela
Nie --- ja pójdę do klasztoru.
Нет, я уйду в монастырь.No — I’ll go into a convent.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Gadanie. Głębsza warstwa weźmie górę. Będziesz taka, jak mama.
Разговоры. Глубинный слой возьмёт верх. Будешь такая, как мама.Nonsense. The deeper layer will win. You’ll be just like Mother.
Mela
Меля
Mela
Ojciec przecież łokciami ludzi nie roztrąca.
Но отец людей локтями не расталкивает.Father doesn’t elbow people aside.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Bo ojciec wybrał dogodniejszą drogę. Mama za niego łokciami się przez świat przepycha, a on za nią.
Потому что отец выбрал удобнейший путь. Мама за него локтями через мир проталкивается, а он за ней.Because Father chose a more convenient course. Mother elbows through the world for him, and he follows behind.
Mela
Меля
Mela
po chwili
после паузыafter a pause
To wszystko bardzo jakieś smutne.
Как-то всё это очень грустно.It all seems very sad.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Koń by zapłakał.
Лошадь бы заплакала.Enough to make a horse weep.
Mela
Меля
Mela
Ty ze wszystkiego się śmiejesz.
Ты надо всем смеёшься.You laugh at everything.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Tak śmieją się wisielce.
Так висельники смеются.That’s how men on the gallows laugh.
Chwila milczenia.
Пауза.A moment’s silence.
Mela
Меля
Mela
nieśmiało
робкоtimidly
Zbyszko!
Збышко!Zbyszko!
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Co jeszcze?
Что ещё?What else?
Mela
Меля
Mela
Chciałam ci coś powiedzieć... ale... nie będziesz krzyczał? To, widzisz, z najlepszego serca. --- Bo... wtedy... jak ja widziałam...
Я хотела тебе кое-что сказать... Только... Ты не будешь кричать? Это от доброго сердца. Ведь... Тогда... Когда я увидела...I wanted to tell you something... But... You won’t shout? It’s meant with the best heart. Because... That time... When I saw...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Co?
Что?What?
Mela
Меля
Mela
ciszej
тишеmore quietly
Ciebie i Hankę. Tak mnie skrzyczałeś strasznie, a ja właśnie...
Тебя с Ханкой. Ты так ужасно на меня накричал, а я как раз...You and Hanka. You shouted at me so terribly, and I was just...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Czego ty o tym mówisz?
Зачем ты об этом говоришь?Why are you talking about that?
Mela
Меля
Mela
Bo mi żal i ciebie, i Hanki. Ja ciągle o was myślę. Ja się nawet za was modlę. Bo wy musicie być bardzo nieszczęśliwi.
Потому что мне и тебя жалко, и Ханку. Я всё время о вас думаю. Даже молюсь за вас. Вам, наверное, очень тяжело.Because I feel sorry for you and Hanka. I’m always thinking about you. I even pray for you. You must be very unhappy.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
My? dlaczego?
Нам? Почему?Us? Why?
Mela
Меля
Mela
Jakże? ona prosta sługa, ty urzędnik z prokuratorii skarbu... jakże... i kochacie się... To bardzo smutne. Mamcia będzie się bardzo sprzeciwiać.
Как же? Она простая служанка, ты чиновник казённой прокуратории... Как же... И вы любите друг друга... Это очень грустно. Мамочка будет ужасно противиться.Of course. She’s a simple servant, you’re a clerk in the Treasury’s legal office... And you love each other... It’s very sad. Mummy will oppose it terribly.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Sprzeciwiać?
Противиться?Oppose it?
Mela
Меля
Mela
No, jak się będziecie pobierać.
Ну, когда поженитесь.Well, when you get married.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Czyś ty oszalała? ja z Hanką?
Ты с ума сошла? Я с Ханкой?Have you gone mad? Me and Hanka?
Mela
Меля
Mela
Cóż z tego, że ona niby niżej. Przecież Zygmunt August i Barbara...
Что из того, что она как будто ниже. Ведь Сигизмунд Август и Барбара...What does it matter that she’s supposedly beneath you? After all, Sigismund Augustus and Barbara...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Ty jesteś jeszcze głupsza, jak myślałem.
Ты ещё глупее, чем я думал.You’re even sillier than I thought.
Mela
Меля
Mela
Proszę cię... tylko mi nie wymyślaj. Ja będę po waszej stronie. Ja nauczę Hankę mówić po ludzku i jeść widelcem, i będę ją uczyć tego, co umiem, aż ona będzie taka, jak my. Ja wam dopomogę.
Прошу, только не ругай меня. Я буду на вашей стороне. Я научу Ханку по-человечески говорить, вилкой есть, научу всему, что умею, и станет она такая же, как мы. Я вам помогу.Please... Just don’t abuse me. I’ll be on your side. I’ll teach Hanka to speak properly and eat with a fork, and teach her everything I know until she’s just like us. I’ll help you.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Ty jesteś okaz.
Ты редкий экземпляр.You’re quite a specimen.
Mela
Меля
Mela
Tylko jest coś, co mnie bardzo martwi. Nie wiem, czy ci to powiedzieć...
Только есть кое-что, что меня очень тревожит. Не знаю, говорить ли...Only there’s something that worries me very much. I don’t know whether to tell you...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
No --- wyduś.
Ну, выдавливай.Well — spit it out.
Mela
Меля
Mela
Tylko ty Hance tego nie mów. Daj słowo. Oto... Hanka ma na wsi... narzeczonego. Tak, tak. Ale się nie martw. Ona go nie kocha. To finanz wach. Ja znalazłam korespondentkę od niego do Hanki. Tam było ślicznie napisane. Panno Haniu, Szanowna Pani! --- Gołębiem ślę tę kartę pod nóżki panny i pytam czemu pisanie od niej takie rzadkie... Tak było. O! gołębiem... to ładnie. Choć na tej kartce nie było gołębia, tylko była różowa świnka i cztery prosięta, ale on zawsze tak z serca to napisał. I on ją musi kochać. Tylko że ona mu nie odpisuje, i to źle z jej strony, bo on tam pisze...
Только Ханке не говори. Дай слово. Вот... У Ханки в деревне... Жених. Да, да. Но не огорчайся. Она его не любит. Он таможенный стражник. Я нашла от него открытку Ханке. Там было так красиво написано. «Панна Ханя, уважаемая пани! Голубем шлю сию карточку к вашим ножкам и спрашиваю, почему так редко от вас письма...» Так и было. О! Голубем... Красиво. Хоть на открытке голубя не было, только розовая свинья с четырьмя поросятами; но он всё-таки от сердца написал. И он, должно быть, её любит. Только она не отвечает, и это нехорошо с её стороны, потому что он пишет...Only don’t tell Hanka. Give me your word. Well... Hanka has a... fiancé in the country. Yes, yes. But don’t be upset. She doesn’t love him. He’s a customs guard. I found a postcard from him to Hanka. It was beautifully written. Miss Hania, Esteemed Lady! — Like a dove I send this card to your little feet and ask why your letters are so rare... That’s what it said. Oh! Like a dove... That’s lovely. Though there wasn’t a dove on the card, only a pink pig and four piglets, he wrote it from the heart all the same. And he must love her. Only she doesn’t answer him, which is wrong of her, because he writes...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Proszę cię o jedno. Nie wtrącaj ty się w te sprawy. Głowa cię boli. Idź --- połóż się.
Об одном прошу: не вмешивайся в эти дела. У тебя голова болит. Ступай, ложись.I ask one thing. Don’t meddle in these matters. Your head aches. Go — lie down.
Mela
Меля
Mela
Ja tylko tak z dobrego serca.
Я ведь только от доброго сердца.It’s only out of kindness.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Ja wiem.
Знаю.I know.
Mela
Меля
Mela
wstaje --- nieśmiało
встаёт, робкоrises, timidly
I... nie gniewasz się?
И... Ты не сердишься?And... You’re not angry?
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Nie. Chodź --- pocałuj mnie.
Нет. Иди, поцелуй меня.No. Come — give me a kiss.
Mela
Меля
Mela
całuje go
целует егоkisses him
To... ty mnie nie nienawidzisz?
Значит... Ты меня не ненавидишь?Then... You don’t hate me?
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
głaszcze ją
гладит еёstrokes her
Nie. Teraz nie.
Нет. Сейчас нет.No. Not now.
Mela
Меля
Mela
Dziękuję ci. Tak miło, kiedy ktoś łagodnie mówi... Dziękuję ci, Zbyszko.
Спасибо. Как приятно, когда кто-нибудь ласково говорит... Спасибо, Збышко.Thank you. It’s so nice when someone speaks gently... Thank you, Zbyszko.
Wychodzi cichutko do swego pokoju. --- Zbyszko wstaje --- idzie do okna, skąd pada światło zapalonej latarni --- opiera czoło o szyby i tak zostaje. --- Wchodzi Hanka spłakana, otulona chustką --- przystępuje do Zbyszka i mówi cicho.
Тихо уходит в свою комнату. Збышко встаёт, идёт к окну, куда падает свет зажжённого фонаря, прижимается лбом к стеклу и так остаётся. Входит заплаканная Ханка, закутанная в платок; подходит к Збышко и тихо говорит.She goes softly to her room. Zbyszko rises and goes to the window, where the light of a lit streetlamp falls; he rests his forehead against the pane and stays there. Hanka enters, tearful and wrapped in her shawl, approaches him, and speaks softly.
22. AKT II, SCENA VIII ДЕЙСТВИЕ II, ЯВЛЕНИЕ VIIIACT II, SCENE VIII
Zbyszko --- Hanka
Збышко — Ханка.Zbyszko — Hanka.
Hanka
Ханка
Hanka
Proszę pana...
Прошу пана...Sir...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
I co? i co?
Ну что? Что?Well? Well?
Hanka
Ханка
Hanka
Tak jest jak ja mówiłam.
Так и есть, как я говорила.It’s just as I said.
zanosi się cicho od płaczu.
тихо заливается слезамиbreaks into quiet sobs
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Ładna historia! a to pech!
Хорошенькая история! Вот неудача!A fine business! What rotten luck!
zaczyna chodzić po pokoju --- Hanka pozostaje przy oknie w smudze światła --- tragiczna w fałdach swej czarnej chustki.
начинает ходить по комнате; Ханка остаётся у окна в полосе света, трагическая в складках чёрного платкаbegins pacing the room; Hanka remains at the window in a shaft of light, a tragic figure in the folds of her black shawl
Hanka
Ханка
Hanka
Co ja teraz zrobię!
Что же мне теперь делать!What am I to do now!
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Jedź do domu.
Езжай домой.Go home.
Hanka
Ханка
Hanka
Ale... żeby mnie tatko skórę zdarli. Nie pojadę.
Как же... Отец с меня шкуру спустит. Не поеду.Oh... My father would skin me alive. I won’t go.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Zresztą nie becz. Jeszcze daleko. Może się jeszcze co zmieni.
Да не реви. Ещё далеко. Может, что-нибудь изменится.Anyway, don’t bawl. There’s still a long time. Something may change.
Hanka
Ханка
Hanka
Ale... takim jak ja, to cygany los wyklną. Mnie zawsze najgorsze się trafi. Potrzebne mi to było. Boże! Boże!... To chyba się utopić.
Как же... Таким, как я, цыгане судьбу проклянут. Мне всегда худшее достаётся. Нужно мне это было! Боже! Боже!.. Разве что утопиться.Oh... The gypsies curse the fate of the likes of me. I always get the worst. Why did I need this! God! God!... Nothing for it but to drown myself.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Dużo by ci pomogło.
Много это поможет.A lot of good that would do.
Hanka
Ханка
Hanka
Śmierć na wszystko pomoże.
Смерть от всего поможет.Death cures everything.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Głupia jesteś.
Глупая ты.You’re silly.
Hanka
Ханка
Hanka
Ale!...
Как же!..Oh!...
płacze.
плачетweeps
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Cicho bądź! nie płacz, bo mnie diabli wezmą...
Молчи! Не плачь, а то меня чёрт возьмёт...Be quiet! Don’t cry, or I’ll lose my temper...
Hanka
Ханка
Hanka
zakrywa się chustką i stara się stłumić łkanie
закрывается платком, стараясь сдержать рыданияcovers herself with her shawl and tries to stifle her sobs
Długa chwila milczenia.
Долгая пауза.A long silence.
Proszę pana, co ja teraz zrobię?
Прошу пана, что мне теперь делать?Sir, what am I to do now?
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
patrzy na nią przez chwilę --- potem wychodzi do swego pokoju
некоторое время смотрит на неё, потом уходит в свою комнатуlooks at her for a moment, then goes to his room
A to pech! a to pech!...
Вот неудача! Вот неудача!..What rotten luck! What rotten luck!...
Hanka wybucha spazmatycznym płaczem, tuląc się do ściany --- na palcach ze swego pokoju wysuwa się Mela.
Ханка разражается судорожными рыданиями, прижавшись к стене. Из своей комнаты на цыпочках выходит Меля.Hanka breaks into convulsive sobbing, huddled against the wall. Mela tiptoes out of her room.
23. AKT II, SCENA IX ДЕЙСТВИЕ II, ЯВЛЕНИЕ IXACT II, SCENE IX
Mela --- Hanka
Меля — Ханка.Mela — Hanka.
Mela podchodzi do Hanki i staje przed nią zafrasowana.
Меля подходит к Ханке и стоит перед ней, встревоженная.Mela approaches Hanka and stands before her, troubled.
Mela
Меля
Mela
Hanka! Ja słyszałam, że się Zbyszko o coś na ciebie gniewał. Prawda?
Ханка! Я слышала, Збышко за что-то на тебя сердился. Правда?Hanka! I heard Zbyszko was angry with you about something. Was he?
Hanka
Ханка
Hanka
Nie.
Нет.No.
Mela
Меля
Mela
Ale słyszałam. I boję się, że to przeze mnie. Pewnie o tego narzeczonego, co go masz na wsi. Ale dlaczego Hanka się z tym kryła. Tylko teraz to już trzeba przestać do niego pisać. Co się tak na mnie patrzysz. Ja wszystko wiem...
Но я слышала. И боюсь, это из-за меня. Наверное, из-за того жениха, который у тебя в деревне. Только зачем ты скрывала? Но теперь уже надо перестать ему писать. Что ты на меня так смотришь? Я всё знаю...But I heard it. And I’m afraid it’s because of me. Probably about that fiancé of yours in the country. But why did you keep it secret? Now you must stop writing to him. Why are you looking at me like that? I know everything...
Hanka
Ханка
Hanka
patrzy na nią przerażona.
испуганно смотрит на неёlooks at her in terror
Mela
Меля
Mela
No, wszystko co się ciebie i Zbyszka dotyczy --- rozumiesz?
Ну, всё, что тебя и Збышко касается, понимаешь?Well, everything about you and Zbyszko — understand?
Hanka
Ханка
Hanka
zakrywa twarz chustką.
закрывает лицо платкомcovers her face with her shawl
Mela
Меля
Mela
I nie trzeba się bać. Ja będę z wami. Ojca też na waszą stronę przekabacę. Wszystko się zmieni i gdy już ślub się odbędzie...
И не нужно бояться. Я буду с вами. Отца тоже на вашу сторону переманю. Всё изменится, и когда свадьба будет...And there’s no need to be afraid. I’ll stand by you. I’ll bring Father round to your side too. Everything will change, and once the wedding takes place...
Hanka
Ханка
Hanka
Ta co panienka mówi. Któż by się ze mną teraz ożenił?
Что барышня говорит! Кто теперь на мне женится?What are you saying, miss? Who would marry me now?
Mela
Меля
Mela
Jak to? kto?
Как это? Кто?What do you mean? Who?
Hanka
Ханка
Hanka
A no któż by cudze dziecko wziął?
Кто чужого ребёнка возьмёт?Who’d take another man’s child?
Mela
Меля
Mela
zdziwiona
удивлённоastonished
Cudze dziecko? O czym ty mówisz, Hanka? A może ty już wdowa, że masz dziecko? I tego Zbyszkowi nie mówisz...
Чужого ребёнка? О чём ты говоришь, Ханка? Может, ты уже вдова, раз ребёнок есть? И Збышко этого не говоришь...Another man’s child? What are you saying, Hanka? Perhaps you’re a widow already, if you have a child? And you haven’t told Zbyszko...
Hanka
Ханка
Hanka
po chwili
после паузыafter a pause
Cóż panienka mówi, że wszystko wie!
А барышня говорит, что всё знает!And you say you know everything, miss!
Mela
Меля
Mela
No... niby ty i Zbyszko. To będzie mezalians, ale trudno...
Ну... Ты и Збышко. Это будет мезальянс, но уж ничего не поделаешь...Well... You and Zbyszko. It’ll be a mésalliance, but that can’t be helped...
Hanka
Ханка
Hanka
milczy, gryzie róg chustki i patrzy w ziemię.
молчит, кусает угол платка, глядя в землюis silent, biting the corner of her shawl and looking at the floor
Mela
Меля
Mela
Dlaczego nic nie mówisz, Hanka? Dlaczego ciągle płaczesz? Przecież ja do ciebie z najlepszą intencją. Nie płacz!... to się jakoś ułoży.
Почему ничего не говоришь, Ханка? Почему всё плачешь? Ведь я с самым добрым намерением. Не плачь!.. Всё как-нибудь уладится.Why don’t you say anything, Hanka? Why do you keep crying? I mean only the best. Don’t cry!... It’ll work out somehow.
Hanka
Ханка
Hanka
rycząc
рыдаяbawling
Nic się nie ułoży... pomsta na mnie... nieszczęście... och, czemu się ja rodziłam...
Ничего не уладится... Кара мне... Несчастье... Ах, зачем я родилась...Nothing will work out... A curse on me... Misery... Oh, why was I born...
Mela
Меля
Mela
Boże... nie płacz, Hanka...
Боже... Не плачь, Ханка...God... Don’t cry, Hanka...
Hanka
Ханка
Hanka
A żebym nogi połamała, nimem tu nastała!
Чтоб я ноги переломала, прежде чем сюда нанялась!I wish I’d broken my legs before I came to work here!
Mela
Меля
Mela
Hanka! nie płacz, bo mnie serce pęknie.
Ханка! Не плачь, у меня сердце разорвётся.Hanka! Don’t cry, or my heart will break.
pochyla się nad nią.
наклоняется над нейbends over her
Hanka
Ханка
Hanka
Niech mnie panienka puści!...
Оставьте меня, барышня!..Leave me alone, miss!...
24. AKT II, SCENA X ДЕЙСТВИЕ II, ЯВЛЕНИЕ XACT II, SCENE X
Mela --- Hanka --- Juliasiewiczowa
Меля — Ханка — Юлясевичева.Mela — Hanka — Juliasiewiczowa.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Jest tu kto? W kuchni drzwi otwarte...
Есть кто-нибудь? В кухне дверь открыта... Что вы здесь в темноте делаете?Is anyone here? The kitchen door’s open... What are you doing here in the dark?
spostrzega Melę i Hankę
замечает Мелю и Ханкуnotices Mela and Hanka
Cóż wy tu robicie po ciemku?
Hanka ucieka
Ханка убегаетHanka runs away
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Co Mela ma za konszachty ze sługą?
Что за сговор у Мели со служанкой?What dealings has Mela with a servant?
Mela
Меля
Mela
podniecona
взволнованноexcitedly
To nie żadne konszachty, tylko to całkiem co innego. Hanka jest bardzo nieszczęśliwa, a ja ją pocieszam.
Никакого сговора, совсем другое. Ханка очень несчастна, я её утешаю.No dealings at all, something quite different. Hanka’s very unhappy, and I’m comforting her.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Najlepiej zapal lampę.
Лучше зажги лампу.Better light the lamp.
Mela zapala lampę
Меля зажигает лампуMela lights the lamp
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
I dlaczegóż to Hanka taka nieszczęśliwa?
А почему Ханка так несчастна?And why is Hanka so unhappy?
Mela
Меля
Mela
Och! to straszna historia.
Ах! Ужасная история.Oh! It’s a terrible story.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Niech mi ją Mela powie.
Расскажи мне, Меля.Tell me, Mela.
Mela
Меля
Mela
Nie mogę, ciociu... nie mogę... ale to jest okropne... to może się strasznie skończyć.
Не могу, тётя... Не могу... Но это ужасно... Это может страшно кончиться.I can’t, Aunt... I can’t... But it’s dreadful... It might end terribly.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Najlepiej mi powiedzieć --- może ja znajdę jaką radę.
Лучше расскажи мне — может, я что-нибудь придумаю.Best tell me — perhaps I can think of something.
Mela
Меля
Mela
To prawda. Ciocia taka mądra, to najlepiej potrafi z mamcią sobie poradzić.
Правда. Вы такая умная, лучше всех сумеете с мамочкой справиться.That’s true. You’re so clever, Aunt; you’ll know best how to manage Mummy.
Siadają przy stole pod lampą.
Садятся у стола под лампой.They sit at the table beneath the lamp.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
A cóż tu mama będzie mieć do czynienia?
А при чём тут мама?What has Mother got to do with it?
Mela
Меля
Mela
Jak to? ona głównie.
Как это? Она прежде всего. Я расскажу всё, как на исповеди. Но, тётя, если вы выдадите меня, что это я... Тогда... Не знаю что. Тётя, тётя!.. Тут случилось несчастье. Збышко влюбился в Ханку.What do you mean? She’s the chief person. I’ll tell you everything, as in confession — but, Aunt, if you betray me, if you say it was me... Then... I don’t know what. Aunt, Aunt!... A misfortune’s happened. Zbyszko’s fallen in love with Hanka.
po chwili
после паузыafter a pause
Ja cioci powiem --- wszystko jak na spowiedzi --- ale ciociu, jak ciocia mnie zdradzi, że to ja... to... już nie wiem co. Ciociu, ciociu!... tu stało się nieszczęście. Zbyszko zakochał się w Hance.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
parska śmiechem
фыркает от смехаbursts out laughing
Tylko tyle?
И только?Is that all?
Mela
Меля
Mela
Ciociu! niech się ciocia nie śmieje. To Bóg wie co z tego może być, bo mama nie pozwoli na to małżeństwo. Zobaczy ciocia.
Тётя! Не смейтесь. Бог знает, что из этого выйдет; мама на этот брак не согласится. Увидите.Aunt! Don’t laugh. God knows what may come of it, because Mother won’t allow the marriage. You’ll see.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Najprzód --- skąd to wiesz?
Прежде всего, откуда ты знаешь?First of all — how do you know?
Mela
Меля
Mela
Ja... podpatrzyłam. Niechcący! Jak Bozię kocham. Ja zaraz potem oczy zamknęłam.
Я... Подсмотрела. Нечаянно! Как боженьку люблю. Я сразу потом глаза закрыла.I... Saw them. By accident! As I love dear God. I shut my eyes straight afterwards.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Lepiej było przedtem. Cóżeś widziała?
Лучше бы раньше. Что ты видела?Better beforehand. What did you see?
Mela
Меля
Mela
Ciociu! oni się muszą pobrać... Oni się już całują!
Тётя! Они должны пожениться... Они уже целуются!Aunt! They must get married... They kiss already!
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
śmieje się
смеётсяlaughs
No, skoro się już całują...
Ну, если уже целуются...Well, if they kiss already...
Mela
Меля
Mela
Tak, tak. Ja odkąd to zobaczyłam, to sypiać nie mogę już zupełnie. Co sobie przypomnę, to mną coś tak dziwnie zatarga. I płakać mi się chce, i smutno, i miło... Ale to ja. A mama to z pewnością Zbyszka przeklnie.
Да, да. Как увидела, совсем спать не могу. Вспомню — что-то так странно во мне задрожит. И плакать хочется, и грустно, и приятно... Но это я. А мама Збышко непременно проклянёт.Yes, yes. Since I saw it, I can’t sleep at all. Whenever I remember, something stirs so strangely inside me. I want to cry, and I’m sad, and it’s pleasant... But that’s me. Mother will certainly curse Zbyszko.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Nie bój się, cielątko. Mama Zbyszka za to nie przeklnie.
Не бойся, телёнок. Мама за это Збышко не проклянёт.Don’t worry, little calf. Mother won’t curse Zbyszko for that.
Mela
Меля
Mela
Żeby to jeszcze tylko --- ale jest jeszcze dużo, dużo komplikacji. Jest jeszcze finanz wach tam na wsi i potem to już nie wiem... jest jeszcze cudze dziecko.
Если бы только это, но там ещё много, много осложнений. Ещё таможенный стражник в деревне, и потом, уже не знаю... Ещё чужой ребёнок.If only that were all — but there are many, many complications. There’s the customs guard in the country, and then, I don’t know... There’s another man’s child too.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Cudze dziecko?
Чужой ребёнок?Another man’s child?
Mela
Меля
Mela
No tak. Hanka mówiła.
Да. Ханка сказала.Yes. Hanka said so.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
zainteresowana
заинтересованноinterested
No... no... jak mówiła?
Ну, ну... Как сказала?Well, well... What did she say?
Mela
Меля
Mela
Ja jej mówię --- pójdziesz za mąż --- niby za Zbyszka ja ciągle myślałam. A ona nie płacze, ale ryczy, i woła --- a! kto mnie teraz z cudzym dzieckiem weźmie!
Я говорю ей: выйдешь замуж — я всё время имела в виду Збышко. А она не плачет, а ревёт и кричит: ах, кто меня теперь с чужим ребёнком возьмёт!I said to her, you’ll get married — meaning Zbyszko all along. And she wasn’t crying, she was bawling and shouting: ah, who’ll have me now with another man’s child!
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Tak powiedziała?
Так и сказала?She said that?
Mela
Меля
Mela
Ciociu, ja nigdy nie kłamię. Tylko... ja tego wszystkiego ani weź pokombinować nie mogę. A ciocia co rozumie?
Тётя, я никогда не вру. Только... Никак всего этого в голове не уложу. А вы понимаете?Aunt, I never lie. Only... I simply can’t make sense of it all. Do you understand anything?
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Rozumiem! Rozumiem!
Понимаю! Понимаю!I understand! I understand!
Mela
Меля
Mela
opierając się o stół
опираясь о столleaning on the table
Niech mi ciocia wytłumaczy. Moja najdroższa...
Объясните мне, моя дорогая...Explain it to me, dearest Aunt...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Nie, panienko. Ja ci tego nie wytłumaczę. Tylko niech Mela pamięta. Trzymać języczek za zębami. Ani słowa o tym do nikogo! Ani słowa. I dalej nie podpatrywać... Jakby się co znów zobaczyło --- oczy zamknąć.
Нет, барышня. Этого я тебе не объясню. Только запомни, Меля: язычок держать за зубами. Никому ни слова! Ни слова. И больше не подглядывать... Если опять что-нибудь увидишь — закрыть глаза.No, young lady. I won’t explain that. Only remember, Mela: keep your little tongue behind your teeth. Not a word to anyone! Not a word. And no more peeping... If you see anything again — shut your eyes.
Mela
Меля
Mela
A ciocia się tym zajmie.
А вы этим займётесь?And you’ll see to it, Aunt?
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Może...
Может быть...Perhaps...
Mela
Меля
Mela
Moja ciociu święta. Oni się jeszcze wykradną albo zabiją. Tak było w Kijowie... Cicho... Zbyszko!
Святая моя тётя. Они ещё сбегут или убьют себя. Так было в Киеве... Тише... Збышко!My saintly Aunt. They might run away or kill themselves. That happened in Kyiv... Quiet... Zbyszko!
25. AKT II, SCENA XI ДЕЙСТВИЕ II, ЯВЛЕНИЕ XIACT II, SCENE XI
Też same --- Zbyszko
Те же — Збышко.The same — Zbyszko.
Ubrany jak do wyjścia.
Одет для выхода.Dressed to go out.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Jak się masz. Wychodzisz?
Здравствуй. Уходишь?Hello. Going out?
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Tak.
Да.Yes.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Znów się puszczasz?
Опять в загул?Off on a spree again?
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Znów.
Опять.Again.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Siedziałeś przecież częściej już w domu.
Ты ведь уже чаще дома сидел.You’d been staying home more often.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Widocznie mam już dosyć.
Видно, уже хватит.Evidently I’ve had enough.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Szkoda --- lepiej wyglądasz. Utyłeś trochę.
Жаль. Ты лучше выглядишь. Немного пополнел.A pity — you look better. You’ve put on a little weight.
Mela
Меля
Mela
Zbyszko --- zaraz wrócą wszyscy --- będzie herbata.
Збышко, сейчас все вернутся, будет чай.Zbyszko — everyone will be back soon — we’ll have tea.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Nie czekajcie na mnie.
Не ждите меня.Don’t wait for me.
Mela
Меля
Mela
Mama będzie znów zła.
Мама опять рассердится.Mother will be angry again.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Dajcie mi spokój!
Оставьте меня в покое!Leave me alone!
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Mógłbyś być grzeczniejszy.
Мог бы быть повежливее.You might be more polite.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Po co?
Зачем?Why?
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Choćby ze mną... tak się zachowujesz...
Хоть со мной... Так себя ведёшь...With me at least... Behaving like this...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Moja droga --- raz chcesz, aby ci uchybiać i aż prosisz się o to, to znów aby cię szanować. Wybierz już raz --- matrona czy kokota.
Дорогая, то ты хочешь, чтобы тебя оскорбляли, и сама напрашиваешься, то чтобы уважали. Выбери наконец: матрона или кокотка.My dear — one moment you want disrespect and positively beg for it, the next you want to be respected. Make your choice at last — matron or cocotte.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
wściekła
в яростиfurious
Najlepiej zrobię, jeśli z takim brutalem mówić nie będę.
Лучше мне с таким грубияном вообще не разговаривать.I’d do best not to speak to such a brute at all.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Najlepiej. A przestań się malować, bo wyglądasz jak kamienica odnowiona na przyjazd cesarza. Bądź zdrowa...
Лучше. И перестань краситься: выглядишь как дом, подновлённый к приезду императора. Будь здорова...Best. And stop painting yourself; you look like a building refurbished for the Emperor’s visit. Goodbye...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Tak!... ej, żebyś nie pożałował twojej brutalności.
Так!.. Смотри, как бы не пожалел о своей грубости.Very well!... Mind you don’t regret your brutality.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Ja nigdy niczego nie żałuję!
Я никогда ни о чём не жалею!I never regret anything!
Wychodzi.
Уходит.He exits.
Mela
Меля
Mela
On znów taki zły, jak dawniej. I z Hanką się tak kłócili! tak kłócili! O! mamcia idzie przez kuchnię.
Он опять злой, как прежде. И с Ханкой так ссорились! Так ссорились! О! Мамочка через кухню идёт.He’s as cross as before again. And they quarrelled so with Hanka! So terribly! Oh! Mummy’s coming through the kitchen.
26. AKT II, SCENA XII ДЕЙСТВИЕ II, ЯВЛЕНИЕ XIIACT II, SCENE XII
Dulska --- Hesia --- Juliasiewiczowa --- Mela --- później Dulski
Дульская — Хеся — Юлясевичева — Меля — позже Дульский.Dulska — Hesia — Juliasiewiczowa — Mela — later Dulski.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
do Juliasiewiczowej
Юлясевичевойto Juliasiewiczowa
Jak się masz... Cała jestem wzburzona.
Здравствуй... Я вся взволнована.Hello... I’m quite upset.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
O cóż chodzi.
В чём дело?What’s the matter?
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
W tramwaju. Znów awantura. Jak Hesia siedzi, to przecież wygląda na dziecko, co nie ma metra wysokości. Mówię jej --- skurcz się...
В трамвае. Опять скандал. Ведь когда Хеся сидит, выглядит ребёнком ростом меньше метра. Говорю: сожмись...On the tram. Another scene. When Hesia sits down, she looks like a child under a metre tall. I tell her — shrink down...
Hesia
Хеся
Hesia
E! proszę mamy...
Ну, мама...Oh, Mother...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Ona na złość się wyciąga i zaraz potem z konduktorem secesja --- wszyscy się patrzą...
Она назло вытягивается, и тут же с кондуктором сецессия, все смотрят...She stretches out to spite me, and at once there’s a secession with the conductor — everyone staring...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Ach! bo o ten cent czy dwa.
Ах! Из-за одного-двух центов.Oh! Over a cent or two.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Kto nie szanuje grosza, ten nie wart... Hanka, nakrywaj! My tu pijemy herbatę teraz, bo piec w jadalni coraz gorszy.
Кто гроша не бережёт, тот не достоин... Ханка, накрывай! Мы теперь здесь чай пьём: печь в столовой всё хуже.Whoever doesn’t value a penny isn’t worth... Hanka, lay the table! We have tea here now because the dining-room stove’s getting worse.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Czemu go ciocia nie poprawi?
Почему вы её не почините, тётя?Why don’t you have it repaired, Aunt?
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Albom ja głupia? I tak na przyszły rok nie będę tu mieszkać, tylko wynajmę. Wtedy mi lokator piec poprawi. Idę włożyć szlafrok. Hesia, przebrać się --- Mela, zajmij się herbatą.
Я что, дура? Всё равно в следующем году я здесь жить не буду, сдам. Тогда жилец печь починит. Пойду халат надену. Хеся, переодевайся; Меля, займись чаем.Am I a fool? I won’t live here next year anyway; I’ll let it. Then the tenant will repair the stove for me. I’ll put on my dressing gown. Hesia, change — Mela, see to the tea.
Wychodzi --- Hanka nakrywa --- Juliasiewiczowa obserwuje Hankę.
Уходит. Ханка накрывает. Юлясевичева наблюдает за Ханкой.She exits. Hanka lays the table. Juliasiewiczowa watches her.
Hesia
Хеся
Hesia
Dziś była marna lekcja --- dobrze zrobiłaś, że cię nie było. Same sztubaki...
Сегодня урок был скверный. Хорошо, что не пошла. Одни школяры...It was a miserable lesson today — just as well you weren’t there. Nothing but schoolboys...
Wybiega.
Выбегает.She runs out.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Hanka! cóżeś tak zmizerniała?
Ханка! Что ты так осунулась?Hanka! Why are you looking so wasted?
Hanka
Ханка
Hanka
Zęby mnie bolą.
Зубы болят.My teeth ache.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Zęby?
Зубы?Your teeth?
Wchodzi Dulska.
Входит Дульская.Dulska enters.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
w szlafroku
в халатеin a dressing gown
Żywo samowar! bułki... wypijesz z nami herbatę?
Живо самовар! Булки... Выпьешь с нами чаю?Quick, the samovar! Rolls... Will you have tea with us?
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Dobrze.
Хорошо.All right.
Wchodzi Mela --- niesie książkę i koszyk z robotą --- później Hesia z zeszytami i książkami --- siadają przy stole --- Dulska i Juliasiewiczowa siadają także przy frontowej stronie stołu.
Входит Меля с книгой и корзинкой рукоделья, затем Хеся с тетрадями и книгами. Садятся у стола. Дульская и Юлясевичева также садятся с передней стороны стола.Mela enters carrying a book and a work basket, then Hesia with exercise books and books. They sit at the table. Dulska and Juliasiewiczowa also sit, on the downstage side of the table.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Szczęśliwa jestem, że już jestem w domu. Dla kobiety nie ma jak dom. Ja to zawsze powtarzać będę. Zawołajcie Zbyszka.
Как я рада, что уже дома. Для женщины лучше дома ничего нет. Всегда буду это повторять. Позовите Збышко.I’m so glad to be home. There’s nothing like home for a woman. I’ll always say so. Call Zbyszko.
Mela
Меля
Mela
Zbyszko wyszedł.
Збышко ушёл.Zbyszko’s gone out.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Wyszedł?
Ушёл?Gone out?
Mela
Меля
Mela
Ale pewnie zaraz wróci.
Наверное, сейчас вернётся.But he’ll probably be back soon.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
A mówiła ciocia, że się poprawił.
А вы говорили, тётя, что он исправился.And you said he’d reformed, Aunt.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Bo też tak jest. Przekonał się, że nie ma jak dom i rodzina. Musiało mu coś wypaść.
Так и есть. Убедился, что лучше дома и семьи ничего нет. Должно быть, что-то понадобилось.So he has. He’s found there’s nothing like home and family. Something must have come up.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Wcale nie. Mówił, że mu już zbrzydł ten dom i ta rodzina.
Вовсе нет. Сказал, ему уже этот дом и эта семья надоели.Not at all. He said he was sick of this house and this family.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Mówił?
Сказал?He said that?
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Tak. Przed chwilą. Zresztą nie mówił tak wyraźnie. Co mu tam zbrzydło... nie wiem. Dość że poszedł.
Да, только что. Впрочем, не так прямо сказал. Что ему надоело, не знаю. Словом, ушёл.Yes. Just now. Though not quite so plainly. What he’s sick of... I don’t know. Enough that he’s gone.
Hesia
Хеся
Hesia
Będzie się znów lumpował.
Опять будет гулять.He’ll be carousing again.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Patrz swego nosa. Z tym chłopcem już nie ma rady. Już mu tak dogadzam, żeby go tylko w domu przytrzymać.
За своим носом смотри. С этим мальчиком уже ничего не поделаешь. Я ему так угождаю, лишь бы дома удержать.Mind your own business. There’s no managing that boy. I indulge him so, just to keep him home.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
znacząco
многозначительноpointedly
E! proszę cioci --- może właśnie to dogadzanie osiąga przeciwny cel.
Ах, тётя! Может, как раз это потакание к противоположному ведёт.Oh, Aunt — perhaps that very indulgence produces the opposite result.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Nie rozumiem. Przecież gdzie może być mu lepiej jak w rodzinnym kole?
Не понимаю. Где же ему лучше может быть, чем в кругу семьи?I don’t understand. Where could he be better off than in the family circle?
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Hm!...
Гм!..Hmm!...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
do Meli
Мелеto Mela
Co ty za miny do ciotki wyprawiasz?
Что ты тётке гримасы строишь?What faces are you making at your aunt?
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Do mnie? Zdaje się cioci. A co do tego rodzinnego koła...
Мне? Вам кажется, тётя. А насчёт семейного круга...At me? You’re imagining it, Aunt. As for the family circle...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Co ty wiedzieć możesz o tym. Wiecznie tylko gdzieś latasz. I przyznam ci się nawet, że zaczynają coś o tobie mówić.
Что ты об этом можешь знать. Вечно где-то бегаешь. И даже признаюсь: о тебе уже начинают поговаривать.What can you know about that? Always flying about somewhere. And I’ll even admit people are beginning to talk about you.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
O każdym mówią.
Обо всех говорят.They talk about everyone.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
O tobie mówią to, co sama chcesz, aby mówili.
О тебе говорят то, что сама хочешь, чтобы говорили.They say about you what you want them to say.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Na przykład?
Например?For example?
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Że jesteś kokietka.
Что ты кокетка.That you’re a flirt.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
E!
Э!Oh!
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Wywołujesz taką opinię. Dlaczego o mnie tego nikt nie powie.
Сама такую славу создаёшь. Почему обо мне никто так не скажет?You create that reputation. Why does nobody say that about me?
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
podrażniona
раздражённоirritated
Mogłaby ciocia przy dziewczynkach nauk mi nie dawać.
Вы могли бы меня при девочках не поучать.You might refrain from lecturing me in front of the girls.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
To są dzieci, więc nie rozumieją. A potem niech nawet słyszą. To będzie dla nich nauką na przyszłość --- to ich nauczy, gdzie zaprowadzić może lekkomyślność i chęć przypodobania się.
Они дети, ничего не понимают. А потом пусть слышат. Это им наука на будущее, научит, к чему ведут легкомыслие и желание нравиться.They’re children, so they don’t understand. Besides, let them hear. It’ll be a lesson for the future — teach them where frivolity and the desire to please can lead.
Wchodzi Dulski --- wita się z Juliasiewiczową skinieniem ręki --- wyjmuje z kieszeni gazetę i siada koło stołu. Zaczyna czytać.
Входит Дульский, приветствует Юлясевичеву движением руки, достаёт из кармана газету, садится у стола и начинает читать.Dulski enters, greets Juliasiewiczowa with a movement of his hand, takes a newspaper from his pocket, sits by the table, and begins reading.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
coraz więcej podrażniona
всё более раздражённоincreasingly irritated
Doprawdy, że ciocia dziwnie pojmuje gościnność...
Право, тётя, у вас странное понятие о гостеприимстве...Really, Aunt, you have a strange notion of hospitality...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Moja droga. Ja przede wszystkim pojmuję moralność i tę mam na względzie, czy tu w domu, czy...
Дорогая, прежде всего я понимаю нравственность и её имею в виду, здесь ли, дома, или...My dear, above all I understand morality and keep it in mind, whether here at home or...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
To znaczy, że moje życie jest niemoralne?
Значит, моя жизнь безнравственна?You mean my life is immoral?
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Na zewnątrz... Ciągle cię widzą na ulicy.
Снаружи... Тебя всё время на улице видят.Outwardly... They’re always seeing you in the street.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Nie mogę chodzić po dachach.
Не могу же я по крышам ходить.I can’t walk over the rooftops.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Ufarbowałaś włosy na rudo. Gdzie widziałaś uczciwą kobietę z rudymi włosami?
Ты выкрасила волосы в рыжий цвет. Где ты видела порядочную женщину с рыжими волосами?You’ve dyed your hair red. Where have you seen a respectable woman with red hair?
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
No... tego już nadto.
Ну, это уже слишком.Well... That’s too much.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Wczoraj na przykład --- Krężlowa mówiła...
Вчера, например, Кренжлова говорила...Yesterday, for instance — Krężlowa said...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
wstając
вставаяrising
E! już dosyć tego. Doprawdy --- ciocia uwzięła się, aby mnie denerwować. Ja do cioci spraw nie zaglądam. A może także niejedno dałoby się powiedzieć.
Э! Довольно. Вы прямо задались целью меня раздражать. Я в ваши дела не заглядываю. А может, тоже нашлось бы что сказать.Oh! Enough of this. Really — you’re determined to annoy me. I don’t pry into your affairs. Perhaps there would be a thing or two to say there as well.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Proszę, proszę. Moje sumienie jest czyste i nie boję się dnia białego.
Пожалуйста, пожалуйста. Моя совесть чиста, и белого дня я не боюсь.Please, please. My conscience is clear, and I’m not afraid of broad daylight.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
No... już lepiej tu w biały dzień nie zaglądać... Dopatrzyć by się tu można nie jednego. A zresztą niech mnie ciocia nie wyzywa, bo doprawdy...
Ну, сюда уж лучше при белом дне не заглядывать... Много чего можно разглядеть. А вообще не вызывайте меня, тётя, а то, право...Well... Best not look in here in broad daylight... One might discover quite a lot. Besides, don’t provoke me, Aunt, because really...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
wyzywająco
вызывающеdefiantly
Proszę --- proszę powiedzieć, proszę się nie krępować.
Прошу, говори, не стесняйся.Please — do tell me; don’t hold back.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Mam wzgląd na dzieci.
Я считаюсь с детьми.I have some consideration for the children.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Hesia, Mela --- proszę wyjść! Felicjan, i ty zabieraj się także...
Хеся, Меля, выйдите! Фелициан, и ты тоже убирайся...Hesia, Mela — leave, please! Felicjan, you clear out too...
Hesia, Mela wychodzą --- Dulski bierze gazetę, idzie do sypialni.
Хеся и Меля уходят; Дульский берёт газету и идёт в спальню.Hesia and Mela leave; Dulski takes his paper to the bedroom.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Proszę cię --- jesteśmy same. Mów, co mi masz powiedzieć.
Прошу, мы одни. Говори, что хотела сказать.There — we’re alone. Tell me what you have to say.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Doprawdy, że ciocia zasługuje na to, ażeby się dowiedziała. I to cioci powiem, że jeżeli ciocia do mego domu zagląda, to przede wszystkim ciocia powinna swój z brudów oczyścić.
Право, вы заслужили узнать. И вот что я скажу: если вы в мой дом заглядываете, прежде всего свой от грязи очистите.Really, you deserve to find out. And I’ll say this: if you pry into my home, you ought first to clean the dirt out of your own.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
U mnie nic brudnego się nie dzieje. A przynajmniej po ulicach mój dom nie jest głośny.
У меня ничего грязного не происходит. По крайней мере, на улицах мой дом не обсуждают.Nothing dirty happens here. At least my household isn’t talked about in the streets.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Będzie, będzie... jak się porządnie rozkrzyczy w swoim czasie.
Будут, будут... Когда как следует в своё время разголосится.It will be, it will... When the noise breaks out properly in due course.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Cóż to za iluzje?
Что это за иллюзии?What are these illusions?
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Wytłumaczę, jak mnie ciocia na chrzciny poprosi.
Объясню, когда пригласите меня на крестины.I’ll explain when you invite me to the christening.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Moja pani! niesmaczne żarty. Ja i Felicjan dawno już głupstwa wybiliśmy sobie z głowy.
Милостивая пани! Дурные шутки. Мы с Фелицианом давно глупости из головы выбросили.Madam! Tasteless jokes. Felicjan and I put that nonsense out of our heads long ago.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Ja też nie mówię, że ciocia będzie matką ale --- babką.
Я и не говорю, что вы матерью станете, а бабушкой.I’m not saying you’ll be a mother, but a grandmother.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Co? jak?
Что? Как?What? How?
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Zbyszko się o to postarał.
Збышко об этом позаботился.Zbyszko’s seen to that.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Zbyszko? Zbyszko?
Збышко? Збышко?Zbyszko? Zbyszko?
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
I... Hanka.
И... Ханка.And... Hanka.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Jezus, Maria! Co? jak? Kłamiesz --- kłamiesz. Chcesz mnie chyba zabić! Strach! Nie dość, że mnie delożowali stróża, jeszcze takie coś wymyślają.
Иисус, Мария! Что? Как? Врёшь, врёшь. Убить меня хочешь! Ужас! Мало того, что дворника выселили, ещё такое выдумывают.Jesus, Mary! What? How? You’re lying — lying. You must want to kill me! Horrible! As if evicting my caretaker weren’t enough, now they’re inventing this.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Ja? kłamię? Najlepiej niech ciocia sama się Hanki zapyta.
Я? Вру? Лучше сами Ханку спросите.I? Lying? Better ask Hanka yourself.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Szkandal!... Hanka!... Hanka!... chodź tu w tej chwili...
Скандал!.. Ханка! Ханка! Иди сюда сейчас же...A scandal!... Hanka! Hanka! Come here this instant...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Ja wolę tego nie słyszeć. Idę do dziewcząt. A jak ciocia się przekona, że nie skłamałam, to mnie ciocia przeprosi.
Я предпочту этого не слышать. Пойду к девочкам. А когда убедитесь, что я не солгала, извинитесь передо мной.I’d rather not hear this. I’m going to the girls. And when you find I haven’t lied, you’ll apologise to me.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Jutro rano! Hanka! Hanka!
Завтра утром! Ханка! Ханка!Tomorrow morning! Hanka! Hanka!
Juliasiewiczowa wychodzi szybko --- wpada Hanka z bielizną do magla.
Юлясевичева быстро уходит. Вбегает Ханка с бельём для катка.Juliasiewiczowa leaves quickly. Hanka rushes in with linen for the mangle.
27. AKT II, SCENA XIII ДЕЙСТВИЕ II, ЯВЛЕНИЕ XIIIACT II, SCENE XIII
Dulska --- Hanka
Дульская — Ханка.Dulska — Hanka.
Hanka
Ханка
Hanka
Wielmożna pani wołała? Ja do magla...
Пани звала? Я к катку...Did you call, ma’am? I’m going to the mangle...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Hanka! odpowiadaj --- ale tak jak przed księdzem. Czy to prawda, że ty... że ty jesteś... że...
Ханка! Отвечай, как перед священником. Правда, что ты... Что ты... Что...Hanka! Answer — as you would before a priest. Is it true that you... That you are... That...
Hanka cofa się pod ścianę i stoi nieruchoma z oczyma szeroko otwartymi --- Dulska naprzeciw niej, groźnie w nią wpatrzona.
Ханка отступает к стене и стоит неподвижно, широко раскрыв глаза. Дульская напротив неё, грозно смотрит на неё.Hanka backs against the wall and stands motionless, her eyes wide open. Dulska faces her, glaring menacingly.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Odpowiadaj!
Отвечай!Answer!
Hanka
Ханка
Hanka
z wysiłkiem
с усилиемwith an effort
Tak... proszę wielmożnej pani...
Да... Прошу пани...Yes... Ma’am...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Może kłamiesz? może chcesz naciągnąć...
Может, врёшь? Может, выманить хочешь...Perhaps you’re lying? Perhaps you want to swindle us...
Hanka
Ханка
Hanka
Nie kłamię.
Не вру.I’m not lying.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Jak Boga chcesz mieć przy skonaniu?
Чтобы бог был с тобой в смертный час?As you hope for God beside you at your death?
Hanka
Ханка
Hanka
Jak Boga chcę mieć przy skonaniu!
Чтобы бог был со мной в смертный час!As I hope for God beside me at my death!
Długa chwila milczenia --- Hanka stoi nieruchoma, oparta plecami o ścianę. Po jej twarzy płyną duże ciężkie łzy.
Долгая пауза. Ханка неподвижно стоит, прижавшись спиной к стене. По её лицу текут крупные, тяжёлые слёзы.A long silence. Hanka stands motionless, her back against the wall. Large, heavy tears run down her face.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
po chwili
после паузыafter a pause
Oddam ci książeczkę --- zapłacę do pierwszego i wynoś się.
Отдам тебе книжку, заплачу до первого числа — и вон.I’ll give you your service book — pay you till the first — and get out.
Hanka
Ханка
Hanka
Ja wolę pójść zaraz.
Мне лучше сейчас уйти.I’d rather go now.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
opamiętywując się
опомнившисьcollecting herself
Tak będzie lepiej. Pakuj się... połóż bieliznę. Ja takich dziewczyn, co o swoją dobrą sławę nie dbają, nie mogę u siebie trzymać. Wyniesiesz się zaraz... Idę po książeczkę.
Так лучше будет. Собирайся... Положи бельё. Я таких девушек, которые своей доброй славой не дорожат, у себя держать не могу. Сейчас же уйдёшь... Пойду за книжкой.That’ll be better. Pack... Put down the linen. I can’t keep girls who don’t value their good name. You’ll leave at once... I’ll fetch your book.
Wychodzi do sypialni --- Hanka stoi nieruchoma chwilę, wreszcie ociera twarz i kieruje się do kuchni --- Juliasiewiczowa wychodzi z pokoju dziewcząt.
Уходит в спальню. Ханка некоторое время стоит неподвижно, затем вытирает лицо и направляется в кухню. Юлясевичева выходит из комнаты девушек.She goes to the bedroom. Hanka stands motionless for a moment, then wipes her face and turns towards the kitchen. Juliasiewiczowa comes out of the girls’ room.
28. AKT II, SCENA XIV ДЕЙСТВИЕ II, ЯВЛЕНИЕ XIVACT II, SCENE XIV
Juliasiewiczowa --- Hanka --- później Mela --- Zbyszko
Юлясевичева — Ханка — позже Меля — Збышко.Juliasiewiczowa — Hanka — later Mela — Zbyszko.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Hanka!
Ханка!Hanka!
Hanka
Ханка
Hanka
Co?
Что?What?
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Co się stało?
Что случилось?What happened?
Hanka
Ханка
Hanka
z wybuchem płaczu
разражается слезамиbursting into tears
Wielmożna pani wyrzuca mnie...
Пани выгоняет меня...The mistress is throwing me out...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Zobacz się z panem Zbyszkiem.
Повидайся с паном Збышко.See Mr Zbyszko.
Hanka
Ханка
Hanka
Ale... co mi tam! niech ich za moją krzywdę!
Как же... Мне-то что! Чтоб им за мою обиду!Oh... What do I care! May they pay for the wrong they’ve done me!
Wypada do kuchni.
Выбегает в кухню.She rushes into the kitchen.
Mela
Меля
Mela
Ciociu! ciociu! i co? i co? ja się tak boję!
Тётя! Тётя! Ну что? Что? Мне так страшно!Aunt! Aunt! Well? Well? I’m so frightened!
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Idź do siebie. Nie pokazuj się.
Ступай к себе. Не показывайся.Go to your room. Don’t show yourself.
Mela
Меля
Mela
Boże mój! Ciociu, niech ich ciocia nie opuszcza
Боже мой! Тётя, не бросайте их.My God! Aunt, don’t abandon them.
Juliasiewiczowa wpycha ją do pokoju dziewcząt --- wchodzi Zbyszko.
Юлясевичева вталкивает её в комнату девушек. Входит Збышко.Juliasiewiczowa pushes her into the girls’ room. Zbyszko enters.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
do Juliasiewiczowej
Юлясевичевойto Juliasiewiczowa
Ty tutaj? to dziwne... tam twój oficer spaceruje przed bramą i czeka.
Ты здесь? Странно... Твой офицер там перед воротами ходит и ждёт.You here? Strange... Your officer’s walking up and down outside the gate, waiting.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
A tobie co do tego? Patrz lepiej, żebyś tu nie miał to, na coś zasłużył.
А тебе какое дело? Лучше смотри, как бы тебе здесь по заслугам не досталось.What’s it to you? Better mind you don’t get what you deserve here.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Cóż to za ton?
Что за тон?What sort of tone is that?
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
To ty zmień twój ton. Będziesz ty inaczej za chwilę śpiewał. Wydały się twoje sprawki z Hanką.
Сам свой тон перемени. Сейчас по-другому запоёшь. Твои делишки с Ханкой раскрылись.Change your own tone. You’ll sing differently in a moment. Your business with Hanka’s come out.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
A... psia krew!
А... Чёрт возьми!Ah... Damn it!
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Aha! klnij. Dużo ci pomoże. Matka Hankę teraz wypędza. Ciekawa jestem, co twój honor uwodziciela każe ci teraz zrobić dla twej... ofiary.
Ага! Ругайся. Много поможет. Мать сейчас Ханку выгоняет. Любопытно, что твоя честь соблазнителя велит тебе сделать для своей... Жертвы.Aha! Swear. Much good it’ll do you. Your mother’s throwing Hanka out now. I wonder what your honour as a seducer will require you to do for your... victim.
Śmieje się ironicznie.
Иронически смеётся.She laughs ironically.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
chwyta za kapelusz
хватает шляпуseizes his hat
Żmija!
Змея!Viper!
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Byłam pewna. Kapelusz w rękę i fiut! Najlepszy punkt wyjścia.
Я так и знала. Шляпу в руку и фьють! Лучший выход.I knew it. Hat in hand and off! The best way out.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Milcz! Nie doprowadzaj mnie do pasji.
Молчи! Не доводи меня до бешенства.Be quiet! Don’t drive me into a rage.
29. AKT II, SCENA XV ДЕЙСТВИЕ II, ЯВЛЕНИЕ XVACT II, SCENE XV
Dulska --- Juliasiewiczowa --- Zbyszko
Дульская — Юлясевичева — Збышко.Dulska — Juliasiewiczowa — Zbyszko.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
w ręku książeczka
с книжкой в рукеservice book in hand
Hanka! A ty tu? Nie wychodź!... Mam z tobą porachunek.
Ханка! А ты здесь? Не уходи!.. У меня с тобой счёты.Hanka! And you’re here? Don’t go!... I’ve a score to settle with you.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Tak, tak. Wiem już o co chodzi. I... pokazałaby mama wiele taktu, gdyby o tym nie mówiła.
Да, да. Уже знаю, в чём дело. И... Мама проявила бы большой такт, если бы об этом не говорила.Yes, yes. I know what it’s about. And... Mother would show great tact by not mentioning it.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Taktu? taktu? Ty śmiesz mówić o takcie? ty, który taki skandal wywołałeś pod rodzicielskim dachem. Jak się to rozniesie po ulicy, to chyba dom sprzedać i wynieść się do Bruchowic, czy na Zamarstynów.
Такт? Такт? Ты смеешь о такте говорить? Ты, который такой скандал под родительской крышей устроил. Как по улице разнесётся, хоть дом продавай и в Брюховичи или Замарстынов переезжай.Tact? Tact? You dare speak of tact? You, who’ve caused such a scandal under your parents’ roof. Once it gets into the streets, we may as well sell the house and move to Brzuchowice or Zamarstynów.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
To moja rzecz.
Это моё дело.That’s my affair.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Bezwstydnik! do tego doprowadzić, żeby mi potem byle kto oczy tym wykalał.
Бесстыдник! Довести до того, чтобы потом кто попало мне этим глаза колол.Shameless! Bringing things to such a pass that any nobody can throw it in my face.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
O, przepraszam! tym byle kto --- to mam być ja?... Tego już zanadto. I to ciocia tak mówi? A czy wie ciocia, że ja potrzebuję tylko dwa słowa powiedzieć, aby ta śliczna historia inaczej wyglądała.
О, простите! Этот кто попало — я?.. Это уж слишком. И это вы говорите, тётя? Знаете, мне достаточно два слова сказать, чтобы эта прелестная история по-другому выглядела.Oh, excuse me! That nobody — is me?... That’s too much. And you say that, Aunt? Do you know I need only say two words to make this pretty story look very different?
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Co powiesz, to będzie kłamstwo. Takiej jak ty nikt nie uwierzy.
Что скажешь, то будет ложь. Такой, как ты, никто не поверит.Whatever you say will be a lie. Nobody will believe the likes of you.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Jaka ja jestem, to jestem. Ale nigdy nie dopuściłabym się tego, czego się tu dopuszczono.
Какая есть, такая есть. Но никогда не позволила бы того, что здесь позволили. Знай: тётя с самого начала о Ханке знала.Whatever I am, I am. But I’d never allow what’s been allowed here. You should know your mother knew about Hanka from the beginning.
do Zbyszka
Збышкоto Zbyszko
Wiedz o tym, że ciocia o Hance od początku wiedziała.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Nieprawda.
Неправда.Not true.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Aha!... nieprawda. Przez palce się patrzyło... przez palce... dopiero teraz, jak grozi głośny skandal, to na Zbyszka --- na Hankę...
Ага!.. Неправда. Сквозь пальцы смотрели... Сквозь пальцы... Только теперь, когда грозит громкий скандал, на Збышко, на Ханку...Aha!... Not true. Turned a blind eye... A blind eye... Only now, when a public scandal threatens, it’s all Zbyszko — all Hanka...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
A to ładna historia. I w jakim celu?
Хорошенькая история. А с какой целью?A fine story. And to what end?
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Żebyś w domu siedział...
Чтобы дома сидел...To keep you at home...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
A! rozumiem!
А! Понимаю!Ah! I understand!
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Ona kłamie!
Она врёт!She’s lying!
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Ona prawdę mówi. To bardzo na maminą moralność patrzy.
Она правду говорит. Очень похоже на мамину нравственность.She’s telling the truth. It’s very much like Mother’s morality.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
bije pięścią w stół
бьёт кулаком по столуbangs her fist on the table
Kłamie!
Врёт!Lying!
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
tak samo
так жеdoes the same
Nie kłamię!
Не вру!I’m not lying!
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
tak samo
так жеdoes the same
Prawdę mówi. Ja to czuję! Ja to wiem! To jest to, co tu pełza tak brudno, tak ohydnie --- co to za ścianę byle nie wyszło. Ale kto wiatr sieje, ten burzę zbiera!
Правду говорит. Я чувствую! Я знаю! Это то, что здесь ползает, такое грязное, такое мерзкое, лишь бы за стены не выползло. Но кто ветер сеет, бурю пожинает! Ханка!She’s telling the truth. I feel it! I know it! It’s what crawls about here, so filthy, so vile — so long as it doesn’t get beyond the walls. But he who sows the wind reaps the whirlwind! Hanka!
biegnie do kuchni
бежит в кухнюruns to the kitchen
Hanka!
Mela i Hesia ukazują się na progu.
Меля и Хеся появляются на пороге.Mela and Hesia appear in the doorway.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Zbyszek!
Збышко!Zbyszko!
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
A chce mama wiedzieć co zrobię? chce mama wiedzieć? Ja się z Hanką ożenię!
Хочет мама знать, что я сделаю? Хочет знать? Я женюсь на Ханке!Does Mother want to know what I’ll do? Does Mother want to know? I’ll marry Hanka!
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Jezus, Maria! Szlak mnie trafi.
Иисус, Мария! Удар меня хватит.Jesus, Mary! I’ll have a stroke.
Mela
Меля
Mela
Mamo! przebacz im! błogosław!
Мама! Прости их! Благослови!Mother! Forgive them! Bless them!
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Odczep się!
Отстань!Get away!
Zbyszko wciąga Hankę.
Збышко втаскивает Ханку.Zbyszko pulls Hanka in.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Hanka! rzuć te łachy! zostaniesz tutaj na zawsze.
Ханка! Брось тряпки! Останешься здесь навсегда.Hanka! Drop those rags! You’re staying here for ever.
Hanka
Ханка
Hanka
Kiedy mi pani wypowiedziała.
Но пани меня рассчитала.But the mistress gave me notice.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Zostaniesz! Ja się z tobą żenię.
Останешься! Я женюсь на тебе.You’re staying! I’m marrying you.
Hanka
Ханка
Hanka
Rany boskie!
Раны господни!Holy wounds!
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Ja nie pozwolę.
Я не позволю.I won’t allow it.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
To się na nic nie zda.
Это не поможет.That won’t help.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Zbyszko! upamiętaj się!...
Збышко! Опомнись!..Zbyszko! Come to your senses!...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
do Dulskiego, który wszedł i patrzy zdumiony
Дульскому, который вошёл и смотрит с изумлениемto Dulski, who has entered and looks on in astonishment
Felicjan! widzisz!... jaką twój syn daje nam synową?
Фелициан! Видишь!.. Какую твой сын нам невестку даёт?Felicjan! You see!... What a daughter-in-law your son is giving us?
Dulski zainteresowany podchodzi
заинтересованный Дульский подходитDulski approaches, interested
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
No... ruszże się... ty ojciec... przeklnij go, czy co, może się upamięta.
Ну... Шевелись... Ты отец... Прокляни его, что ли, может, одумается.Well... Do something... You’re his father... Curse him or something, perhaps he’ll come to his senses.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
To na nic. Tak będzie... Niech raz taka szpetota unurza się we własnym błocie.
Бесполезно. Так и будет. Пусть эта мерзость хоть раз в собственной грязи искупается.No use. That’s how it will be... Let this ugliness wallow in its own mud for once.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Rany boskie! Jak mi się kto spyta, jak moja synowa z domu...
Раны господни! Когда спросят, какая у моей невестки девичья фамилия...Holy wounds! When someone asks what house my daughter-in-law comes from...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
To powie mama, że nie z domu, ale z chałupy. To będzie najgorsza kara... Hanka, padnij do nóg i proś o błogosławieństwo...
Мама скажет: не из дома, а из хаты. Это будет самое страшное наказание... Ханка, пади в ноги и проси благословения...Mother will say, not from a house but from a hovel. That will be the worst punishment... Hanka, fall at her feet and ask her blessing...
Hanka
Ханка
Hanka
Proszę wielmożnej pani... ja... przecież...
Прошу пани... Я... Ведь...Please, ma’am... I... After all...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Idź precz!... Felicjan, odezwij się!
Прочь!.. Фелициан, скажи что-нибудь!Away!... Felicjan, speak!
Dulski
Дульский
Mr Dulski
A niech was wszyscy diabli!!!
Да чтоб вас все черти взяли!!!May all the devils take you!!!
Odchodzi do sypialni.
Уходит в спальню.He goes to the bedroom.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
pada na kanapę
падает на диванcollapses onto the sofa
Nie wytrzymam --- daję słowo --- nie wytrzymam.
Не выдержу — честное слово — не выдержу.I can’t bear it — I give you my word — I can’t bear it.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Siadaj, Hanka --- siadaj rzędem obok mamy. Teraz tu twoje miejsce...
Садись, Ханка, садись рядом с мамой. Теперь здесь твоё место...Sit down, Hanka — sit beside Mother. This is your place now...
Sadza gwałtem Hankę na kanapę.
Насильно усаживает Ханку на диван.He forces Hanka to sit on the sofa.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Zbyszko!
Збышко!Zbyszko!
Dzwonek --- Hanka się zrywa i chce biec otworzyć.
Звонок. Ханка вскакивает, хочет бежать открывать.The bell rings. Hanka jumps up and starts to run to open the door.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Siedź! nie ruszaj się.
Сиди! Не двигайся.Stay seated! Don’t move.
Hanka
Ханка
Hanka
Ja chcę otworzyć...
Я хочу открыть...I want to open the door...
Hesia
Хеся
Hesia
Ktoś idzie.
Кто-то идёт.Someone’s coming.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
sadza gwałtem Hankę --- i, stając na progu przedpokoju, mówi
насильно усаживает Ханку, затем, став в дверях передней, говоритforces Hanka down, then speaks from the hall doorway
Niech kucharka idzie otworzyć i powie, że obie panie Dulskie przyjmują!
Пусть кухарка откроет и скажет, что обе пани Дульские принимают!Let the cook open the door and say that both Mrs Dulskas are receiving!
Zasłona spada.
Занавес опускается.The curtain falls.
30. AKT III, SCENA I ДЕЙСТВИЕ III, ЯВЛЕНИЕ IACT III, SCENE I
Scena przedstawia ten sam pokój. --- Ranek --- story podniesione --- szare światło dnia zimowego --- pod nierozpalonym piecem drzemie na stołeczku niskim Hanka, owinięta w chustkę czarną. Za podniesieniem zasłony słychać wicher, łopoczący o szyby. --- Chwila milczenia. Słychać tylko jak Hanka oddycha ciężko i od czasu do czasu jęczy: ,,Jezus!" --- drzwi otwierają się --- wchodzi cichutko Mela w barchanowej spódniczce białej, koszulce i narzuconym na plecy barchanowym kaftaniku. Włosy ma rozpuszczone. W rękach bułka i garnuszek z kawą. Chwilę waha się. --- Biegnie do drzwi sypialni małżeńskiej --- słucha --- wreszcie wraca --- pochyla się nad Hanką i delikatnie, ostrożnie budzi ją.
Та же комната. Утро. Шторы подняты, серый свет зимнего дня. У нетопленой печи на низеньком табурете дремлет Ханка, закутанная в чёрный платок. Когда поднимается занавес, слышен ветер, бьющий в стёкла. Пауза. Слышно только тяжёлое дыхание Ханки; время от времени она стонет: «Иисус!» Дверь открывается; тихо входит Меля в белой фланелевой юбочке, рубашке и накинутой на плечи фланелевой кофточке. Волосы распущены. В руках булка и кружечка кофе. Некоторое время колеблется, бежит к двери супружеской спальни, слушает, наконец возвращается, склоняется над Ханкой и нежно, осторожно будит её.The same room. Morning. The blinds are raised; grey winter daylight. Hanka dozes on a low stool beside the unlit stove, wrapped in a black shawl. As the curtain rises, wind is heard buffeting the panes. A silence. Only Hanka’s heavy breathing is heard, with an occasional moan: Jesus! The door opens and Mela enters quietly in a white flannel skirt, chemise, and a flannel jacket thrown over her shoulders. Her hair is loose. She carries a roll and a small pot of coffee. She hesitates a moment, runs to the bedroom door, listens, and finally returns, bends over Hanka, and wakes her gently and cautiously.
Mela --- Hanka --- później Hesia
Меля — Ханка — позже Хеся.Mela — Hanka — later Hesia.
Mela
Меля
Mela
Andziu! Andziu!... zbudź się.
Анзя! Анзя!.. Проснись.Andzia! Andzia!... Wake up.
Hanka
Ханка
Hanka
Ha? co?...
А? Что?..Eh? What?...
Mela
Меля
Mela
Zbudź się --- moja biedna Andziu!...
Проснись, бедная моя Анзя!..Wake up — my poor Andzia!...
Hanka
Ханка
Hanka
A!... to wielmożna panienka... ja zaraz... po mleko...
А!.. Это барышня... Я сейчас... За молоком...Ah!... It’s you, miss... I’ll go at once... For the milk...
Trze oczy.
Трёт глаза.She rubs her eyes.
Mela
Меля
Mela
Nie --- nie. Ty już teraz nie pójdziesz po mleko. Już kucharka przyniosła. Ja się śniadaniem zajęłam.
Нет, нет. Ты больше не будешь за молоком ходить. Кухарка уже принесла. Я завтраком занялась.No — no. You won’t fetch milk now. The cook’s already brought it. I saw to breakfast.
Hanka
Ханка
Hanka
A wielmożna pani?
А пани?And the mistress?
Mela
Меля
Mela
Mama słaba --- leży... Masz trochę kawy. Napij się. I bułkę zjedz.
Мама больна, лежит... Вот немного кофе. Выпей. И булку съешь.Mother’s ill — in bed... Here’s some coffee. Drink it. And eat the roll.
Hanka
Ханка
Hanka
przypomina sobie
вспоминаетremembers
A... tak... tak... Zapomniałam, teraz już wiem.
А... Да... Да... Забыла, теперь вспомнила. О Иисус! Иисусик!Ah... Yes... Yes... I forgot; now I remember. Oh, Jesus! Sweet Jesus!
zaczyna płakać
начинает плакатьbegins to weep
O Jezu! Jezusieczku!
Mela
Меля
Mela
Czego płaczesz? Teraz wszystko na najlepszej drodze. Najgorsze przeszło. Już mamcia wie o wszystkim. Nie chce pozwolić --- ale musi. Tylko teraz ty i Zbyszko musicie być stałymi i przemóc wszystko swoją miłością. Mama sama będzie wzruszona...
Чего плачешь? Теперь всё идёт как нельзя лучше. Худшее позади. Мамочка уже всё знает. Не хочет разрешить, но должна. Только вы со Збышко должны быть твёрдыми и всё победить своей любовью. Мама сама будет растрогана...Why are you crying? Everything’s going as well as possible now. The worst is over. Mummy knows everything. She won’t consent — but she must. Only you and Zbyszko must be steadfast and overcome everything with your love. Mother herself will be moved...
Hanka
Ханка
Hanka
Ja pójdę w piecach palić.
Пойду печи топить.I’ll go and light the stoves.
Mela
Меля
Mela
Nie... nie. Daj spokój. Lepiej żebyś już się do niczego nie mieszała. Bo jak zaczniesz znów być służącą, to będzie jeszcze gorzej. Siedź tu spokojnie i czekaj, co będzie.
Нет, нет. Оставь. Лучше тебе больше ни во что не вмешиваться. Если снова начнёшь служанкой быть, станет ещё хуже. Сиди спокойно здесь и жди, что будет.No... No. Leave it. Better not take part in anything now. If you start being a servant again, it’ll be worse. Sit quietly here and wait to see what happens.
Hanka
Ханка
Hanka
A bielizna niezmaglowana...
А бельё не прокатано...And the linen hasn’t been mangled...
Mela
Меля
Mela
Nie turbuj się. Teraz się przyjmie pokojową i ona już za ciebie to wszystko zrobi. Ty teraz jesteś narzeczona Zbyszka, to przecież nie możesz chodzić do magla ani w piecach palić. Pij kawę... moja złota...
Не беспокойся. Теперь наймут горничную, она всё за тебя сделает. Ты теперь невеста Збышко, не можешь ведь к катку ходить и печи топить. Пей кофе, милая...Don’t worry. They’ll hire a maid now, and she’ll do it all for you. You’re Zbyszko’s fiancée now; you can’t go to the mangle or light the stoves. Drink your coffee... Darling...
Hanka
Ханка
Hanka
Dziękuję panience --- nie mogę. Mnie tak od tego wczorajszego, że aż no... ha...
Спасибо, барышня, не могу. Мне после вчерашнего так, что прямо... Ах... О Иисус!..Thank you, miss — I can’t. After yesterday I feel so... Oh... Ah... Oh, Jesus!...
obciera nos
вытирает носwipes her nose
O Jezu!...
Mela
Меля
Mela
przykuca przed nią
приседает перед нейcrouches before her
Moja Andziu --- ja wiem, że to przykre przejścia, ale to trudno. Zobaczysz, że jeszcze będziesz bardzo szczęśliwa za Zbyszkiem. Ubierzesz się inaczej --- natrę ci ręce gliceryną --- nauczę cię ładnie pisać --- nie będziesz nic robić.
Моя Анзя, знаю, тяжело всё это, но ничего не поделаешь. Увидишь, ты ещё будешь очень счастлива со Збышко. Оденешься иначе, я руки тебе глицерином натру, научу красиво писать; ничего не будешь делать.My Andzia — I know it’s hard, but it can’t be helped. You’ll see, you’ll be very happy with Zbyszko yet. You’ll dress differently — I’ll rub glycerine into your hands — teach you to write nicely — you won’t have to do anything.
Hanka
Ханка
Hanka
E! gnić bez roboty...
Э! Без работы гнить...Oh! Rotting away without work...
Mela
Меля
Mela
Ha --- będziesz mieć inne zajęcie. Potem ja będę zawsze z tobą i przy tobie. Ja za mąż nie pójdę, bo ja nie mam zdrowia, a mamcia mówi, że do zamążpójścia to trzeba mieć końskie zdrowie. I właśnie chciałam ci powiedzieć, że... co do tego jakiegoś dziecka, coś ty mówiła, a co ja nie rozumiem... to jeżeli ty już byłaś zamężna i boisz się, że niby podobno mężczyźni niechętnie się żenią z wdowami, co mają dzieci... to nie bój się. Ja się tym dzieckiem zajmę --- wychowam. A co by mi mamcia dała na wyprawę czy na posag, to dla dziecka oddam... Ja sobie tak umyśliłam dziś w nocy. Ja chciałam iść do klasztoru, bo tam cicho i tak miło musi być za murami, jak dzwonek rano dzwoni w maju. Ale przecież i na świecie można mieć ciszę. I wolę się dla ciebie poświęcić. No... jedz bułkę... jedz... A ty za to musisz być dla mnie bardzo dobra i mówić do mnie --- moja złota, dobra, kochana Melu... no... powtórz...
Ну, будет другое занятие. А потом я всегда буду с тобой и при тебе. Замуж я не пойду, здоровья нет; мамочка говорит, для замужества нужно лошадиное здоровье. И я как раз хотела сказать, что... Насчёт того ребёнка, о котором ты говорила и чего я не понимаю... Если ты уже была замужем и боишься, потому что мужчины будто неохотно женятся на вдовах с детьми, не бойся. Я займусь этим ребёнком, воспитаю. А что мамочка дала бы мне на приданое или как денежный вклад, всё отдам ребёнку... Я сегодня ночью так решила. Я хотела в монастырь: там тихо, и как хорошо должно быть за стенами, когда майским утром звонит колокол. Но ведь и в миру можно найти тишину. И я предпочитаю пожертвовать собой ради тебя. Ну... Ешь булку... Ешь... А ты за это должна быть ко мне очень добра и говорить: милая моя, добрая, дорогая Меля... Ну, повтори...Well — you’ll have other work. Besides, I’ll always be with you and beside you. I won’t marry, because I haven’t the health; Mummy says marriage needs the health of a horse. And I wanted to tell you that... About that child you mentioned, which I don’t understand... If you’ve been married before and you’re afraid because apparently men don’t like marrying widows with children — don’t be afraid. I’ll take care of the child — bring it up. Whatever Mummy would give me for a trousseau or dowry, I’ll give the child... I decided that last night. I wanted to enter a convent, because it’s quiet there and it must be so lovely behind the walls when the bell rings on a May morning. But one can find quiet in the world too. And I’d rather sacrifice myself for you. Now... Eat the roll... Eat... And in return you must be very kind to me and say — my dear, good, beloved Mela... Now... Repeat it...
Hanka
Ханка
Hanka
Co też panienka... co też panienka...
Ну что барышня... Что барышня...Oh, miss... Oh, miss...
Mela
Меля
Mela
Mów mi Melu --- a ja tobie... Andziu.
Называй меня Меля, а я тебя Анзя.Call me Mela — and I’ll call you Andzia.
Hanka
Ханка
Hanka
Kiedy ja Hanka.
Но я Ханка.But I’m Hanka.
Mela
Меля
Mela
Nie, jak Zbyszkowa żona --- to Andzia.
Нет, как жена Збышко — Анзя.No, as Zbyszko’s wife — Andzia.
Hesia
Хеся
Hesia
wpada --- w jednej pończoszce --- skacze na jednej nodze
вбегает в одном чулке, прыгая на одной ногеrushes in wearing one stocking, hopping on one foot
Pycha... dziewiąta blisko --- w domu cisza --- pensja się wściekła na dziś... pycha!...
Великолепно... Почти девять, дома тишина, пансион на сегодня накрылся... Великолепно!..Splendid... Nearly nine — quiet in the house — school’s gone to the devil for today... Splendid!...
Mela
Меля
Mela
Cicho! mamcia chora.
Тише! Мамочка больна.Quiet! Mummy’s ill.
Hesia
Хеся
Hesia
Dziś cały dom chory. Nikt nie idzie do roboty, tylko tatko naturalnie.
Сегодня весь дом болен. Никто работать не идёт, кроме отца, конечно. Ну что, belle-sœur! А!.. Хи-хи... Привет, чучело!The whole house is ill today. Nobody’s going to work, except Father, naturally. Well, belle-sœur! Ah!... Hee-hee... Hello, scarecrow!
do Hanki
Ханкеto Hanka
Cóż ty? Belle soeur! a!... hi... hi... Serwus, czupiradło!
Mela
Меля
Mela
Hesiu, jakże tak można.
Хеся, разве так можно?Hesia, how can you?
Hesia
Хеся
Hesia
Cóż ty to na serio bierzesz? Przecież to cała komedia. Gzy, nic więcej. Hu... zimno tu... W piecu nie palą. Co to są --- zaburzenia familijne.
Ты что, всерьёз принимаешь? Ведь это целая комедия. Дурь, больше ничего. Брр, холодно... Печь не топят. Вот они, семейные потрясения. Скажи, ты первая к Збышко приставала или он к тебе?You take it seriously? It’s all a farce. A whim, nothing more. Brr... Cold here... The stove’s not lit. That’s family upheaval for you. Tell me — did you make advances to Zbyszko first, or he to you?
nagle siada przy Hance
вдруг садится рядом с Ханкойsuddenly sits beside Hanka
Powiedz!... czy ty pierwsza zaczepiałaś Zbyszka, czy on ciebie?
Hanka
Ханка
Hanka
Że też się panienka Boga nie boi...
И бога-то барышня не боится...Aren’t you afraid of God, miss...
Hesia
Хеся
Hesia
O! już się nauczyłaś Boga wzywać nadaremno. Jeszcze do naszej familii nie należysz. Hi! hi! Czy ty sobie wyobrażasz, ciućmo jedna, że się Zbyszko z tobą naprawdę ożeni?
О! Уже научилась имя божье всуе поминать. Ещё в нашу семью не вступила. Хи-хи! Ты воображаешь, дурёха, что Збышко в самом деле на тебе женится?Oh! You’ve learnt to take God’s name in vain already. And you’re not even one of the family yet. Hee-hee! Do you imagine, you blockhead, that Zbyszko will really marry you?
Hanka
Ханка
Hanka
płacze.
плачетweeps
Mela
Меля
Mela
Hesia --- nie rób jej przykrości.
Хеся, не обижай её.Hesia — don’t hurt her.
Hesia
Хеся
Hesia
Ale nie --- nie. Przyobiecuję być nawet drużką i powieść do ołtarza uroczą oblubienicę. Patrz, Mela, jak mi nogi urosły od wczoraj.
Нет, нет. Обещаю даже подружкой невесты быть и отвести к алтарю прелестную новобрачную. Меля, посмотри, как у меня ноги со вчерашнего выросли.No — no. I even promise to be a bridesmaid and lead the lovely bride to the altar. Look, Mela, how my legs have grown since yesterday.
Mela
Меля
Mela
Zaziębisz się.
Простудишься.You’ll catch cold.
31. AKT III, SCENA II ДЕЙСТВИЕ III, ЯВЛЕНИЕ IIACT III, SCENE II
Też same --- Dulska
Те же — Дульская.The same — Dulska.
Blada, w szlafroku --- głowa związana.
Бледная, в халате, голова повязана.Pale, in a dressing gown, her head bandaged.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Co się tu dzieje? Wy tutaj? Nie na pensji?
Что здесь происходит? Вы тут? Не в пансионе?What’s going on? You’re here? Not at school?
Hesia
Хеся
Hesia
Nie ma nas kto odprowadzić.
Некому проводить.There’s nobody to take us.
Hanka
Ханка
Hanka
Ja pójdę.
Я пойду.I’ll go.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Ty? --- odprowadzać panienki? no! no!... idźcie się ubierać.
Ты? Барышень провожать? Ну, ну!.. Ступайте одеваться.You? Take the young ladies? Well, well!... Go and get dressed.
Hesia
Хеся
Hesia
Ale z pensji nici, mamciu.
Но пансион уже пропал, мамочка.But school’s finished for us today, Mummy.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Naturalnie. Wszystko tak i to przez...
Разумеется. Всё так, и всё из-за...Naturally. Everything like this, and all because of...
Mela całuje matkę, w rękę.
Меля целует матери руку.Mela kisses her mother’s hand.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Czego chcesz?
Чего хочешь?What do you want?
Mela
Меля
Mela
Mamciu złota, daruj im! nie gniewaj się! już ona ci całe życie...
Милая мамочка, прости их! Не сердись! Она тебе всю жизнь...Dear Mummy, forgive them! Don’t be angry! She’ll spend her whole life...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Proszę się do tego nie mieszać.
Прошу в это не вмешиваться.Please don’t meddle in this.
Mela odchodzi do swego pokoju ze spuszczoną głową.
Меля уходит в свою комнату, опустив голову.Mela goes to her room with her head bowed.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
do Hanki
Ханкеto Hanka
Ty idź do pokoiku, gdzie się składa brudną bieliznę. Tam siedź --- nie ruszaj się, aż cię zawołam. Z kucharką ani słowa, ani z nikim. Rozumiesz? Twoja matka chrzestna, ta Tadrachowa, co prała dwa razy, zawsze mieszka na Św. Józefa?
Ступай в комнатушку, где грязное бельё складывают. Там сиди, не двигайся, пока не позову. С кухаркой ни слова, ни с кем. Поняла? Твоя крёстная, эта Тадрахова, которая два раза стирала, всё ещё на Святого Иосифа живёт?Go to the little room where the dirty linen’s kept. Sit there — don’t move till I call you. Not a word to the cook or anyone else. Understand? Your godmother, that Tadrachowa who did the washing twice, still lives on St Joseph’s Street?
Hanka
Ханка
Hanka
Tak, proszę wielmożnej pani.
Да, пани.Yes, ma’am.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Dobrze --- a teraz idź!
Хорошо, теперь иди!Good — go now!
Hanka odchodzi do sypialni małżeńskiej.
Ханка уходит в супружескую спальню.Hanka goes into the married couple’s bedroom.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
do Hesi
Хесеto Hesia
Posłałaś list do ciotki?
Послала письмо тётке?Did you send the letter to your aunt?
Hesia
Хеся
Hesia
Posłałam. I powiedziałam, żeby stróż prosił, że mamcia prosi żeby ciocia zaraz przyszła.
Послала. И сказала дворнику передать, что мамочка просит прийти сейчас же.Yes. And I told the caretaker to say Mummy asks Aunt to come at once.
Dulska siada zgnębiona.
Дульская удручённо садится.Dulska sits down, dejected.
Hesia
Хеся
Hesia
Proszę mamci --- może prochy pościerać?
Мамочка, может, пыль вытереть?Mummy — shall I dust?
Dulska robi gest, że jej wszystko jedno. --- Chwila milczenia.
Дульская показывает жестом, что ей всё равно. Пауза.Dulska gestures that she doesn’t care. A silence.
Hesia
Хеся
Hesia
Proszę mamci... czy Zbyszko naprawdę się z tym czymś ożeni?
Мамочка... Неужели Збышко на этом женится?Mummy... Is Zbyszko really going to marry that thing?
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Daj ty mi spokój!
Оставь меня!Leave me alone!
Hesia
Хеся
Hesia
Ja też myślałam, że to niemożliwe. Choćby ze względu na nas. Czy kto porządny później starałby się o mnie, albo o Melę.
Я тоже думала, невозможно. Хоть бы ради нас. Разве кто-нибудь порядочный после этого посватался бы ко мне или Меле?I thought it was impossible too. If only for our sake. Would any decent man court me or Mela afterwards?
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Daj ty mi spokój.
Оставь меня в покое.Leave me alone.
Hesia
Хеся
Hesia
Zresztą Mela to mniejsza, bo ona i tak idzie na starą pannę, ale ja...
Меля-то ещё ничего: всё равно в старые девы идёт. А я...Mela doesn’t matter so much, because she’s bound to be an old maid anyway, but I...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
A ja ci mówię, daj ty mi spokój, bo się na tobie skrupi.
Говорю, оставь меня, а то на тебе отыграюсь.I tell you, leave me alone, or you’ll suffer for it.
Hesia
Хеся
Hesia
Tylko proszę mamy... ja nie rozumiem, jak mamcia tego nie widziała. Ja to już od dawna wypenetrowałam... ja...
Только, мама... Не понимаю, как мамочка этого не видела. Я давно уже всё разведала... Я...Only, Mother... I don’t understand how Mummy didn’t see it. I’d ferreted it out long ago... I...
32. AKT III, SCENA III ДЕЙСТВИЕ III, ЯВЛЕНИЕ IIIACT III, SCENE III
Dulska --- Hesia --- Zbyszko
Дульская — Хеся — Збышко.Dulska — Hesia — Zbyszko.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
ubrany jak do wyjścia --- kręci się chwilę po pokoju
одет для выхода, некоторое время ходит по комнатеdressed to go out; moves about the room for a moment
Gdzie Hanka?
Где Ханка? Спрашиваю, где Ханка?Where’s Hanka? I ask, where’s Hanka?
milczenie
молчаниеsilence
Pytam się, gdzie Hanka?
Hesia
Хеся
Hesia
Oblubienica z Lammermooru rondle myje.
Ламмермурская невеста кастрюли моет.The Bride of Lammermoor is washing saucepans.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Proszę więcej jej nie używać do kuchennych posług. Gdzie Hanka dziś spała?
Прошу больше её кухонными делами не нагружать. Где Ханка сегодня спала? Спрашиваю, где спала?Please don’t use her for kitchen work any more. Where did Hanka sleep last night? I ask, where did Hanka sleep?
milczenie
молчаниеsilence
Pytam się, gdzie Hanka dziś spała?
Hesia
Хеся
Hesia
Na stołeczku pod piecem --- ręce w małdrzyk, a buzia w ciup.
На табуретке у печи: ручки кренделем, губки бантиком.On a stool by the stove — hands in a twist, mouth in a pucker.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Trzeba inaczej się nią zająć.
Нужно иначе о ней позаботиться. Потому что... Если... Ну... Впрочем, я ухожу, скоро вернусь. Должен порядок какой-то устроить.She must be better cared for. Because... If... Well... Anyway — I’m going out; I’ll be back shortly. I must put things in order.
milczenie
молчаниеsilence
Bo... jeżeli... no... zresztą --- ja wychodzę, za chwilę wrócę. Muszę jakiś porządek zrobić.
Hesia
Хеся
Hesia
śmieje się
смеётсяlaughs
Postaw łoże pod baldachimem w salonie...
Поставь ей в гостиной кровать под балдахином...Put a four-poster bed in the drawing room...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Milcz!
Молчи!Be quiet!
Hesia
Хеся
Hesia
Nie chce mi się... nie chce mi się... Cake walk! cake walk!
Не хочется... Не хочется... Кекуок! Кекуок! Ханечка, сладкая невеста... Девушка с губками, как малинка...I don’t want to... I don’t want to... Cakewalk! Cakewalk! Sweet Hania, darling bride... A maiden with a raspberry mouth...
robi kilka pas
делает несколько паtakes a few dance steps
Hanuś, słodka narzeczona... --- dziewczę z buzią jak malina...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Idź... ty...
Ступай... Ты...Go... You...
Wychodzi szybko.
Быстро уходит.He leaves quickly.
Hesia
Хеся
Hesia
Strach!... jeszcze czegoś podobnego, jak długo żyję, nie widziałam.
Ужас!.. За всю жизнь ничего подобного не видела. Дворник в кухне. Разузнаю. Только, мамочка, сомневаюсь, придёт ли тётка: она вчера ужасно надулась.Horrible!... I’ve never seen anything like it in my life. The caretaker’s in the kitchen. I’ll find out. Only, Mummy, I doubt Aunt will come; she was awfully puffed up yesterday.
nadsłuchuje
прислушиваетсяlistens
Stróż jest w kuchni. Dowiem się. Tylko wie mamcia, ja wątpię, czy ciocia przyjdzie, bo strasznie była wczoraj naindyczona.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Idź no, idź...
Иди, иди...Go on, go...
Wychodzi Hesia --- Dulska zawiązuje mocniej głowę --- słyszy trzepanie dywanów --- nadsłuchuje --- porywa się --- biegnie do okna --- otwiera i krzyczy całkiem innym głosem.
Хеся уходит. Дульская туже завязывает повязку на голове, слышит, как выбивают ковры, прислушивается, вскакивает, бежит к окну, открывает и кричит совсем другим голосом.Hesia leaves. Dulska tightens her head bandage, hears carpets being beaten, listens, jumps up, runs to the window, opens it, and shouts in a quite different voice.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Nie wolno... na dziedzińcu się trzepie... nie wolno!...
Нельзя... Во дворе выбивают... Нельзя!..Not allowed... You beat them in the courtyard... Not allowed!...
Wraca.
Возвращается.She returns.
Hesia
Хеся
Hesia
Ciocia powiedziała, że przyjdzie zaraz.
Тётка сказала, сейчас придёт.Aunt said she’ll come at once.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Teraz idź, ubierz się.
Теперь иди одевайся.Now go and get dressed.
Hesia
Хеся
Hesia
A potem żeby trochę na spacer? co?
А потом можно немного погулять? А?And then a little walk? Eh?
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Co ci w głowie? tu taki szkandał za pasem, a ona na spacer?
Что у тебя в голове? Тут такой скандал на носу, а она гулять?What’s in your head? Such a scandal hanging over us, and she wants a walk?
Hesia
Хеся
Hesia
No dobrze... dobrze... już idę!
Ну хорошо, хорошо, уже иду!All right, all right — I’m going!
Wybiega do siebie.
Выбегает к себе.She runs to her room.
33. AKT III, SCENA IV ДЕЙСТВИЕ III, ЯВЛЕНИЕ IVACT III, SCENE IV
Dulska --- Juliasiewiczowa
Дульская — Юлясевичева.Dulska — Juliasiewiczowa.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
w płaszczu na matince --- z godnością
в пальто поверх утренней кофты, с достоинствомin a coat over her morning jacket, dignified
Ciocia mnie wezwała?
Вы меня звали, тётя?You sent for me, Aunt?
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Tak.
Да.Yes.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Właściwie nie powinnam przyjść po tak dotkliwej obrazie, ale w nieszczęściu powinno darować się winy. Cóż zatem ciocia sobie życzy?
Собственно, не стоило приходить после такого тяжёлого оскорбления, но в несчастье следует прощать вину. Итак, чего вы желаете?Really I shouldn’t have come after so painful an insult, but in misfortune one should forgive offences. So what do you wish, Aunt?
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
z nagłym wybuchem
с внезапным порывомwith a sudden outburst
Zlituj się! ratuj!... wybaw mnie z tego położenia. Przecież taki ożenek dla Zbyszka to ostatnia zguba. Jak ja ludziom w oczy spojrzę?
Сжалься! Спаси!.. Вызволи меня из этого положения. Ведь такой брак для Збышко — окончательная гибель. Как я людям в глаза посмотрю?Have pity! Save me!... Get me out of this situation. Such a marriage means utter ruin for Zbyszko. How can I look people in the face?
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Moja ciociu... sama ciocia piwa nawarzyła. Ja radziłam --- odprawić Hankę.
Тётя, вы сами это пиво заварили. Я советовала отпустить Ханку.Aunt... You brewed this beer yourself. I advised you to dismiss Hanka.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Ale kiedy ci wytłumaczyłam, dlaczego ją trzymam, sama się zgodziłaś, że tak lepiej. Ja to przecież zrobiłam dla jego dobra. Patrzeć już nie mogłam, jak się wisusował. To się nieraz robi. Ja nie pierwsza i nie ostatnia.
Но когда объяснила, зачем держу её, ты сама согласилась, так лучше. Я ведь для его добра сделала. Уже смотреть не могла, как он шалопайничает. Такое часто делают. Я не первая и не последняя.But when I explained why I kept her, you agreed it was better. I did it for his own good. I couldn’t bear seeing him play the rake any longer. People do it often enough. I’m not the first or the last.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Tak... zapewne...
Да... Конечно...Yes... Certainly...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Radź! ratuj! ty masz doskonały złodziejski spryt --- ty coś wymyślisz. Przede wszystkim --- weź tę, tę Hankę, do siebie. Wyrzucić jej nie mogę, bo obniesie nas po mieście. U ciebie będziesz ją pilnować, żeby z nikim nie pyskowała.
Придумай! Спаси! У тебя превосходная воровская смекалка, ты что-нибудь изобретёшь. Прежде всего забери эту, эту Ханку к себе. Выгнать не могу: нас по всему городу опозорит. У себя приглядишь, чтобы ни с кем не трепалась.Advise me! Save me! You have excellent thievish cunning — you’ll think of something. First of all, take that, that Hanka to your home. I can’t throw her out; she’ll spread it all over town. At your place you can watch she doesn’t blab to anyone.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
A już co to --- to nie... Dziękuję za taki mebel. Nigdy nie wiadomo z takimi co w trawie piszczy. Ale trzeba rzeczywiście coś zrobić, bo i dla nas samych to bardzo nieprzyjemne. Mój mąż aż jeść kolacji nie mógł, jak się o tym dowiedział. Czy ona ma jaką rodzinę?
Нет уж, этого не будет... Спасибо за такое приобретение. С такими никогда не знаешь, что за подвох. Но действительно нужно что-то сделать: для нас тоже очень неприятно. Мой муж, узнав, даже ужин есть не мог. Родственники у неё есть?No, not that... Thank you for such a piece of furniture. You never know what’s lurking with that sort. But we really must do something; it’s very unpleasant for us too. My husband couldn’t even eat his supper when he heard. Has she any family?
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Ma tu tylko matkę chrzestną --- praczkę...
Здесь только крёстная, прачка...Only a godmother here — a washerwoman...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Trzeba ją tu sprowadzić.
Надо её сюда привести.We must bring her here.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Posłałam po nią kucharkę.
Я послала за ней кухарку.I’ve sent the cook for her.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Może się wyda coś o tej Hance... może ona już dobrze tam na wsi się bawiła. Jeżeli się Zbyszko dowie... choć według mego przekonania, Zbyszko jedynie tylko na złość cioci to wszystko zrobił.
Может, о Ханке что-нибудь выяснится; может, она уже в деревне вовсю развлекалась. Если Збышко узнает... Хотя я убеждена, всё это он только вам назло сделал.Perhaps something will come out about Hanka... Perhaps she had plenty of fun in the country already. If Zbyszko finds out... Though I’m convinced he did all this only to spite you.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
z wybuchem
с порывомwith an outburst
Na złość mnie? matce?... i miej tu dzieci! Takem go chowała. Woziłam się z nim do Rabki --- jak była ta matura, to niby... no... pokierowałam go do Prokuratorii Skarbu... a tu... a tu...
Мне назло? Матери?.. И заводи после этого детей! Как я его растила. В Рабку с ним ездила. Когда аттестат получал, я как бы... Ну... Устроила в казённую прокураторию... А тут... А тут...To spite me? His mother?... Have children, indeed! The way I brought him up. Took him to Rabka — when he had his school-leaving examination, I rather... well... steered him into the Treasury’s legal office... And now... And now...
Płacze.
Плачет.She weeps.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Proszę cioci się uspokoić. To nic nie pomoże. Tu trzeba radzić energicznie. Co ona mówi?
Успокойтесь, тётя. Это не поможет. Здесь нужно энергично действовать. Что она говорит?Please calm down, Aunt. That won’t help. We must act energetically. What does she say?
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
A cóż ona może mówić. Nic.
А что она может сказать. Ничего.What can she say? Nothing.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
To jeszcze całe szczęście, że ona zdaje się głupia --- bo jakby tak wzięła na kieł. Niech jej ciocia da wódki i chleba z masłem.
Ещё счастье, что она, кажется, глупая: а если бы заартачилась. Дайте ей водки и хлеба с маслом.It’s lucky she seems stupid — suppose she took the bit between her teeth. Give her vodka and bread and butter.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Co?
Что?What?
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Już ja wiem co mówię. Miodem się muchy bierze, nie octem.
Уж я знаю, что говорю. Мух мёдом ловят, не уксусом.I know what I’m saying. You catch flies with honey, not vinegar.
34. AKT III, SCENA V ДЕЙСТВИЕ III, ЯВЛЕНИЕ VACT III, SCENE V
Dulska --- Juliasiewiczowa --- Tadrachowa
Дульская — Юлясевичева — Тадрахова.Dulska — Juliasiewiczowa — Tadrachowa.
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus.
Хвала Иисусу Христу.Praised be Jesus Christ.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
A to wy!...
А, это вы!.. Эта прачка.Ah, you!... The washerwoman.
do Juliasiewiczowej
Юлясевичевойto Juliasiewiczowa
Ta praczka.
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
Rączki całuję wielmożnej pani gospodyni. A cóż to, będzie znów duże pranie?
Ручки целую, пани хозяйка. Что же, опять большая стирка будет?I kiss your hands, honoured mistress. Well, is there to be a big wash again?
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Niech mnie ciocia pozwoli!
Позвольте мне, тётя! Нет, добрая женщина, мы вас совсем для другого позвали.Let me, Aunt! No, my good woman — we called you for quite another matter.
do Tadrachowej
Тадраховойto Tadrachowa
Nie, moja dobra kobieto --- my tu was zawezwali całkiem o co innego.
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
Rączki całuję...
Ручки целую...I kiss your hands...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Tu chodzi o Hankę...
Дело в Ханке...It concerns Hanka...
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
A...
А...Ah...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Widzicie, tak się stało. Hance trafia się doskonały mąż.
Видите ли, так вышло. Для Ханки нашёлся прекрасный муж.You see, this is how it stands. An excellent husband has turned up for Hanka.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Cóż ty...
Что ты...What are you...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Zaraz ciociu --- doskonały mąż. Otóż, ponieważ to jest poczciwy rzemieślnik --- wychowanek cioci, więc my chcemy naprzód wiedzieć, jaka też to uczciwość Hanczyna, bo to w takiej małej mieścinie, to rozmaicie, jak to pani Tadrachowa wie...
Сейчас, тётя. Прекрасный муж. Поскольку это честный ремесленник, ваш воспитанник, мы прежде хотим знать, насколько Ханка порядочна; ведь в маленьком городке бывает всякое, вы знаете, пани Тадрахова...Just a moment, Aunt — an excellent husband. Now, as he’s an honest craftsman — Aunt’s protégé — we first want to know how respectable Hanka is, because things can happen in a little town, as you know, Mrs Tadrachowa...
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
No, no... tak, wielmożna pani... niby... to swoja rzecz.
Ну, ну... Да, пани... Как бы... Это домашнее дело.Well, well... Yes, ma’am... So to speak... That’s one’s own affair.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Właśnie... więc co do Hanki. Jak się ona tam sprawiała w domu. Tylko niech Tadrachowa powie pod przysięgą --- jak na spowiedzi, bo to ważna sprawa.
Именно. И вот о Ханке: как она себя дома вела? Только говорите под присягой, как на исповеди: дело важное.Exactly... So, about Hanka. How did she behave at home? Only tell us under oath — as in confession — for this is important.
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
Niby... co do Hanki? A, wielmożna pani --- to dziewczyna była jak szklanka. Nawet rysy nie było.
Как бы... О Ханке? Ах, пани, девушка была как стекло. Ни царапинки.About... Hanka? Ah, ma’am — the girl was clear as glass. Not a scratch.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Moglibyście na to przysiąc?
Могли бы в этом поклясться?Could you swear to that?
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
Przed Przenajświętszym Sakramentem. Za nią, jak za siebie.
Перед Святыми Дарами. За неё, как за себя.Before the Blessed Sacrament. For her as for myself.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
No... a ten finanz wach?
Ну, а тот таможенный стражник?Well... And that customs guard?
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
To insza inszość. On się z nią zaręczył. Ale co do tamtego --- to o!... tylko że nie było pieniędzy, niby na gospodarstwo, więc bez to się to ślimaczy. Ale to całkiem uczciwie i honorowo --- to sam ksiądz proboszcz może poświadczyć.
Это другое дело. Он с ней обручился. Но что касается того, тут уж... Только денег на хозяйство не было, оттого и тянется. Но всё вполне честно и почтенно; сам ксёндз-настоятель подтвердит.That’s a different matter. He got engaged to her. But as for anything else — oh!... Only there was no money to set up house, so it’s dragging on. But it’s all perfectly decent and honourable — the parish priest himself can vouch for it.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
No... a tu, w mieście?
Ну, а здесь, в городе?Well... And here, in town?
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
A... to już... chyba wielmożna pani gospodyni wie, bo przecie dziewczyna niby tu... jakby pod opieką...
А... Это уж... Пани хозяйка должна знать, ведь девушка здесь... Как бы под опекой...Ah... Well... Surely the mistress knows, because the girl’s here... Under her care, as you might say...
Chwila milczenia.
Пауза.A moment’s silence.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Może się pani Tadrachowa wódki napije.
Может, пани Тадрахова выпьет водки?Perhaps you’ll have some vodka, Mrs Tadrachowa?
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
Rączki całuję wielmożnej pani --- ja przysięgłam od wódki.
Ручки целую, пани; я от водки обет дала.I kiss your hands, ma’am — I’ve sworn off vodka.
Śmieje się.
Смеётся.She laughs.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
śmiejąc się
смеясьlaughing
Ale od likierku?
Но от ликёра?But liqueur?
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
No... chyba...
Ну... Разве что...Well... Perhaps...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
do Dulskiej
Дульскойto Dulska
Daj, Anielko, coś słodkiego.
Дай, Анеля, чего-нибудь сладкого.Give her something sweet, Aniela.
Dulska wychodzi.
Дульская уходит.Dulska exits.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Pani Tadrachowa myśli, że Hanka może z czystym sumieniem iść za tego, co jej się trafia?
Вы думаете, Ханка с чистой совестью может выйти за того, кто сватается?Do you think Hanka can marry the man who’s offering with a clear conscience, Mrs Tadrachowa?
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
Proszę wielmożnej pani, jak się jemu podoba, to chyba nie będzie taki skrupulant. To u państwa takie wymysły. A potem, czy ja wiem.
Прошу пани, если она ему нравится, не будет таким щепетильным. Это у господ такие выдумки. А потом, почём мне знать.Well, ma’am, if he likes her, he won’t be so particular. It’s gentlefolk who have such notions. Besides, how should I know?
Dulska wraca z kieliszkiem likieru i stawia przed Tadrachową.
Дульская возвращается с рюмкой ликёра, ставит перед Тадраховой.Dulska returns with a glass of liqueur and sets it before Tadrachowa.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Pijcie!...
Пейте!..Drink!...
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
Rączki całuję --- rączki całuję
Ручки целую, ручки целую... Хи-хи-хи...I kiss your hands — kiss your hands... Hee-hee-hee...
pije
пьётdrinks
hi, hi, hi...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Dobre?
Хорошо?Good?
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
Aż mgli, takie dobre.
До дурноты хорошо.So good it makes me faint.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Więc...
Итак...So...
35. AKT III, SCENA VI ДЕЙСТВИЕ III, ЯВЛЕНИЕ VIACT III, SCENE VI
Też same --- Zbyszko
Те же — Збышко.The same — Zbyszko.
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
Rączki całuję wielmożnemu młodemu panu gospodarzowi... rączki całuję...
Ручки целую, молодой пан хозяин... Ручки целую...I kiss your hands, honoured young master... Kiss your hands...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Czekajcie no... to wyście mi kiedyś nosili ubranie do krawca?
Постойте, это вы мне когда-то одежду к портному носили?Wait — was it you who took my clothes to the tailor once?
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
Ja, wielmożny panie --- po ostatnim praniu.
Я, пан, после последней стирки.Me, sir — after the last wash.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Wy jesteście krewna Hanki?
Вы родственница Ханки?Are you a relation of Hanka’s?
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
Matka chrzestna.
Крёстная мать.Her godmother.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
A to się doskonale składa. Muszę was zawiadomić, że ja się z Hanką żenię.
Очень кстати. Должен сообщить вам, что женюсь на Ханке.How convenient. I must inform you I’m marrying Hanka.
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
Wielmożny pan ze mnie głupią robi!
Пан надо мной смеётся!You’re making a fool of me, sir!
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Żenię się!
Женюсь! Женюсь, и очень скоро. Ходил узнать, какие формальности. Где Ханку крестили? Нужно скорее метрику. Понимаете? Впрочем, приходите завтра, всё уладим.I’m marrying her! And very soon. I’ve been asking about the formalities. Where was Hanka baptised? We need her certificate quickly. Understand? Anyway, come tomorrow and we’ll arrange everything.
patrzy na Dulską
смотрит на Дульскуюlooks at Dulska
żenię się i to bardzo prędko. Chodziłem się dowiedzieć, jakie formalności. Gdzie Hanka chrzczona? Trzeba prędko jej metrykę. Rozumiecie? Zresztą przyjdźcie jutro, to się wszystko ułoży.
Wychodzi do siebie.
Уходит к себе.He goes to his room.
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
W imię Ojca i Syna... chyba wielmożny młody gospodarz jest pomylony, albo bardzo na honorze delikatny.
Во имя Отца и Сына... Молодой пан хозяин либо помешался, либо уж очень щепетилен в чести.In the name of the Father and the Son... The honoured young master must be mad, or very delicate about his honour.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Jak wy to rozumiecie?
Как вы это понимаете?What do you mean?
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
A no... proszę wielmożnych pań... ta ja ślepa nie jestem. Ja przecie wiedziałam, co i jak jest. Dość było popatrzeć, jak to Hanka przymizerniała. A beczy po kątach --- a do mnie wpadała... Ja jej zawsze mówiłam: Nie becz --- pan jest godny, z rodziców świętych, pan cię zabezpieczy. Ale żeby się aż żenił...
Ну... Прошу пани... Я не слепая. Знала ведь, что и как. Достаточно было посмотреть, как Ханка осунулась. По углам ревёт, ко мне прибегала... Я ей всегда говорила: не реви, пан достойный, родители святые, пан тебя обеспечит. Но чтобы жениться...Well... Ladies... I’m not blind. I knew what was what. One only had to see how Hanka had wasted away. Bawling in corners — coming to me... I always told her: don’t bawl — the master’s honourable, his parents are saints, he’ll provide for you. But to marry her...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
A cóż wy myślicie, że ja pozwolę na to małżeństwo!
Думаете, я этот брак позволю!Do you think I’ll allow this marriage!
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
A, broń mnie Boże! Bez błogosławieństwa mamusi my ta do ołtarza nie pójdziemy. Ale chyba wielmożna pani gospodyni nie będzie dęba stawać, żeby się uczciwa rzecz nie stała... Skoro młody pan tak chce, to już od Boga natchniony, aby sierocie krzywdy nie robić. Całe jej wiano była ta uczciwość, a dziś nikt jej nie weźmie, bo bogactwem swego pohańbienia nie przykryje, a jeno jeszcze pieniędzami ludziom oczy mydlić można...
Боже упаси! Без мамочкиного благословения мы к алтарю не пойдём. Но пани хозяйка ведь не станет дыбом, чтобы честному делу помешать... Раз молодой пан хочет, это бог его вдохновил, чтобы сироту не обидел. Всё её приданое была порядочность, а теперь никто не возьмёт: богатством свой позор не прикроет, только деньгами ещё можно людям глаза замазать...God forbid! We won’t go to the altar without Mummy’s blessing. But surely the mistress won’t rear up against an honest thing... If the young master wants it, God has inspired him not to wrong an orphan. Her decency was her whole dowry, and now nobody will have her, because she has no wealth to cover her shame, and only money can still blind people’s eyes...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Tak... macie rację... pieniędzmi... Może jeszcze kieliszeczek? --- Anielciu!
Да... Вы правы... Деньгами... Может, ещё рюмочку? Анелечка!Yes... You’re right... Money... Another little glass, perhaps? Aniela!
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Nie mam więcej.
Больше нет.I haven’t any more.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
odprowadza Dulską
отводит Дульскую в сторонуtakes Dulska aside
Ciociu! może ofiarować pewną sumę...
Тётя! Может, предложить какую-то сумму...Aunt! Perhaps offer a sum...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Jezus, Maria --- tylko się za kieszeń trzymaj!
Иисус, Мария! Только карман держи!Jesus, Mary — hold on to your purse!
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Trudno.
Ничего не поделаешь.It can’t be helped.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Pomów ty jeszcze ze Zbyszkiem --- moja droga --- może on ciebie usłucha. Bój się Boga... płacić... Jak on powie, że nie chce, to wszystko się ułoży. Pomów z nim!...
Поговори ещё со Збышко, дорогая, может, тебя послушает. Побойся бога... Платить... Если он скажет, что не хочет, всё уладится. Поговори с ним!..Talk to Zbyszko again, dear — perhaps he’ll listen to you. For God’s sake... Paying... If he says he doesn’t want to, everything will work out. Talk to him!...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Dobrze. Ale wie ciocia, że to będzie twardo.
Хорошо. Но будет трудно, знаете. Значит, говорите, деньги...All right. But you know it’ll be hard. So you say money...
do Tadrachowej
Тадраховойto Tadrachowa
Więc powiadacie, że pieniądze...
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
To grunt, wielmożna pani. Taki już teraz świat. Jeden Judasz drugiego za pieniądze sprzeda. Oj czasy! czasy nastały. Ani paszy dla bydła, ani uczciwości ludzkiej.
Это главное, пани. Теперь такой свет. Один Иуда другого за деньги продаст. Ох, времена! Настали времена. Ни скотине корма, ни людям совести.That’s the foundation, ma’am. That’s the world now. One Judas will sell another for money. Oh, the times! The times we live in. No fodder for cattle, no decency in people.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Macie rację. My tu jeszcze z panią gospodynią chcemy się naradzić.
Вы правы. Мы ещё хотим с пани хозяйкой посоветоваться.You’re right. The mistress and I want to consult a little more.
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
Co do Hanki? Jakaż tu rada? Młodzi chcą jedno drugie. Wielmożna pani nie będzie twarda. Przecie dzieje się to i po hrabskich domach, że się z niższymi żenią, a Hanka znów jest i ślubna, i znowu nie takie tam co, bo też z familii zasiedziałej, choć stanu murarskiego.
О Ханке? Что тут советоваться? Молодые друг друга хотят. Пани не будет жестока. Ведь и в графских домах бывает, что ниже себя женятся; а Ханка рождена в браке, не какая-нибудь, тоже из укоренившегося семейства, хоть и каменщиков.About Hanka? What’s there to discuss? The young ones want each other. The mistress won’t be hard. Even in counts’ houses they marry beneath themselves; and Hanka was born in wedlock, no nobody, from an established family too, though of the bricklaying class.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Idźcie no tylko do jadalni i czekajcie aż was zawołamy.
Ступайте в столовую, ждите, пока позовём.Just go to the dining room and wait till we call you.
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
Całuję rączki pani gospodyni. Idę już --- Panu Jezusowi oddaję --- całuję rączki. A niech mamusia nie będzie twarda...
Целую ручки пани хозяйке. Иду, иду — господу Иисусу вверяю — ручки целую. Только пусть мамочка не будет жестока...I kiss the mistress’s hands. I’m going — leaving it to Lord Jesus — kiss your hands. Only let Mummy not be hard...
Wychodzi.
Уходит.She exits.
36. AKT III, SCENA VII ДЕЙСТВИЕ III, ЯВЛЕНИЕ VIIACT III, SCENE VII
Dulska --- Juliasiewiczowa --- Mela
Дульская — Юлясевичева — Меля.Dulska — Juliasiewiczowa — Mela.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Słyszałaś?... mamusia? jak to sobie prędko taka pani pozwala... Dusi mnie formalnie... No! no
Слышала?.. Мамочка? Как быстро такая пани себе позволяет... Меня прямо душит... Ну! Ну!Did you hear?... Mummy? How quickly a woman like that takes liberties... It’s positively choking me... Well! Well!
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Będę mówić ze Zbyszkiem. Niechże ciocia idzie do swego pokoju --- proszę cioci.
Поговорю со Збышко. Ступайте к себе, тётя, прошу вас.I’ll talk to Zbyszko. Go to your room, Aunt — please.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Zlituj się... rób wszystko, co można... powiedz, że ja i Felicjan tego nie przeżyjemy --- że się go wydziedziczy... że złamanego centa nie dostanie nigdy --- że...
Сжалься... Сделай всё, что можно... Скажи, мы с Фелицианом этого не переживём, что его наследства лишат, ломаного цента никогда не получит, что...Have pity... Do everything you can... Say Felicjan and I won’t survive it — that he’ll be disinherited — never get a broken cent — that...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Dobrze, dobrze --- już wiem. Tylko niech ciocia mnie zostawi samą.
Хорошо, хорошо, уже знаю. Только оставьте меня одну.All right, all right — I know. Only leave me alone.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Idę... idę... mojaś ty, zrób wszystko... ja już z sił opadam!
Иду... Иду... Дорогая моя, сделай всё... Я уж совсем сил лишилась!I’m going... Going... My dear girl, do everything... My strength’s failing!
Wychodzi.
Уходит.She exits.
Mela
Меля
Mela
we drzwiach
в дверяхin the doorway
Pst... pst... ciociu!...
Пст... Пст... Тётя!..Psst... Psst... Aunt!...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
A! czego chcesz?
А! Чего хочешь?Ah! What do you want?
Mela
Меля
Mela
Cóż mama? pozwala?
Ну что мама? Позволяет?What about Mother? Does she consent?
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Proszę Meli iść do siebie i nie pokazywać się tutaj!
Прошу тебя, Меля, иди к себе и здесь не показывайся!Please, Mela, go to your room and don’t show yourself here!
Mela
Меля
Mela
Ach, Boże! Boże! co to będzie!
Ах, боже! Боже! Что будет!Oh, God! God! What will happen!
Znika.
Исчезает.She disappears.
37. AKT III, SCENA VIII ДЕЙСТВИЕ III, ЯВЛЕНИЕ VIIIACT III, SCENE VIII
Juliasiewiczowa --- Zbyszko
Юлясевичева — Збышко.Juliasiewiczowa — Zbyszko.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
chwilę się waha --- potem podchodzi do drzwi Zbyszka
колеблется, затем подходит к двери Збышкоhesitates a moment, then goes to Zbyszko’s door
Zbyszko! proszę cię tu na chwilę.
Збышко! Прошу на минутку.Zbyszko! Come here a moment, please.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
O co chodzi?
В чём дело?What is it?
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
No... wejdźże tu. Trudno ażebym ja do ciebie wchodziła. Jestem na to i za stara... i za młoda.
Ну, войди сюда. Не мне же к тебе входить. Я для этого и слишком стара, и слишком молода.Well... Come in here. I can hardly go into your room. I’m both too old... and too young for that.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
we drzwiach
в дверяхin the doorway
Właściwie czego chcesz?
Чего ты, собственно, хочешь?What do you actually want?
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Przede wszystkim --- nie patrz na mnie jak na wroga, bo ja twoim wrogiem nie jestem, mimo twego obchodzenia się ze mną. Mnie się zdaje, że ty nawet będziesz rad pomówić z kimś, kto ma zdrowy rozsądek i z boku patrzy na twoje postępowanie. Chodź no tu... nie ciskaj się. Przecież o wszystkim można podyskutować.
Прежде всего не смотри на меня как на врага: я тебе не враг, несмотря на твоё обращение. Мне кажется, ты даже рад будешь поговорить с кем-нибудь здравомыслящим, кто со стороны смотрит на твои поступки. Иди сюда, не мечись. Обо всём ведь можно поговорить.First of all — don’t look at me as an enemy, because I’m not your enemy despite the way you treat me. I think you’ll even be glad to talk to someone with common sense who can look at your conduct from outside. Come here... Don’t fly about. Anything can be discussed.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
wchodząc do pokoju
входя в комнатуentering the room
Jeżeli o Hance, to nie ma żadnej dyskusji. Tak będzie i basta.
Если о Ханке, никаких разговоров. Будет так, и баста.If it’s about Hanka, there’s no discussion. That’s how it’ll be, and basta.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Naturalnie. I nie wyobrażaj sobie, że ja jestem przeciwna twemu projektowi. Owszem. Skoro chcesz ,,naprawiać" --- tylko namawiać cię na to należy. Ciocia chciała, żebym twoją narzeczoną wzięła do siebie --- ale...
Разумеется. И не воображай, что я против твоего решения. Наоборот. Если хочешь «исправить», нужно только поощрять. Тётя хотела, чтобы я взяла твою невесту к себе, но...Naturally. And don’t imagine I oppose your plan. On the contrary. If you want to make amends, one can only encourage you. Aunt wanted me to take your fiancée into my home — but...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
No?
Ну?Well?
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Odmówiłam.
Я отказалась.I refused.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Czemu?
Почему?Why?
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Mam męża i... c'est le premier pas qui coute --- a tam, gdzie nie ma zmysłu moralnego, jak u takiej dziewczyny --- to nigdy nie wiadomo, co i jak.
У меня муж, и... Труден только первый шаг. А там, где нет нравственного чувства, как у такой девушки, никогда не знаешь, что и как.I have a husband and... c’est le premier pas qui coûte — and where there’s no moral sense, as in a girl like that, you never know what may happen.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Czy to mi miałaś do powiedzenia?
Это ты мне хотела сказать?Is that what you had to tell me?
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Ach, czekaj!... coś z Hanką trzeba zrobić. Na nową służbę nie pójdzie. Na ,,stancję" ją oddasz --- Boże drogi! --- takie milieu to ostatnia zgnilizna i rozpusta... a przy takich instynktach do dnia ślubu... Może na pensję... ale wątpię, czy wezmą, a potem...
Ах, постой!.. С Ханкой нужно что-то делать. В другую прислугу не пойдёт. Отдашь на «квартиру» — боже мой! Такая среда — последняя гниль и распутство. А с такими инстинктами до свадьбы... Может, в пансион... Но сомневаюсь, что возьмут, а потом...Oh, wait!... Something must be done with Hanka. She won’t go into new service. Put her in lodgings — dear God! — that milieu is utter rot and vice... And with such instincts, before the wedding day... Perhaps a boarding school... But I doubt they’d take her, and then...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
To są wszystko drwiny.
Это всё насмешки.This is all mockery.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Wątpię, czy mamcia ją będzie mogła długo trzymać w składziku... Cóż więc zrobisz?
Сомневаюсь, что мамочка сможет долго держать её в кладовой... Что же ты сделаешь?I doubt Mummy can keep her in the storeroom long... So what will you do?
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
chodzi po pokoju i milczy
молча ходит по комнатеpaces the room in silence
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
patrzy za nim
смотрит ему вследwatches him
Naturalnie --- już o jakichkolwiek relacjach ze światem mowy być nie może.
Разумеется, ни о каких отношениях с обществом уже не может быть речи.Naturally — any relations with society are out of the question now.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Gwiżdżę na świat.
Плевать мне на общество.I don’t care a whistle for society.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Masz rację. I ja także. Ale... żyjemy w ciągłym kontakcie.
Ты прав. И мне тоже. Но мы постоянно с ним соприкасаемся.You’re right. Nor do I. But... We’re in constant contact with it.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Pluję na kontakt!...
Плюю на соприкосновения!..I spit on contact!...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Naturalnie. Tylko... musicie sobie sami wystarczyć. Nie znam jej --- musi mieć dużą inteligencję wrodzoną.
Разумеется. Только вы должны будете довольствоваться друг другом. Я её не знаю, но врождённого ума у неё, должно быть, много.Naturally. Only... You’ll have to be sufficient for each other. I don’t know her — she must have great natural intelligence.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
milczy
молчитis silent
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Ty to rozwiniesz --- więc z moralnej strony nie ma obawy. Tylko materialna.
Ты это разовьёшь, значит, с нравственной стороны опасности нет. Только с материальной.You’ll develop that — so there’s no fear on the moral side. Only the material side.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Mam ją w pięcie.
Мне на неё наплевать.I don’t give a damn about it.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Tak się mówi. Ale ty masz pensji 60 złr. I oprócz tego masę długów. Kondykt w powietrzu. Z tego we troje --- to nędza. Hanka nie zarobi nic, chyba że będzie u siebie samej sługą... no, ale i to... a ty przyzwyczajony do puszczania pieniędzy swoich i nie swoich...
Так говорят. Но жалованья у тебя шестьдесят гульденов. И ещё куча долгов. Увольнение в воздухе. На это втроём — нищета. Ханка ничего не заработает, разве что у самой себя служанкой будет, но и это... А ты привык деньги свои и чужие швырять...That’s what people say. But your salary is sixty florins. Besides a mass of debts. Dismissal’s in the air. Three people living on that — poverty. Hanka will earn nothing, unless she’s her own servant... Well, even that... And you’re used to throwing money about, your own and other people’s...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
siada na fotelu
садится в креслоsits in an armchair
Tak będzie, jak powiedziałem.
Будет так, как я сказал.It will be as I said.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Tak. Ale głównie o te pieniądze. Bo niby z czego żyć? Wieczorami możesz pisać. Mój mąż ci da jakie kawałki do odrabiania w domu... ale... i to...
Да. Но прежде всего деньги. На что жить? По вечерам можешь переписывать. Мой муж даст какие-нибудь бумаги на дом... Но... И это...Yes. But chiefly the money. What will you live on? You can do copying in the evenings. My husband will give you some files to work on at home... But... Even that...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Daj ty mi spokój.
Оставь меня.Leave me alone.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Bądźmy logiczni. Mieszkanie już jeden pokój z kuchenką 25 do 30-tu. Na życie --- gulden, co jest nędzą. Ale --- skoro się kochacie... To już cała pensja. A gdzież reszta?
Будем логичны. Квартира, одна комната с кухонькой, уже двадцать пять-тридцать. На жизнь — гульден в день, а это нищета. Но если любите... Вот и всё жалованье. А где остальное?Let’s be logical. A flat, one room with a kitchenette, twenty-five to thirty already. For living — a florin a day, which is misery. But — if you love each other... That’s the whole salary. What about the rest?
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Będę robił długi.
Буду делать долги.I’ll borrow.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Mamcia ogłosi --- nikt centa nie da. A rodzice jeszcze żyć mogą i trzydzieści lat. Będziesz nędzarzem długo, bardzo długo... no --- ale...
Мамочка объявит, никто цента не даст. А родители могут ещё тридцать лет прожить. Нищим будешь долго, очень долго... Ну, но...Mummy will make it known — nobody will lend a cent. Your parents may live thirty years yet. You’ll be poor a long, long time... Well — but...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Daj ty mi spokój.
Оставь меня.Leave me alone.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Boże drogi! gdyby to można tak życiu powiedzieć --- daj mi spokój --- ale ono włazi na kark, jak hydra, i zdławi.
Боже мой! Если бы жизни можно было сказать: оставь меня. Но она на шею лезет, как гидра, и задушит. Збышко! Посмотри мне в глаза. Ты жалеешь о том, что сделал.Dear God! If only one could say that to life — leave me alone — but it climbs onto your neck like a hydra and chokes you. Zbyszko! Look me in the eyes. You regret what you’ve done.
podchodzi do niego i siada na poręczy fotela
подходит и садится на подлокотник креслаcomes over and sits on the arm of his chair
Zbyszko! popatrz mi w oczy. Ty żałujesz tego, coś zrobił.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Puść mnie!
Пусти меня!Let me go!
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Nie puszczę... Tu się rozchodzi o coś więcej, jak o głupie na złość... matce.
Не пущу... Речь о чём-то большем, чем глупое желание матери назло...I won’t... This is about more than stupidly spiting... your mother.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
To nie na złość... Ja chciałem raz zetrzeć w proch to podłe, to czarne, co tu jest duszą złych czynów w tych ścianach. Chciałem raz wziąć się za bary z tym czymś nieuchwytnym i...
Не назло... Я хотел хоть раз растереть в прах то подлое, чёрное, что здесь вдохновляет дурные дела в этих стенах. Хотел хоть раз схватиться за грудки с этим неуловимым и...Not to spite her... I wanted for once to crush to dust that vile, dark thing that inspires the evil deeds within these walls. For once I wanted to grapple with that elusive something and...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
I wziąłeś się za bary --- szamotałeś --- pokazałeś kły, a teraz musisz ulec.
И схватился, бился, показал клыки, а теперь должен уступить.And you grappled — struggled — showed your fangs — and now you must give in.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Nie muszę... nie ulegnę...
Не должен... Не уступлю...I don’t have to... I won’t give in...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Masz siły do takiej ciągłej walki?
Есть у тебя силы на такую постоянную борьбу?Have you the strength for such a constant struggle?
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
milczy.
молчитis silent
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Aha! aha!... nawet nie odpowiadasz. Ty jesteś zupełnie już wyczerpany. Ciebie ta jedna noc zmogła, a cóż dopiero całe takie życie...
Ага! Ага!.. Даже не отвечаешь. Ты уже совершенно истощён. Тебя одна эта ночь сломила, что же будет за целую такую жизнь...Aha! Aha!... You don’t even answer. You’re utterly exhausted already. This one night has broken you; what about a whole life like that...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Ach ty! ach ty!...
Ах ты! Ах ты!..Oh, you! Oh, you!...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Cóż ja? Ciocia powiedziała, że ja mam złodziejski spryt. Tak! Bo zgodziłam się z życiem i kradnę to, co jest najmilszego. To jest szczyt mądrości. Walczyć? Don Kiszot!... Śmieszne... zresztą, sam powiedziałeś --- wyciągniemy kopytka.
Что я? Тётя сказала, у меня воровская смекалка. Да! Потому что я с жизнью примирилась и краду из неё самое приятное. Это верх мудрости. Бороться? Дон Кихот!.. Смешно... К тому же сам сказал: копыта откинем.What about me? Aunt said I have thievish cunning. Yes! Because I’ve made peace with life and steal its nicest things. That’s the height of wisdom. Fight? Don Quixote!... Ridiculous... Besides, you said it yourself — we’ll turn up our toes.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Ty umiesz budzić we mnie kołtuna...
Ты умеешь во мне мещанина будить...You know how to wake the philistine in me...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Ależ on na chwilę w tobie nie zasnął. Ty się z nim nie borykaj. To na nic. Wiesz sam. Zresztą, co ty od cioci chcesz? Ona cię kocha. Dała ci życie.
Но он в тебе ни на минуту не засыпал. Не борись с ним. Бесполезно. Сам знаешь. И потом, чего ты от тёти хочешь? Она тебя любит. Дала тебе жизнь.But he’s never slept in you for a moment. Don’t wrestle with him. No use. You know it. Besides, what do you want from your mother? She loves you. She gave you life.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Ha! ha!... ja się na świat nie prosił.
Ха-ха!.. Я в этот мир не просился.Ha! Ha!... I never asked to be born.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
To komunał. Wychowała cię, według niej, najlepiej.
Банальность. Она тебя воспитала, по её мнению, как нельзя лучше.A platitude. She brought you up as well as possible, in her own opinion.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Najlepiej!... to zgroza słuchać, co ty mówisz.
Как нельзя лучше!.. Ужасно слушать, что говоришь.As well as possible!... It’s dreadful hearing what you say.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Według niej. Wszystko to zrobiła przez miłość dla ciebie. I teraz ona płacze, Zbyszku... ona płacze...
По её мнению. Всё сделала из любви к тебе. И теперь она плачет, Збышко... Плачет...In her opinion. She did it all for love of you. And now she’s crying, Zbyszko... Crying...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
E!
Э!Oh!
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Nie --- e!... to jest... matka.
Не «э»!.. Это... Мать.Not oh!... She is... your mother.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
siada na fotelu zgnębiony.
удручённо садится в креслоsits in the armchair, dejected
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
podchodzi
подходитcomes over
No... i co będzie, Zbyszko?
Ну... Что будет, Збышко?Well... What’s it to be, Zbyszko?
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
milczy
молчитis silent
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
No... no...
Ну... Ну...Well... Well...
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Jest jeszcze czas.
Ещё есть время.There’s still time.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Nie, nie --- takie rzeczy przecina się od razu. Raz, dwa... Zobaczysz --- odetchniesz, jak z tym skończysz.
Нет, нет, такие дела разом обрывают. Раз, два... Увидишь, вздохнёшь, когда покончишь с этим.No, no — things like this must be cut short at once. One, two... You’ll see — you’ll breathe again once it’s over.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
cicho
тихоquietly
Ale jak?
Но как?But how?
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Już my na to poradzimy.
Мы уж это устроим.We’ll manage that.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Będzie skandal.
Будет скандал.There’ll be a scandal.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
A widzisz! a mówiłeś, że ci o świat nie chodzi!
А видишь! Ты говорил, общество тебя не волнует! Значит, жениться не будешь?You see! And you said you didn’t care about society! So you won’t marry her?
chwila milczenia
паузаa moment’s silence
Więc nie będziesz się żenił?
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
milczy
молчитis silent
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
I przeprosisz matkę?
И извинишься перед матерью?And you’ll apologise to your mother?
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Za co?
За что?For what?
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Zrób to --- obraziłeś ją bardzo. Ona chora, ona biedna.
Сделай это; ты её очень обидел. Она больна, несчастна. Тётя!Do it — you hurt her badly. She’s ill, she’s unhappy. Aunt!
biegnie do drzwi
бежит к двериruns to the door
Ciociu!
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Ale... krzywda się jej nie stanie.
Но... Её не обидят.But... She won’t be wronged.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Proszę cię, już ja w tym będę. Ciociu.
Прошу тебя, я сама этим займусь. Тётя!Please, I’ll see to that myself. Aunt!
38. AKT III, SCENA IX ДЕЙСТВИЕ III, ЯВЛЕНИЕ IXACT III, SCENE IX
Zbyszko --- Dulska --- Juliasiewiczowa
Збышко — Дульская — Юлясевичева.Zbyszko — Dulska — Juliasiewiczowa.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Ciociu! Zbyszko cofa, co powiedział. Powrócił do rozumu... i przeprasza ciocię.
Тётя! Збышко берёт свои слова назад. Он одумался и просит у вас прощения.Aunt! Zbyszko takes back what he said. He’s come to his senses... And apologises to you.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
płacze
плачетweeps
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
podchodzi ku niej --- całuje ją w rękę i mówi cicho
подходит, целует ей руку и тихо говоритapproaches her, kisses her hand, and speaks quietly
Przepraszam mamę za to... a! psia krew... psia krew!
Прошу у мамы прощения за это... Ах, чёрт... Чёрт!I apologise to Mother for that... Ah, damn it... Damn it!
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
do Juliasiewiczowej
Юлясевичевойto Juliasiewiczowa
No widzisz... znów klnie.
Ну вот, видишь... Опять ругается.You see... Swearing again.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Ach, to głupstwo. To nie ma znaczenia.
Ах, пустяки. Это значения не имеет.Oh, nonsense. It means nothing.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
z wybuchem
с порывомwith an outburst
Ma! ma! znaczenie... ma!
Имеет! Имеет значение... Имеет!It does! It means something... It does!
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Cofasz się?
Отступаешь?You’re withdrawing?
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Tak... tak... będę tym, kim byłem!... a! możecie być dumni.
Да, да... Буду тем, кем был!.. Ах, можете гордиться. Ах! Как я теперь буду подличать! Как буду подличать!..Yes... Yes... I’ll be what I was!... Ah, you can be proud. Oh! How I’ll live like a scoundrel now! How I’ll live like a scoundrel!...
z wybuchem nerwowym
с нервным порывомwith a nervous outburst
Ach! jak ja się będę teraz łotrował! jak ja się będę łotrował!...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Dopóki się nie ożenisz... dobrze nie ożenisz... z panną fajną, z dobrego domu.
Пока не женишься... Хорошо не женишься, на славной барышне из хорошей семьи.Until you marry... Marry well... A fine girl from a good family.
Zbyszko
Збышко
Zbyszko
Dopóki się dobrze nie ożenię... z posagiem, z kamienicą --- z diabłem --- z czortem...
Пока хорошо не женюсь... С приданым, с доходным домом, с дьяволом, с чёртом...Until I marry well... A dowry, a building — the devil — the fiend...
Wybiega do swego pokoju.
Выбегает в свою комнату.He rushes to his room.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Boże! Boże!
Боже! Боже!God! God!
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Niech ciocia pozwoli mu wyburzyć się. Główna rzecz zrobiona. Teraz trzeba się wziąć do niej. Ciocia mi daje carte blanche?
Дайте ему выплеснуть злость, тётя. Главное сделано. Теперь надо заняться ею. Даёте мне карт-бланш?Let him vent his rage, Aunt. The main thing’s done. Now we must deal with her. Do you give me carte blanche?
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Nie rozumiem.
Не понимаю.I don’t understand.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
dochodzi do drzwi
подходит к двериgoes to the door
Tadrachowa!
Тадрахова!Tadrachowa!
39. AKT III, SCENA X ДЕЙСТВИЕ III, ЯВЛЕНИЕ XACT III, SCENE X
Też same --- Tadrachowa
Те же — Тадрахова.The same — Tadrachowa.
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
Rączki całuję... jestem... jestem...
Ручки целую... Я здесь... Здесь...I kiss your hands... I’m here... Here...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Moja Tadrachowa, zaszły tu pewne zmiany. Młody pan żenić się z Hanką nie chce.
Моя Тадрахова, произошли перемены. Молодой пан не хочет жениться на Ханке.My dear Tadrachowa, things have changed. The young master doesn’t want to marry Hanka.
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
Jakże to! sam mi to godnie oświadczył.
Как же! Сам мне достойно объявил.How can that be! He told me so honourably himself.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Ale się namyślił.
Но передумал.But he’s changed his mind.
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
Tak niby --- mir nichts, dir nichts?
Так просто, ни с того ни с сего?Just like that — mir nichts, dir nichts?
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Pod błogosławieństwem matki.
С благословением матери.With his mother’s blessing.
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
To duże słowo. No, ale to krzywda dla Hanki, a ja przecie dziecka, com go do Chrztu świętego podawała, ukrzywdzić nie dam.
Это большое слово. Но Ханке обида, а я ребёнка, которого к святому крещению носила, в обиду не дам.That’s a great word. But it wrongs Hanka, and I won’t let the child I held at holy baptism be wronged.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Nikt jej ukrzywdzić nie chce. Pani gospodyni jest bardzo zacna osoba i może tam coś nie coś... Hance da jako odszkodowanie.
Никто не хочет её обижать. Пани хозяйка очень достойная особа и, может быть, что-нибудь Ханке даст в возмещение.Nobody wants to wrong her. The mistress is a very worthy person and may give Hanka something... as compensation.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
cicho
тихоquietly
Nie galopuj się.
Не разгоняйся.Don’t gallop ahead.
Tadrachowa milczy.
Тадрахова молчит.Tadrachowa is silent.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
No... czy ja wiem, co i jak...
Ну... Не знаю, что и как...Well... I don’t know what or how...
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
Proszę wielmożnej pani --- święty związek małżeński, a pieniądze to całkiem insza inszość.
Прошу пани, святой брачный союз и деньги — совсем разные вещи.Ma’am — the holy bond of matrimony and money are quite different things.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
No... tak. Ale dobre i to. Każda inna matka to by dziewczynę wygnała bez dobrego słowa. A tu się jeszcze troszczą i chcą coś dodać... No, moja Tadrachowa --- przyznajcie, że takich ludzi to mało na świecie.
Да, конечно. Но и это хорошо. Другая мать выгнала бы девушку без доброго слова. А тут ещё заботятся, хотят что-то дать. Признайтесь, Тадрахова, таких людей мало на свете.Yes... True. But this is good too. Any other mother would throw the girl out without a kind word. Here they still take trouble and want to give something... Admit it, Tadrachowa — there are few such people in the world.
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
Ja zawsze mówiłam, że to święte państwo. Ale... krzywda krzywdą...
Я всегда говорила: святые господа. Но обида обидой...I always said they’re saintly gentlefolk. But a wrong is a wrong...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
E! samiście mówili, że pieniądze wszystko kryją. Jak Hanka mieć będzie coś w Sparkasie, to ani się nikt o resztę nie spyta.
Э! Вы сами говорили, деньги всё прикрывают. Если у Ханки будет что-то в сберкассе, об остальном никто и не спросит.Oh! You said yourself money covers everything. If Hanka has something in the savings bank, nobody will even ask about the rest.
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
Może być.
Может быть.Perhaps.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Jak myślicie --- co i jak?
Как думаете, что и как?What do you think — what and how?
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
Proszę wielmożnej pani --- to już Hanki rzecz. Trzeba mi z nią pogadać...
Прошу пани, это Ханкино дело. Надо мне с ней поговорить...Ma’am — that’s Hanka’s affair. I must talk with her...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Naturalnie. Zaraz wam Hankę przyślemy. Chodźmy, ciociu.
Конечно. Сейчас её к вам пришлём. Пойдёмте, тётя.Naturally. We’ll send her to you at once. Come, Aunt.
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
Całuję rączki wielmożnym paniom.
Целую ручки пани.I kiss your hands, ladies.
Dulska wychodzi.
Дульская уходит.Dulska exits.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
I... miejcie rozum. Bo to tylko dobre serce pani, a żaden mus. Rozumiecie?
И... Будьте разумны. Это только по доброте пани, а не по обязанности. Понимаете?And... Be sensible. It’s only the mistress’s kindness, not an obligation. Understand?
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
Niby...
Как бы...So to speak...
Wchodzi Hanka --- Juliasiewiczowa wychodzi.
Входит Ханка. Юлясевичева уходит.Hanka enters. Juliasiewiczowa exits.
40. AKT III, SCENA XI ДЕЙСТВИЕ III, ЯВЛЕНИЕ XIACT III, SCENE XI
Tadrachowa --- Hanka
Тадрахова — Ханка.Tadrachowa — Hanka.
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
ogląda się
оглядываетсяlooks round
Chodź tu!... chodź!
Иди сюда!.. Иди!Come here!... Come!
Hanka
Ханка
Hanka
Jak się macie.
Здравствуйте.How do you do.
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
A to ci dopiero! a to ci dopiero!
Вот так история! Вот так история!Well, what a business! What a business!
Hanka
Ханка
Hanka
Wiecie? no!
Знаете? Ну!You know? Well!
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
A jakże... chciał się żenić.
Ещё бы... Хотел жениться.Of course... He wanted to marry you.
Hanka
Ханка
Hanka
A!...
А!..Ah!...
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
A teraz nie chce.
А теперь не хочет.And now he doesn’t.
Hanka
Ханка
Hanka
A niech go pokręci z jego żenieniem. Co mi tam po takim ożenku. Ja do tego, czy co? Poniewierajom mną już od wczoraj. Myśleli, że wielki cymes.
Чтоб его скрутило с его женитьбой. На что мне такой брак. Я что, для этого? Со вчерашнего дня мной помыкают. Думали, великое счастье.May he twist up with his marrying. What use is such a marriage to me? Am I here for that? They’ve been pushing me about since yesterday. Thought it was such a treat.
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
Zawszeć to --- honorowo.
Всё же это почётно.Still — it’s honourable.
Hanka
Ханка
Hanka
E!...
Э!..Oh!...
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
I byłabyś panią --- kamieniczną.
И была бы госпожой, домовладелицей.And you’d be a lady — a property-owning lady.
Hanka
Ханка
Hanka
E!...
Э!..Oh!...
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
Lepiej, jak za tego twego finansa. Bo choć to niby coś, ale zawsze trybelulka.
Лучше, чем за твоего таможенного стражника. Хоть и он кое-что, всё равно мелочь пузатая.Better than marrying that customs guard of yours. Though he’s something, he’s still small fry.
Hanka
Ханка
Hanka
To moja rzecz. Ale by mną nikt nie poniewierał. Każden ma swój honor.
Это моё дело. Но никто бы мной не помыкал. У каждого своя честь.That’s my affair. But nobody would push me about. Everyone has their honour.
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
To ty nie obstajesz, żeby się pan z tobą żenił.
Значит, не настаиваешь, чтобы пан на тебе женился?So you don’t insist on the master marrying you?
Hanka
Ханка
Hanka
Powiedziałam --- co mi taki morowicz. Niech ta będzie moja krzywda.
Сказала: на что мне такой мерзавец. Пусть моя обида при мне останется.I told you — what do I want such a scoundrel for? Let me bear my wrong.
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
Oni cię ta nie ukrzywdzą. Chcą ci dać coś na rękę.
Они тебя не обидят. Хотят тебе на руки кое-что дать.They won’t wrong you. They want to give you something in your hand.
Hanka
Ханка
Hanka
płacze
плачетweeps
Daj ta matka chrzestna spokój... daj ta matka chrzestna spokój...
Оставьте, крёстная... Оставьте, крёстная...Leave me alone, Godmother... Leave me alone...
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
Ty jesteś durna --- durna. Młoda jesteś i nie wiesz, co to świat. Jak będziesz mieć pieniądze, to będziesz mocarna... Ta czego beczysz? Ta już tamto przepadło. Teraz jeno żeby cię nie skrzywdzili.
Ты глупая, глупая. Молодая, света не знаешь. Будут деньги, будешь сильная... Чего ревёшь? То уже пропало. Теперь лишь бы тебя не обидели.You’re silly — silly. You’re young and don’t know the world. With money you’ll have power... Why bawl? That’s gone now. All that matters is they don’t wrong you.
Hanka
Ханка
Hanka
jak wyżej
как преждеas before
Daj ta matka chrzestna spokój...
Оставьте, крёстная...Leave me alone, Godmother...
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
Ta to żadna łaska --- ja już za ciebie będę gadać... ja cię skrzywdzić nie dam.
Это не милость, я за тебя говорить буду... Я тебя в обиду не дам.It’s no favour — I’ll speak for you... I won’t let you be wronged.
Hanka
Ханка
Hanka
podrażniona
раздражённоirritated
Daj ta matka chrzestna spokój.
Оставьте меня, крёстная.Leave me alone, Godmother.
41. AKT III, SCENA XII ДЕЙСТВИЕ III, ЯВЛЕНИЕ XIIACT III, SCENE XII
Też same --- Dulska --- Juliasiewiczowa
Те же — Дульская — Юлясевичева.The same — Dulska — Juliasiewiczowa.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
No i cóż? naradziłyście się? Trzeba się spieszyć, bo już późno. Czas iść do miasta.
Ну что? Посоветовались? Нужно торопиться, уже поздно. Пора в город.Well? Have you consulted? We must hurry, it’s late. Time to go into town.
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
z innego tonu
иным тономin a different tone
Proszę wielmożnych pań --- to tak. Hanka gada, że wielmożny pan sam obiecywał ożenek...
Прошу пани, дело так. Ханка говорит, молодой пан сам обещал жениться...Ladies, it’s like this. Hanka says the young master himself promised marriage...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Pan żartował. Hanka tego na serio nie myśli.
Пан шутил. Ханка ведь не думает всерьёз.The master was joking. Hanka doesn’t think that seriously.
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
Byli świadkowie, proszę łaski wielmożnej pani.
Свидетели были, с позволения пани.There were witnesses, if you please, ma’am.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Kto?
Кто?Who?
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
Wielmożna pani gospodyni.
Пани хозяйка.The mistress herself.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
To bezczelność.
Наглость.Insolence.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Zaraz, zaraz. Tu już mowy nie ma o ożenku. Pan żartował, powtarzam wam! Hanka dobrze wiedziała, co robi.
Постойте, постойте. О женитьбе уже нет речи. Пан шутил, повторяю! Ханка хорошо знала, что делала.Wait, wait. Marriage is no longer in question. The master was joking, I repeat! Hanka knew perfectly well what she was doing.
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
Ja za nią, jak za siebie...
Я за неё, как за себя...I vouch for her as for myself...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
A że ciocia chce coś z łaski zrobić, to powinniście być wdzięczni... Więc ja tak myślę, że...
А тётя хочет что-то по милости сделать — должны быть благодарны... Поэтому я думаю...And since Aunt wants to do something out of kindness, you should be grateful... So I think...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
cicho
тихоquietly
Nie galopuj się.
Не разгоняйся.Don’t gallop ahead.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
No... kilkadziesiąt koron...
Ну... Несколько десятков крон...Well... A few dozen crowns...
Nagle Hanka podstępuje do stołu i staje zuchwale pomiędzy nimi.
Ханка вдруг подходит к столу, вызывающе становится между ними.Suddenly Hanka steps to the table and stands defiantly between them.
Hanka
Ханка
Hanka
Ja ta będę gadać.
Я сама говорить буду.I’ll speak for myself.
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
Hanuś, czekaj... ja.
Ханечка, постой... Я.Hania, wait... Let me.
Hanka
Ханка
Hanka
Daj ta matka chrzestna spokój. Jak chcą mi moją krzywdę płacić --- niech płacą!!!
Оставьте, крёстная. Если хотят за мою обиду платить — пусть платят!!!Leave me alone, Godmother. If they want to pay for the wrong done me — let them pay!!!
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Patrzcie, jak się rozzuchwaliła.
Смотрите, как обнаглела.Look how bold she’s grown.
Hanka
Ханка
Hanka
A ino... płaćcie! płaćcie!... A nie --- to chodź matka chrzestna, i tak zapłacą. Są sądy i alimenta, a ja przysięgnę...
Вот и платите! Платите!.. А нет — пойдём, крёстная, всё равно заплатят. Есть суды и алименты, а я присягну...Then pay! Pay!... If not — come, Godmother, they’ll pay all the same. There are courts and maintenance orders, and I’ll swear on oath...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Jezus, Maria! tego tylko brakuje.
Иисус, Мария! Только этого не хватало.Jesus, Mary! That’s all we need.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Dziewczyno! i ty miałabyś sumienie?
Девушка! И у тебя совесть позволит?Girl! Would your conscience allow it?
Hanka
Ханка
Hanka
O! a ze mną to mieli sumienie zrobić to, co zrobili? Jak nie mieli sumienia, to niech teraz płacą!
О! А у них совесть была со мной сделать то, что сделали? Раз совести не было, пусть теперь платят!Oh! Did their conscience let them do what they did to me? If they had no conscience, let them pay now!
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
Hanka... ta nie krzycz.
Ханка, не кричи.Hanka... Don’t shout.
Hanka
Ханка
Hanka
Daj ta matka chrzestna spokój! Ja się sama za moją krzywdę upomnę. A Jagusia Wajdówna nie wyprawowała to u nas alimentów? co? Jak kto był bez sumienia nade mną, to i ja nad nim sumienia mieć nie będę.
Оставьте, крёстная! Я сама за свою обиду вступлюсь. Ягуся Вайдувна разве у нас алиментов не добилась? А? Если кто надо мной совести не имел, то и я над ним иметь не буду.Leave me alone, Godmother! I’ll demand justice for myself. Didn’t Jagusia Wajdówna win maintenance back home? Eh? If someone had no conscience about me, I’ll have none about him.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
do Juliasiewiczowej
Юлясевичевойto Juliasiewiczowa
Zlituj się --- daj jej, co chce --- tylko nie dopuść do skandalu...
Сжалься, дай ей, что хочет, только не допусти скандала...Have pity — give her what she wants — only don’t let there be a scandal...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Ileż chcesz?
Сколько хочешь?How much do you want?
Hanka
Ханка
Hanka
Dajcie tysiąc koron.
Дайте тысячу крон.Give me a thousand crowns.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Co?
Что?What?
Hanka
Ханка
Hanka
Tysiąc koron.
Тысячу крон.A thousand crowns.
Chwila milczenia --- kobiety mierzą się długiemi spojrzeniami.
Пауза. Женщины долго меряют друг друга взглядами.A silence. The women measure one another with long looks.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
cicho
тихоquietly
Niech ciocia da, bo będzie skandal.
Дайте, тётя, иначе будет скандал.Give it, Aunt, or there’ll be a scandal.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Boże mój drogi!...
Боже мой дорогой!.. Что, шкуру с меня содрать хочешь?Dear God!... What, do you want to skin me alive?
do Hanki
Ханкеto Hanka
Cóż ty ze skóry mnie chcesz obedrzeć?
Hanka
Ханка
Hanka
A mnie tu w tym domu nie obdarli z uczciwości? Ja prosiłam się, żeby mnie puścić. Chodźcie, matko chrzestna!
А с меня в этом доме порядочность не содрали? Я просила, чтобы отпустили. Пойдёмте, крёстная!And didn’t they strip me of my decency in this house? I asked to be allowed to leave. Come, Godmother!
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Czekajcie... Ale musicie się podpisać że nie macie do nas żadnego żalu i że jesteście załagodzeni.
Постойте... Но должны подписать, что претензий к нам нет и что вы удовлетворены.Wait... But you must sign that you have no grievance against us and have been satisfied.
Hanka
Ханка
Hanka
ponuro
мрачноgrimly
Podpiszę!
Подпишу!I’ll sign!
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
I nigdy się nas czepiać nie będziesz?
И никогда к нам приставать не будешь?And you’ll never trouble us again?
Hanka
Ханка
Hanka
Ja nigdy. Ale co ta ono zrobi jak dorośnie, to już jego rzecz i Pana Boga.
Я никогда. Но что он сделает, когда вырастет, это уж его дело и господа бога.I never will. But what the child does when it grows up is its own affair and the Lord God’s.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Do tej pory ja już żyć nie będę. Chodźcie!...
К тому времени я уже жить не буду. Пойдёмте!..By then I won’t be alive. Come!...
Wychodzą do sypialni.
Уходят в спальню.They go into the bedroom.
42. AKT III, SCENA XIII ДЕЙСТВИЕ III, ЯВЛЕНИЕ XIIIACT III, SCENE XIII
Juliasiewiczowa --- Mela
Юлясевичева — Меля.Juliasiewiczowa — Mela.
Mela
Меля
Mela
Ciociu!
Тётя!Aunt!
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
we drzwiach
в дверяхin the doorway
Czego?
Чего?What?
Mela
Меля
Mela
Ciociu, co się dzieje? Hesia, cały czas podsłuchuje i tak się śmieje... co się dzieje?...
Тётя, что происходит? Хеся всё время подслушивает и так смеётся... Что происходит?..Aunt, what’s happening? Hesia’s been listening all the time and laughing so... What’s happening?...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Nic. Wszystko w porządku.
Ничего. Всё в порядке.Nothing. Everything’s in order.
Mela
Меля
Mela
Chwała Bogu!...
Слава богу!..Thank God!...
Juliasiewiczowa wchodzi do sypialni --- po chwili wychodzi Hanka, Tadrachowa, Dulska.
Юлясевичева входит в спальню. Через некоторое время выходят Ханка, Тадрахова, Дульская.Juliasiewiczowa goes into the bedroom. After a moment Hanka, Tadrachowa, and Dulska come out.
43. AKT III, SCENA XIV ДЕЙСТВИЕ III, ЯВЛЕНИЕ XIVACT III, SCENE XIV
Hanka --- Tadrachowa --- Dulska --- Juliasiewiczowa --- później Zbyszko --- Hesia --- Mela
Ханка — Тадрахова — Дульская — Юлясевичева — позже Збышко — Хеся — Меля.Hanka — Tadrachowa — Dulska — Juliasiewiczowa — later Zbyszko — Hesia — Mela.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
A teraz kuferek i jazda --- żeby mi was w minutę nie było.
А теперь чемодан — и марш. Чтобы через минуту вас не было.Now your trunk, and off — I want you gone in a minute.
Tadrachowa
Тадрахова
Mrs Tadrach
Idziemy, proszę łaski pani. Całujemy rączki.
Идём, с позволения пани. Целуем ручки.We’re going, if you please, ma’am. We kiss your hands.
Hanka
Ханка
Hanka
Ta chodźcie, matko chrzestna, ta co się kłaniacie.
Идите, крёстная, чего кланяться.Come, Godmother — what are you bowing for?
Wychodzi z Tadrachową.
Уходит с Тадраховой.She exits with Tadrachowa.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Ach!...
Ах!.. Иисус, Мария! Что за день!.. Ну!.. Едва жива... Как ужасно, сколько пришлось пережить. Тысяча крон!..Ah!... Jesus, Mary! What a day!... Well!... I’m barely alive... It’s terrible what I had to go through. A thousand crowns!...
upada na sofę
падает на диванcollapses onto the sofa
Jezus, Maria! co za dzień!... no!... ledwo żyję... przecież to straszne, co ja przejść musiałam. Tysiąc koron!...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Widziała ciocia, że był nóż na gardle.
Вы видели, тётя, нож был у горла.You saw it, Aunt — a knife at your throat.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Tak, tak...
Да, да...Yes, yes...
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Do widzenia cioci. Idę do siebie. I ja dostałam migreny z tego wszystkiego. Ale... może teraz ciocia mogłaby nam mieszkanie wynająć?
До свидания, тётя. Пойду домой. У меня тоже от всего этого мигрень. Но... Может, теперь вы могли бы сдать нам квартиру?Goodbye, Aunt. I’m going home. I’ve got a migraine from it all too. But... Perhaps you could let us the flat now?
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Nigdy... u mnie dom spokojny, moja droga... potem, możecie nie zapłacić, a ja teraz muszę odbić to, co mi wydarli.
Никогда... У меня спокойный дом, дорогая... И потом, вы можете не заплатить, а мне теперь нужно вернуть то, что у меня вырвали.Never... Mine is a quiet house, my dear... Besides, you might not pay, and now I must make back what they’ve wrung out of me.
Juliasiewiczowa
Юлясевичева
Mrs Juliasiewicz
Ciocię to nic już nie nauczy...
Вас уже ничему не научить...Nothing will ever teach you, Aunt...
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
wyniośle
надменноhaughtily
A czegóż to ma mnie uczyć i kto? Ja sama, dzięki Bogu, wiem co i jak się należy.
А чему меня учить и кому? Сама, слава богу, знаю, что и как полагается.Teach me what, and who will? Thank God, I know for myself what’s proper and how.
Juliasiewiczowa wzrusza ramionami i wychodzi --- Dulska biegnie do drzwi Zbyszka.
Юлясевичева пожимает плечами и уходит. Дульская бежит к двери Збышко.Juliasiewiczowa shrugs and exits. Dulska runs to Zbyszko’s door.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Zbyszko --- idź do biura!
Збышко, иди в контору! Хеся, вытирать пыль! Меля, гаммы! Фелициан, в контору!Zbyszko — go to the office! Hesia, dust... Mela, scales... Felicjan... To the office...
do dziewcząt
девушкамto the girls
Hesia, kurze ścierać... Mela, gamy...
do sypialni
к спальнеtowards the bedroom
Felicjan... do biura...
Wpada Hesia.
Вбегает Хеся.Hesia rushes in.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Żywo... Mela!...
Живо... Меля!..Quickly... Mela!...
Wchodzi Mela.
Входит Меля.Mela enters.
Dulska
Дульская
Mrs Dulska
Otwieraj fortepian... no! będzie znów można zacząć żyć po Bożemu...
Открывай рояль... Ну! Можно опять начинать жить по-божески...Open the piano... Well! We can begin living godly lives again...
Wybiega do kuchni --- w głębi przez przedpokój widać jak Tadrachowa z Hanką przenoszą kufer.
Выбегает в кухню. В глубине, через переднюю, видно, как Тадрахова с Ханкой несут сундук.She rushes into the kitchen. In the background, through the hall, Tadrachowa and Hanka can be seen carrying a trunk.
Mela
Меля
Mela
biegnie ku nim
бежит к нимruns towards them
Andziu! Andziu! gdzie ty idziesz? Ty idziesz całkiem!
Анзя! Анзя! Куда ты идёшь? Ты совсем уходишь!Andzia! Andzia! Where are you going? You’re leaving altogether!
Hanka
Ханка
Hanka
Całuję rączki panience... jedna panienka tu co warta. Niech się ta panience powodzi... a innym to niech...
Целую ручки барышне... Вы одна здесь чего-то стоите. Пусть вам везёт... А другим чтоб...I kiss your hands, miss... You’re the only one here worth anything. May things go well for you... And the others, may they...
Robi groźny gest ręką.
Делает угрожающий жест.She makes a threatening gesture.
Mela
Меля
Mela
biegnie do drzwi Zbyszka
бежит к двери Збышкоruns to Zbyszko’s door
Zbyszko! Hanka się wyprowadza!... Zamknął się... Zbyszko!
Збышко! Ханка съезжает!.. Заперся... Збышко!Zbyszko! Hanka’s moving out!... He’s locked himself in... Zbyszko!
Hesia
Хеся
Hesia
Mela! zwariowałaś!...
Меля! С ума сошла!..Mela! You’ve gone mad!...
Słychać ciężkie zamknięcie drzwi.
Слышно, как тяжело закрывается дверь.The door is heard closing heavily.
Mela
Меля
Mela
Mama ją wyrzuca, Zbyszko!... Już drzwi się za nią zamknęły.
Мама её выгоняет, Збышко!.. Уже дверь за ней закрылась. Её не видно... О!.. Идёт, чемоданчик несёт... Куда она идёт? Такой снег!.. Исчезла за углом. Боже мой!Mother’s throwing her out, Zbyszko!... The door’s shut behind her now. I can’t see her... Oh!... There she goes — carrying her little trunk... Where’s she going? Such snow!... She’s vanished round the corner. My God!
biegnie do okna
бежит к окнуruns to the window
Nie widać jej... o!... idzie --- niesie kuferek... Gdzie ona idzie? Taki śnieg!... znikła za rogiem. Boże mój!
Płacze.
Плачет.She weeps.
Hesia
Хеся
Hesia
śmiejąc się
смеясьlaughing
A ja wiem! a ja wiem! wszystko słyszałam --- co to? świeci się coś... papierek...
А я знаю! А я знаю! Всё слышала... Что это? Что-то блестит... Бумажка...But I know! I know! I heard everything — what’s this? Something shining... A bit of paper...
Na czworakach pełza pod fortepian.
На четвереньках ползёт под рояль.She crawls under the piano on all fours.
Mela
Меля
Mela
stoi przy oknie, oparta o framugę
стоит у окна, опершись о рамуstands at the window, leaning against the frame
Gdzie ona tak poszła? ona była zapłakana...
Куда она ушла? Она была заплаканная...Where’s she gone? She was in tears...
Hesia
Хеся
Hesia
tarza się po scenie i śmieje się
катается по сцене и смеётсяrolls about the stage, laughing
A ja wiem! a ja wiem!
А я знаю! А я знаю!But I know! I know!
Mela
Меля
Mela
Hesia, nie śmiej się... tu stało się coś bardzo złego. Jakby kogoś zabili... Hesia! Ona się jeszcze utopi!
Хеся, не смейся... Здесь случилось что-то очень дурное. Словно кого-то убили... Хеся! Она ещё утопится!Hesia, don’t laugh... Something very bad has happened here. As if someone had been killed... Hesia! She might drown herself!
Hesia
Хеся
Hesia
przewracając się po podłodze
катаясь по полуrolling about the floor
Ona się nie utopi!... wzięła tysiąc koron i pójdzie za swojego finanz wacha!
Она не утопится!.. Взяла тысячу крон и выйдет за своего таможенного стражника!She won’t drown herself!... She took a thousand crowns and she’ll marry her customs guard!
Mela
Меля
Mela
z jakąś tragiczną rozpaczą
с трагическим отчаяниемwith a kind of tragic despair
Cicho, Hesia! Cicho! nie śmiej się, Hesia!
Тише, Хеся! Тише! Не смейся, Хеся!Quiet, Hesia! Quiet! Don’t laugh, Hesia!
Hesia
Хеся
Hesia
jak wyżej
как преждеas before
Ona wzięła tysiąc koron! i pójdzie za swego finanz wacha.
Она взяла тысячу крон! И выйдет за своего таможенного стражника.She took a thousand crowns! And she’ll marry her customs guard.
Kurtyna zapada.
Занавес падает.The curtain falls.