Read-only · published version 1

1. Λυσιστράτη ЛисистратаLysistrataΛυσιστράτη

aloneΜόνη.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ἀλλ᾽ εἴ τις ἐς Βακχεῖον αὐτὰς ἐκάλεσεν, ἢ ᾽ς Πανὸς ἢ ᾽πὶ Κωλιάδ᾽ ἢ ᾽ς Γενετυλλίδος, οὐδ᾽ ἂν διελθεῖν ἦν ἂν ὑπὸ τῶν τυμπάνων. νῦν δ᾽ οὐδεμία πάρεστιν ἐνταυθοῖ γυνή· πλὴν ἥ γ᾽ ἐμὴ κωμῆτις ἥδ᾽ ἐξέρχεται. χαῖρ᾽ ὦ Καλονίκη.
Когда бы их позвали в Вакхов храм, В храм Пана, Колиады, Генетиллы, Нельзя пройти-бы было от тимпанов. Теперь нет женщины здесь ни одной, Одна моя соседка там выходит. Привет, Калоника!Ah! if only they had been invited to a Bacchic revelling, or a feast of Pan or Aphrodité or Genetyllis, why! the streets would have been impassable for the thronging tambourines! Now there’s never a woman here—ah! except my neighbour Calonicé, whom I see approaching yonder. . . . Good day, Calonicé.Μ’ αν τις εκάλεσε κανείς κι από τα σπίτια φύγανε και ή στου Βάκχου το ναό, ή στου Πανός επήγανε, ή στη Γεννετυλίδα μας, ή και στην Κωλιάδα,-- απ’ τα πολλά τα τύμπανα που θα’ νε στην αράδα, δεν θα μπορούσε βέβαια γυναίκα να περάση. Κι όμως καμιά δεν φάνηκε στο σπίτι μου να φτάσει-- έξω από τη γειτόνισσα που έρχεται τρεχάτη. -Την Καλονίκη χαιρετώ.
Выходит КалоникаΜπαίνει η Καλονίκη.
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
καὶ σύ γ᾽ ὦ Λυσιστράτη. τί συντετάραξαι; μὴ σκυθρώπαζ᾽ ὦ τέκνον. οὐ γὰρ πρέπει σοι τοξοποιεῖν τὰς ὀφρῦς.
Здравствуй, Лисистрата! Что хмуришься? Не гневайся, дитя! Верь, не к лицу тебе сводить так брови.Good day, Lysistrata; but pray, why this dark, forbidding face, my dear? Believe me, you don’t look a bit pretty with those black lowering brows.Κ’ εγώ τη Λυσιστράτη. Το μάτι μου σε ταραχή και σκυθρωπή σε βλέπει· να γίνωνται τα φρύδια σου σαν τόξα, δεν σου πρέπει, παιδί μου.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ἀλλ᾽ ὦ Καλονίκη κάομαι τὴν καρδίαν, καὶ πόλλ᾽ ὑπὲρ ἡμῶν τῶν γυναικῶν ἄχθομαι, ὁτιὴ παρὰ μὲν τοῖς ἀνδράσιν νενομίσμεθα εἶναι πανοῦργοι--
Но, Калоника, сердцем я горю И всей душой скорблю за нас, за женщин, Что нас мужчины почитают все Злодейками ...Oh! Calonicé, my heart is on fire; I blush for our sex. Men will have it we are tricky and sly. . . .Καλονίκη μου, μεσ’ στην καρδιά μου καίει για τις γυναίκες μια φωτιά, που κάθε άνδρας λέει πως είμαστ’ όλες πονηρές και τούτο με λυπεί.
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
καὶ γάρ ἐσμεν νὴ Δία.
И, видит Зевс, по правде!And they are quite right, upon my word!Μα το θεό! δεν είμαστε;
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
εἰρημένον δ᾽ αὐταῖς ἀπαντᾶν ἐνθάδε βουλευσομέναισιν οὐ περὶ φαύλου πράγματος, εὕδουσι κοὐχ ἥκουσιν.
А сказано им было здесь сойтись На совещание о важном деле, Так спят, не идут....Yet, look you, when the women are summoned to meet for a matter of the last importance, they lie abed instead of coming.Μα είχαμε πει εδώ να μαζευθούμε, και όλες για υπόθεσι σπουδαία να σκεφθούμε· μα να τες που δεν έρχονται· το ρίξαν στο κοιμήσι.
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
ἀλλ᾽ ὦ φιλτάτη ἥξουσι· χαλεπή τοι γυναικῶν ἔξοδος. ἡ μὲν γὰρ ἡμῶν περὶ τὸν ἄνδρ᾽ ἐκύπτασεν, ἡ δ᾽ οἰκέτην ἤγειρεν, ἡ δὲ παιδίον κατέκλινεν, ἡ δ᾽ ἔλουσεν, ἡ δ᾽ ἐψώμισεν.
Но, любезный друг, Еще придут; ведь труден женщин выход. Одна из нас хлопочет с муженьком, Раба другая будит, та дитя Кладет, иная моет либо кормит.Oh! they will come, my dear; but ’tis not easy, you know, for women to leave the house. One is busy pottering about her husband; another is getting the servant up; a third is putting her child asleep, or washing the brat or feeding it.Θα’ ρθούν. Δεν είναι εύκολο πολύ να ξεκινήση γυναίκ’ από το σπίτι της· η μία θα φροντίση και για το νοικοκύρη της· εκείνη θα ξυπνίση το δούλο της· ή το μωρό η άλλη θα κοιμίση· κι αυτή θα λούση το παιδί, κι αυτή θα το ταΐση.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ἀλλ᾽ ἕτερά τἄρ᾽ ἦν τῶνδε προὐργιαίτερα αὐταῖς.
Но поважней иныя есть дела У них.But I tell you, the business that calls them here is far and away more urgent.Εδώ υπάρχει κάτι πιο σπουδαιότερ’ απ’ αυτά.
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
τί δ᾽ ἐστὶν ὦ φίλη Λυσιστράτη, ἐφ᾽ ὅ τι ποθ᾽ ἡμᾶς τὰς γυναῖκας συγκαλεῖς; τί τὸ πρᾶγμα; πηλίκον τι;
А что за дело, Лисистрата, Зачем ты нас сбираешь, женщин, здесь? Какой вопрос?And why do you summon us, dear Lysistrata? What is it all about?Τι τρέχει, Λυσιστράτη; που τις γυναίκες κάλεσες να ρθούνε δίχως άλλο; Ποιο πράγμα είναι, φίλη μου, και πόσο;
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
μέγα.
Большущий!About a big affair.Ά, μεγάλο.
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
μῶν καὶ παχύ;
Ну? и толстый?And is it thick too?Μπά! μήπως είναι και χονδρόν;
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
καὶ νὴ Δία παχύ.
Свидетель Зевс, и толстый!Yes indeed, both big and great.Μα το θεό, χονδρόν.
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
κᾆτα πῶς οὐχ ἥκομεν;
И нейдут?And we are not all on the spot!Και τότε πώς δεν ήλθαμε;
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
οὐχ οὗτος ὁ τρόπος· ταχὺ γὰρ ἂν ξυνήλθομεν. ἀλλ᾽ ἔστιν ὑπ᾽ ἐμοῦ πρᾶγμ᾽ ἀνεζητημένον πολλαῖσί τ᾽ ἀγρυπνίαισιν ἐῤῥιπτασμένον.
Не то, не то: тогда бы все сбежались! Но я другое дело вам нашла И взвесила бессонными ночами.Oh! if it were what you suppose, there would be never an absentee. No, no, it concerns a thing I have turned about and about this way and that of many sleepless nights.Δεν είναι των ανδρών αυτό που ξέρεις· τότε πια θα φθάναμε τρεχάλα· μα είναι πράματ’ άλλα, που να εξέτασα καλά μονάχη μπρός και πίσω, κι αγρύπνησα πολλές νυχτιές, για να τα συζητήσω.
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
ἦ πού τι λεπτόν ἐστι τοὐῤῥιπτασμένον.
И тонок, знать, твой взвешенный вопрос!It must be something mighty fine and subtle for you to have turned it about so!Αμ’ τότε θα’ νε πράματα πολύ λεπτά επίσης, για να μπορέσης εύκολα να τα στριφογυρίσης.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
οὕτω γε λεπτὸν ὥσθ᾽ ὅλης τῆς Ἑλλάδος ἐν ταῖς γυναιξίν ἐστιν ἡ σωτηρία.
О, тонок так, что для Эллады всей Спасение в руках у нас, у женщин.So fine, it means just this, Greece saved by the women!Τόσο λεπτά, που η Ελλάς μπορεί σ’ αυτόν το χρόνο, τη σωτηρία της να βρη με τις γυναίκες μόνο.
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
ἐν ταῖς γυναιξίν; ἐπ᾽ ὀλίγου γ᾽ ὠχεῖτ᾽ ἄρα.
В руках у женщин? Мало же надежд!By women! Why, its salvation hangs on a poor thread then!Με τις γυναίκες!; Έλα δα! θα’ ταν μεγάλο θάμα, να στέκ’ η σωτηρία της σε τόσο λίγο πράμα.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ὡς ἔστ᾽ ἐν ἡμῖν τῆς πόλεως τὰ πράγματα, ἢ μηκέτ᾽ εἶναι μήτε Πελοποννησίους--
У нас в руках все города дела, А то не быть живым Пелопоннесцам....Our country’s fortunes depend on us—it is with us to undo utterly the Peloponnesians. . . .Για το καλό της πόλεως ό, τι θα πω, αν γίνει, από Πελοποννήσιο ρουθούνι δεν θα μείνει.
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
βέλτιστα τοίνυν μηκέτ᾽ εἶναι νὴ Δία.
И лучше б им не быть, свидетель ЗевсThat would be a noble deed truly!Μα το θεό, καλύτερα να λείψουνε κι αυτοί.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
Βοιωτίους τε πάντας ἐξολωλέναι.
И беотийцам всем в конец погибнуть.To exterminate the Bœotians to a man!Και τότε θα καταστραφούν και όλ’ οι Βοιωτοί.
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
μὴ δῆτα πάντας γ᾽, ἀλλ᾽ ἄφελε τὰς ἐγχέλεις.
О нет, не всем: хоть устриц нам оставь!But surely you would spare the eels.Αλλά να μη καταστραφούν και όλοι στην εντέλεια· της Κωπαΐδας μοναχά εξαίρεσε τα χέλια.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
περὶ τῶν Ἀθηνῶν δ᾽ οὐκ ἐπιγλωττήσομαι τοιοῦτον οὐδέν· ἀλλ᾽ ὑπονόησον σύ μοι. ἢν δὲ ξυνέλθωσ᾽ αἱ γυναῖκες ἐνθάδε αἵ τ᾽ ἐκ Βοιωτῶν αἵ τε Πελοποννησίων ἡμεῖς τε, κοινῇ σώσομεν τὴν Ἑλλάδα.
А об Афинах уж не заикнуся Ничем подобным: разумей сама! Когда ж сойдутся женщины сюда И беотийцев, и пелопоннесцев, И мы,—спасем Элладу сообща.For Athens’ sake I will never threaten so fell a doom; trust me for that. However, if the Bœotian and Peloponnesian women join us, Greece is saved.Για την Αθήνα δε ποτέ στο νου μου δεν θα βάλω τέτοιο κακό μεγάλο. Μα τούτο δεν σημαίνει, μπορείς να νοιώσης μόνη σου πως πάει κι αυτή χαμένη. Αν όμως μαζευθούν εδώ στο σπίτι μου πλησίον τα θηλυκά των Βοιωτών και Πελοποννησίων, και όλες σύμφωνες εμείς τα χέρια μας αν δώσουμε, έ τότε την Ελλάδα μας αφεύκτως θα την σώσουμε.
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
τί δ᾽ ἂν γυναῖκες φρόνιμον ἐργασαίατο ἢ λαμπρόν, αἳ καθήμεθ᾽ ἐξηνθισμέναι, κροκωτοφοροῦσαι καὶ κεκαλλωπισμέναι καὶ Κιμμερίκ᾽ ὀρθοστάδια καὶ περιβαρίδας;
Что женщины умно сумеют сделать, Когда сидим в цветных нарядах мы. И в пурпуре, и в украшеньях женских, В сандалиях и Кимврских одеяньях?But how should women perform so wise and glorious an achievement, we women who dwell in the retirement of the household, clad in diaphanous garments of yellow silk and long flowing gowns, decked out with flowers and shod with dainty little slippers?Μα οι γυναίκες πώς μπορούν κάτι καλόν να κάνουνε, και κάποια φρόνιμη δουλειά, που κάθονται και βάνουνε στο σπίτι τους φτιασίδια, και κίτρινα φορέματα, και χίλια δυο στολίδια, που βάνουν και κυμβερικά φουστάνια δίχως ζώνη και παντουφλάκια ελαφρά;
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ταῦτ᾽ αὐτὰ γάρ τοι κἄσθ᾽ ἃ σώσειν προσδοκῶ, τὰ κροκωτίδια καὶ τὰ μύρα χαἰ περιβαρίδες χἤγχουσα καὶ τὰ διαφανῆ χιτώνια.
Вот то-то нас, надеюсь, и спасет, Пурпурные одежды, запах мира, Румяна и прозрачные хитоны.Nay, but those are the very sheet-anchors of our salvation—those yellow tunics, those scents and slippers, those cosmetics and transparent robes.Αυτά θα γίνουν μόνη αιτία, που θα βρη σ’ ημάς η πόλις τον σωτήρα· τα κίτρινα φορέματα, οι στολισμοί, τα μύρα, τα διάφανα ποκάμισα, κι αυτό το παντουφλάκι--
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
τίνα δὴ τρόπον ποθ᾽;
Как это так?How so, pray?Και με ποιόν τρόπο;
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ὥστε τῶν νῦν μηδένα ἀνδρῶν ἐπ᾽ ἀλλήλοισιν ἄρεσθαι δόρυ--
Да так, что ни один Копья мужчина не поднимет больше.There is not a man will wield a lance against another . . .Που θα δεις και μόνη, σε λιγάκι. Να μη βρεθεί αρσενικός, που δόρυ να σηκώση, και άλλον να σκοτώση.
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
κροκωτὸν ἄρα νὴ τὼ θεὼ ᾽γὼ βάψομαι.
Клянусь богиней, в пурпур наряжусь!Quick, I will get me a yellow tunic from the dyer’s.Αν η γυναίκα, όπως λες, το θαύμ’ αυτό θα κάνη, μα τις θεές, βάφω κ’ εγώ το κίτρινο φουστάνι.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
μηδ᾽ ἀσπίδα λαβεῖν--
Щита не тронет.... . . or want a shield.Ούτε ασπίδα πια κανείς να πιάσει θα μπορέση--
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
Κιμμερικὸν ἐνδύσομαι.
В кимврское оденусь!I’ll run and put on a flowing gown.Θα βάλω και κυμβερικό φουστάνι δίχως μέση--
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
μηδὲ ξιφίδιον.
Оставить жечь.... . . or draw a sword.Και ούτε μαχαιράκι--
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
κτήσομαι περιβαρίδας.
Сандалий накуплю!I’ll haste and buy a pair of slippers this instant.Θα βάλω παντουφλάκι.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ἆρ᾽ οὐ παρεῖναι τὰς γυναῖκας δῆτ᾽ ἐχρῆν;
Так не должны-ль-бы женщины собраться?Now tell me, would not the women have done best to come?Δεν έπρεπε λοιπόν αυτές να ήν’ εδώ παρούσες;
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
οὐ γὰρ μὰ Δί᾽ ἀλλὰ πετομένας ἥκειν πάλαι.
Свидетель Зевс, лететь должны давно-б?Why, they should have flown here!Τι λες! που έπρεπε φτερά να κάνουν οι βρωμούσες!
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ἀλλ᾽ ὦ μέλ᾽ ὄψει τοι σφόδρ᾽ αὐτὰς Ἀττικάς, ἅπαντα δρώσας τοῦ δέοντος ὕστερον. ἀλλ᾽ οὐδὲ Παράλων οὐδεμία γυνὴ πάρα, οὐδ᾽ ἐκ Σαλαμῖνος.
Увидишь, друг,—Афинянки они: Все делают позднее, чем-бы надо. С Поморья ни единой с нами нет, Ни с Саламина....Ah! my dear, you'll see that like true Athenians, they will do everything too late. . . . Why, there’s not a woman come from the shoreward parts, not one from Salamis?Μα Αθηναίες είν’ κι αυτές, όπως καθένας βλέπει, που πάντα φτιάνουν κάθε τι την ώρα που δεν πρέπει. Και δεν εφάνηκε καμιά να φτάσει στην Αθήνα, ούτ’ από τις θαλασσινές, ούτ’ απ’ τη Σαλαμίνα.
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
ἀλλ᾽ ἐκεῖναί γ᾽ οἶδ᾽ ὅτι ἐπὶ τῶν κελήτων διαβεβήκασ᾽ ὄρθριαι.
Но оне, я знаю, На челноках отплыли на заре.But I know for certain they embarked at daybreak.Μα ξέρω πως πρωΐ-πρωΐ στα τρεχαντήρια μπήκανε και στη στεριά διαβήκανε.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
οὐδ᾽ ἃς προσεδόκων κἀλογιζόμην ἐγὼ πρώτας παρέσεσθαι δεῦρο τὰς Ἀχαρνέων γυναῖκας, οὐχ ἥκουσιν.
И те, кого ждала я и гадала Увидеть первых с нами, ахарнянки, И те нейдут.And the dames from Acharnæ! why, I thought they would have been the very first to arrive.Και όμως ελογάριαζα πως πιο μπροστά θα φθάσουν των Αχαρνών τα θηλυκά·--μα να, θα μας το σκάσουν.
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
ἡ γοῦν Θεογένους ὡς δεῦρ᾽ ἰοῦσα θοὐκάταιον ἤρετο. ἀτὰρ αἵδε καὶ δή σοι προσέρχονταί τινες.
Но Феагенова Чтоб к нам пойти, Гекату вопрошала. Да вот кой-кто уж и подходит к нам,Theagenes wife at any rate is sure to come; she has actually been to consult Hecaté. . . . But look! here are some arrivals—and there are more behind. Ah! ha! now what countrywomen may they be?Αλλά η Θεαγέναινα, για να’ρθει εδώ τρεχάτη, πήγε και συμβουλεύθηκε τη νύχτα την Εκάτη.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
αἱδί θ᾽ ἕτεραι χωροῦσί τινες.
А там идут другия. Гей вы, гей вы!They are from Anagyra.Μα να που φτάνουν μερικές... να κι άλλες που κινάνε.
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
ἰοὺ ἰού, πόθεν εἰσίν;
Откуда путь?Oh! oh! Where do they come from?Ού, ού ! κι αυτές ποιες να’νε;
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
Ἀναγυρουντόθεν.
Из Смрадова.From Anagyra.Ά, είν’ απ’ τον Ανάγυρο όλα αυτά τα πλήθη.
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
νὴ τὸν Δία· ὁ γοῦν ἀνάγυρός μοι κεκινῆσθαι δοκεῖ.
О Зевс! Вишь, Смрадов весь заволновался разом!Yes! upon my word, ’tis a levy en masse of all the female population of Anagyra!Θαρρώ πως ο ανάγυρος στ’ αλήθεια εκινήθη.
Входит МирринаΜπαίνει η Μυρρίνη.
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
μῶν ὕστεραι πάρεσμεν ὦ Λυσιστράτη; τί φῄς; τί σιγᾷς;
Не запоздали-ли мы, Лисистрата? Что ты молчишь?Are we late, Lysistrata? Tell us, pray; what, not a word?Μήπως και στο συνέδριο, που θέλησες να γίνει, οι τελευταίες φθάσαμε; Για δε μιλάς;
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
οὔ σ᾽ ἐπαινῶ Μυῤῥίνη ἥκουσαν ἄρτι περὶ τοιούτου πράγματος.
Не хорошо, что ты Едва пришла, и для такого дела!I cannot say much for you, Myrrhiné! you have not bestirred yourself overmuch for an affair of such urgency.Μυρρίνη, βέβαια το εγκώμιο δεν θα σου πλέξω τώρα, που για σπουδαία πρόκειται και μου’ ρθες τέτοιαν ώρα.
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
μόλις γὰρ ηὗρον ἐν σκότῳ τὸ ζώνιον. ἀλλ᾽ εἴ τι πάνυ δεῖ, ταῖς παρούσαισιν λέγε.
Но чуть в потьмах я поясок сыскала. Не терпит дело,— говори сейчас!I could not find my girdle in the dark. However, if the matter is so pressing, here we are; so speak.Εγύρευα τη ζώνη μου μεσ’ στο σκοτάδι μόνη μου. Μ’ αν είναι τόσο σοβαρό, που λες, το πράμα εκείνο, πες το σ’ εμάς που ήλθαμε.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
μὰ Δί᾽ ἀλλ᾽ ἐπαναμείνωμεν ὀλίγου γ᾽ οὕνεκα τάς τ᾽ ἐκ Βοιωτῶν τάς τε Πελοποννησίων γυναῖκας ἐλθεῖν.
Нет, видит Зевс, еще мы подождем: От беотийцев и пелопоннесцев Оберутся жены.No, but let us wait a moment more, till the women of Bœotia arrive and those from the Peloponnese.Αλλά θα περιμένω και τις γυναίκες, που θα ρθουν για την αυτήν αιτία, από την Πελοπόννησο κι από τη Βοιωτία.
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
πολὺ σὺ κάλλιον λέγεις. ἡδὶ δὲ καὶ δὴ Λαμπιτὼ προσέρχεται.
Вот и хорошо! А вот и Лампито как раз подходит.Yes, that is best. . . . Ah! here comes Lampito.Ά, μάλιστα· όσο γι’ αυτό... Να που ’ρχεται κ’ η Λαμπιτώ.
Входит ЛампитоΜπαίνει η Λαμπιτώ.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ὦ φιλτάτη Λάκαινα χαῖρε Λαμπιτοῖ. οἷον τὸ κάλλος γλυκυτάτη σου φαίνεται. ὡς δ᾽ εὐχροεῖς, ὡς δὲ σφριγᾷ τὸ σῶμά σου. κἂν ταῦρον ἄγχοις.
Здорово, друг—лаконка Лампито! Какой красой, голубка, ты блистаешь! Как пышен цвет, как крепок полный стан. Быка задавишь!Good day, Lampito, dear friend from Lacedæmon. How well and handsome you look! what a rosy complexion! and how strong you seem; why, you could strangle a bull surely!Καλώς τη Σπαρτιάτισσα τη Λαμπιτώ! τι χρώμα! πώ’χεις, γλυκειά μου! τι γερό και σιδερένιο σώμα! τι ωμορφιά! που φαίνεται και λάμπει εδώ και πέρα! Και ταύρο θα μπορούσες συ να πνίξης καμιά μέρα!
Λαμπιτῶ
Лампито
Lampito
Λαμπιτώ
μάλα γ᾽ οἰῶ ναὶ τὼ σιώ· γυμνάδδομαι γὰρ καὶ ποτὶ πυγὰν ἅλλομαι.
Видят боги, смело: Нагая я не даром скок да скок!Yes, indeed, I really think I could. ’Tis because I do gymnastics and practise the kick dance.Μα τους θεούς, είναι γερό αυτό το σώμα όλο μου. Γυμνάζομαι ως που χτυπούν κ’ οι φτέρνες μου στον κώλο μου.
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
ὡς δὴ καλὸν τὸ χρῆμα τιτθίων ἔχεις.
И что за груди, право: просто чудо!And what superb bosoms!Στάσου λιγάκι, στάσου... Και τι ωραία που’ ν’ αυτά, φιλτάτη, τα βυζιά σου.
Λαμπιτῶ
Лампито
Lampito
Λαμπιτώ
περ ἱερεῖόν τοί μ᾽ ὑποψαλάσσετε.
Как жертву, вы ну, щупать все меня!La! you are feeling me as if I were a beast for sacrifice.Σας βλέπω που ξαμώνετε τα χέρια να με ψάξετε, λες κ’ είμαι κάποιο σφάγιο και ήρθα να με σφάξετε.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ἡδὶ δὲ ποδαπή ᾽σθ᾽ ἡ νεᾶνις ἡτέρα;
А это кто с тобой? Откуда родом?And this young woman, what countrywoman is she?Και η κοπέλα από δω ποια είναι;
Λαμπιτῶ
Лампито
Lampito
Λαμπιτώ
πρέσβειρά τοι ναὶ τὼ σιὼ Βοιωτία ἵκει ποθ᾽ ὑμέ.
Посланницей Беотии она Приходит к вам.She is a noble lady from Bœotia.Μα τον Δία, είναι κι αυτή αρχόντισσα από τη Βοιωτία-- που έρχεται για λόγου σας.
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
νὴ μὰ Δία Βοιωτία, καλόν γ᾽ ἔχουσα τὸ πεδίον.
Ей-ей-же, беотийка. И у тебя долинка—диво!Ah! my pretty Bœotian friend, you are as blooming as a garden.Λοιπόν είμαι βεβαία, ότι χωράφι εκλεκτό θα’ χεις και συ, Θηβαία.
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
καὶ νὴ Δία κομψότατα τὴν βληχώ γε παρατετιλμένη.
Так, И с прехитро подбритою щетинкой!Yes, on my word! and the garden is so prettily weeded too!Εγώ νομίζω μάλιστα πως τούτο το καϋμένο, θα τό’ χη το χωράφι του και καλλιεργημένο.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
τίς δ᾽ ἡτέρα παῖς;
А эта кто, другая?And who is this?Και το κορίτσι από δω ποιο είναι;
Λαμπιτῶ
Лампито
Lampito
Λαμπιτώ
χαΐα ναὶ τὼ σιώ, Κορινθία δ᾽ αὖ.
А она Коринфянка.’Tis an honest woman, by my faith! she comes from Corinth.Μα το Δία είναι μια κόρη όμορφη από την Κορινθία.
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
χαΐα νὴ τὸν Δία δήλη ᾽στὶν οὖσα ταυταγὶ τἀντευθενί.
Свидетель Зевс, и эта Откуда родом, видно по всему.Oh! honest, no doubt then—as honesty goes at Corinth.Σαν είν’ από την Κόρινθο, θα’ νε πολύ καλή, και μάλιστα μου φαίνεται και λίγο παρδαλή.
Λαμπιτῶ
Лампито
Lampito
Λαμπιτώ
τίς δ᾽ αὖ ξυναλίαξε τόνδε τὸν στόλον τὸν τᾶν γυναικῶν;
Так кто, скажи, поход собрал весь этот И женский стан?But who has called together this council of women, pray?Ποιος έκαμε να ’ρθή εδώ ν’ αράξη τούτος όλος των γυναικών ο στόλος;
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ἥδ᾽ ἐγώ.
Я!I have.Εγώ.
Λαμπιτῶ
Лампито
Lampito
Λαμπιτώ
μύσιδδέ τοι ὅ τι λῇς ποθ᾽ ἁμέ.
Сказывай же нам, Чего ты хочешь!Well then, tell us what you want of us.Για μίλησε λοιπόν με λόγια μετρημένα, τι θέλεις από μένα;
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
νὴ Δί᾽ ὦ φίλη γύναι, λέγε δῆτα τὸ σπουδαῖον ὅ τι τοῦτ᾽ ἐστί σοι.
Ради Зевса, душка! Открой свои нам важные дела!What is the most important business you wish to inform us about?Πες μας λοιπόν, καημένη! Ναι, λέγε μας, τι τάχατε σπουδαίο σου συμβαίνει;
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
λέγοιμ᾽ ἂν ἤδη. πρὶν λέγειν <δ᾽>, ὑμᾶς τοδὶ ἐπερήσομαί τι μικρόν.
Сейчас скажу, но раньше, чем сказать, Один вопрос задам.I will tell you. But first answer me one question.Αμέσως τώρα θα το πω· μα θα ρωτήσω πρώτα, και θ’ απαντήσετε και εσείς.
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
ὅ τι βούλει γε σύ.
Что только хочешь!Whatever you wish.Ό, τι κι αν θέλης ρώτα.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
τοὺς πατέρας οὐ ποθεῖτε τοὺς τῶν παιδίων ἐπὶ στρατιᾶς ἀπόντας; εὖ γὰρ οἶδ᾽ ὅτι πάσαισιν ὑμῖν ἐστιν ἀποδημῶν ἀνήρ.
Тоскливо-ли вам без отцов детей, Ушедших на войну? У вас у всех ведь, Я знаю, муж в отлучке далеко.Don’t you feel sad and sorry because the fathers of your children are far away from you with the army? For I’ll undertake, there is not one of you whose husband is not abroad at this moment.Σεις δεν επιθυμήσατε, μονάχες νύχτα-μέρα, να έχετε των τέκνων σας κοντά σας τον πατέρα, που λείπει για τον πόλεμο; γιατί καλά το ξέρω-- πως έφυγαν οι άνδρες σας.
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
ὁ γοῦν ἐμὸς ἀνὴρ πέντε μῆνας ὦ τάλαν ἄπεστιν ἐπὶ Θρᾴκης φυλάττων Εὐκράτη.
Да, мой то муж пять месяцев, бедняк, Во Фракию пошел стеречь Евкрата.Mine has been the last five months in Thrace—looking after Eucrates.Ά! το δικό μου γέρο στη Θράκη μου τον στείλανε, καημένη, να φυλάττη τον στρατηγόν Ευκράτη!
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
ὁ δ᾽ ἐμός γε τελέους ἑπτὰ μῆνας ἐν Πύλῳ.
А мой семь целых месяцев в Пилосе.’Tis seven long months since mine left me for Pylos.Και το δικό μου φίλο μήνες εφτά σωστούς-σωστούς τον έχουνε στην Πύλο.
Λαμπιτῶ
Лампито
Lampito
Λαμπιτώ
ὁ δ᾽ ἐμός γα καἴ κ᾽ ἐκ τᾶς ταγᾶς ἔλσῃ ποκά, πορπακισάμενος φροῦδος ἀμπτάμενος ἔβα.
А мой, когда и выйдет из рядов, Перепояшется и вновь исчезнет.As for mine, if he ever does return from service, he’s no sooner back than he takes down his shield again and flies back to the wars.Και ο δικός μου βιαστικός καμιά φορά αν έβγη από τις τάξεις, μού ’ρχεται και δώσε του ξαναφεύγει.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ἀλλ᾽ οὐδὲ μοιχοῦ καταλέλειπται φεψάλυξ. ἐξ οὗ γὰρ ἡμᾶς προὔδοσαν Μιλήσιοι, οὐκ εἶδον οὐδ᾽ ὄλισβον ὀκτωδάκτυλον, ὃς ἦν ἂν ἡμῖν σκυτίνη ᾽πικουρία. ἐθέλοιτ᾽ ἂν οὖν, εἰ μηχανὴν εὕροιμ᾽ ἐγώ, μετ᾽ ἐμοῦ καταλῦσαι τὸν πόλεμον;
Любовника — и то ни следу нет! С тех пор, как нас милетяне предали, Ремня я не видала в восемь пядей, Чтоб «кожаной» нам «помощью» он был. Хотите ли, когда сыщу я средство, Со мной войну покончить?And not so much as the shadow of a lover! Since the day the Milesians betrayed us, I have never once seen an eight-inch-long godemiche even, to be a leathern consolation to us poor widows. . . . Now tell me, if I have discovered a means of ending the war, will you all second me?Καλέ τι λες; από γαμιά δεν έχει μείνει σπίθα μια. Αφ’ ότου οι Μιλήσιοι μας έχουνε προδώση, κ’ εκόψαμε τη σχέσι τους, δεν είδα ούτε τόση μια οχταδάκτυλη ψωλή από πετσί φτιασμένη, για πέτσινη παρηγοριά τουλάχιστο να μένη. Θέλετε σεις λοιπόν μ’ εμέ, αν τύχη κ’ εύρω τρόπο, να παύσουμε τον πόλεμο που ρήμαξε τον τόπο;
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
νὴ τὼ θεώ· ἔγωγ᾽ ἂν <οὖν> κἂν εἴ με χρείη τοὔγκυκλον τουτὶ καταθεῖσαν ἐκπιεῖν αὐθημερόν.
Видит Зевс, Готова я, хотя пришлось бы платье Заложить и в тот же день пропить.Yes verily, by all the goddesses, I swear I will, though I have to put my gown in pawn, and drink the money the same day.Μα τις θεές, αν ήτανε ανάγκη να πουλήσω και το πανωφοράκι μου, κι αυτό θα το θελήσω-- και θα το πιώ αυθημερόν.
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
ἐγὼ δέ γ᾽ ἂν κἂν ὡσπερεὶ ψῆτταν δοκῶ δοῦναι ἂν ἐμαυτῆς παρατεμοῦσα θἤμισυ.
И я готова, ровно камбалу, Разрезать дать себя на половинки.And so will I, though I must be split in two like a flat-fish, and have half myself removed.Κ’ εγώ τι να σας πω; και αν μου ήταν δυνατόν σα σφήκα να κοπώ στα δυο, το ’να κομμάτι μου θα το παραχωρούσα.
Λαμπιτῶ
Лампито
Lampito
Λαμπιτώ
ἐγὼ δὲ καί κα ποττὸ Ταΰγετόν γ᾽ ἄνω ἔλσοιμ᾽ ὅπᾳ μέλλοιμί γ᾽ εἰράναν ἰδεῖν.
А я на самый верх Тайгета рада Взойти, чтоб там увидеть милый мир.And I too; why, to secure Peace, I would climb to the top of Mount Taygetus.Στου Ταϋγέτου την κορφή ν’ ανέβω θα μπορούσα κ’ εγώ, αρκεί να ήξευρα μ’ αυτό πως η ειρήνη μπορούσε και να γίνει.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
λέγοιμ᾽ ἄν· οὐ δεῖ γὰρ κεκρύφθαι τὸν λόγον. ἡμῖν γὰρ ὦ γυναῖκες, εἴπερ μέλλομεν ἀναγκάσειν τοὺς ἄνδρας εἰρήνην ἄγειν, ἀφεκτέ᾽ ἐστὶ--
Скажу теперь, довольно мне таиться: Нам надо, женщины, когда хотим мы Мужей заставить вечный мир хранить, Сдержаться....Then I will out with it at last, my mighty secret! Oh! sister women, if we would compel our husbands to make peace, we must refrain . . .Να σας το κρύψω δεν μπορώ· κι ακούστε τι θα φτιάσουμε. Αν θέλετε, γυναίκες μου, τους άνδρες ν’ αναγκάσουμε να κάμουν την ειρήνη, η κάθε μια στον άνδρα της να παύσει να το δίνη.
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
τοῦ; φράσον.
От чего?Refrain from what? tell us, tell us!Και πώς; για λέγε.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ποιήσετ᾽ οὖν;
А согласитесь?But will you do it?Έ λοιπόν τι λέτε; τους το φτιάνουμε;
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
ποιήσομεν, κἂν ἀποθανεῖν ἡμᾶς δέῃ.
Все сделаем, хоть умереть сейчас!We will, we will, though we should die of it.Κι αν πρέπει να πεθάνουμε, να γίνει αυτό που λες.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ἀφεκτέα τοίνυν ἐστὶν ἡμῖν τοῦ πέους. τί μοι μεταστρέφεσθε; ποῖ βαδίζετε; αὗται τί μοιμυᾶτε κἀνανεύετε; τί χρὼς τέτραπται; τί δάκρυον κατείβεται; ποιήσετ᾽ ἢ οὐ ποιήσετ᾽; ἢ τί μέλλετε;
Нам воздержаться надо лишь от ложа. Что ж отвернулись вы? куда бежите? Что, молча, головой трясете вы? Все бледныя, зачем вы льете слезы? Согласны вы, иль нету, вот вопрос!We must refrain from the male organ altogether. . . . Nay, why do you turn your backs on me? Where are you going? So, you bite your lips, and shake your heads, eh? Why these pale, sad looks? why these tears? Come, will you do it—yes or no? Do you hesitate?Λοιπόν ν’ αποκηρύξουμε τις ανδρικές ψωλές. -Έ! σεις για πού το βάλατε; - Και σεις για πού το στρίψατε; τι στραβομουτσουνιάσατε; τα μούτρα τι τα κρύψατε; Τι άλλαξε το χρώμα σας κι αρχίσατε να κλαίτε; αρνείσθε; ή το κάνετε; τι σκέφτεστε; δεν λέτε;
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
οὐκ ἂν ποιήσαιμ᾽, ἀλλ᾽ ὁ πόλεμος ἑρπέτω.
Нет, никогда! пускай себе воюют!No, I will not do it; let the War go on.Αρνούμαι· δεν με μέλει.
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
μὰ Δί᾽ οὐδ᾽ ἐγὼ γάρ, ἀλλ᾽ ὁ πόλεμος ἑρπέτω.
И я, и я! Пускай идет война!No, by Zeus, nor will I; let the War go on.Μα τον Δία, ούτε κι εγώ! Ας συνεχίζεται ο πόλεμος.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ταυτὶ σὺ λέγεις ὦ ψῆττα; καὶ μὴν ἄρτι γε ἔφησθα σαυτῆς κἂν παρατεμεῖν θἤμισυ.
Ты, камбала, так говоришь? Давно-ли На растерзанье отдавалась ты?And you, my pretty flat-fish, who declared just now they might split you in two?Αυτά λοιπόν περίμενα, βρε σφήκα, να μας πης; Δεν ήσουν συ που έλεγες στα δυο να κοπής;
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
ἄλλ᾽ ἄλλ᾽ ὅ τι βούλει· κἄν με χρῇ διὰ τοῦ πυρὸς ἐθέλω βαδίζειν· τοῦτο μᾶλλον τοῦ πέους. οὐδὲν γὰρ οἷον ὦ φίλη Λυσιστράτη.
Все, все, что хочешь! Если надо, в пламя Готова я! Все, но не ложе, нет! Нет лучшаго, о Лисистрата, в жизни!Anything, anything but that! Bid me go through the fire, if you will; but to rob us of the sweetest thing in all the world, my dear, dear Lysistrata!Άλλαξε λόγια, άλλαξε! και στη φωτιάν απάνω να περπατήσω αν αγαπάς,--για χάρη σου το κάνω· κι αυτό, που λες, το προτιμώ, παρά της πούτσας τον καϋμό, γιατί δεν ξεύρω σαν κι αυτή τι άλλο θ’ αποκτήσω.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
τί δαὶ σύ;
А ты?And you?στη Μυρρίνη Και συ τι λες;
Ἄλλη
Другая женщина
Other Woman
Άλλη γυναίκα
κἀγὼ βούλομαι διὰ τοῦ πυρός.
И я готова хоть в огонь!Yes, I agree with the others; I too would sooner go through the fire.Μα... τη φωτιά κ’ εγώ θα προτιμήσω.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ὦ παγκατάπυγον θἠμέτερον ἅπαν γένος, οὐκ ἐτὸς ἀφ᾽ ἡμῶν εἰσιν αἱ τραγῳδίαι. οὐδὲν γάρ ἐσμεν πλὴν Ποσειδῶν καὶ σκάφη. ἀλλ᾽ ὦ φίλη Λάκαινα, σὺ γὰρ ἐὰν γένῃ μόνη μετ᾽ ἐμοῦ, τὸ πρᾶγμ᾽ ἀνασωσαίμεσθ᾽ ἔτ᾽ <ἄν>, ξυμψήφισαί μοι.
О любострастный весь наш женский род! Трагедии от нас пошли недаром! Мы все ничто, как Посейдон да лодки.... Но, милая Лаконка, если ты Одна со мной, еще спасем мы дело Ну, по рукам?Oh, wanton, vicious sex! the poets have done well to make tragedies upon us; we are good for nothing then but love and lewdness! But you, my dear, you from hardy Sparta, if you join me, all may yet be well; help me, second me, I conjure you.Ώ γένος ξεκωλιάρικο! Δικαίως, μα τον Δία, λένε πως βγαίνει από μας η κάθε τραγωδία. Δεν ξέρουμ’ άλλο τίποτα κ’ εμείς μικραί, μεγάλαι, παρά ξεροκουνήματα και δώσε του μπάσε-βγάλε! Μα κι αν η Σπαρτιάτισσα στο κόμμα μου θα μείνει, μπορεί να κατορθώσουμε οι δυο μας την ειρήνη. Δώσε μου λοιπόν την ψήφο σου.
Λαμπιτῶ
Лампито
Lampito
Λαμπιτώ
χαλεπὰ μὲν ναὶ τὼ σιὼ γυναῖκάς ἐσθ᾽ ὑπνῶν ἄνευ ψωλᾶς μόνας. ὅμως γα μάν· δεῖ τᾶς γὰρ εἰράνας μάλ᾽ αὖ.
И трудно, видит Зевс, Спать женщинам без мужа одиноко, Но надо так: ведь нужен нам и мир.’Tis a hard thing, by the two goddesses it is! for a woman to sleep alone without ever a standing weapon in her bed. But there, Peace must come first.Είναι κακό πολύ απ’ της γυναίκας το πλευρό να λείπη κ’ η ψωλή και μόνη να κοιμάται. Μα η ειρήνη μ’ όλ’ αυτά θαρρώ πως προτιμάται.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ὦ φιλτάτη σὺ καὶ μόνη τούτων γυνή.
О милый друг, одна из них жена ты!Oh, my dear, my dearest, best friend, you are the only one deserving the name of woman!Εύγε σου, φιλενάδα! είσαι γυναίκα πιο σωστή απ’ όλες στην Ελλάδα.
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
εἰ δ᾽ ὡς μάλιστ᾽ ἀπεχοίμεθ᾽ οὗ σὺ δὴ λέγεις, ὃ μὴ γένοιτο, μᾶλλον ἂν διὰ τουτογὶ γένοιτ᾽ ἂν εἰρήνη;
Но если воздержаться, как ты хочешь, —скорей-ли от того Настанет мир?But if—which the gods forbid—we do refrain altogether from what you say, should we get peace any sooner?Θαρρείς πως αν απέχουμε κι απ’ τη δουλειάν εκείνη, για τούτο--ό μη γένοιτο!--θα κάμουν την ειρήνη;
Не дай-то Зевс!Ας μη δώσει ο Δίας!
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
πολύ γε νὴ τὼ θεώ. εἰ γὰρ καθοίμεθ᾽ ἔνδον ἐντετριμμέναι, κἀν τοῖς χιτωνίοισι τοῖς Ἀμοργίνοις γυμναὶ παρίοιμεν δέλτα παρατετιλμέναι, στύοιντο δ᾽ ἅνδρες κἀπιθυμοῖεν σπλεκοῦν, ἡμεῖς δὲ μὴ προσίοιμεν ἀλλ᾽ ἀπεχοίμεθα, σπονδὰς ποιήσαιντ᾽ ἂν ταχέως, εὖ οἶδ᾽ ὅτι.
Скорее, видят боги! Когда, подкрасясь, будем мы сидеть, Иль, облачась в аморгские хитоны, Пройдем нагие, с «дельтою» подбритой, И загорятся пламенем мужья, А мы—ни-ни! ни шагу! дальше руки! Наверно мир и скоро заключат.Of course we should, by the goddesses twain! We need only sit indoors with painted cheeks, and meet our mates lightly clad in transparent gowns of Amorgos silk, and with our “mottes” nicely plucked smooth; then their tools will stand like mad and they will be wild to lie with us. That will be the time to refuse, and they will hasten to make peace, I am convinced of that!Μα τις θεές, είν’ αρκετό. Αν κάτσουμε κλεισμένες μέσα στα σπίτια μας εμείς, καλοφτιασιδωμένες, και στα ποκαμισάκια μας αυτά τ’ αμοργινά-- αφήσουμε τα σώματα να φαίνωνται γυμνά και το κουρέψουμε κι αυτό,--οι άνδρες θα λυσσάξουν απ’ την επιθυμία τους να ρθούν να μας τη σάξουν· κι όταν θα ιδούν η κάθε μια ότι γι’ αυτούς δεν τώχει, τότε να δεις τον πόλεμο τον παύουνε, ή όχι;
Λαμπιτῶ
Лампито
Lampito
Λαμπιτώ
ὁ γῶν Μενέλαος τᾶς Ἑλένας τὰ μᾶλά πᾳ γυμνᾶς παραϊδὼν ἐξέβαλ᾽, οἰῶ, τὸ ξίφος.
Так Менелай, нагой Елены грудь Увидев, меч свой выронил, я помнюYes, just as Menelaus, when he saw Helen’s naked bosom, threw away his sword, they say.Το ίδιο κι ο Μενέλαος, σαν είδε την Ελένη στα στήθη γυμνωμένη και είδε το βυζί της, επέταξε το ξίφος του κ’ εκόλλησε μαζί της.
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
τί δ᾽ ἢν ἀφιῶσ᾽ ἅνδρες ἡμᾶς ὦ μέλε;
А если бросят нас мужья, дружок?But, poor devils, suppose our husbands go away and leave us.Για στάσου τώρα, βρε κουτή: κι αν μας αφήσουνε κι αυτοί; έ, τότε τι γινόμαστε;
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
τὸ τοῦ Φερεκράτους, κύνα δέρειν δεδαρμένην.
По Ферекрату, драную драть суку.Then, as Pherecrates says, we must “flay a skinned dog,” that’s all.Όπως λέει ο Φερεκράτης: να γδέρνεις μια γδαρμένη σκύλα.
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
φλυαρία ταῦτ᾽ ἐστὶ τὰ μεμιμημένα. ἐὰν λαβόντες δ᾽ ἐς τὸ δωμάτιον βίᾳ ἕλκωσιν ἡμᾶς;
Э, пустяки весь этот лживый мим. А если в спальню силой, ухватив, Потащут нас?Bah! these proverbs are all idle talk. . . . But if our husbands drag us by main force into the bedchamber?Αυτά είναι λόγια του θεάτρου και ανοησίες. Κι αν μας αρπάξουν και μας σύρουν με τη βία στο δωμάτιο;
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ἀντέχου σὺ τῶν θυρῶν.
Хватайся, знай, за двери!Hold on to the door posts.Κρατήσου γερά από την πόρτα.
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
ἐὰν δὲ τύπτωσιν;
А поколотят?But if they beat us?Κι αν μας χτυπούν;
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
παρέχειν χρὴ κακὰ κακῶς. οὐ γὰρ ἔνι τούτοις ἡδονὴ τοῖς πρὸς βίαν. κἄλλως ὀδυνᾶν χρή· κἀμέλει ταχέως πάνυ ἀπεροῦσιν. οὐ γὰρ οὐδέποτ᾽ εὐφρανθήσεται ἀνήρ, ἐὰν μὴ τῇ γυναικὶ συμφέρῃ.
Нехотя давай! Нет в этом наслажденья при насилье. И всяко надо злить: небось скоренько Отступятся! Не насладится муж, Когда жене не любо наслажденье.Then yield to their wishes, but with a bad grace; there is no pleasure for them, when they do it by force. Besides, there are a thousand ways of tormenting them. Never fear, they'll soon tire of the game; there’s no satisfaction for a man, unless the woman shares it.Να υποχωρείτε απρόθυμα· η βία δεν έχει ηδονή. Κάντε τους τη ζωή δύσκολη κι αμέσως θα αποκάμουν. Ο άντρας δεν ευχαριστιέται, αν η γυναίκα δεν το θέλει.
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
εἴ τοι δοκεῖ σφῷν ταῦτα, χἠμῖν ξυνδοκεῖ.
Когда решили вы, и мы в одно.Very well, if you will have it so, we agree.Έ τότε το δεχόμεθα, σαν εύκολο μας φαίνεται.
Λαμπιτῶ
Лампито
Lampito
Λαμπιτώ
καὶ τὼς μὲν ἁμῶν ἄνδρας ἁμὲς πείσομες παντᾷ δικαίως ἄδολον εἰράναν ἄγειν· τὸν τῶν Ἀσαναίων γα μὰν ῥυάχετον πᾷ κά τις ἀμπείσειεν αὖ μὴ πλαδδιῆν;
Но если мы своих мужей заставим По правде, без коварства мир хранить, То кто толпу афинской буйной черни Уговорить не пустословить вновь?For ourselves, no doubt we shall persuade our husbands to conclude a fair and honest peace; but there is the Athenian populace, how are we to cure these folk of their warlike frenzy?Όσο για μας, θα πείσουμε τους άνδρας μας να γίνει ειλικρινής ειρήνη· αλλά αυτός ο παλαβός λαός των Αθηναίων, πώς θα πεισθεί τον πόλεμο να μη γυρεύη πλέον;
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ἡμεῖς ἀμέλει σοι τά γε παρ᾽ ἡμῖν πείσομεν.
Небось, уж мы своих-то переспорим!Have no fear; we undertake to make our own people hear reason.Για τούτο μη σε μέλη, κ’ εμείς τον καταφέρνουμε να μη τον ξαναθέλη.
Λαμπιτῶ
Лампито
Lampito
Λαμπιτώ
οὐχ ἇς πόδας κ᾽ ἔχωντι ταὶ τριήρεες, καὶ τὠργύριον τὤβυσσον ᾖ πὰρ τᾷ σιῷ.
Ох, нет, пока есть ноги у триер, Да серебра есть куча у богини.Nay, impossible, so long as they have their trusty ships and the vast treasures stored in the temple of Athené.Για την ειρήνη ο λαός δεν κάνει ούτε βήμα, ενόσω πλοία έχετε κι αμέτρητο το χρήμα, απάνω στην Ακρόπολη.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ἀλλ᾽ ἔστι καὶ τοῦτ᾽ εὖ παρεσκευασμένον· καταληψόμεθα γὰρ τὴν ἀκρόπολιν τήμερον. ταῖς πρεσβυτάταις γὰρ προστέτακται τοῦτο δρᾶν, ἕως ἂν ἡμεῖς ταῦτα συντιθώμεθα, θύειν δοκούσαις καταλαβεῖν τὴν ἀκρόπολιν.
Обдумано и это у меня: Захватим мы акрополь свой сегодня Приказано старухам сделать так: Покуда мы беседуем в собранье Под видом жертвы верхний кремль занять.Ah! but we have seen to that; this very day the Acropolis will be in our hands. That is the task assigned to the older women; while we are here in council, they are going, under pretence of offering sacrifice, to seize the citadel.Εφρόντισα για τούτο· θα κυριεύσουμε κι αυτή και όλον της τον πλούτο· θα παν’ εμπρός οι πιο γριές, κατά τη συμφωνία, και τάχα με την πρόφαση να κάνουνε θυσία θα πιάσουν την Ακρόπολη, ως που να μαζευθούμε κ’ εμείς, και τι θα κάνουμε εδώ να συσκεφθούμε.
Λαμπιτῶ
Лампито
Lampito
Λαμπιτώ
παντᾷ κ᾽ ἔχοι, καὶ τᾷδε γὰρ λέγεις καλῶς.
Ну, коли так, устроится все ладно.Well said indeed! so everything is going for the best.Όλα καλά όσα μας λες.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
τί δῆτα ταῦτ᾽ οὐχ ὡς τάχιστ᾽ ὦ Λαμπιτοῖ ξυνωμόσαμεν, ὅπως ἂν ἀῤῥήκτως ἔχῃ;
Так почему ж скорее, Лампито, Не клясться нам на утвержденье дела?Come, quick, Lampito, and let us bind ourselves by an inviolable oath.Έ Λαμπιτώ, και τώρα γιατί δεν ορκιζόμαστε, μα χάνουμε την ώρα, κ’ έτσι τη συμφωνία μας ποτέ να μη χαλάσουμε;
Λαμπιτῶ
Лампито
Lampito
Λαμπιτώ
πάρφαινε μὰν τὸν ὅρκον, ὡς ὀμιόμεθα.
Ну, сказывай нам клятву: присягнем.Recite the terms; we will swear to them.Πες μας λοιπόν του λόγου σου τον όρκο που θα πιάσουμε.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
καλῶς λέγεις. ποῦ ᾽σθ᾽ ἡ Σκύθαινα; ποῖ βλέπεις; θὲς ἐς τὸ πρόσθεν ὑπτίαν τὴν ἀσπίδα, καί μοι δότω τὰ τόμιά τις.
Отлично! Где-же Скифка? Что зеваешь? Перевернувши щит, клади вперед, и дай нам жертву!With pleasure. Where is our Usheress? Now, what are you staring at, pray? Lay this shield on the earth before us, its hollow upwards, and someone bring me the victim’s inwards.Αλήθεια· πού ’ν’ η δούλα μου; - Έ, πού κοιτάζεις; Βάλε συ την ασπίδ’ ανάποδα, και τα εντόσθια βγάλε. του θύματος, να κάνουμε τον όρκο.
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
τίν᾽ ὅρκον ὁρκώσεις ποθ᾽ ἡμᾶς;
Только, Лисистрата, Какой присягой клясться?What oath wilt thou make us swear?Λυσιστράτη, ποιόν όρκο τάχα θα μας πεις να κάνουμε, φιλτάτη;
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ὅντινα; εἰς ἀσπίδ᾽, ὥσπερ φάσ᾽ ἐν Αἰσχύλῳ ποτέ, μηλοσφαγούσας.
Как какой? На щит, как говорят в Эсхиле где-то Заклав овцу.What oath? Why, in Æschylus, they sacrifice a sheep, and swear over a buckler; we will do the same.Ποιόν όρκο; Και ο ποιητής Αισχύλος το ’χει πει· απάνω στην ασπίδα μας το θύμα θα κοπεί.
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
μὴ σύ γ᾽ ὦ Λυσιστράτη εἰς ἀσπίδ᾽ ὀμόσῃς μηδὲν εἰρήνης πέρι.
Нет, Лисистрата, нет, Не надо клясться над щитом о мире.No, Lysistrata, one cannot swear peace over a buckler, surely.Όχι, δεν είναι δυνατόν, όρκος για την ειρήνη σε μια ασπίδα δηλαδή πολεμική να γίνει.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
τίς ἂν οὖν γένοιτ᾽ ἂν ὅρκος;
Но как же присягать?What other oath do you prefer?Και πώς θα ορκισθούμε;
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
εἰ λευκόν ποθεν ἵππον λαβοῦσαι τόμιον ἐντεμοίμεθα.
А что-бы лошадь Взять белую и в жертву принести?Let’s take a white horse, and sacrifice it, and swear on its entrails.Έν’ άλογο θα βρούμε άσπρο, και τα εντόσθια η δούλα να του βγάλη.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ποῖ λευκὸν ἵππον;
Как лошадь белую?But where get a white horse from?Πού να το βρούμε τ’ άλογο το άσπρο τώρα πάλι;
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
ἀλλὰ πῶς ὀμούμεθα ἡμεῖς;
Но как же клясться?Well, what oath shall we take then?Και πώς λοιπόν η κάθε μια τον όρκο της θα κάνη;
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ἐγώ σοι νὴ Δί᾽, ἢν βούλῃ, φράσω. θεῖσαι μέλαιναν κύλικα μεγάλην ὑπτίαν, μηλοσφαγοῦσαι Θάσιον οἴνου σταμνίον ὀμόσωμεν ἐς τὴν κύλικα μὴ ᾽πιχεῖν ὕδωρ.
Когда ты хочешь, я тебе скажу: Поставим здесь большой бокал и черный, Потом, заклав Фасосский мех вина, Не доливать водой клянемся чашу.Listen to me. Let’s set a great black bowl on the ground; let’s sacrifice a skin of Thasian wine into it, and take oath not to add one single drop of water.Θα σου το πω. Να πάρουμε κατάμαυρη λεκάνη, ανάποδα τη βάζουμε κ’ ένα σταμνί από κρασί της Θάσου θυσιάζουμε, κι όρκο σ’ αυτό θα δώσουμε-- πως δεν θα το νερώσουμε!....
Λαμπιτῶ
Лампито
Lampito
Λαμπιτώ
φεῦ δᾶ τὸν ὅρκον ἄφατον ὡς ἐπαινίω.
О Зевс, нет слов ту клятву похвалить!Ah! that’s an oath pleases me more than I can say.Ωχ, ωχ! τον όρκο σου αυτόν κ’ επαίνους να του ψάλουμε δεν είναι δυνατόν.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
φερέτω κύλικά τις ἔνδοθεν καὶ σταμνίον.
Неси сюда из дому мех с бокалом!Let them bring me a bowl and a skin of wine.Λοιπόν ας τρέξη μέσα μια ένα σταμνί να φέρει και μια λεκάνη.
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
ὦ φίλταται γυναῖκες, <ὁ> κεραμεὼν ὅσος.
Голубушки-подружки, вот так чаша!Ah! my dears, what a noble big bowl!Τι σταμνί, όπου δεν έχει ταίρι!
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
ταύτην μὲν ἄν τις εὐθὺς ἡσθείη λαβών.
Испив ее, развеселишься враз!what a delight ’twill be to empty it!Τι γλύκα που θα αισθανθή αυτή που θα την πιάσει και, κλουκ, θα την αδειάση.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
καταθεῖσα ταύτην προσλαβοῦ μοι τοῦ κάπρου. δέσποινα Πειθοῖ καὶ κύλιξ φιλοτησία, τὰ σφάγια δέξαι ταῖς γυναιξὶν εὐμενής.
Поставь ее! Держися за кабана! Пейто—царица, дружеский бокал, Прими от женщин благосклонно жертву!Set the bowl down on the ground, and lay your hands on the victim. . . . Almighty goddess, Persuasion, and thou, bowl, boon comrade of joy and merriment, receive this our sacrifice, and be propitious to us poor women!Άφησε κάτω το σταμνί, και πιασ’ εδώ μπροστά μου! -Πειθώ! Βασίλισσά μου! -και συ, ώ στάμνα του γλεντιού! δέξου την ικεσία των γυναικών με εύνοια, και τούτη τη θυσία.
Прокалывает мех с виномΤρυπά τον ασκό με το κρασί.
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
εὔχρων γε θαἶμα κἀποπυτίζει καλῶς.
Красна та кровь и сладостно кипит.Oh! the fine red blood! how well it flows!Τι αίμα κατακόκκινο! για ιδές πως λαμπυρίζει!
Λαμπιτῶ
Лампито
Lampito
Λαμπιτώ
καὶ μὰν ποτόδδει γ᾽ ἁδὺ ναὶ τὸν Κάστορα.
Да как приятно пахнет, видит Кастор!And what a delicious savour, by the goddesses twain!Αλήθεια, μα τον Κάστορα, και τι γλυκά μυρίζει!
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
ἐᾶτε πρώτην μ᾽ ὦ γυναῖκες ὀμνύναι.
Ах, дайте первой мне принять присягу!Now, my dears, let me swear first, if you please.Αφήστε με, γυναίκες μου, πρώτη να μπω στη μέση να ορκισθώ!
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
μὰ τὴν Ἀφροδίτην οὔκ, ἐάν γε μὴ λάχῃς.
Нет, видят боги, жребий все решит.No, by the goddess of love, let us decide that by lot.Όχι ποτέ, ο κλήρος σου πριν πέση.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
λάζυσθε πᾶσαι τῆς κύλικος ὦ Λαμπιτοῖ· λεγέτω δ᾽ ὑπὲρ ὑμῶν μί᾽ ἅπερ ἂν κἀγὼ λέγω· ὑμεῖς δ᾽ ἐπομεῖσθε ταὐτὰ κἀμπεδώσετε. οὐκ ἔστιν οὐδεὶς οὔτε μοιχὸς οὔτ᾽ ἀνήρ--
Беритесь все за чашу. Лампито, Да повторяй одна за всех присягу, А вы клянитесь в подтвержденье слов! Нет никого, любовника ни мужа...Come then, Lampito, and all of you, put your hands to the bowl; and do you, Calonicé, repeat in the name of all the solemn terms I am going to recite. Then you must all swear, and pledge yourselves by the same promises.—“I will have naught to do whether with lover or husband . . .Έ, Λαμπιτώ! στη στάμνα μας απλώστε το χέρι, κι ας έβγη μια για όλες σας τον όρκο να προφέρη, όπως εγώ θα τον πω· και σεις θα ορκισθήτε τον όρκο που θα δώσουμε πως δεν θα παραβήτε. Δεν θα βρεθεί ούτε γαμιάς, ούτε κι ο άνδρας μου έστω--
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
οὐκ ἔστιν οὐδεὶς οὔτε μοιχὸς οὔτ᾽ ἀνήρ--
Нет никого, любовника ни мужа...I will have naught to do whether with lover or husband . . .Δεν θα βρεθεί ούτε γαμιάς, ούτε κι ο άνδρας μου έστω--
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ὅστις πρὸς ἐμὲ πρόσεισιν ἐστυκώς. λέγε.
Кто с вожделеньем подойдет.... Молчишь?Albeit he come to me with stiff and standing tool . . .που καυλωμένος θα μου ρθη μεσ’ στο κρεββάτι-- --Πες το!
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
ὅστις πρὸς ἐμὲ πρόσεισιν ἐστυκώς. παπαῖ ὑπολύεταί μου τὰ γόνατ᾽ ὦ Λυσιστράτη.
Кто с вожделеньем подойдет... Ох, ох, Мои колени гнутся, Лисистрата.Albeit he come to me with stiff and standing tool . . . Oh! Lysistrata, I cannot bear it!Που καυλωμένος θα μου ρθη απάνω στο κρεββάτι. Μου κόπηκαν τα γόνατα, καημένη Λυσιστράτη!
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
οἴκοι δ᾽ ἀταυρώτη διάξω τὸν βίον--
Я стану дома жить и без быка....I will live at home in perfect chastity . . .Και μεσ’ στο σπίτι θα περνώ χωρίς ανδρός παιγνίδια--
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
οἴκοι δ᾽ ἀταυρώτη διάξω τὸν βίον--
Я стану дома жить и без быка....I will live at home in perfect chastity . . .Και μεσ’ στο σπίτι θα περνώ χωρίς ανδρός παιγνίδια--
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
κροκωτοφοροῦσα καὶ κεκαλλωπισμένη,--
В пурпурном платье, нарумянив щеки....Beautifully dressed and wearing a saffron-coloured gown . . .Με κίτρινα φορέματα και χίλια δυο στολίδια--
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
κροκωτοφοροῦσα καὶ κεκαλλωπισμένη,--
В пурпурном платье, нарумянив щеки....Beautifully dressed and wearing a saffron-coloured gown . . .Με κίτρινα φορέματα και χίλια δυο στολίδια--
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ὅπως ἂν ἁνὴρ ἐπιτυφῇ μάλιστά μου·
Чтоб возгорелся страстью муж ко мне...To the end I may inspire my husband with the most ardent longings.Που να λυσσάξη ο άνδρας μου να κοιμηθή μαζί μου--
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
ὅπως ἂν ἁνὴρ ἐπιτυφῇ μάλιστά μου·
Чтоб возгорелся страстью муж ко мне...To the end I may inspire my husband with the most ardent longings.Που να λυσσάξη ο άνδρας μου να κοιμηθή μαζί μου--
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
κοὐδέποθ᾽ ἑκοῦσα τἀνδρὶ τὠμῷ πείσομαι.
Я ж добровольно не внемлю вовеки...Never will I give myself voluntarily . . .Μα δεν θα τον δεχθώ ποτέ και με τη θέλησί μου--
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
κοὐδέποθ᾽ ἑκοῦσα τἀνδρὶ τὠμῷ πείσομαι.
Я-ж добровольно не внемлю вовеки ...Never will I give myself voluntarily . . .Μα δεν θα τον δεχθώ ποτέ και με τη θέλησί μου--
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ἐὰν δέ μ᾽ ἄκουσαν βιάζηται βίᾳ,--
А если силой вынудит меня....And if he has me by force . . .Κι αν θέλει και με το στανιό εκείνος να με πιάνη--
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
ἐὰν δέ μ᾽ ἄκουσαν βιάζηται βίᾳ,--
А если силой вынудит меня ...And if he has me by force . . .Κι αν θέλει και με το στανιό εκείνος να με πιάνη--
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
κακῶς παρέξω κοὐχὶ προσκινήσομαι.
Дам нехотя, без страстного движенья...I will be cold as ice, and never stir a limb . . .Όσο μπορώ χειρότερα θ’ αφήνω να την κάνη.
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
κακῶς παρέξω κοὐχὶ προσκινήσομαι.
Дам нехотя, без страстного движенья...I will be cold as ice, and never stir a limb . . .Όσο μπορώ χειρότερα θ’ αφήνω να την κάνη.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
οὐ πρὸς τὸν ὄροφον ἀνατενῶ τὼ Περσικά.
Не подниму я ног до потолка...I will not lift my legs in air . . .Τις Περσικές παντούφλες μου μέρες, βδομάδες, μήνες, προς το ταβάνι δεν θα δει ποτέ του σηκωμένες.
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
οὐ πρὸς τὸν ὄροφον ἀνατενῶ τὼ Περσικά.
Не подниму я ног до потолка...I will not lift my legs in air . . .Τις Περσικές παντούφλες μου μέρες, βδομάδες, μήνες προς το ταβάνι δεν θα δει ποτέ του σηκωμένες.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
οὐ στήσομαι λέαιν᾽ ἐπὶ τυροκνήστιδος.
Не встану львицею на четвереньки....Nor will I crouch with bottom upraised, like carven lions on a knife-handle.Ούτε θα τουρλωθώ ποτέ, καθώς οι λιονταρίνες που είν’ απάνω στου τυριού τους τρίφτες σκαλισμένες.
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
οὐ στήσομαι λέαιν᾽ ἐπὶ τυροκνήστιδος.
Не встану львицею на четвереньки....Nor will I crouch with bottom upraised, like carven lions on a knife-handle.Ούτε θα τουρλωθώ ποτέ, καθώς οι λιονταρίνες που είν’ απάνω στου τυριού τους τρίφτες σκαλισμένες.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ταῦτ᾽ ἐμπεδοῦσα μὲν πίοιμ᾽ ἐντευθενί·
А в подтвержденье пью из чаши я....An if I keep my oath, may I be suffered to drink of this wine.Πίν’ απ’ το κρασί αυτό και τον όρκο τον κρατώ.
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
ταῦτ᾽ ἐμπεδοῦσα μὲν πίοιμ᾽ ἐντευθενί·
А в подтвержденье пью из чаши я....An if I keep my oath, may I be suffered to drink of this wine.Πίν’ απ’ το κρασί αυτό και τον όρκο τον κρατώ.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
εἰ δὲ παραβαίην, ὕδατος ἐμπλῇθ᾽ ἡ κύλιξ.
Когда ж солгу, водой наполнись, чаша!But if I break it, let my bowl be filled with water.Και στον όρκ’ όποια δεν μείνει το κρασί νερό να γίνει.
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
εἰ δὲ παραβαίην, ὕδατος ἐμπλῇθ᾽ ἡ κύλιξ.
Когда ж солгу, водой наполнись, чаша!But if I break it, let my bowl be filled with water.Και στον όρκ’ όποια δεν μείνει το κρασί νερό να γίνει.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
συνεπόμνυθ᾽ ὑμεῖς ταῦτα πᾶσαι;
Вы все клянетесь в этом?Will ye all take this oath?Ορκίζεσθε λοιπόν και σεις για όλα;
Πᾶσαι
Все женщины
All Women
Όλες οι γυναίκες
νὴ Δία.
Видит Зевс!Yes, yes!Μα τον Δία!
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
φέρ᾽ ἐγὼ καθαγίσω τήνδε.
Так освящу я чашу!Then lo! I immolate the victim.Φέρε λοιπόν να πιώ εγώ, ν’ αρχίσω τη θυσία.
She drinks.Πίνει.
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
τὸ μέρος γ᾽ ὦ φίλη, ὅπως ἂν ὦμεν εὐθὺς ἀλλήλων φίλαι.
Лишь частичку, Голубушка, чтоб быть нам в дружбе всем!Enough, enough, my dear; now let us all drink in turn to cement our friendship.Ε, ε, πού πας, φιλτάτη μου; θέλω μερίδα ίση. Ά, πρέπει η φιλία μας από δω δα ν’ αρχίση.
Λαμπιτῶ
Лампито
Lampito
Λαμπιτώ
τίς ὡλολυγά;
Что там за вопль?Hark! what do those cries mean?Καλέ, ακούσατε φωνές, γυναίκες μου, και θρήνο;
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
τοῦτ᾽ ἐκεῖν᾽ οὑγὼ ᾽λεγον· αἱ γὰρ γυναῖκες τὴν ἀκρόπολιν τῆς θεοῦ ἤδη κατειλήφασιν. ἀλλ᾽ ὦ Λαμπιτοῖ σὺ μὲν βάδιζε καὶ τὰ παρ᾽ ὑμῶν εὖ τίθει, τασδὶ δ᾽ ὁμήρους κατάλιφ᾽ ἡμῖν ἐνθάδε· ἡμεῖς δὲ ταῖς ἄλλαισι ταῖσιν ἐν πόλει ξυνεμβάλωμεν εἰσιοῦσαι τοὺς μοχλούς.
То, что сказала я: Знать, женщины—богини верхний город Уж забрали. Скорее, Лампито, Ступай вперед и все устрой там дело, А их оставь заложницами здесь! Мы с остальными, севшими в кремле, Войдем и в ворота засовы всунем.’Tis what I was telling you; the women have just occupied the Acropolis. So now, Lampito, do you return to Sparta to organize the plot, while your comrades here remain as hostages. For ourselves, let us away to join the rest in the citadel, and let us push the bolts well home.Ησύχασ’, είν’ εκείνο-- που είχα πει προτήτερα· οι πιο γριές εφθάσανε, και πήγαν στην Ακρόπολη και το ναό επιάσανε. -Συ, Λαμπιτώ, τράβα λοιπόν στη Σπάρτη να φροντίσης όσα εσυμφωνήσαμε να πραγματοποιήσης, τις άλλες δε Λακώνισσες όμηρους θα κρατήσουμε· εμείς δε στην Ακρόπολη και τις λοιπές θα κλείσουμε κ’ εκεί θ’ αμπαρωθούμε.
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
οὔκουν ἐφ᾽ ἡμᾶς ξυμβοηθήσειν οἴει τοὺς ἄνδρας εὐθύς;
Ты думаешь, мужчины не пойдут Сейчас на нас?But don’t you think the men will march up against us?Καλά· για να σου πούμε: Κι οι άνδρες απ’ την πόλη αν έλθουν εναντίον μας και εκστρατεύσουν όλοι;
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ὀλίγον αὐτῶν μοι μέλει. οὐ γὰρ τοσαύτας οὔτ᾽ ἀπειλὰς οὔτε πῦρ ἥξουσ᾽ ἔχοντες ὥστ᾽ ἀνοῖξαι τὰς πύλας ταύτας, ἐὰν μὴ ᾽φ᾽ οἷσιν ἡμεῖς εἴπομεν.
А мне какое дело! Таких угроз они не принесут И пламени, чтоб им открыть ворота Без тех условий, как сказали мы.I laugh at them. Neither threats nor flames shall force our doors; they shall open only on the conditions I have named.Λίγο με μέλει πια γι’ αυτούς· φωτιά δεν θα ’χουν τόση ούτε φοβέρες αρκετές, ώστε να κατορθώση-- η βία, τόσο εύκολα τις πόρτες μας ν’ ανοίξουν, εάν δεν αποδείξουν ότι τους όρους τους λαμπρούς, που οι γυναίκες θέσανε, αυτοί τους εκτελέσανε.
Καλονίκη
Калоника
Calonice
Καλονίκη
μὰ τὴν Ἀφροδίτην οὐδέποτέ γ᾽· ἄλλως γὰρ ἂν ἄμαχοι γυναῖκες καὶ μιαραὶ κεκλῄμεθ᾽ ἄν.
Клянусь богиней, никогда, иначе Трусихами нас злыми назовут!Yes, yes, by the goddess of love! let us keep up our old-time repute for obstinacy and spite.Μα τη θεά! και βέβαια· κι αν δεν τα βρούνε σκούρα, δειλή να ειπούν την κάθε μια και παληοπατσαβούρα!
Уходят. Входит хор стариков афинянΦεύγουν. Μπαίνει ο χορός των Αθηναίων γερόντων.
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
χώρει Δράκης, ἡγοῦ βάδην, εἰ καὶ τὸν ὦμον ἀλγεῖς κορμοῦ τοσουτονὶ βάρος χλωρᾶς φέρων ἐλάας.
Ступай, Дравит, спеши бегом, пускай плечам и трудно Такое тяжкое бревно нести оливы свежей!Go easy, Draces, go easy; why, your shoulder is all chafed by these plaguey heavy olive stocks. But forward still, forward, man, as needs must.Τράβα, Δράκη, εμπρός με θάρρος, κι αν τον ώμο σου τσακίζει της χλωρής ελιάς το βάρος·
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
ἦ πόλλ᾽ ἄελπτ᾽ ἔνεστιν ἐν τῷ μακρῷ βίῳ φεῦ, ἐπεὶ τίς ἄν ποτ᾽ ἤλπισ᾽ ὦ Στρυμόδωρ᾽ ἀκοῦσαι γυναῖκας, ἃς ἐβόσκομεν κατ᾽ οἶκον ἐμφανὲς κακόν, κατὰ μὲν ἅγιον ἔχειν βρέτας, κατὰ δ᾽ ἀκρόπολιν ἐμὰν λαβεῖν μοχλοῖς δὲ καὶ κλῄθροισι τὰ προπύλαια πακτοῦν;
Как много необычного бывает в долгой жизни! Ну, кто бы ожидал когда, друг Стримодор, услышать, Что женщины, которых мы Кормили в доме, лютых змей, Возьмут святую статую, Акрополь мой возьмут родной И накрепко засовом Замкнут нам Пропилеи?What unlooked-for things do happen, to be sure, in a long life! Ah! Strymodorus, who would ever have thought it? Here we have the women, who used, for our misfortune, to eat our bread and live in our houses, daring nowadays to lay hands on the holy image of the goddess, to seize the Acropolis and draw bars and bolts to keep any from entering!συφορές ο βίος έχει που κανείς δεν τις παντέχει. Ω Στρυμόδωρε! ποιος τάχα ήθελε στο νου του βάλη, πως θ’ ακούσει τις γυναίκες,--που’ νε συφορά μεγάλη του σπιτιού και φανερή, και τις βόσκουμε οι μωροί,-- την Ακρόπολη να πιάσουν, και το άγαλμα ν’ αρπάξουν της θεάς, και με τ’ αμπάρια τα προπύλαια να φράξουν;
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
ἀλλ᾽ ὡς τάχιστα πρὸς πόλιν σπεύσωμεν ὦ Φιλοῦργε, ὅπως ἄν, αὐταῖς ἐν κύκλῳ θέντες τὰ πρέμνα ταυτί, ὅσαι τὸ πρᾶγμα τοῦτ᾽ ἐνεστήσαντο καὶ μετῆλθον, μίαν πυρὰν νήσαντες ἐμπρήσωμεν αὐτόχειρες πάσας, ὑπὸ ψήφου μιᾶς, πρώτην δὲ τὴν Λύκωνος.
Но поскорее к городу спешите, о Филургий, Чтоб, обложивши их кругом колодами деревьев, Всех тех, кто в заговор сей злой вступили и свершили, Один костер нагромоздив, своими сжечь руками, Единым приговором всех, и первую — Ликона.Come, Philurgus man, let’s hurry thither; let’s lay our faggots all about the citadel, and on the blazing pile burn with our hands these vile conspiratresses, one and all—and Lycon’s wife, Lysistrata, first and foremost!Πάμε γρήγορα απάνω, ω Φιλούργε, ν’ ανεβούμε, και να βάλουμ’ ένα γύρω όλα τούτα που κρατούμε,-- τα κλαδιά απ’ την ελιά, κι όσες θέλησαν να φτιάσουν τούτη τη βρωμοδουλειά, μια φωτιά ν’ ανάψουμ’ όλοι, σύμφωνοι και με μια γνώμη, και με τούτα μας τα χέρια να τις κάψουμεν ακόμη, και του Λύκωνος πιο πρώτη τη γυναίκα.
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
οὐ γὰρ μὰ τὴν Δήμητρ᾽ ἐμοῦ ζῶντος ἐγχανοῦνται· ἐπεὶ οὐδὲ Κλεομένης, ὃς αὐτὴν κατέσχε πρῶτος, ἀπῆθεν ἀψάλακτος, ἀλλ᾽ ὅμως Λακωνικὸν πνέων ᾤχετο θὤπλα παραδοὺς ἐμοί, σμικρὸν ἔχων πάνυ τριβώνιον, πινῶν ῥυπῶν ἀπαράτιλτος, ἓξ ἐτῶν ἄλουτος.
Клянусь Деметрою, пока я жив, им не смеяться. Ведь даже Клеомен, когда акрополь первый взял, Не щупанный не спасся он, Но духом весь спартанским полн Бежал, оружье сдавши мне, В коротеньком плащишке, Небритый, грязный, трепаный, Шесть годов не мытый, —Nay, by Demeter, never will I let ’em laugh at me, whiles I have a breath left in my body. Cleomenes himself, the first who ever seized our citadel, had to quit it to his sore dishonour; spite his Lacedæmonian pride, he had to deliver me up his arms and slink off with a single garment to his back. My word! but he was filthy and ragged! and what an unkempt beard, to be sure! He had not had a bath for six long years!Όσο ζω, μα τη Δήμητρα! δεν πρέπει να με πάρουν για χαζό. Ουτ’ αυτός ο Κλεομένης που την είχε καταλάβει, έφυγ’ από τούτην δίχως και κακή ποινή να λάβη· αλλά μολονότι Λάκων, παλληκάρι στην εντέλεια, βγήκε και με δίχως όπλα και με φόρεμα κουρέλια, λερωμένος και βρωμιάρης, κ’ έξη χρόνια να λουστεί, και χωρίς να κουρευτεί.
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
οὕτως ἐπολιόρκησ᾽ ἐγὼ τὸν ἄνδρ᾽ ἐκεῖνον ὠμῶς ἐφ᾽ ἑπτακαίδεκ᾽ ἀσπίδων πρὸς ταῖς πύλαις καθεύδων. τασδὶ δὲ τὰς Εὐριπίδῃ θεοῖς τε πᾶσιν ἐχθρὰς ἐγὼ οὐκ ἄρα σχήσω παρὼν τολμήματος τοσούτου; μή νυν ἔτ᾽ ἐν <τῇ> τετραπόλει τοὐμὸν τροπαῖον εἴη.
Так я жестоко осаждал отважного героя, В числе семнадцати щитов при воротах ночуя. А этих, Еврипиду, да и всем богам враждебных, Неужто я не сокращу в подобном злодеянье? Пусть мой тогда уж не стоит трофей в Четвероградье!Oh! but that was a mighty siege! Our men were ranged seventeen deep before the gate, and never left their posts, even to sleep. These women, these enemies of Euripides and all the gods, shall I do nothing to hinder their inordinate insolence? else let them tear down my trophies of Marathon.Τού ’στησαν πολιορκία και τον έσφιξαν αυτού δεκαφτά γραμμές στρατού, που τις νύχτες εκοιμάτο στα Προπύλαι’ από κάτω. Τώρα που ’μ’ εδώ και πάλι, στις εχθρές του Ευριπίδη κι όλων των θεών, μεγάλη τιμωρία να τους δώσω, τάχα δεν θα κατορθώσω; Μήπως και στο Μαραθώνα τρόπαιό μου δεν υπάρχει που θα μείνει στον αιώνα;
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
ἀλλ᾽ αὐτὸ γάρ μοι τῆς ὁδοῦ λοιπόν ἐστι χωρίον τὸ πρὸς πόλιν τὸ σιμόν, οἷ σπουδὴν ἔχω· χὤπως ποτ᾽ ἐξαμπρεύσομεν τοῦτ᾽ ἄνευ κανθηλίου. ὡς ἐμοῦ γε τὼ ξύλω τὸν ὦμον ἐξιπώκατον· ἀλλ᾽ ὅμως βαδιστέον, καὶ τὸ πῦρ φυσητέον, μή μ᾽ ἀποσβεσθὲν λάθῃ πρὸς τῇ τελευτῇ τῆς ὁδοῦ. φῦ φῦ. ἰοὺ ἰοὺ τοῦ καπνοῦ.
Теперь осталось мне пути До города вот этот Курносый склон, куда взобраться надо. И где же тут вскарабкаться, Да без осла вдобавок? А бревна те уж мне набили плечи! Но все же надо двигаться И раздувать нам пламя, — Неприметно-б не потухло под конец всего пути. Фу-фу! Что за дым!But look ye, to finish our toilsome climb, we have only this last steep bit left to mount. Verily ’tis no easy job without beasts of burden, and how these logs do bruise my shoulder! Still let us on, and blow up our fire and see it does not go out just as we reach our destination. Phew! phew!Αλλ’ αυτό το μέρος μένει απ’ το δρόμο ως εκεί-- τούτος ο ανηφοράκης,--κι ας τραβούμε βιαστικοί. Και το φόρτωμα καθένας εις την ράχη ας το πάρη μονομιάς, χωρίς σαμάρι· μολονότι αυτά τα ξύλα απ’ το βάρος κι απ’ το δρόμο μου τσακίσανε τον ώμο. Μα τώρα όμως πρέπει να βαδίσουμε, και τη φωτιά μας πρέπει να φυσήσουμε, μη τύχη και μας σβήσει και τη χάσουμε, όταν στου δρόμου την κορφή θα φτάσουμε. Φυ! φυ! Πω, πω! καπνός, βρε αδελφοί!
blows the fireΦυσά τη φωτιά.
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
ὡς δεινὸν ὦναξ Ἡράκλεις προσπεσόν μ᾽ ἐκ τῆς χύτρας ὥσπερ κύων λυττῶσα τὠφθαλμὼ δάκνει· κἄστιν γε Λήμνιον τὸ πῦρ τοῦτο πάσῃ μηχανῇ. οὐ γὰρ <ἄν> ποθ᾽ ὧδ᾽ ὀδὰξ ἔβρυκε τὰς λήμας ἐμοῦ. σπεῦδε πρόσθεν ἐς πόλιν καὶ βοήθει τῇ θεῷ. ἢ πότ᾽ αὐτῇ μᾶλλον ἢ νῦν ὦ Λάχης ἀρήξομεν; φῦ φῦ. ἰοὺ ἰοὺ τοῦ καπνοῦ.
Как страшно-грозно, царь Геракл, Дым лезет — лезет из горшка, И бешено грызет глаза, собака! Лемносский это, знать, огонь Наверное, я мыслю, А иначе так не грыз бы он зубами мне зрачки. Торопись скорее в кремль И богине пособляй; И когда ж, Лахет, ей больше, чем сегодня пособить? Фу-фу! Что за дым!Oh! dear! what a dreadful smoke! it bites my eyes like a mad dog. It is Lemnos fire for sure, or it would never devour my eyelids like this. Come on, Laches, let’s hurry, let’s bring succour to the goddess; it’s now or never! Phew! phew! Oh! dear! what a confounded smoke!—Ω Ηρακλή μου! ο καπνός που απ’ τη χύτρα βγαίνει, δαγκώνει μεσ’ στα μάτια μου σα σκύλλα λυσσασμένη. Εγώ δεν αμφιβάλλω πως απ’ τη Λήμνο η φωτιά θα είναι δίχως άλλο, κι αν την πολυφυσήσω μα τους θεούς, σαν τους Λημνιούς τσιμπλής θα καταντήσω. Αλλιώς δεν θα μου δάγκωνε στο κάθε φύσημά μου τα δυο τσιμπλόμματά μου. Τρέχα συ λοιπόν, ω Λάχη, στην Ακρόπολη επίσης τη θεά να βοηθήσεις, γιατί τώρ’ αν την αφήσεις, δεν ξανάχεις ευκαιρία, για να την υπερασπίσεις. Φυ! φυ! πω, πω, καπνός, βρε αδελφοί!
blows the fireΦυσά τη φωτιά.
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
τουτὶ τὸ πῦρ ἐγρήγορεν θεῶν ἕκατι καὶ ζῇ. οὔκουν ἄν, εἰ τὼ μὲν ξύλω θείμεσθα πρῶτον αὐτοῦ, τῆς ἀμπέλου δ᾽ ἐς τὴν χύτραν τὸν φανὸν ἐγκαθέντες ἅψαντες εἶτ᾽ ἐς τὴν θύραν κριηδὸν ἐμπέσοιμεν; κἂν μὴ καλούντων τοὺς μοχλοὺς χαλῶσιν αἱ γυναῖκες, ἐμπιμπράναι χρὴ τὰς θύρας καὶ τῷ καπνῷ πιέζειν. θώμεσθα δὴ τὸ φορτίον. φεῦ τοῦ καπνοῦ βαβαιάξ. τίς ξυλλάβοιτ᾽ ἂν τοῦ ξύλου τῶν ἐν Σάμῳ στρατη γῶν; ταυτὶ μὲν ἤδη τὴν ῥάχιν θλίβοντά μου πέπαυται. σὸν δ᾽ ἔργον ἐστὶν ὦ χύτρα τὸν ἄνθρακ᾽ ἐξεγείρειν, τὴν λαμπάδ᾽ ἡμμένην ὅπως πρώτιστ᾽ ἐμοὶ προσοίσεις. δέσποινα Νίκη ξυγγενοῦ τῶν τ᾽ ἐν πόλει γυναικῶν τοῦ νῦν παρεστῶτος θράσους θέσθαι τροπαῖον ἡμᾶς.
По воле божией живет и бодрствует то пламя. Так что же, если бревна мы сперва вот здесь положим, Да, заложив потом в горшок лозу от винограда, И запалим, и в ворота тараном крепче грянем? А если на призывы нам не отомкнут засовов, Должны ворота мы зажечь и дымом выбивать их. Так сложим наземь груз сперва. Ух, ух, и дым же, братцы! И кто возьмется за бревно — самосский полководец? Ну, вот и перестали вы, дрова, давить мне спину! Твое уж дело, мой горшок, расшевелить свой уголь, Чтоб факел пламенный скорей — скорее дать мне в руки. Победа-матерь, сниди к нам, над женщинами ж в граде За дерзость нынешнюю их дай нам трофей воздвигнуть.There now, there’s our fire all bright and burning, thank the gods! Now, why not first put down our loads here, then take a vine-branch, light it at the brazier and hurl it at the gate by way of battering-ram? If they don’t answer our summons by pulling back the bolts, then we set fire to the woodwork, and the smoke will choke ’em. Ye gods! what a smoke! Pfaugh! Is there never a Samos general will help me unload my burden?—Ah! it shall not gall my shoulder any more. Come, brazier, do your duty, make the embers flare, that I may kindle a brand; I want to be the first to hurl one. Aid me, heavenly Victory; let us punish for their insolent audacity the women who have seized our citadel, and may we raise a trophy of triumph for success!Τουτ’ η φωτιά να ζη και να μη σβήνει, κάποιου θεού βοηθάει καλωσύνη. Τι λέτε: πιο καλά δεν θα τα φτιάναμε, εδώ τα δυο τα ξύλα αν τα βάναμε, κι αφού στη χύτρα το δαυλό αφήσουμε, με τη φωτιά τη θύρα να κτυπήσουμε; Κι αν όταν τις καλέσουμε τ’ αμπάρια δεν ανοίγουν, καίμε τις πόρτες γρήγορα και οι καπνοί τις πνίγουν. Κάτω λοιπόν το φόρτωμά μου. Ποιος τάχ’ από τους στρατηγούς τους δυστυχείς της Σάμου τα ξύλα θα συλλάβη αυτά;--Μωρέ καπνός! βάι-βάι!.... Το σπάσιμο της ράχης μου ετέλειωσε και πάει. Και τώρα, χύτρα! χρέος σου το έργο σου ν’ αρχίσεις και άναψε τα κάρβουνα.--Φέρε και συ επίσης τον αναμμένο το δαυλό! Ω Νίκη! σε παρακαλώ κατά των γυναικών αυτών, που κλείσθηκαν στα τείχη, η νίκη μου κι ο θρίαμβος βοήθει να πετύχει!
Tosses down his wood.Αφήνει κάτω τα ξύλα του.
Χορὸς Γυναικῶν
Хор женщин
Women
Χορός γυναικών
λιγνὺν δοκῶ μοι καθορᾶν καὶ καπνὸν ὦ γυναῖκες ὥσπερ πυρὸς καομένου· σπευστέον ἐστὶ θᾶττον.
Я вижу, кажется, и чад и дым, мои подруги, Как будто пламя здесь горит. Скорее поспешайте!Oh! my dears, methinks I see fire and smoke; can it be a conflagration? Let us hurry all we can.Γυναίκες ρίχτε μια ματιά· βλέπω μια φλόγα και καπνό, σαν να ’ρχεται από φωτιά.
Χορὸς Γυναικῶν
Хор женщин
Women
Χορός γυναικών
πέτου πέτου Νικοδίκη, πρὶν ἐμπεπρῆσθαι Καλύκην τε καὶ Κρίτυλλαν περιφυσήτω ὑπό τε νόμων ἀργαλέων ὑπό τε γερόντων ὀλέθρων. ἀλλὰ φοβοῦμαι τόδε, μῶν ὑστερόπους βοηθῶ. νῦν δὴ γὰρ ἐμπλησαμένη τὴν ὑδρίαν κνεφαία μόλις ἀπὸ κρήνης ὑπ᾽ ὄχλου καὶ θορύβου καὶ πατάγου χυτρείου, δούλαισιν ὠστιζομένη στιγματίαις θ᾽, ἁρπαλέως ἀραμένη ταῖσιν ἐμαῖς δημότισιν καομέναις φέρουσ᾽ ὕδωρ βοηθῶ.
Лети, лети, Никодика, Пока не затлелась Калика, И Критиллу обдувай От законов наших тяжких, От проклятых стариков! Я одного боюсь, дрожу, не поздно-ль помогаю! Сейчас наполнивши едва ведро свое в потемках Из-под колодца, средь толпы и давки, да и стука Горшками, протолкавшись меж Рабынь и меченых рабов, Подняв ведро, к соседкам Моим горящим Бегу с водой на помощь.Fly, fly, Nicodicé, ere Calycé and Crityllé perish in the fire, or are stifled in the smoke raised by these accursed old men and their pitiless laws. But, great gods, can it be I come too late? Rising at dawn, I had the utmost trouble to fill this vessel at the fountain. Oh! what a crowd there was, and what a din! What a rattling of water-pots! Servants and slave-girls pushed and thronged me! However, here I have it full at last; and I am running to carry the water to my fellow townswomen, whom our foes are plotting to burn alive.Όλες γρήγορα τρεχάτε! πέτα, πέτα Νικοδίκη πριν να κάψουν την Καλύκη-- και την Κρίτυλλα οι φλόγες,--από νόμους φοβερούς κι από γέρους βρωμερούς. Αλλά φοβάμαι τώρα μήπως αργά εφθάσαμε και χάσαμε την ώρα. Να ’ρθω στη βρύσι για νερό πρωί-πρωί σηκώθηκα κ’ εσπρώχθηκα και χώθηκα-- στο θόρυβο που κάνανε οι στάμνες και οι δούλες, που έχουνε στα πρόσωπα ζωγραφισμένες βούλλες. Αρπάζω το σταμνί λοιπόν μη χάσω τον καιρό και φέρνω το νερό βοήθεια να κάνω-- σ’ αυτές τις συνδημότιδες που καίοντ’ εκεί πάνω.
Χορὸς Γυναικῶν
Хор женщин
Women
Χορός γυναικών
ἤκουσα γὰρ τυφογέροντας ἄνδρας ἔῤῥειν, στελέχη φέροντας ὥσπερ βαλανεύσοντας ἐς πόλιν ὡς τριτάλαντον βάρος, δεινότατ᾽ ἀπειλοῦντας ἐπῶν ὡς πυρὶ χρὴ τὰς μυσαρὰς γυναῖκας ἀνθρακεύειν· ἃς ὦ θεὰ μή ποτ᾽ ἐγὼ πιμπραμένας ἴδοιμι, ἀλλὰ πολέμου καὶ μανιῶν ῥυσαμένας Ἑλλάδα καὶ πολίτας, ἐφ᾽ οἷσπερ ὦ χρυσολόφα πολιοῦχε σὰς ἔσχον ἕδρας. καί σε καλῶ ξύμμαχον ὦ Τριτογένει᾽, εἴ τις ἐκείνας ὑποπίμπρησιν ἀνήρ, φέρειν ὕδωρ μεθ᾽ ἡμῶν.
Я слышу, злые старики Бредут на приступ, и дрова Несут задать нам баню, Вязанки трехпудовые, И страшно нам грозятся, Что надо женщин пламенем испепелить негодных. Не дай, богиня, мне вовек увидеть их горящих, Но спасших от безумства войн Элладу и сограждан! Затем то мы, Златокудрая, Твою святыню взяли. Тебя зову союзницей, Тритогенея! Если их Рука подожжет мужская, Неси воды за нами!News has been brought us that a company of old, doddering greybeards, loaded with enormous faggots, as if they wanted to heat a furnace, have taken the field, vomiting dreadful threats, crying that they must reduce to ashes these horrible women. Suffer them not, oh! goddess, but, of thy grace, may I see Athens and Greece cured of their warlike folly. ’Tis to this end, oh! thou guardian deity of our city, goddess of the golden crest, that they have seized thy sanctuary. Be their friend and ally, Athené, and if any man hurl against them lighted firebrands, aid us to carry water to extinguish them.Μου ’παν πως μερικοί, στραβοί από τα γερατεία, εκάμαν’ εκστρατεία, και ξύλα τρία τάλαντα κουβάλησαν βαριά, στων Προπυλαίων τη μεριά, λες και νερό για λούσιμο γυρεύουν να ζεστάνουν, κι ότι με λόγια τρομερά φρικτές φοβέρες κάνουν τα παλιογυναικάρια με τη φωτιά να ψήσουνε, και κάρβουνο ν’ αφήσουνε. Είθε αυτό που λένε να μη γίνει, ούτε να δω, θεά μου, να τις καίνε, τον τόπο και τους Έλληνας να σώσουν μόνο εκείνες απ’ του πολέμου τα κακά κι απ’ τις παραφροσύνες. Για τούτο, ω Χρυσόλοφη, σ’ αυτή τη σκέψι εφθάσανε και το ναό σου πιάσανε. Αλλά, ω Τριτογένεια! εάν φωτιά μεγάλη προφθάση κι από κάτω του κανένας άνδρας βάλη, μ’ εμάς να συμμαχήσης, και συ νερό να χύσης.
Χορὸς Γυναικῶν
Хор женщин
Women
Χορός γυναικών
ἔασον ὦ. τουτὶ τί ἦν; ὦνδρες πόνῳ πόνηροι· οὐ γάρ ποτ᾽ ἂν χρηστοί γ᾽ ἔδρων οὐδ᾽ εὐσεβεῖς τάδ᾽ ἄνδρες.
Эй, погоди! Что вздумали, противные мужчины! Никак благочестивые не сделали бы эдак!Let me be, I say. Oh! oh! What is this I see, ye wretched old men? Honest and pious folk ye cannot be who act so vilely.Τι είν’ εκεί; Άνδρες κακοί! Αυτά που κάνετε εσείς, όσ’ είναι τιμημένοι και ευσεβείς δεν κάνουνε.
She calls for help.Φωνάζει βοήθεια.
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
τουτὶ τὸ πρᾶγμ᾽ ἡμῖν ἰδεῖν ἀπροσδόκητον ἥκει· ἑσμὸς γυναικῶν οὑτοσὶ θύρασιν αὖ βοηθεῖ.
Какое дело нам пришлось нежданное увидеть: Вот горстка женщин за врата выходит отбиваться!Ah, ha! here’s something new! a swarm of women stand posted outside to defend the gates!Ποιος να το περιμένη αυτό το πράμα πως θα δει; Να, που ’χει ξεκινήση κι άλλο γυναικομάζωμα στις πόρτες να βοηθήση.
Χορὸς Γυναικῶν
Хор женщин
Women
Χορός γυναικών
τί βδύλλεθ᾽ ἡμᾶς; οὔ τί που πολλαὶ δοκοῦμεν εἶναι; καὶ μὴν μέρος γ᾽ ἡμῶν ὁρᾶτ᾽ οὔπω τὸ μυριοστόν.
Не зубоскальте! Мало нас, вам кажется, пожалуй? Десятитысячной еще не видите вы доли!Ah! ah! we frighten you, do we; we seem a mighty host, yet you do not see the ten-thousandth part of our sex.Τι; μας εφοβηθήκατε; εμείς που τώρα βγήκαμε πολλές σας φανήκαμε; δεν είδατε ακόμα ούτε και το μυριοστόν απ’ το δικό μας κόμμα.
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
ὦ Φαιδρία ταύτας λαλεῖν ἐάσομεν τοσαυτί; οὐ περικατᾶξαι τὸ ξύλον τύπτοντ᾽ ἐχρῆν τιν᾽ αὐταῖς;
О Федрия, неужто мы позволим им глумиться? Давай скорей, хватай бревно, да и катай их в рыло!Ho, Phædrias! shall we stop their cackle? Suppose one of us were to break a stick across their backs, eh?Φαιδρία! πώς; θ’ αφήσουμε αυτές με τέτοια γλώσσα να κοπανάνε τόσα; Δεν πρέπει να τις πιάσουμε και όλα τούτα τα ραβδιά στη ράχη τους να σπάσουμε;
Χορὸς Γυναικῶν
Хор женщин
Women
Χορός γυναικών
θώμεσθα δὴ τὰς κάλπιδας χἠμεῖς χαμᾶζ᾽, ὅπως ἂν ἢν προσφέρῃ τὴν χεῖρά τις μὴ τοῦτό μ᾽ ἐμποδίζῃ.
Опустим ведра, женщины, и мы на землю, чтобы, Когда подымет руку враг, ничто нам не мешало!Let us set down our water-pots on the ground, to be out of the way, if they should dare to offer us violence.Και από μας η κάθε μια θα βάλη κάτω τα σταμνιά, να μη μας εμποδίζουνε, και τότε διορθώνει αυτόν, που κατ’ επάνω μας το χέρι του ξαμώνει.
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
εἰ νὴ Δἴ ἤδη τὰς γνάθους τούτων τις ἢ δὶς ἢ τρὶς ἔκοψεν ὥσπερ Βουπάλου, φωνὴν ἂν οὐκ ἂν εἶχον.
Когда бы дать им в зубы два и три раза покрепче, Как Бупалу, как раз оне вопить бы позабыли!Let. someone knock out two or three teeth for them, as they did to Bupalus; they won’t talk so loud then.Ω, μα τον Δία! αν κανείς, με χαστουκιές γερές, τους τσάκιζε δυο-τρεις φορές, --όπως κι αυτού του Βούπαλου --τις δυο τους τις μασέλες, τώρα δεν θα ’χανε φωνή να λένε τέτοιες τρέλλες!
Χορὸς Γυναικῶν
Хор женщин
Women
Χορός γυναικών
καὶ μὴν ἰδοὺ παταξάτω τις· στᾶσ᾽ ἐγὼ παρέξω, κοὐ μή ποτ᾽ ἄλλη σου κύων τῶν ὄρχεων λάβητα.
А ну-ка, сунься, вздуй меня! Гляди: подставлю щеку.... Другая сука уж тебя за яйца не схватит.Come on then; I wait you with unflinching foot, and I will snap off your testicles like a bitch.Εδώ στεκόμαστε μπροστά, κι ας έρθη όποιος του βαστά· μα θα σε κάμω εγώ να πεις, πως ούτε σκύλλα είδες να σ’ έχει αρπάξει πιο γερά από τις δυο σου αρχίδες.
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
εἰ μὴ σιωπήσει, θενών σου ᾽κκοκκιῶ τὸ γῆρας.
Когда не смолкнешь, раз хвачу и расшибу ударом!Silence! ere my stick has cut short your days.Αν ίσως δεν σωπάσης, το τελευταίο γήρας μου κακά θα δοκιμάσης.
Χορὸς Γυναικῶν
Хор женщин
Women
Χορός γυναικών
ἅψαι μόνον Στρατυλλίδος τῷ δακτύλῳ προσελθών.
Ну, подойди, дотронься лишь перстом до Стратиллиды!Now, just you dare to touch Stratyllis with the tip of your finger!Σαν θέλης παρ’ τα μούτρα σου, την Στρατυλλίδα άγγιξε, να δεις πού πάει η κούτρα σου.
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
τί δ᾽ ἢν σποδῶ τοῖς κονδύλοις; τί μ᾽ ἐργάσει τὸ δεινόν;
А как пощечин надаю, что сделаешь со мною?And if I batter you to pieces with my fists, what will you do?Τι θα μου κάνεις, στις σβερκιές αν έλθω και σ’ αρχίσω;
Χορὸς Γυναικῶν
Хор женщин
Women
Χορός γυναικών
βρύκουσά σου τοὺς πλεύμονας καὶ τἄντερ᾽ ἐξαμήσω.
Взревев, тебе все легкие и все кишки я вырву!I will tear out your lungs and entrails with my teeth.Τ ’άντερα και τα πλεμόνια σου με δαγκανιές θα χύσω.
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
οὐκ ἔστ᾽ ἀνὴρ Εὐριπίδου σοφώτερος ποιητής· οὐδὲν γὰρ οὕτω θρέμμ᾽ ἀναιδές ἐστιν ὡς γυναῖκες.
Нет, Еврипида славного мудрее нет поэта. Бесстыдней твари не сыскать на свете наших женщин!Oh! what a clever poet is Euripides! how well he says that woman is the most shameless of animals.Κανείς δεν είναι πιο σοφός από τον Ευριπίδη, που τις γυναίκες πάντοτε τις στρώνει στο βρισίδι· γιατί ως σήμερα στη γη δεν είναι γεννημένα πλάσματα αναιδέστερα και πιο ξετσιπωμένα.
Χορὸς Γυναικῶν
Хор женщин
Women
Χορός γυναικών
αἰρώμεθ᾽ ἡμεῖς θοὔδατος τὴν κάλπιν ὦ ῾Ροδίππη.
Подымем разом полное ведро воды, Родиппа!Let’s pick up our water-jars again, Rhodippé.Εμπρός Ροδίππη, τα σταμνιά, μη χάνουμε καιρό.
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
τί δ᾽ ὦ θεοῖς ἐχθρὰ σὺ δεῦρ᾽ ὕδωρ ἔχουσ᾽ ἀφίκου;
Что ж ты, богам враждебная, сюда с водой приперлась?Ah! accursed harlot, what do you mean to do here with your water?Γιατί, θεοκατάρατες! εφέρατε νερό;
Χορὸς Γυναικῶν
Хор женщин
Women
Χορός γυναικών
τί δαὶ σὺ πῦρ ὦ τύμβ᾽ ἔχων; ὡς σαυτὸν ἐμπυρεύσων;
А ты-то, гроб, зачем с огнем? Поджечь костер свой смертный?And you, old death-in-life, with your fire? Is it to cremate yourself?Γιατί, μωρέ ψοφήμι συ, ήλθες φωτιά ν’ ανάψης; το σώμα σου θα κάψης;
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
ἐγὼ μὲν ἵνα νήσας πυρὰν τὰς σὰς φίλας ὑφάψω.
Нет, чтоб костер нагромоздить и сжечь твоих подружек.I am going to build you a pyre to roast your female friends upon.Ήλθα ν’ ανάψω τη φωτιά τις φίλες σου να ψήσω.
Χορὸς Γυναικῶν
Хор женщин
Women
Χορός γυναικών
ἐγὼ δέ γ᾽ ἵνα τὴν σὴν πυρὰν τούτῳ κατασβέσαιμι.
А я, чтоб этот твой костер водой залить своею.And I,—I am going to put out your fire.Έ, ήλθα τη φωτιά κ’ εγώ με το νερό να σβύσω.
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
τοὐμὸν σὺ πῦρ κατασβέσεις;
Тебе залить костер у нас?You put out my fire—you!Θα ρίψης στη φωτιά νερά;
Χορὸς Γυναικῶν
Хор женщин
Women
Χορός γυναικών
τοὔργον τάχ᾽ αὐτὸ δείξει.
Увидишь вмиг на деле.Yes, you shall soon see.Θα στ’ αποδείξω μια χαρά.
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
οὐκ οἶδά σ᾽ εἰ τῇδ᾽ ὡς ἔχω τῇ λαμπάδι σταθεύσω.
Не знаю, коли факелом тебя хвачу я этим.I don’t know what prevents me from roasting you with this torch.Σε ξεροψήνω στη στιγμή με το δαδί που φέρω.
Χορὸς Γυναικῶν
Хор женщин
Women
Χορός γυναικών
εἰ ῥύμμα τυγχάνεις ἔχων, λουτρόν <γ᾽> ἐγὼ παρέξω.
Когда чесотка у тебя, сейчас сготовлю баню.I am getting you a bath ready to clean off the filth.Αν ήσαι βρώμιος κι άπλυτος λουτρό θα σου προσφέρω.
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
ἐμοὶ σὺ λουτρὸν ὦ σαπρά;
Ты баню мне, гнилая тварь?A bath for me, you dirty slut, you!Θα κάνεις συ λουτρό σ’ εμέ, μωρή βρωμοσουπιά;
Χορὸς Γυναικῶν
Хор женщин
Women
Χορός γυναικών
καὶ ταῦτα νυμφικόν γε.
Точь-точь по-жениховски!Yes, indeed, a nuptial bath—he, he!Θα ’ν’ και λουτρό του γάμου σου.
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
ἤκουσας αὐτῆς τοῦ θράσους;
Ты слышал эти дерзости?Do you hear that? What insolence!Ακούς ξεδιαντροπιά!
Χορὸς Γυναικῶν
Хор женщин
Women
Χορός γυναικών
ἐλευθέρα γάρ εἰμι.
Свободной я родилась!I am a free woman, I tell you.Μα είμ’ εγώ ελεύθερη.
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
σχήσω σ᾽ ἐγὼ τῆς νῦν βοῆς.
Зажму тебе я живо рот!I will make you hold your tongue, never fear!Κ’ εγώ θα στο βουλώσω το στόμα σου, που τ’ άφησες και τσαμπουνάει τόσο.
Χορὸς Γυναικῶν
Хор женщин
Women
Χορός γυναικών
ἀλλ᾽ οὐκέθ᾽ ἡλιάζει.
Не быть тебе судьею!Ah, ha! you shall never sit more amongst the heliasts.Αλλά στο δικαστήριο δεν θα ’χης πια δουλειά.
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
ἔμπρησον αὐτῆς τὰς κόμας.
Спали ей волосы, спали!Burn off her hair for her!Μώρ’ δεν της καίτε τα μαλλιά!
Χορὸς Γυναικῶν
Хор женщин
Women
Χορός γυναικών
σὸν ἔργον ὦχελῷε.
Пролейся, Ахелой мой!Water, do your office!Ο Αχελώος ποταμός το χρέος του ας κάνη!
The women pitch the water in their water-pots over the old men.Οι γυναίκες περιχύνουν τους γέροντες με το νερό από τις στάμνες τους.
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
οἴμοι τάλας.
О, горе мне!Oh, dear! oh, dear! oh, dear!Ωχ! ωχ! κακόμοιρος εγώ!
Χορὸς Γυναικῶν
Хор женщин
Women
Χορός γυναικών
μῶν θερμὸν ἦν;
Аль горячо?Was it hot?Μήπως ζεστό σου εφάνη;
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
ποῖ θερμόν; οὐ παύσει; τί δρᾷς;
Где горячо? Оставь, не тронь!Hot, great gods! Enough, enough!Βρε τι ζεστό! δεν παύεις πια; κατάλαβες τι κάνεις;
Χορὸς Γυναικῶν
Хор женщин
Women
Χορός γυναικών
ἄρδω σ᾽ ὅπως ἂν βλαστάνῃς.
Полью тебя: расти-ка!I’m watering you, to make you bloom afresh.Τι έκανα; σ’ επότισα βλαστούς να ξαναβγάνης.
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
ἀλλ᾽ αὖός εἰμ᾽ ἤδη τρέμων.
Уж высох я, и весь трясусь!Alas! I am too dry! Ah, me! how I am trembling with cold!ριγών Ξεράθηκ’ από τη νοτιά
Χορὸς Γυναικῶν
Хор женщин
Women
Χορός γυναικών
οὐκοῦν ἐπειδὴ πῦρ ἔχεις, σὺ χλιανεῖς σεαυτόν.
Так что ж? Огонь с тобою есть: погрейся хорошенько!Since thou hast a fire, thou canst warm thyself.Σαν άναψες και τη φωτιά, τρέχα κοντά της να σταθής και γρήγορα να ζεσταθής.
Входит член городского советаΜπαίνει ο πρόβουλος.
Πρόβουλος
Член совета
Magistrate
Πρόβουλος
ἆρ᾽ ἐξέλαμψε τῶν γυναικῶν ἡ τρυφὴ χὠ τυμπανισμὸς χοἰ πυκνοὶ Σαβάζιοι, ὅ τ᾽ Ἀδωνιασμὸς οὗτος οὑπὶ τῶν τεγῶν, οὗ ᾽γώ ποτ᾽ ὢν ἤκουον ἐν τἠκκλησίᾳ; ἔλεγε δ᾽ ὁ μὴ ὥρασι μὲν Δημόστρατος πλεῖν ἐς Σικελίαν, ἡ γυνὴ δ᾽ ὀρχουμένη “αἰαῖ Ἄδωνιν” φησίν, ὁ δὲ Δημόστρατος ἔλεγεν ὁπλίτας καταλέγειν Ζακυνθίων· ἡ δ᾽ ὑποπεπωκυῖ᾽ ἡ γυνὴ ᾽πὶ τοῦ τέγους “κόπτεσθ᾽ Ἄδωνιν” φησίν· ὁ δ᾽ ἐβιάζετο ὁ θεοῖσιν ἐχθρὸς καὶ μιαρὸς Χολοζύγης. τοιαῦτ᾽ ἀπ᾽ αὐτῶν ἐστιν ἀκόλαστ᾽ ᾄσματα.
Знать, буйство женщин жарко разгорелось, Тимпанов звон, Сабазиевы крики И над Адонисом на кровле плач, Который слышал я, бывало, с веча. Не в пору Демострат тогда велел К Сицилии отплыть, жена же в пляске: „Ай-ай, Адонис!" кличет; Демострат Велел сбирать гоплитов на Закинфе, А та, подпив, на крыше женщина „Бей в грудь по Адонису!" восклицала. А все безумец победил Бузиг. Вот вам плоды: бесстыдное распутство!These women, have they made din enough, I wonder, with their tambourines? bewept Adonis enough upon their terraces? I was listening to the speeches last assembly day, and Demostratus, whom heaven confound! was saying we must all go over to Sicily—and lo! his wife was dancing round repeating: Alas! alas! Adonis, woe is me for Adonis! Demostratus was saying we must levy hoplites at Zacynthus—and lo! his wife, more than half drunk, was screaming on the house-roof: “Weep, weep for Adonis!”—while that infamous Mad Ox was bellowing away on his side.—Do ye not blush, ye women, for your wild and uproarious doings?Άναψε στις γυναίκες μας φωτιές το φαγοπότι, τα όργια του Σαβάζιου και του τυμπάνου οι κρότοι, κι αυτός ο Αδωνιασμός μέσα στο κάθε δώμα, που άκουα τον ήχο του κι ως στη Βουλήν ακόμα. Τη μέρα που ο Δημόστρατος έλεγε, πως τα πλοία δεν πρέπει να κινήσουν να παν στη Σικελία, εχόρευε η γυναίκα του στο σπίτι κ’ εγλεντούσε και, άου-άου! τον Άδωνι κι αυτή μοιρολογούσε! Στα όπλα αυτός Ζακυθινούς ζητούσε να καλέση, και η γυναίκα του στουππί στην κάμερα είχε πέση και κλαίοντας τον Άδωνι· κι ο Χολοζύγης πάλι έβαζε πιο μεγάλη φωνή, ο σιχαμένος και θεοσκοτωμένος! Νά τ’ ατιμοκαμώματα που φτιάνουν κάθε μέρα!
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
τί δῆτ᾽ ἂν εἰ πύθοιο καὶ τὴν τῶνδ᾽ ὕβριν; αἳ τἄλλα θ᾽ ὑβρίκασι κἀκ τῶν καλπίδων ἔλουσαν ἡμᾶς, ὥστε θαἰματίδια σείειν πάρεστιν ὥσπερ ἐνεουρηκότας.
А что, когда скажу их новый грех? Нахальные, оне сейчас из ведер Нас облили, и в пору одежонку Нам отряхать, точь точь пустили мы.But you don’t know all their effrontery yet! They abused and insulted us; then soused us with the water in their water-pots, and have set us wringing out our clothes, for all the world as if we had bepissed ourselves.Κι αν μάθαινες την προσβολή και τούτην εδώ πέρα! Αφού καλά μας βρίσανε, τις στάμνες τους επιάσανε κι απάνω μας αδειάσανε, και τώρα να, τα ρούχα μας κουνάμε τα βρεμένα, σαν να ’ν’ κατουρημένα.
Πρόβουλος
Член совета
Magistrate
Πρόβουλος
νὴ τὸν Ποσειδῶ τὸν ἁλυκὸν δίκαιά γε. ὅταν γὰρ αὐτοὶ ξυμπονηρευώμεθα ταῖσιν γυναιξὶ καὶ διδάσκωμεν τρυφᾶν, τοιαῦτ᾽ ἀπ᾽ αὐτῶν βλαστάνει βουλεύματα. οἳ λέγομεν ἐν τῶν δημιουργῶν τοιαδί· “ὦ χρυσοχόε τὸν ορμον ὃν ἐπεσκεύασας, ὀρχουμένης μου τῆς γυναικὸς ἑσπέρας ἡ βάλανος ἐκπέπτωκεν ἐκ τοῦ τρήματος. ἐμοὶ μὲν οὖν ἔστ᾽ ἐς Σαλαμῖνα πλευστέα· σὺ δ᾽ ἢν σχολάσῃς, πάσῃ τέχνῃ πρὸς ἑσπέραν ἐλθὼν ἐκείνῃ τὴν βάλανον ἐνάρμοσον.” ἕτερος δέ τις πρὸς σκυτοτόμον ταδὶ λέγει νεανίαν καὶ πέος ἔχοντ᾽ οὐ παιδικόν· “ὦ σκυτοτόμε μου τῆς γυναικὸς τοῦ ποδὸς τὸ δακτυλίδιον ξυμπιέζει τὸ ζυγὸν ἅθ᾽ ἁπαλὸν ὄν· τοῦτ᾽ οὖν σὺ τῆς μεσημβρίας ἐλθὼν χάλασον, ὅπως ἂν εὐρυτέρως ἔχῃ.” τοιαῦτ᾽ ἀπήντηκ᾽ ἐς τοιαυτὶ πράγματα, ὅτε γ᾽ ὢν ἐγὼ πρόβουλος, ἐκπορίσας ὅπως κωπῆς ἔσονται, τἀργυρίου νυνὶ δέον, ὑπὸ τῶν γυναικῶν ἀποκέκλῃμαι ταῖς πύλαις. ἀλλ᾽ οὐδὲν ἔργον ἑστάναι. φέρε τοὺς μοχλούς, ὅπως ἂν αὐτὰς τῆς ὕβρεως ἐγὼ σχέθω. τί κέχηνας ὦ δύστηνε; ποῖ δ᾽ αὖ σὺ βλέπεις, οὐδὲν ποιῶν ἀλλ᾽ ἢ καπηλεῖον σκοπῶν; οὐχ ὑποβαλόντες τοὺς μοχλοὺς ὑπὸ τὰς πύλας ἐντεῦθεν ἐκμοχλεύσετ᾽; ἐνθενδὶ δ᾽ ἐγὼ ξυνεκμοχλεύσω.
И поделом, свидетель Посейдон! Когда мы сами вечно портим женщин, Когда мы сами учим буйствам их, Такие то плоды на свет родятся. Мы в мастерской, бывало, говорим: „Эй, ювелир, ты сделал ожерелье; Когда ж жена вчера плясала в нем, Замочек, слышь, повыскочил у втулки. А мне то надо ехать в Саламин. Найди досуг и вечерком найди Покрепче ей приладить втулку в дырку"! К башмачнику заходит муж другой, К молодчику уже не с детской страстью: „Башмачник, мол, там у моей жены Под ремешком натерло больно пальчик, Мизинчик, вишь; так в полдни забеги, Да ей расширь, чтоб попросторней стало!" И вот как мы дошли уж до того, Что я, советник, нам гребцов нанявши И деньгами нуждаясь сей-же час, Вдруг женками в ворота не допущен. Нельзя стоять нам зря. Тащи таран, Чтоб дерзости посбавить с них скорее! Что ты, болван, зеваешь? Что стоишь? Тебе-б одно—харчевней любоваться! Подставьте лом живей под ворота! Ломайте их! А я отсюда сам Вам подсоблю....And ’tis well done too, by Poseidon! We men must share the blame of their ill conduct; it is we who teach them to love riot and dissoluteness and sow the seeds of wickedness in their hearts. You see a husband go into a shop: “Look you, jeweller,” says he, “you remember the necklace you made for my wife. Well, t’other evening, when she was dancing, the catch came open. Now, I am bound to start for Salamis; will you make it convenient to go up to-night to make her fastening secure?” Another will go to a cobbler, a great, strong fellow, with a great, long tool, and tell him: “The strap of one of my wife’s sandals presses her little toe, which is extremely sensitive; come in about midday to supple the thing and stretch it.” Now see the results. Take my own case—as a Magistrate I have enlisted rowers; I want money to pay ’em, and lo! the women clap to the door in my face. But why do we stand here with arms crossed? Bring me a crowbar; I’ll chastise their insolence!—Ho! there, my fine fellow! what are you gaping at the crows about? looking for a tavern, I suppose, eh? Come, crowbars here, and force open the gates. I will put a hand to the work myself.Μα το θεό της θάλασσας! δικαίως τα παθαίνουμε, αφού εμείς οι ίδιοι στα γλέντια τις μαθαίνουμε, και τις βοηθούμε σ’ όλες τους τις πονηριές που κάνουν, τέτοιες ιδέες βέβαια θα δούμε να μας βγάνουν. Αφού εμείς οι ίδιοι πηγαίνουμε τρεχάτοι μέσα στα εργοστάσια και λέμε στον εργάτη: Τη νύχτα που η γυναίκα μου εχόρευε με βιάσι, από το περιδέραιον όπου της είχες φτιάξει, ω χρυσοχόε, γλίστρησε και βγήκε το κεφάλι από την τρύπα πάλι. Στη Σαλαμίνα σήμερα θα πεταχθώ με βία· γι’ αυτό λοιπόν του λόγου σου, αν εύρης ευκαιρία, πέρνα το βράδυ από κει, κι όπως μπορείς να κάνεις, μα το κεφάλι στερεά στην τρύπα να το βάνης. Ο άλλος πάλι τρέχοντας τον παπουτσή γυρεύει, --που ’νε παιδί, μα ’χει ψωλή που δεν σου χωρατεύει-- και λέει: - Της γυναίκας μου το πόδι, το πληγώνει, στο τρυφερό της δάκτυλο απάνω, στο κορδόνι· το μεσημέρι κόπιασε στο σπίτι να στο δείξη, και τέντωσέ το γρήγορα, όσο μπορεί ν’ ανοίξη. Μα να τ’ αποτελέσματα όλων αυτών. Και τώρα που κωπηλάτες γύρισα κ’ εμάζεψα στη χώρα, και πρέπει να ’χω χρήματα, μαζεύθηκαν οι φίλες και μου ’κλεισαν τις πύλες! Αλλά δεν είν’ αυτό δουλειά να στέκωμαι σαν κούτσουρο και με χωρίς μιλιά! Φερ’ τους μοχλούς εσύ εδώ, και θα τιμωρηθούν πολύ γι’ αυτήν την προσβολή. - Τι χάσκεις, κακορροίζικε, εκείθε τι χαζεύεις χωρίς να κάνεις τίποτα; το καπηλειό γυρεύεις; Γιατί δεν πάτε τους μοχλούς στις πύλες να τους χώσετε να τις ανασηκώσετε; Εμπρός! και από δω κ’ εγώ για βοηθός πηγαίνω.
addressing one of his attendant officersΣε έναν από τους τοξότες που τον συνοδεύουν.
Входит ЛисистратаΜπαίνει η Λυσιστράτη.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
μηδὲν ἐκμοχλεύετε· ἐξέρχομαι γὰρ αὐτομάτη. τί δεῖ μοχλῶν; οὐ γὰρ μοχλῶν δεῖ μᾶλλον ἢ νοῦ καὶ φρενῶν.
Не надо! Не ломайте! Сама иду я. И на что тут лом? Не лом вам нужен более, но разум.No need to force the gates; I am coming out—here I am. And why bolts and bars? What we want here is not bolts and bars and locks, but common sense.Τις πύλες μη σηκώνετε, και μοναχή μου βγαίνω. Για τους μοχλούς που φέρνετε, δεν είν’ ανάγκη τόση, ανάγκη μόνον έχετε από μυαλό και γνώσι, όπου σας λείπει ακόμα.
Πρόβουλος
Член совета
Magistrate
Πρόβουλος
ἄληθες ὦ μιαρὰ σύ; ποῦ ᾽σθ᾽ ὁ τοξότης; ξυλλάμβαν᾽ αὐτὴν κὠπίσω τὼ χεῖρε δεῖ.
Взаправду, дерзкая? Где полицейский? Хватай ее! Вязать назад ей руки!Really, my fine lady! Where is my officer? I want him to tie that woman’s hands behind her back.Μπα! σ’ είσαι μωρή βρώμα! - Πού είναι ο τοξότης μου! τρέξε και σύλλαβέ τη και πισθαγκώνιασέ τη!
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
εἴ τἄρα νὴ τὴν Ἄρτεμιν τὴν χεῖρά μοι ἄκραν προσοίσει δημόσιος ὤν, κλαύσεται.
Клянуся Артемидой, только тронь, Холоп народа, сам тогда заплачешь!By Artemis, the virgin goddess! if he touches me with the tip of his finger, officer of the public peace though he be, let him look out for himself!Μα τη θεά την Άρτεμι! αν ίσως και τολμήση και με το δακτυλάκι του μονάχα να μ’ εγγίση, θα κλάψη πολύ γρήγορα, κι ας είναι κ’ εξουσία.
to the officerΣτον τοξότη.
Πρόβουλος
Член совета
Magistrate
Πρόβουλος
ἔδεισας οὗτος; οὐ ξυναρπάσει μέσην καὶ σὺ μετὰ τούτου κἀνύσαντε δήσετον;
Ты струсил, раб? Хватай ее в охапку, А ты ему подсобляй вязать!How now, are you afraid? Seize her, I tell you, round the body. Two of you at her, and have done with it!Βρε συ, την εφοβήθηκες; - Δεν πάτε με τη βία κ’ οι δυο να την αρπάξετε,- ένας από τη μέση, κι ο άλλος να την δέση;
Γυνὴ Α
Первая женщина
First Woman
Πρώτη γυναίκα
εἴ τἄρα νὴ τὴν Πάνδροσον ταύτῃ μόνον τὴν χεῖρ᾽ ἐπιβαλεῖς, ἐπιχεσεῖ πατούμενος.
Клянусь Пандросой, если только тронешь Ее рукой, так истопчу тебя!By Pandrosos! if you lay a hand on her, I'll trample you underfoot till you shit your guts!Αν βάλεις, μα την Πάνδροσο, χέρι σ’ αυτήν απάνω, θα πάθεις τσαλαπάτημα ευθύς, που θα σε κάνω και θα χεσθής απάνω σου.
Πρόβουλος
Член совета
Magistrate
Πρόβουλος
ἰδού γ᾽ἐπιχεσεῖ. ποῦ ᾽στιν ἕτερος τοξότης; ταύτην προτέραν ξύνδησον, ὁτιὴ καὶ λαλεῖ.
Истопчешь, да! Эй ты, другой стрелок, Болтунью эту первую в веревки!Oh, there! my guts! Where is my other officer? Bind that minx first, who speaks so prettily!Ά έτσι; τώρα στάσου, κι αυτό το χέσιμο, που λες, θα πάθ’ η αφεντιά σου. Πού ’ν’ ο τοξότης; -Δέσε την προτήτερ’ απ’ τις άλλες αυτήν, που τις παλληκαριές μας κάνει τις μεγάλες.
Γυνὴ Β
Вторая женщина
Second Woman
Δεύτερη γυναίκα
εἴ τἄρα νὴ τὴν Φωσφόρον τὴν χεῖρ᾽ ἄκραν ταύτῃ προσοίσεις, κύαθον αἰτήσεις τάχα.
Клянусь Пресветлой, если только ты Ея коснешься, вмиг запросишь банок!By Phœbé, if you touch her with one finger, you’d better call quick for a surgeon!Αν κάνεις, μα την Άρτεμι, και δάκτυλο ν’ απλώσεις, σου κάνω τις μασσέλες σου στο μούσκιο να τις χώσης.
Πρόβουλος
Член совета
Magistrate
Πρόβουλος
τουτὶ τί ἦν; ποῦ τοξότης; ταύτης ἔχου. παύσω τιν᾽ ὑμῶν τῆσδ᾽ ἐγὼ τῆς ἐξόδου.
Да что ж это? Хватай ее, стрелок! Уж отучу от вылазов вас этих!What do you mean? Officer, where are you got to? Lay hold of her. Oh! but I’m going to stop your foolishness for you all!Μα τέλος πάντων τ’ είν’ αυτά; - Πού ’ν’ ο τοξότης; Πίσω! κι αυτήν την καταβόθρα σας εγώ θα σας την κλείσω!
Γυνὴ Γ
Третья женщина
Third Woman
Τρίτη γυναίκα
εἴ τἄρα νὴ τὴν Ταυροπόλον ταύτῃ πρόσει, ἐκκοκκιῶ σου τὰς στενοκωκύτους τρίχας.
Лишь приступись: клянусь Тавриды девой, Все волосы повыдеру тебе!By the Tauric Artemis, if you go near her, I’ll pull out your hair, scream as you like.Να την εγγίσης μοναχά μοίρα κακήν αν είχες, κ’ ευθύς σε σουρομάδησα απ’ όλες σου τις τρίχες.
Πρόβουλος
Член совета
Magistrate
Πρόβουλος
οἴμοι κακοδαίμων· ἐπιλέλοιφ᾽ ὁ τοξότης. ἀτὰρ οὐ γυναικῶν οὐδέποτ᾽ ἔσθ᾽ ἡττητέα ἡμῖν· ὁμόσε χωρῶμεν αὐταῖς ὦ Σκύθαι ξυνταξάμενοι.
О, горе мне! Стрелков уж не хватает! Но женщинам возможно-ль уступить? Идем на них все сообща, о скифы, Сомкнувшись в строй!Ah! miserable man that I am! My own officers desert me. What ho! are we to let ourselves be bested by a mob of women? Ho! Scythians mine, close up your ranks, and forward!Αλλοίμονό μου, ο δύστυχος! και ο τοξότης πάει. Τους άνδρας είναι δυνατόν γυναίκα να νικάη; Σκύθαι! εμπρός! όλοι μαζί! χτυπήσατ’ ενωμένοι!
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
νὴ τὼ θεὼ γνώσεσθ᾽ ἄρα ὅτι καὶ παρ᾽ ἡμῖν εἰσι τέτταρες λόχοι μαχίμων γυναικῶν ἔνδον ἐξωπλισμένων.
Увидите сейчас, Что и у нас четыре есть отряда Вооруженных женщин боевых!By the holy goddesses! you’ll have to make acquaintance with four companies of women, ready for the fray and well armed to boot.Μα τις θεές! να ξέρετε πως είν’ εδώ κλεισμένοι τέσσαρες λόχοι γυναικών, που κάθε μια τα ’χει ακονισμένα κ’ έτοιμα τα όπλα της για μάχη.
Πρόβουλος
Член совета
Magistrate
Πρόβουλος
ἀποστρέφετε τὰς χεῖρας αὐτῶν ὦ Σκύθαι.
Крутите всем назад им руки, скифы!Forward, Scythians, and bind them!Τα χέρια τους πισθάγκωνα δέσετ’ αμέσως Σκύθαι!
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ὦ ξύμμαχοι γυναῖκες ἐκθεῖτ᾽ ἔνδοθεν, ὦ σπερμαγοραιολεκιθολαχανοπώλιδες, ὦ σκοροδοπανδοκευτριαρτοπώλιδες, οὐχ ἕλξετ᾽, οὐ παιήσετ᾽, οὐκ ἀράξετε; οὐ λοιδορήσετ᾽, οὐκ ἀναισχυντήσετε; παύσασθ᾽, ἐπαναχωρεῖτε, μὴ σκυλεύετε.
Соратницы, бегите все сюда, Вы, семенем и овощью торговки, И чесноком, и булкой, и вином, Тесните их, ломите, не сдавайтесь! Ругайте их, безстыжих, без стыда! Довольно с них! Назад! Не стоит грабить!Forward, my gallant companions; march forth, ye vendors of grain and eggs, garlic and vegetables, keepers of taverns and bakeries, wrench and strike and tear; come, a torrent of invective and insult! Enough, enough! now retire, never rob the vanquished!Ε, σεις! γυναίκες σύμμαχοι! εβγήτε από κείθε! αυγολαχανοφασουλομανάβισσες! τρεχάτε! Σκορσοχατζηξενοδοχοφουρνάρισσες! ελάτε! δεν θα μαλλιοτραβήσετε;... και δεν θα κοπανίσετε; δεν θα καταξεσχίσετε;... και δεν θα σκυλλοβρίσετε;... δεν θα ξετσιπωθήτε; Αρκεί, αρκεί, σταθήτε! Γυρίστε πίσω· στον εχθρό τα όπλα πάλι δότε.
They beat the officers.Χτυπούν τους τοξότες.
Πρόβουλος
Член совета
Magistrate
Πρόβουλος
οἴμ᾽ ὡς κακῶς πέπραγέ μου τὸ τοξικόν.
Увы, прескверно действовал стрелок!Here’s a fine exploit for my officers!Αλλοίμονο! τι συφορά μού πάθανε οι Τοξόται!
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ἀλλὰ τί γὰρ ᾤου; πότερον ἐπὶ δούλας τινὰς ἥκειν ἐνόμισας, ἢ γυναιξὶν οὐκ οἴει χολὴν ἐνεῖναι;
Ты думал как? Ты мыслил, на рабынь Ты нападал, и в женщинах не знал ты Грозы и гнева?Ah, ha! so you thought you had only to do with a set of slave-women! you did not know the ardour that fills the bosom of free-born dames.Τι νόμισες; με δουλικά λοιπόν πως πολεμάς, ή με χωρίς παλληκαριά μας πέρασες εμάς;
Πρόβουλος
Член совета
Magistrate
Πρόβουλος
νὴ τὸν Ἀπόλλω καὶ μάλα πολλήν γ᾽, ἐάνπερ πλησίον κάπηλος ᾖ.
Пыл-то, видит Феб, У вас большой, когда кабак в соседстве!Ardour! yes, by Apollo, ardour enough—especially for the wine-cup!Πολλή, μα τον Απόλλωνα, και η παλληκαριά σας, και μάλιστα σαν βρίσκεται και κάπελας κοντά σας.
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
ὦ πόλλ᾽ ἀναλώσας ἔπη πρόβουλε τῆσδε <τῆς> γῆς, τί τοῖσδε σαυτὸν ἐς λόγους τοῖς θηρίοις συνάπτεις; οὐκ οἶσθα λουτρὸν οἷον αἵδ᾽ ἡμᾶς ἔλουσαν ἄρτι ἐν τοῖσιν ἱματιδίοις, καὶ ταῦτ᾽ ἄνευ κονίας;
О много растерявший слов, родных Афин советник, К чему пускаться в разговор с подобными зверями? Не знаешь ты, какую нам оне задали баню, Хоть в одежонке стариков и пыли не бывало!Sir, sir! what use of words? they are of no avail with wild beasts of this sort. Don’t you know how they have just washed us down—and with no very fragrant soap!Τι τόσα λόγια χάνεις, και με τις όχεντρες αυτές κουβέντες τώρα πιάνεις, Επίτροπε της χώρας; Δεν ξέρεις πως μας κάνανε λουτρό προ λίγης ώρας στα ρουχαλάκια μας, χωρίς και μ’ αλυσσίβας σκόνη;
Χορὸς Γυναικῶν
Хор женщин
Women
Χορός γυναικών
ἀλλ᾽ ὦ μέλ᾽ οὐ χρὴ προσφέρειν τοῖς πλησίοισιν εἰκῇ τὴν χεῖρ᾽· ἐὰν δὲ τοῦτο δρᾷς, κυλοιδιᾶν ἀνάγκη. ἐπεὶ ᾽θέλω ᾽γὼ σωφρόνως ὥσπερ κόρη καθῆσθαι, λυποῦσα μηδέν᾽ ἐνθαδί, κινοῦσα μηδὲ κάρφος, ἢν μή τις ὥσπερ σφηκιὰν βλίττῃ με κἀρεθίζῃ.
А ты-б не поднимал руки на ближняго, бедняга, Напрасно; а поднявши, сам и вышел с синяками. Я скромная, как девушка, сидела-бы спокойно, Не обижая никого, не трогая ни капли, Пока меня не раздразнят, как грозный рой осиный.What would you have? You should never have laid rash hands on us. If you start afresh, I'll knock your eyes out. My delight is to stay at home as coy as a young maid, without hurting anybody or moving any more than a milestone; but ware the wasps, if you go stirring up the wasps’ nest!Βρε κουτεντέ! το χέρι του δεν πρέπει αν σηκώνει ο άνθρωπος αυθαίρετα στον άλλον κατ’ επάνω· σαν το σηκώνης, τούμπανα τα μάτια θα σου κάνω. Κακό δεν κάνω κανενός· φρόνιμα θα καθήσω, σαν κοριτσάκι· ούτε κλωνί αχύρου θα κινήσω,-- ενόσω δεν θελήση κανείς, σαν τη σφηγκοφωλιά να ρθή να μ’ ερεθίση.
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
ὦ Ζεῦ τί ποτε χρησόμεθα τοῖσδε τοῖς κνωδάλοις; ου᾽ γὰρ ἔτ᾽ ἀνεκτὰ τάδε γ᾽, ἀλλὰ βασανιστέον τόδε σοι τὸ πάθος μετ᾽ ἐμοῦ ὅ τι βουλόμεναί ποτε τὴν Κραναὰν κατέλαβον, ἐφ᾽ ὅ τι τε μεγαλόπετρον ἄβατον ἀκρόπολιν ἱερὸν τέμενος.
Скажи же, Зевс, что делать нам с чудовищами злыми? Нестерпимо нам это, исследуй же ты С нами эту беду, Что хотели оне, когда взяли у нас Кремль Краная царя, Неприступный, великий, скалистый наш кремль И округ святой!Ah! great gods! how get the better of these ferocious creatures? ’tis past all bearing! But come, let us try to find out the reason of the dreadful scourge. With what end in view have they seized the citadel of Cranaus, the sacred shrine that is raised upon the inaccessible rock of the Acropolis? Question them; be cautious and not too credulous. ’Twould be culpable negligence not to pierce the mystery, if we may.Ω Ζευ! έχουμε τάχα χρεία, από αυτά τα κνώδαλα τ’ αχρεία; Κανείς να υποφέρη δεν μπορεί αυτό το πράμα το βαρύ. Λοιπόν να εξετάσουμε τι φτιάξανε, γιτι’ ήλθανε το φρούριο του Κραναού κ’ επιάσανε, την άβατη Ακρόπολη, την πέτρα τη μεγάλη και τον ναό τον Ιερό.
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
ἀλλ᾽ ἀνερώτα καὶ μὴ πείθου καὶ πρόσφερε πάντας ἐλέγχους, ὡς αἰσχρὸν ἀκωδώνιστον ἐᾶν τὸ τοιοῦτον πρᾶγμα μεθέντας.
Так допрашивай их, не доверься ты им, все на чистую выведи воду! Нам позорно, поверь, без изследованья оставить подобный проступок.Question them, trust them not; test everything. ’Twere shameful to let so grave a matter pass unexamined.Εξέτασε και πάλι-- και μη πεισθής, κι όλα τα μέσα που μπορείς, να μεταχειρισθείς. Γιατί ντροπή θα πάθουμε, εάν δεν εξετάσουμε τι τρέχει και δεν μάθουμε.
addressing the womenΣτις γυναίκες.
Πρόβουλος
Член совета
Magistrate
Πρόβουλος
καὶ μὴν αὐτῶν τοῦτ᾽ ἐπιθυμῶ νὴ τὸν Δία πρῶτα πυθέσθαι, ὅ τι βουλόμεναι τὴν πόλιν ἡμῶν ἀπεκλῄσατε τοῖσι μοχλοῖσιν.
Видит Зевс, я сперва пожелал бы у них, у женщин о том допроситься, Что желали достигнуть они, когда кремль замыкали засовами крепко?I would ask you first why ye have barred our gates.Και, μα το Δία, βέβαια· σεις πρώτες θα μου πήτε τι τάχα στην Ακρόπολη γυρεύατε να μπήτε και με μοχλούς την κλείσατε;
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ἵνα τἀργύριον σῶν παρέχοιμεν καὶ μὴ πολεμοῖτε δι᾽ αὐτό.
Чтобы деньги все в целости вам сохранить, и за них вы не бились войною.To seize the treasury; no more money, no more war.Το χρήμα να κρατήσουμε σωστό, να μην αφήσουμε για χρήματα στον πόλεμο το αίμα σας να χύνετε.
Πρόβουλος
Член совета
Magistrate
Πρόβουλος
διὰ τἀργύριον πολεμοῦμεν γάρ;
Из за денег мы разве воюем сейчас?Then money is the cause of the War?Θαρρείτε για τα χρήματα ο πόλεμος πως γίνεται;
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
καὶ τἄλλα γε πάντ᾽ ἐκυκήθη. ἵνα γὰρ Πείσανδρος ἔχοι κλέπτειν χοἰ ταῖς ἀρχαῖς ἐπέχοντες, ἀεί τινα κορκορυγὴν ἐκύκων. οἱ δ᾽ οὖν τοῦδ᾽ οὕνεκα δρώντων ὅ τι βούλονται· τὸ γὰρ ἀργύριον τοῦτ᾽ οὐκέτι μὴ καθέλωσιν.
И все из за них взволновалось. Чтобы было Пейсандру чего воровать и прочим властям предержащим Постоянно они зачинают раздор. Но пусть, что хотят, замышляют, Уж этих денег вовеки они не получат на руки больше.And of all our troubles. ’Twas to find occasion to steal that Pisander and all the other agitators were for ever raising revolutions. Well and good! but they’ll never get another drachma here.Και γι’ άλλους λόγους γίνεται αυτό το ανακάτωμα: Για να μπορεί ο Πείσανδρος, και όλα τ’ άλλα άτομα που την αρχήν βυζαίνουνε, να βρίσκουν ευκαιρίες για κλέψιμο, ανοίγοντες στον τόπο φασαρίες. Ας κάμουν ό, τι θέλουνε και ό, τι τους αρέσει· να βγάλη χρήμα από δω κανείς δεν θα μπορέση.
Πρόβουλος
Член совета
Magistrate
Πρόβουλος
ἀλλὰ τί δράσεις;
Как ты сделаешь это?What do you propose to do then, pray?Και τι θα κάνεις;
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
τοῦτό μ᾽ ἐρωτᾷς; ἡμεῖς ταμιεύσομεν αὐτό.
Вот странный вопрос: управлять ими будем мы сами.You ask me that! Why, we propose to administer the treasury ourselves.Το ρωτάς; τι άλλο δα θα πράξουμε, παρά να το φυλάξουμε;
Πρόβουλος
Член совета
Magistrate
Πρόβουλος
ὑμεῖς ταμιεύσετε τἀργύριον;
Управлять вы деньгами станете?You do?Συ φύλακας στης πόλεως τα χρήματα θα γίνης;
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
τί <δὲ> δεινὸν τοῦτο νομίζεις; οὐ καὶ τἄνδον χρήματα πάντως ἡμεῖς ταμιεύομεν ὑμῖν;
Так, и что тут ужасного видишь? Или дома не мы же всегда и у вас управляем финансами также?What is there in that to surprise you? Do we not administer the budget of household expenses?Μπα! δύσκολο το κρίνεις; Μήπως εμείς δεν είμαστε και φύλακες συνάμα για του σπιτιού τα χρήματα;
Πρόβουλος
Член совета
Magistrate
Πρόβουλος
ἀλλ᾽ οὐ ταὐτόν.
Это дело иное!But that is not the same thing.Δεν είν’ το ίδιο πράμα.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
πῶς οὐ ταὐτόν;
Иное? Как так??How so—not the same thing?Δεν είν’ το ίδιο πράμα;
Πρόβουλος
Член совета
Magistrate
Πρόβουλος
πολεμητέον ἔστ᾽ ἀπὸ τούτου.
Воевать должны мы на деньги.It is the treasury supplies the expenses of the War.Ναι, μ’ αυτό θα πολεμήσουμε.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ἀλλ᾽ οὐδὲν δεῖ πρῶτον πολεμεῖν.
Но, во-первых, не надо совсем воевать!That’s our first principle—no War!Μα και γι’ αυτό τον πόλεμο να γίνει δεν θ’ αφήσουμε.
Πρόβουλος
Член совета
Magistrate
Πρόβουλος
πῶς γὰρ σωθησόμεθ᾽ ἄλλως;
А как же спастись иначе?What! and the safety of the city?Την πόλη πώς θα σώσουμε;
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ἡμεῖς ὑμᾶς σώσομεν.
Мы вас сами спасем.We will provide for that.Εμείς θα σας γλυτώσουμε.
Πρόβουλος
Член совета
Magistrate
Πρόβουλος
ὑμεῖς;
Вы?You?Σεις, λέει;
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ἡμεῖς μέντοι.
Да мы же!Yes, just we.Βέβαια εμείς.
Πρόβουλος
Член совета
Magistrate
Πρόβουλος
σχέτλιόν γε.
Вот страсть!What a sorry business!Σαν δύσκολο πολύ.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ὡς σωθήσει, κἂν μὴ βούλῃ.
Ты будешь спасен, хоть не хочешь того.Yes, we’re going to save you, whether you will or no.Μα κι αν δεν θέλης, θα σωθής.
Πρόβουλος
Член совета
Magistrate
Πρόβουλος
δεινόν <γε> λέγεις.
Это ужас!Oh! the impudence of the creatures!Η γλώσσα σου μιλεί πολύ κακά.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ἀγανακτεῖς. ἀλλὰ ποιητέα ταῦτ᾽ ἐστὶν ὅμως.
Сердись, не сердися! Это надо и сделано будет.You seem annoyed! but there, you’ve got to come to it.Αγανακτείς; μα θα το κατορθώσουμε.
Πρόβουλος
Член совета
Magistrate
Πρόβουλος
νὴ τὴν Δήμητρ᾽ ἄδικόν γε.
Клянусь Деметрою, несправедливо!But ’tis the very height of iniquity!Άδικο, μα τη Δήμητρα!
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
σωστέον ὦ τᾶν.
Мы должны вас спасти!We’re going to save you, my man.Α, πρέπει να σας σώσουμε.
Πρόβουλος
Член совета
Magistrate
Πρόβουλος
κεἰ μὴ δέομαι;
Хоть не просят у вас?But if I don’t want to be saved?Κι αν ίσως δεν θελήσω;
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
τοῦδ᾽ οὕνεκα καὶ πολὺ μᾶλλον.
Оттого-то тем более надо!Why, all the more reason!Να κ’ ένας λόγος πλειότερος το ζήτημα να λύσω.
Πρόβουλος
Член совета
Magistrate
Πρόβουλος
ὑμῖν δὲ πόθεν περὶ τοῦ πολέμου τῆς τ᾽ εἰρήνης ἐμέλησεν;
А вам-то с чего забота пришла о войне и о мире такая?But what a notion, to concern yourselves with questions of Peace and War!Αλλά κι αν πρέπ’ ειρήνη πόλεμος να γίνει, πώς βγήκατε τη γνώμη σας να δώσετε στη χώρα;
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ἡμεῖς φράσομεν.
Мы вам все объясним!.We will explain our idea.Θα σου τα πούμε τώρα.
Πρόβουλος
Член совета
Magistrate
Πρόβουλος
λέγε δὴ ταχέως, ἵνα μὴ κλάῃς,
Но скорей говори, чтоб не плакать!Out with it then; quick, or . . .Θα κλάψεις· λέγε γρήγορα.
threatening herΤην απειλεί.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ἀκροῶ δή, καὶ τὰς χεῖρας πειρῶ κατέχειν.
Так слушай, почтенный! Да воли, гляди, рукам не давай!Listen, and never a movement, please!Άκου λοιπόν και στάσου, και μη μας τα παρακουνάς μπροστά μας τα ξερά σου.
Πρόβουλος
Член совета
Magistrate
Πρόβουλος
ἀλλ᾽ οὐ δύναμαι· χαλεπὸν γὰρ ὑπὸ τῆς ὀργῆς αὐτὰς ἴσχειν.
Но не в силе сдержаться я, трудно От гнева их удержать.Oh! it is too much for me! I cannot keep my temper!Να τα κρατήσω δεν μπορώ· με πιάνουνε κ’ εξάψεις απ’ το θυμό μου.
Γυνὴ Α
Первая женщина
First Woman
Πρώτη γυναίκα
κλαύσει τοίνυν πολὺ μᾶλλον.
Так тогда еще ты и пуще заплачешь!Then look out for yourself; you have more to fear than we have.Ε, λοιπόν περισσότερο θα κλάψεις.
Πρόβουλος
Член совета
Magistrate
Πρόβουλος
τοῦτο μὲν ὦ γραῦ σαυτῇ κρώξαις· σὺ δέ μοι λέγε.
Сама себе каркай, старая! Ты ж говори мне скорей!Stop your croaking, old crow, you! Now you, say your say.Πες το αυτό καλύτερα, γριά, στον εαυτό σου. Για έλα τώρα, λέγε μας εσύ το σχέδιό σου.
To Lysistrata.Στη Λυσιστράτη.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ταῦτα ποιήσω. ἡμεῖς τὸν μὲν πρότερον πόλεμον καὶ τὸν χρόνον ἠνεσχόμεθα ὑπὸ σωφροσύνης τῆς ἡμετέρας τῶν ἀνδρῶν ἅττ᾽ ἐποιεῖτε. οὐ γὰρ γρύζειν εἰᾶθ᾽ ἡμᾶς. καίτοὐκ ἠρέσκετέ γ᾽ ἡμᾶς. ἀλλ᾽ ᾐσθανόμεσθα καλῶς ὑμῶν, καὶ πολλάκις ἔνδον ἂν οὖσαι ἠκούσαμεν ἄν τι κακῶς ὑμᾶς βουλευσαμένους μέγα πρᾶγμα· εἶτ᾽ ἀλγοῦσαι τἄνδοθεν ὑμᾶς ἐπανηρόμεθ᾽ ἂν γελάσασαι, “τί βεβούλευται περὶ τῶν σπονδῶν ἐν τῇ στήλῃ παραγράψαι ἐν τῷ δήμῳ τήμερον ὑμῖν;” “τίδὲ σοὶ ταῦτ᾽;” ἦ δ᾽ ὃς ἂν ἁνήρ. “οὐ σιγήσει;” κἀγὼ ἐσίγων.
И скажу я. Мы в минувшие войны и в прошлые дни терпели и все выносили От скромности нашей от женской, чего б на войне ни творили мужчины. Не давали, бывало, и пикнуть вы нам, хоть не все же вы делали ладно. Но за вами следили во все мы глаза, и часто, хоть дома сидели, Мы слыхали, как вы неладно совсем решали по важному делу. И когда мы, бывало, скорбим, то, смеясь наружно, расспрашивать станем, Что у вас решено про мир и союз записать на камне сегодня В собрании вашем; но муж отвечал: «А тебе какое тут дело? Помолчи-ка себе!» И смолкала я тут.Willingly. All the long time the War has lasted, we have endured in modest silence all you men did; we never allowed ourselves to open our lips. We were far from satisfied, for we knew how things were going; often in our homes we would hear you discussing, upside down and inside out, some important turn of affairs. Then with sad hearts, but smiling lips, we would ask you: Well, in to-day’s Assembly did they vote Peace?—But, “Mind your own business!” the husband would growl, “Hold your tongue, do!” And I would say no more.Αυτό κ’ εγώ έχω σκοπό, το σχέδιό μου να σου πω. Εμείς αυτόν τον πόλεμο, που τρώει την Ελλάδα, πρώτες τον ανεχθήκαμε με τόση φρονιμάδα, κι απ’ τον καιρό που αρχίσατε, ούτε και να γκρινιάσουμε καθόλου μας αφήσατε· μα μολονότι είμαστε και δυσαρεστημένες, κ’ εμέναμε κλεισμένες στα σπίτια μας, πολλές φορές σε υποθέσεις σοβαρές να παίρνετε απόφαση πολύ κακή ακούσαμε. Κατόπιν σας ρωτούσαμε-- με γέλιο και με λύπη μας μεσ’ την ψυχή κορυφή: - «Τι αποφάσισ’ η Βουλή στη στήλη να γραφή για την ειρήνη σήμερα;» - «Είν’ αλλουνού δουλειά» μου ’λεγε ο άνδρας μου. «Σκασμός!» Δεν έβγαζα μιλιά!
Γυνὴ Β
Вторая женщина
Second Woman
Δεύτερη γυναίκα
ἀλλ᾽ οὐκ ἂν ἐγώ ποτ᾽ ἐσίγων.
Но уж я-то молчать-бы не стала!I would not have held my tongue though, not I!Α, να κρατήσω σιωπή ποτέ δεν θα μπορούσα.
Πρόβουλος
Член совета
Magistrate
Πρόβουλος
κἂν ᾤμωζές γ᾽, εἰ μὴ ᾽σίγας.
А не стала-б молчать, так реветь бы пришлось!You would have been reduced to silence by blows then.Θα ’σκουζες, αν δεν σώπαινες.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
τοιγὰρ ἔγωγ᾽ ἔνδον ἐσίγων. . . . ἔτερόν τι πονηρότερον βούλευμ᾽ ἐπεπύσμεθ᾽ ἂν ὑμῶν· εἶτ᾽ ἠρόμεθ᾽ ἄν· “πῶς ταῦτ᾽ ὦνερ διαπράττεσθ᾽ ὧδ᾽ ἀνοήτως;” ὁ δέ μ᾽ εὐθὺς ὑποβλέψας <ἂν> ἔφασκ᾽, εἰ μὴ τὸν στήμονα νήσω, ὀτοτύξεσθαι μακρὰ τὴν κεφαλήν· “πόλεμος δ᾽ ἄνδρεσσι μελήσει.”
Вот так и молчала я дома. А немного спустя, и похуже еще услыхавши решение ваше, Мы решались спросить: „как-же так, муженек, так бессмысленно вы натворили?" Исподлобья взглянувши, мне муж говорил: „когда не возьмешься за пряжу, Заревешь ты ревмя над своей головой, о войне ж позаботятся мужи".Well, for my part, I would say no more. But presently I would come to know you had arrived at some fresh decision more fatally foolish than ever. “Ah! my dear man,” I would say, “what madness next!” But he would only look at me askance and say: “Just weave your web, do; else your cheeks will smart for hours. War is men’s business!”Γι’ αυτό κ’ εγώ σιωπούσα. Και όταν εμαθαίναμε που ’χατε ξαναβγάλη απόφαση χειρότερη, ρωτούσαμε και πάλι: -«Μα πώς τα καταφέρατε με τόση κουταμάρα;» Κ’ εκείνος, μ’ ένα βλέμμα του που σ’ έπιανε τρομάρα, αν δεν καθήσω, μου ’λεγε, μονάχα με τη ρόκα μου θα μού ’σπαζε την κόκα μου. Ο πόλεμος είναι δουλειά και σκέψις ανδρική.
Πρόβουλος
Член совета
Magistrate
Πρόβουλος
ὀρθῶς γε λέγων νὴ Δί᾽ ἐκεῖνος.
Видит Зевс, и по правде он так говорил!Bravo! well said indeed!Ω, μα το Δία, στά λεγε καλά.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
πῶς ὀρθῶς ὦ κακόδαιμον, εἰ μηδὲ κακῶς βουλευομένοις ἐξῆν ὑμῖν ὑποθέσθαι; ὅτε δὴ δ᾽ ὑμῶν ἐν ταῖσιν ὁδοῖς φανερῶς ἠκούομεν ἤδη, “οὐκ ἔστιν ἀνὴρ ἐν τῇ χώρᾳ;“ “μὰ Δί᾽ οὐ δῆτ᾽,” <εἶφ᾽> ἕτερός τις· μετὰ ταῦθ᾽ ἡμῖν εὐθὺς ἔδοξεν σῶσαι τὴν Ἑλλάδα κοινῇ ταῖσι γυναιξὶν συλλεχθείσαις. ποῖ γὰρ καὶ χρῆν ἀναμεῖναι; ἢν οὖν ἡμῶν χρηστὰ λεγουσῶν ἐθελήσητ᾽ ἀντακροᾶσθαι κἀντισιωπᾶθ᾽ ὥσπερ χἠμεῖς, ἐπανορθώσαιμεν ἂν ὑμᾶς.
Но как же по правде, несчастный, Если даже при скверном решении вам все дать мы не смели совета? А когда уж от вас по улицам мы услыхали явственно вовсе: „Нет мужа и нет в родной стороне!" — „Видит Зевс!" отвечали другие,— После этого мы порешили сейчас спасти сообща нам Элладу, Всем женщинам вместе собравшись. И как еще бы могли ожидать мы? Так когда вы хотите наш добрый совет в свой черед послушать спокойно И безмолвствовать так, как бывало и мы. еще мы спасем вас, пожалуй!How now, wretched man? not to let us contend against your follies, was bad enough! But presently we heard you asking out loud in the open street: “Is there never a man left in Athens?” and, “No, not one, not one,” you were assured in reply. Then, then we made up our minds without more delay to make common cause to save Greece. Open your ears to our wise counsels and hold your tongues, and we may yet put things on a better footing.Ακούς εκεί, μου τά ’λεγε καλά! πως τάχα--όταν σκέφτεστε και σεις χωρίς μυαλά, πρέπει να σας αφίνουμε και γνώμες να μη δίνουμε; και όταν μια φορά στο δρόμο σας ακούσαμε να λέτε φανερά πως άνδρας μεσ’ στη χώρα δεν απομένει τώρα, κι ο άλλος είπε: «ναι, κανείς, μα το θεό»,--σκεφθήκαμε, και οι γυναίκες γρήγορα μαζί εσυναχθήκαμε και την Ελλάδα σήμερα να σώσουμ’ είναι χρεία. Πούθε θα περιμέναμε για νά ’ρθ’ η σωτηρία; Λοιπόν, αν ίσως σήμερα είν’ και δικό σας θέλημα, άνδρες, ν’ ακούσετε αυτά τα λόγια τα ωφέλιμα, κι όπως εκάναμε κ’ εμείς το στόμα να βουλλώσετε, μπορούμε να σας σώσουμε.
Πρόβουλος
Член совета
Magistrate
Πρόβουλος
ὑμεῖς ἡμᾶς; δεινόν γε λέγεις κοὐ τλητὸν ἔμοιγε.
Вы нас? это ужасно, что ты говоришь! Нестерпимо мне слушать!You put things indeed! Oh! ’tis too much! The insolence of the creatures! Silence, I say.Εσείς εμάς να σώσετε; Βαρύς και ανυπόφορος ο λόγος οπού βγαίνει από το στόμα σου.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
σιώπα.
Молчи-же!Silence yourself!Σκασμός!
Πρόβουλος
Член совета
Magistrate
Πρόβουλος
σοί γ᾽ ὦ κατάρατε σιωπῶ ᾽γώ, καὶ ταῦτα κάλυμμα φορούσῃ περὶ τὴν κεφαλήν; μή νυν ζῴην.
Пред тобою, проклятая, мне замолчать, и к тому же с повязкою этой На твоей голове? Да уж лучше не жить!May I die a thousand deaths ere I obey one who wears a veil!Μωρή καταραμένη! Εσύ θα δώσεις προσταγή σ’ εμέ να σιωπήσω, με τη μανδήλα που φορείς; Μπα! κάλλιο να μη ζήσω!
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ἀλλ᾽ εἰ τοῦτ᾽ ἐμπόδιόν σοι, παρ᾽ ἐμοῦ τουτὶ τὸ κάλυμμα λαβὼν ἔχε καὶ περίθου περὶ τὴν κεφαλήν, κᾆτα σιώπα
Коли это тебе помешало. Вот эту повязку прими от меня И на голову надень ты ее, И после молчи,If that’s all that troubles you, here, take my veil, wrap it round your head, and hold your tongue. Then take this basket; put on a girdle, card wool, munch beans. The War shall be women’s business.Αν μ’ ετούτο σ’ εμποδίζω, τη μανδήλα σου χαρίζω, το κεφάλι σου να δένεις, να σιωπαίνεις.
Γυνὴ Γ
Третья женщина
Third Woman
Τρίτη γυναίκα
καὶ τοῦτον τὸν καλαθίσκον.
И корзиночку эту с шерстями возьми,And take this little basket too.Να καλάθι, βαλ’ το μπρος σου,
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
κᾆτα ξαίνειν ξυζωσάμενος κυάμους τρώγων· πόλεμος δὲ γυναιξὶ μελήσει.
И пряди-ка себе, подпоясав свой стан, И бобы грызя; О войне ж позаботятся жены!Then gird thyself and card the wool, munching beans; war shall be the women’s business.πάρε και την ρόκα ζώσου, και κάθισε να τρως κουκκιά και ξαίνε τα μαλλιά. Α, τώρα είν’ ο πόλεμος των γυναικών δουλειά!
Χορὸς Γυναικῶν
Хор женщин
Women
Χορός γυναικών
αἰρώμεθ᾽ ὦ γυναῖκες ἀπὸ τῶν καλπίδων, ὅπως ἂν ἐν τῷ μέρει χἠμεῖς τι ταῖς φίλαισι συλλάβωμεν.
Эй, уберите ведра здесь, подруженьки, с дороги, Чтобы, насколько силы есть, и нам помочь подружкам!Lay aside your water-pots, we will guard them, we will help our friends and companions.Έλα, γυναίκες, κάθε μια αφήστε κάτω τα σταμνιά, στις φίλες μας να ρθούμε μαζί τους να ενωθούμε.
Χορὸς Γυναικῶν
Хор женщин
Women
Χορός γυναικών
ἔγωγε γὰρ <ἂν> οὔποτε κάμοιμ᾽ ἂν ὀρχουμένη, οὐδὲ τὰ γόνατα κόπος ἕλοι μου καματηρός· ἐθέλω δ᾽ ἐπὶ πᾶν ἰέναι μετὰ τῶνδ᾽ ἀρετῆς ἕνεχ᾽, αἷς ἔνι φύσις, ἔνι χάρις, ἔνι θράσος, ἔνι δὲ σοφόν, ἔνι <δὲ> φιλόπολις ἀρετὴ φρόνιμος.
Я не помню, чтоб когда в пляске я устала, Никогда моих колен этот труд не мучал! Я готова на все Ради доблести с ними пойти, у кого Есть порода, краса, Есть и смелость и мудрость, и честь Патриоток высоких!For myself, I will never weary of the dance; my knees will never grow stiff with fatigue. I will brave everything with my dear allies, on whom Nature has lavished virtue, grace, boldness, cleverness, and whose wisely directed energy is going to save the State.Με δίχως κούρασι μπορώ να μπαίνω πάντα στο χορό-- χωρίς να πέφτω χάμου, κι ο κόπος δεν εκούρασε ποτέ τα γόνατά μου. Θέλω να κάνω κάθε τι που το προστάζ’ η αρετή, και να περάσω από κει μαζί μ’ αυτές να ενωθώ, που ’χουνε χάρι, λογική, που έχει τόλμη κάθε μια, κ’ είναι σοφία όλη, και αγαπάνε μ’ αρετή και φρόνηση την πόλη.
Χορὸς Γυναικῶν
Хор женщин
Women
Χορός γυναικών
ἀλλ᾽ ὦ τηθῶν ἀνδρειοτάτων καὶ μητριδίων ἀκαληφῶν, χωρεῖτ᾽ ὀργῇ καὶ μὴ τέγγεσθ᾽· ἔτι γὰρ νῦν οὔρια θεῖτε.
О храбрейшая духом из кумушек всех, из ораторов пламенных наших, С отвагой ступай, не сдаваяся им, и с попутным отчаливай ветром!Oh! my good, gallant Lysistrata, and all my friends, be ever like a bundle of nettles; never let your anger slacken; the winds of fortune blow our way.Συ, που ’σαι μια γριά γερή, και σαν τσουκνίδα τσουχτερή, να μη δειλιάσης, τράβα ’μπρός, γιατ’ είναι πρίμος ο καιρός.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ἀλλ᾽ ἤνπερ ὅ <τε> γλυκύθυμος Ἔρως χἠ Κυπρογένει᾽ Ἀφροδίτη ἵμερον ἡμῶν κατὰ τῶν κόλπων καὶ τῶν μηρῶν καταπνεύσῃ, κᾆτ᾽ ἐντήξῃ τέτανον τερπνὸν τοῖς ἀνδράσι καὶ ῥοπαλισμούς, οἶμαί ποτε Λυσιμάχας ἡμᾶς ἐν τοῖς Ἕλλησι καλεῖσθαι.
А когда услаждающий сердце Эрот и царица природная Кипра Желание к нам возбудит в груди и в бедрах блаженную негу, И сладкою страстью исполнить мужчин и мужскою упругою силой, Я надеюсь, тогда Лисимахами вас назовут по заслуге в ЭлладеMay gentle Love and the sweet Cyprian Queen shower seductive charms on our bosoms and all our person. If only we may stir so amorous a lust among the men that their tools stand stiff as sticks, we shall indeed deserve the name of peace-makers among the Greeks.Κι αν ο γλυκός ο έρως επιμένη-- κ’ η Αφροδίτ’ η Κυπρογεννημένη πόθο μέσα στους κόρφους μας ν’ ανάψη, και τα μεριά μας με φωτιές να κάψη, και αν τους άνδρες απ’ την καύλα λειώση, και σαν το ρόπαλο τούς την τεντώση,-- στους Έλληνας, θα μας ειπούν μια μέρα πολεμοταλύτρες πέρα ως πέρα!
Πρόβουλος
Член совета
Magistrate
Πρόβουλος
τί ποιησάσας;
Что хотите вы сделать?How will that be, pray?Πώς θα το καταφέρνατε και τούτο;
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ἢν παύσωμεν πρώτιστον μὲν ξὺν ὅπλοισιν ἀγοράζοντας καὶ μαινομένους.
Да прежде всего помешать вам таскаться с ' оружьем, Как глупцам, по базару.To begin with, we shall not see you any more running like mad fellows to the Market holding lance in fist.Μιά χαρά! Να παύσουνε στην αγορά να βγαίνουν λυσσασμένοι και πάντοτ’ ωπλισμένοι.
Γυνὴ Α
Первая женщина
First Woman
Πρώτη γυναίκα
νὴ τὴν Παφίαν Ἀφροδίτην.
И я говорю, клянусь Афродитой Пафийской!That will be something gained, anyway, by the Paphian goddess, it will!Ναι, μα της Πάφου τη θεά!
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
νῦν μὲν γὰρ δὴ κἀν ταῖσι χύτραις κἀν τοῖς λαχάνοισιν ὁμοίως περιέρχονται κατὰ τὴν ἀγορὰν ξὺν ὅπλοις ὥσπερ Κορύβαντες.
А сейчас-то они и в горшечном ряду и в зеленом равно постоянно По базару гуляют в оружии всем, точь-точь Корибанты на битве.Now we see ’em, mixed up with saucepans and kitchen stuff, armed to the teeth, looking like wild Corybantes!Κι άλλη δουλειά δεν έχουνε, παρά σαν τους Κορύβαντας στην αγορά να τρέχουνε, κ’ εκεί ν’ ανακατώνουνε τα όπλα τα πολεμικά, με χύτρες και λαχανικά!
Πρόβουλος
Член совета
Magistrate
Πρόβουλος
νὴ Δία· χρὴ γὰρ τοὺς ἀνδρείους.
Но, клянуся Зевсом, так надо бойцам отважным!Why, of course; that’s how brave men should do.Κ’ έτσι πρέπει, μα τον Δία! Να, αυτό θα πει ανδρεία·
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
καὶ μὴν τό γε πρᾶγμα γέλοιον, ὅταν ἀσπίδ᾽ ἔχων καὶ Γοργόνα τις κᾆτ᾽ ὠνῆται κορακίνους.
Но это потешно, Если, щит вознося и Горгону свою, покупаете вдруг вы селедку!Oh! but what a funny sight, to behold a man wearing a Gorgon’s-head buckler coming along to buy fish!Κι όμως είν’ αστείο πράμα, να κρατή κανείς ασπίδες με Γοργόνες, και να τρέχει ν’ αγοράζει, τι;--μαρίδες!
Γυνὴ Β
Вторая женщина
Second Woman
Δεύτερη γυναίκα
νὴ Δί᾽ ἐγὼ γοῦν ἄνδρα κομήτην φυλαρχοῦντ᾽ εἶδον ἐφ᾽ ἵππου ἐς τὸν χαλκοῦν ἐμβαλλόμενον πῖλον λέκιθον παρὰ γραός· ἕτερος δ᾽ <αὖ> Θρᾷξ πέλτην σείων κἀκόντιον ὥσπερ ὁ Τηρεύς, ἐδεδίσκετο τὴν ἰσχαδόπωλιν καὶ τὰς δρυπεπεῖς κατέπινεν.
Так-то, видит Зевес, на коне я вчера командира признала отряда. Как в железный шелом он яиц наложил, накупив у старухи-торговки; А другой-то Фракиец, точь-точь как Терей, потрясая копьем и колчаном, На торговку фигами робко смотрел, смакуя незрелые смоквы.’Tother day in the Market I saw a phylarch with flowing ringlets; he was a-horseback, and was pouring into his helmet the broth he had just bought att an old dame’s stall. There was a Thracian warrior too, who was brandishing his lance like Tereus in the play; he had scared a good woman selling figs into a perfect panic, and was gobbling up all her ripest fruit.Μα το θεό, είδα κ’ εγώ καβάλλ’ απάνω στ’ άλογο σπουδαίον αρχηγό, να βγάν’ υπερηφάνως το χάλκινό του κράνος με τα μαλλιά τα μακριά,-- να βάλη μέσα έν’ αυγό, π’ αγόρασε από μια γριά! Κ’ ένα άλλο παλληκάρι, που ήτανε σαν τον Τηρέα , με ασπίδα και κοντάρι, κ’ είχε ’ρθή από τη Θράκη, μια γυναίκα απειλούσε, οπού σύκα επουλούσε, και της έχαφτ’ ένα-ένα όσα ήσαν γινωμένα.
Πρόβουλος
Член совета
Magistrate
Πρόβουλος
πῶς οὖν ὑμεῖς δυναταὶ παῦσαι τεταραγμένα πράγματα πολλὰ ἐν ταῖς χώραις καὶ διαλῦσαι;
Ну, а как умудритесь вы прекратить превеликие наши волненья В городах и стране, как вам их прекратить?And how, pray, would you propose to restore peace and order in all the countries of Greece?Και πώς θα ήσθε δυνατές, τις ταραχές όλες αυτές όπου στις χώρες γίνονται, εσείς να καταπνίξετε;
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
φαύλως πάνυ.
Без. усилий!’Tis the easiest thing in the world!Α, είναι τόσο εύκολο.
Πρόβουλος
Член совета
Magistrate
Πρόβουλος
πῶς; ἀπόδειξον.
А как же? Скажи мне!Come, tell us how; I am curious to know.Μα πώς; να τ’ αποδείξετε.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ὥσπερ κλωστῆρ᾽, ὅταν ἡμῖν ᾖ τεταραγμένος, ὧδε λαβοῦσαι, ὑπενεγκοῦσαι τοῖσιν ἀτράκτοις τὸ μὲν ἐνταυθοῖ τὸ δ᾽ ἐκεῖσε, οὕτως καὶ τὸν πόλεμον τοῦτον διαλύσομεν, ἤν τις ἐάσῃ, διενεγκοῦσαι διὰ πρεσβειῶν τὸ μὲν ἐνταυθοῖ τὸ δ᾽ ἐκεῖσε.
Точно также, как спутанной пряжи клубок вот эдак возьмем мы рукою, И на прялку его навиваем вот так,—половину к себе, а другую От себя,—так и всю мы войну разовьем, если только позволят нам это, Размотавши посольствами все нелады, от себя и к себе принимая.When we are winding thread, and it is tangled, we pass the spool across and through the skein, now this way, now that way; even so, to finish off the War, we shall send embassies hither and thither and everywhere, to disentangle matters.Σαν κλωστές, που όταν πέφτουν σε μια μπερδεψιά κακή, τις τραβούμε με τ’ αδράχτια, μια από ’δώ και μια από ’κεί, έτσι και τον πόλεμό σας θα διαλύσω τον μεγάλο, στέλνοντας αμέσως πρέσβεις στο ’να μέρος και στο άλλο.
Πρόβουλος
Член совета
Magistrate
Πρόβουλος
ἐξ ἐρίων δὴ καὶ κλωστήρων καὶ ἀτράκτων πράγματα δεινὰ παύσειν οἴεσθ᾽ ὦ ἀνόητοι;
Так как с шерстью своей и с прялками и с клубками, ужасное дело Мечтаете кончить, безумные вы?And ’tis with your yarn, and your skeins, and your spools, you think to appease so many bitter enmities, you silly women?Τι μας λέτε, βρε κουτές, με μαλλιά και με κλωστές και μ’ αδράχτια σεις θαρρείτε τέτοια πράγματα μεγάλα πώς να παύσετε μπορείτε;
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
κἂν ὑμῖν γ᾽ εἴ τις ἐνῆν νοῦς, ἐκ τῶν ἐρίων τῶν ἡμετέρων ἐπολιτεύεσθ᾽ ἂν ἅπαντα.
Да и в вас коли был бы умишка, По примеру той шерсти—то нашей и вы в городах бы управились славно.If only you had common sense, you would always do in politics the same as we do with our yarn.Αλλ’ αν είχατε σεις γνώσι, κι από τούτα τα μαλλιά μάθημα θα ’χατε πάρη για την κάθε σας δουλειά.
Πρόβουλος
Член совета
Magistrate
Πρόβουλος
πῶς δή; φέρ᾽ ἴδω.
Но как? Покажи!Come, how is that, eh?Πώς λοιπόν; για να το δούμε.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
πρῶτον μὲν ἐχρῆν, ὥσπερ πόκου ἐν βαλανείῳ ἐκπλύναντας τὴν οἰσπώτην, ἐκ τῆς πόλεως ἐπὶ κλίνης ἐκραβδίζειν τοὺς μοχθηροὺς καὶ τοὺς τριβόλους ἀπολέξαι, καὶ τούς γε συνισταμένους τούτους καὶ τοὺς πιλοῦντας ἑαυτοὺς ἐπὶ ταῖς ἀρχαῖσι διαξῆναι καὶ τὰς κεφαλὰς ἀποτῖλαι· εἶτα ξαίνειν ἐς καλαθίσκον κοινὴν εὔνοιαν, ἅπαντας καταμιγνύντας τούς τε μετοίκους κεἴ τις ξένος ἢ φίλος ὑμῖν, κεἴ τις ὀφείλει τῷ δημοσίῳ, καὶ τούτους ἐγκαταμεῖξαι· καὶ νὴ Δία τάς γε πόλεις, ὁπόσαι τῆς γῆς τῆσδ᾽ εἰσὶν ἄποικοι, διαγιγνώσκειν ὅτι ταῦθ᾽ ἡμῖν ὥσπερ τὰ κατάγματα κεῖται χωρὶς ἕκαστον· κᾆτ᾽ ἀπὸ τούτων πάντων τὸ κάταγμα λαβόντας δεῦρο ξυνάγειν καὶ συναθροίξειν εἰς ἕν, κἄπειτα ποιῆσαι τολύπην μεγάλην κᾆτ᾽ ἐκ ταύτης τῷ δήμῳ χλαῖναν ὑφῆναι.
Надлежало сперва так точно, как шерсть на болоте, Почище отмыть негодную дрянь из города, и на кровати Выбить палкой всякую пакость до тла и негодные плевелы выбрать,— Все собрания эти и списки друзей, друг друга толкающих алчно В предержащую власть,—повыбить их всех, да головы им порастрескать. А дальше чесать в корзину одно,—всеобщую крепкую дружбу, Прибавляя туда и метеков, и всех чужестранцев, кто друг горожанам, И когда у кого есть общине долг,—и таких прибавлять помаленьку, Да, Зевсом клянусь, и те города, где колонии наши осели, — Разбирать и про них, что все они нам ложатся, точно основа, Каждый порознь из них; но после, от них от всех занимая основу, Сюда сводить и все собирать во едино; а там уж, завивши Большущий клубок, потом из него народу ткать одеянье.First we wash the yarn to separate the grease and filth; do the same with all bad citizens, sort them out and drive them forth with rods—’tis the refuse of the city. Then for all such as come crowding up in search of employments and offices, we must card them thoroughly; then, to bring them all to the same standard, pitch them pell-mell into the same basket, resident aliens or no, allies, debtors to the State, all mixed up together. Then as for our Colonies, you must think of them as so many isolated hanks; find the ends of the separate threads, draw them to a centre here, wind them into one, make one great hank of the lot, out of which the Public can weave itself a good, stout tunic.Όπως βάζουμε στην πλύσι πρώτα-πρώτ’ από τη βρώμα το μαλλί να καθαρίση, έτσι έπρεπ’ οι πολίται τα ραβδιά να πάρετ’ όλοι, μοχθηρούς και ραδιούργους να πετάξετ’ απ’ την πόλη· και αυτούς, που κάνουν πάντα μεταξύ τους μια φατρία και κολλούν στην εξουσία, να τους ξύνετε, μαδώντας το κακό τους το κεφάλι· έπειτα μεσ’ στο καλάθι να τους ξάνετ’ όλους πάλι-- προς ωφέλεια της χώρας· να ’χετ’ ανακατωμένους εκεί μέσα τους μετοίκους και τους φίλους σας τους ξένους· αλλ’ αν τύχη και κανένας στο δημόσιο χρωστά, βάλτε τον κ’ εκείνον μέσα να μη μένη χωριστά. Και οι πόλεις, μα το Δία, όπου είναι μέχρις ώρας άποικοι αυτής της χώρας, να το ξέρετε πως είναι σαν κομμάτια χωρισμένα: πάρετε κάθε κομμάτι, να τα κάμετ’ όλα ένα. Φτιάστε μια τρανή τουλούπα μ’ όλ’ αυτά τα μαζωμένα, κ’ έπειτα μ’ αυτή του Δήμου να υφαίνετε τη χλαίνα.
Πρόβουλος
Член совета
Magistrate
Πρόβουλος
οὔκουν δεινὸν ταυτὶ ταύτας ῥαβδίξειν καὶ τολυπεύειν, αἶς οὐδὲ μετῆν πάνυ τοῦ πολέμου;
Не ужасно-ли это, что эдак оне выбивают и в клуб собирают, А ведь им и участья не было в войне!Is it not a sin and a shame to see them carding and winding the State, these women who have neither art nor part in the burdens of the War?Δεν είναι ανυπόφορο τέτοια μαλλιά να ξαίνουν αυτές, οπού στον πόλεμο και μέρος δεν λαβαίνουν;
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
καὶ μὴν ὦ παγκατάρατε πλεῖν ἤ γε διπλοῦν αὐτὸν φέρομεν, πρώτιστον μέν γε τεκοῦσαι κἀκπέμψασαι παῖδας ὁπλίτας.
Напротив, о ненавистный, Мы и больше, чем вдвое, страдаем в войне: во первых, как матери, терпим, Посылая сражаться гоплитов—детей....What! wretched man! why, ’tis a far heavier burden to us than to you. In the first place, we bear sons who go off to fight far away from Athens.Και όμως, τρισκατάρατε! στον πόλεμο δεν πάμε μα δίνουμε περισσότερο κι απ’ το διπλό: - γεννάμε τα τέκνα εμείς πρώτες που πάνε στρατιώτες.
Πρόβουλος
Член совета
Magistrate
Πρόβουλος
σίγα, μὴ μνησικακήσῃς.
Молчи и зла не попомни!Enough said! do not recall sad and sorry memories!Μη μου θυμίζεις το κακό!
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
εἶθ᾽ ἡνίκα χρῆν εὐφρανθῆναι καὶ τῆς ἥβης ἀπολαῦσαι, μονοκοιτοῦμεν διὰ τὰς στρατιάς. καὶ θἠμέτερον μὲν ἐᾶτε, περὶ τῶν δὲ κορῶν ἐν τοῖς θαλάμοις γηρασκουσῶν ἀνιῶμαι.
И потом, когда нам веселиться-б должно и тешиться юностью милой, Одиноко мы спим из-за ваших из войн. И наше уж горе оставьте, Но за девушек я огорчаюсь душой в теремах стареющих горько.Then secondly, instead of enjoying the pleasures of love and making the best. of our youth and beauty, we are left to languish far from our husbands, who are all with the army. But say no more of ourselves; what afflicts me is to see our girls growing old in lonely grief.Δεν πρέπει να χαρούμε λοιπόν κ’ εμείς τα νιάτα μας; να ευχαριστηθούμε, που σήμερα κοιμώμεθα μονάχες, εξ αιτίας αυτής της εκστρατείας; Κι όσο για μας αφήστε το, δεν μας πολυπειράζει· μα κείνο, όπου το ’χουμε μεσ’ στην καρδιά μαράζι, είναι που τα κορίτσια μας ανύπανδρα γερνάνε.
Πρόβουλος
Член совета
Magistrate
Πρόβουλος
οὔκουν χἄνδρες γηράσκουσιν;
Не стареем разве, мужчины, и мы?Don’t the men grow old too?Μήπως κ’ οι άνδρες δεν γερνούν;
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
μὰ Δί᾽ ἀλλ᾽ οὐκ εἶπας ὅμοιον. ὁ μὲν ἥκων γάρ, κἂν ᾖ πολιός, ταχὺ παῖδα κόρην γεγάμηκεν· τῆς δὲ γυναικὸς σμικρὸς ὁ καιρός, κἂν τούτου μὴ ᾽πιλάβηται, οὐδεὶς ἐθέλει γῆμαι ταύτην, ὀττευομένη δὲ κάθηται.
Видит Зевс, не то ваша старость! Ведь мужчина, хотя бы старик был седой, невесту берет молодую, А женщины краток отрадный расцвет, и если его не захватишь, Не хочет никто посватать ея, и дряхлея сидит она дома.That is not the same thing. When the soldier returns from the wars, even though he has white hair, he very soon finds a young wife. But a woman has only one summer; if she does not make hay while the sun shines, no one will afterwards have anything to say to her, and she spends her days consulting oracles, that never send her a husband.Μπα! λες το ίδιο να ’νε; Ο άνδρας, επιστρέφοντας και γέρος απ’ τη μάχη, μπορεί λαμπρά να πανδρευθή και νια γυναίκα να ’χει. Μα της γυναίκας φεύγουνε τα νιάτα και η χάρι, κι αν δεν προφθάση γρήγορα, κανείς δεν θα την πάρη, και κάθεται στο ράφι για να ρωτάη από κει τη μοίρα, τι της γράφει!
Πρόβουλος
Член совета
Magistrate
Πρόβουλος
ἀλλ᾽ ὅστις ἔτι στῦσαι δυνατὸς--
Но раз мужчина в силе еще?But the old man who can still erect his organ . . .Αλλά γιατί, αφού μπορεί και γέρος να την πάρη, οπού να του σηκώνεται ακόμα σαν στηλιάρι;
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
σὺ δὲ δὴ τί μαθὼν οὐκ ἀποθνῄσκεις; χωρίον ἐστί· σορὸν ὠνήσει· μελιτοῦτταν ἐγὼ καὶ δὴ μάξω. λαβὲ ταυτὶ καὶ στεφάνωσαι.
А ты почему не спешишь околеть? Места хватит в земле; купи себе гроб! Медовую лепешку смешу. Возьми, увенчайся вот этим!But you, why don’t you get done with it and die? You are rich; go buy yourself a bier, and I will knead you a honey-cake for Cerberus. Here, take this garland.Συ, για πες μου τώρα: τάχα τι να μάθης περιμένεις που ακόμα δεν πεθαίνεις; Να σε θάψουν έχεις τόπο· λοιπόν κάμε και τον κόπο και αγόρασε μια κάσσα, και για χάρι σου ως τόσο τα μελομακάρουνά σου μοναχή θα σου ζυμώσω. Να κι αυτό για στέφανό σου· πάρε το και στεφανώσου.
Drenching him with water.Τον περιχύνει με νερό.
Γυνὴ Ξ
Шестая женщина
Sixth Woman
Έκτη γυναίκα
καὶ ταυτασὶ δέξαι παρ᾽ ἐμοῦ.
И это, почтенный, прими от меня!And take these from me too.Να κι αυτά, δικό μου δώρο.
Γυνὴ Α
Первая женщина
First Woman
Πρώτη γυναίκα
καὶ τουτονγὶ λαβὲ τὸν στέφανον.
И вот этот бери живее венок!And this one too.Και στεφάνι θα σου βάλω.
Drenching him with water.Τον περιχύνει με νερό.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
τοῦ δεῖ; τί ποθεῖς; χώρει ᾽ς τὴν ναῦν· ὁ Χάρων σε καλεῖ, σὺ δὲ κωλύεις ἀνάγεσθαι.
Чего ж еще ждешь? Убирайся в корабль! Харон уж зовет, А ты еще медлишь отплытьем.What do you lack more? Step aboard the boat; Charon is waiting for you, you're keeping him from pushing off.Πες μου, τι σου λείπει άλλο; Και τι θέλεις να σου πάρω; Τράβα γρήγορα στη βάρκα... δεν ακούς, καλέ, το Χάρο;... σε φωνάζει... σε προσμένει... Δεν μπορεί να ξεκινήση, κ’ είν’ η βάρκα του δεμένη!
Πρόβουλος
Член совета
Magistrate
Πρόβουλος
εἶτ᾽ οὐχὶ ταῦτα δεινὰ πάσχειν ἔστ᾽ ἐμέ; νὴ τὸν Δί᾽ ἀλλὰ τοῖς προβούλοις ἄντικρυς ἐμαυτὸν ἐπιδείξω βαδίζων ὡς ἔχω.
Не ужас-ли, что пострадал я этак? Клянуся Зевсом, я в совет сейчас Отправлюся и покажусь, как есть я.To treat me so scurvily! What an insult! I will go show myself to my fellow-magistrates just as I am.Δεν είναι πράμα φοβερό; δεν είναι αηδία αυτά που σήμερα εδώ παθαίνω; Μα τον Δία, θα πάω κ’ οι επίτροποι για να μ’ ιδούν οι άλλοι, και να με καμαρώσουνε σ’ αυτό το μαύρο χάλι!
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
μῶν ἐγκαλεῖς ὅτι οὐχὶ προὐθέμεσθά σε; ἀλλ᾽ ἐς τρίτην γοῦν ἡμέραν σοὶ πρῲ πάνυ ἥξει παρ᾽ ἡμῶν τὰ τρίτ᾽ ἐπεσκευασμένα.
Ты нас винишь: не вынесли тебя? Но в третий день к тебе раненько утром Придет от нас готовый катафалк.What! are you blaming us for not having exposed you according to custom? Nay, console yourself; we will not fail to offer up the third-day sacrifice for you, first thing in the morning.Μη τύχη κ’ εναντίον μας θα φτιάσης κατηγόρια, που τάχα σου το κρύψαμε το λείψανό σου χώρια; Έννοια σου, σαν περάσουνε τρεις μέρες από σήμερα, θα ρθούμε να σου κάνουμε πρωί-πρωί τα τρήμερα!
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
οὐκέτ᾽ ἔργον ἐγκαθεύδειν ὅστις ἔστ᾽ ἐλεύθερος, ἀλλ᾽ ἐπαποδυώμεθ᾽ ἄνδρες τουτῳὶ τῷ πράγματι. ἤδη γὰρ ὄζειν ταδὶ πλειόνων καὶ μειζόνων
Невозможно спать нам больше, кто лишь есть свободный муж; Ополчимся-ж, горожане, и за дело поскорей! Уже это пахнет больно мне серьезным,Awake, friends of freedom; let us hold ourselves aye ready to act.Ο ελεύθερος ο άνδρας να κοιμάται δεν του πρέπει. Ας ξετάσουμε το πράμα· εις αυτό καθένας βλέπει πως υπάρχει κάτι άλλο πιο πολύ και πιο μεγάλο,
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
πραγμάτων μοι δοκεῖ, καὶ μάλιστ᾽ ὀσφραίνομαι τῆς Ἱππίου τυραννίδος· καὶ πάνυ δέδοικα μὴ τῶν Λακώνων τινὲς δεῦρο συνεληλυθότες ἄνδρες ἐς Κλεισθένους τὰς θεοῖς ἐχθρὰς γυναῖκας ἐξεπαίρωσιν δόλῳ καταλαβεῖν τὰ χρήμαθ᾽ ἡμῶν τόν τε μισθόν, ἔνθεν ἔζων ἐγώ.
Важным делом, И всего я больше чую тиранию Гиппия? И очень я тревожусь, не лаконцы-ль, Сюда забравшись шайкою Клисфена, Богоненавистных женщин возбуждают ковом злым Захватить и деньги наши, да и жалованье наше, Чем я жил.I suspect a mighty peril; I foresee another Tyranny like Hippias’. I am sore afraid the Laconians assembled here with Cleisthenes have, by a stratagem of war, stirred up these women, enemies of the gods, to seize upon our treasury and the funds whereby I lived.και μυρίζει τυραννία σαν κ’ εκείνη του Ιππία. Είναι φόβος μήπως ήρθαν Σπαρτιάτες στου Κλεισθένη κ’ εκατάφεραν με δόλο κάθε μια καταραμένη, να κρατήσουνε το χρήμα, πού ’χουμε και πολεμούμε και τη σύνταξι που ζούμε.
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
δεινὰ γάρ τοι τάσδε γ᾽ ἤδη τοὺς πολίτας νουθετεῖν, καὶ λαλεῖν γυναῖκας οὔσας ἀσπίδος χαλκῆς πέρι, καὶ διαλλάττειν πρὸς ἡμᾶς ἀνδράσιν Λακωνικοῖς, οἷσι πιστὸν οὐδὲν εἰ μή περ λύκῳ κεχηνότι. ἀλλὰ ταῦθ᾽ ὕφηναν ἡμῖν ἄνδρες ἐπὶ τυραννίδι. ἀλλ᾽ ἐμοῦ μὲν οὐ τυραννεύσουσ᾽, ἐπεὶ φυλάξομαι καὶ φορήσω τὸ ξίφος τὸ λοιπὸν ἐν μύρτου κλαδί, ἀγοράσω τ᾽ ἐν τοῖς ὅπλοις ἑξῆς Ἀριστογείτονι, ὧδέ θ᾽ ἑστήξω παρ᾽ αὐτόν· αὐτὸς γάρ μοι γίγνεται τῆς θεοῖς ἐχθρᾶς πατάξαι τῆσδε γραὸς τὴν γνάθον.
Это ужас, что дерзают наставлять уж горожан И болтают дуры бабы все о медном о щите И афинян заставляют в мир с лаконцами вступить, В ком нет верности так точно, как в открывшем волке пасть. Но они соткали это к тирании нам, друзья! Но тираннов над собою не стерплю, поберегусь И носить свой меч я стану, мирта веткою обвив, Торговать вооруженный Аристогитону вослед, И вот так при нем я стану. И само собой сейчас Разобью я зубы этой старине, врагу богов!Is it not a sin and a shame for them to interfere in advising the citizens, to prate of shields and lances, and to ally themselves with Laconians, fellows I trust no more than I would so many famished wolves? The whole thing, my friends, is nothing else but an attempt to re-establish Tyranny. But I will never submit; I will be on my guard for the future; I will always. carry a blade hidden under myrtle boughs; I will post myself in the Public Square under arms, shoulder to shoulder with Aristogiton; and now, to make a start, I must just break a few of that cursed old jade’s teeth yonder.Είναι τρομερό να βγαίνουν συμβουλές να μας πουλάνε, και για χάλκινες ασπίδες οι γυναίκες να μιλάνε, και να μας συμφιλιώσουν με τους Λάκωνας ακόμα, οπού έχουν τόση πίστη, όση κ’ ένα λύκου στόμα. Δεν είν’ αμφιβολία πως όλ’ αυτά σκαρώσανε να φτιάσουν τυραννία. Αλλά να γίνουν τύραννοι καιρό δεν θα τους δώσω, και μέσα σε μυρτιάς κλαδιά το ξίφος μου θα χώσω, και θα σταθώ στην αγορά, και θα παραφυλάττω εκεί στου Αριστογείτονος το άγαλμ’ από κάτω. Ε, τώρα τούτη τη γριά μού ’ρχεται να την πιάσω, και την παληομασέλλα της με μια γροθιά να σπάσω.
Χορὸς Γυναικῶν
Хор женщин
Women
Χορός γυναικών
οὐκ ἄρ᾽ εἰσιόντα σ᾽ οἴκαδ᾽ ἡ τεκοῦσα γνώσεται. ἀλλὰ θώμεσθ᾽ ὦ φίλαι γρᾶες ταδί πρῶτον χαμαί. ἡμεῖς γὰρ ὦ πάντες ἀστοὶ λόγων κατάρχομεν τῇ πόλει χρησίμων· εἰκότως, ἐπεὶ χλιδῶσαν ἀγλαῶς ἔθρεψέ με. ἑπτὰ μὲν ἔτη γεγῶσ᾽ εὐθὺς ἠῤῥηφόρουν· εἶτ᾽ ἀλετρὶς ἦ δεκέτις οὖσα τἀρχηγέτι· κᾆτ᾽ ἔχουσα τὸν κροκωτὸν ἄρκτος ἦ Βραυρωνίοις· κἀκανηφόρουν ποτ᾽ οὖσα παῖς καλὴ ᾽χουσ᾽ ἰσχάδων ὁρμαθόν·
Ну, тогда домой вернешься,—не признает сына мать. Но, подруженьки—старушки, это спустим на земь мы! О все граждане, мы с вами начинаем нашу речь Преполезную Афинам; Так и следует: в обилье воспитали нас оне. Уж семи я лет от роду водоносила богам, Десяти же лет была я мукомолкой госпоже, И медведицей в Бравроне одевалась в пурпур я, И красавицею девою корзину я несла С кучей смокв.Nay, never play the brave man, else when you go back home, your own mother won’t know you. But, dear friends and allies, first let us lay our burdens down; then, citizens all, hear what I have to say. I have useful counsel to give our city, which deserves it well at my hands for the brilliant distinctions it has lavished on my girlhood. At seven years of age, I was bearer of the sacred vessels; at ten, I pounded barley for the altar of Athené; next, clad in a robe of yellow silk, I was little bear to Artemis at the Brauronia; presently, grown a tall, handsome maiden, they put a necklace of dried figs about my neck, and I was Basket-Bearer.Όταν καθένας από σας στο σπίτι του γυρίσει, θα τον δει κ’ η μάννα του και δεν θα τον γνωρίσει. - Φίλες γριές! αφήστε τα ετούτα που κρατείτε. - Για το καλό της πόλεως μιλούμ’ εμείς, πολίται· και πρέπει, γιατί μ’ έθρεψε με χάδια ζηλευτά, και με λαμπρότητα πολλή. Από χρονών εφτά κρατούσα μια χαρά μεσ’ στις γιορτές της Αθηνάς τα βάζα τα ιερά· στα δέκα χρόνια μ’ έβαζαν και άλεθα με χάρι το ιερό κριθάρι· και την αρκούδα έκανα με φούστα κροκωτή στης Βαυρωνίας τη γιορτή· και όταν πια εγίνηκα μια όμορφη κοπέλα, και το κανίστρι εκράτησα και σύκα μια τσαπέλλα.
Χορὸς Γυναικῶν
Хор женщин
Women
Χορός γυναικών
ἆρα προὐφείλω τι χρηστὸν τῇ πόλει παραινέσαι; εἰ δ᾽ ἐγὼ γυνὴ πέφυκα, τοῦτο μὴ φθονεῖτέ μοι, ἢν ἀμείνω γ᾽ εἰσενέγκω τῶν παρόντων πραγμάτων. τοὐράνου γάρ μοι μέτεστι· καὶ γὰρ ἄνδρας ἐσφέρω, τοῖς δὲ δυστήνοις γέρουσιν οὐ μέτεσθ᾽ ὑμῖν, ἐπεὶ τὸν ἔρανον τὸν λεγόμενον παππῷον ἐκ τῶν Μηδικῶν εἶτ᾽ ἀναλώσαντες οὐκ ἀντεσφέρετε τὰς ἐσφοράς, ἀλλ᾽ ὑφ᾽ ὑμῶν διαλυθῆναι προσέτι κινδυνεύομεν. ἆρα γρυκτόν ἐστιν ὑμῖν; εἰ δὲ λυπήσεις τί με, τῷδέ γ᾽ ἀψήκτῳ πατάξω τῷ κοθόρνῳ τὴν γνάθον.
Не могу-ли-же и я полезный граду дать совет. Если женщиной родилась я, не гневайтесь за то, Пусть и лучшее внесу я в настоящий строй Афин! Ведь и мне открыто небо, я туда ввожу мужчин, Вам же, бедным старикашкам, недоступно с той поры, Как вы названную вами „дедов складчину" от войн От мидийских издержали и не взносите назад, Да и сверх того от вас-же мы рискуем сгинуть все. Как же пикнуть вы посмели? А обидишь ты меня, Я тебе котурном зубы всепобедным расшибу.So surely I am bound to give my best advice to Athens. What matters that I was born a woman, if I can cure your misfortunes? I pay my share of tolls and taxes, by giving men to the State. But you, you miserable greybeards, you contribute nothing to the public charges; on the contrary, you have wasted the treasure of our forefathers, as it was called, the treasure amassed in the days of the Persian Wars. You pay nothing at all in return; and into the bargain you endanger our lives and liberties by your mistakes. Have you one word to say for yourselves? . . . Ah! don’t irritate me, you there, or I'll lay my slipper across your jaws; and it’s pretty heavy.Γι’ αυτό λοιπόν πρέπει κ’ εγώ να δώσω μια καλή στην πόλη συμβουλή. Κι αν η δική μου η ψυχή καλό στην πόλη θέλει, κι αν έτυχε να γεννηθώ γυναίκα, μη σας μέλη,-- ούτε και αν τα πράματα, που έχουν χάλι τόσο, εγώ θα διορθώσω. Δίνω το μερδικό μου στην πόλη, το δικό μου. Με άνδρες πάντα κάθε μια το φόρο της προσφέρει· δεν είσθε σεις για τίποτε, δυστυχισμένοι γέροι! παρά ξεκοκκαλίζετε τη σύνταξι που παίρνετε απ’ τον καιρό των Μηδικών, και τίποτε δεν φέρνετε και κινδυνεύ’ η χώρα ολόκληρη, για χάρι σας, να παραλύσει τώρα. Έχεις κ’ αιτία άλλη για να γκρινιάζης πάλι; Κοίτα καλά, κακόμοιρε γιατ’ αν με πιάσ’ η τρέλα, με το σκληρό το τσόκαρο σου σπάζω τη μασέλλα
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
ταῦτ᾽ οὖν οὐχ ὕβρις τὰ πράγματ᾽ ἐστὶ πολλή; κἀπιδώσειν μοι δοκεῖ τὸ χρῆμα μᾶλλον. ἀλλ᾽ ἀμυντέον τὸ πρᾶγμ᾽ ὅστις γ᾽ ἐνόρχης ἔστ᾽ ἀνήρ. ἀλλὰ τὴν ἐξωμίδ᾽ ἐκδυώμεθ᾽, ὡς τὸν ἄνδρα δεῖ ἀνδρὸς ὄζειν εὐθύς, ἀλλ᾽ οὐν ἐντεθριῶσθαι πρέπει. ἀλλ᾽ ἄγετε λευκόποδες, οἵπερ επὶ Λείψύδριον ἤλθομεν ὅτ᾽ ἦμεν ἔτι, νῦν δεῖ νῦν ἀνηβῆσαι πάλιν κἀναπτερῶσαι πᾶν τὸ σῶμα κἀποσείσασθαι τὸ γῆρας τόδε.
Разве это не великая обида? И мне кажется, пойдет и дальше дело. Но должны мы отбиваться все, в ком только сила есть. Скинем враз с плеча одежду, оттого что должен муж И припахивать мужчиной, а не кутаться в тепло! Белоногие, живее, кто к Лепсидрию пришли! Ныне надо, снова надо окрылиться, поюнеть Целым телом и стряхнуть подальше старости недуг.Outrage upon outrage! things are going from bad to worse. Let us punish the minxes, every one of us that has a man’s appendages to boast of. Come, off with our tunics, for a man must savour of manhood; come, my friends, let us strip naked from head to foot. Courage, I say, we who in our day garrisoned Lipsydrion; let us be young again, and shake off eld.Ω! μ’ αυτό που λένε πάλι είναι μια βρισιά μεγάλη! κι όλο το κακό ανάβει κι όλο πέφτουμε στα ίδια-- Ε! τα μέτρα του ας λάβη κάθε άνδρας πώχει αρχίδια! Ας πετάξουμε τας χλαίνας, - κι όταν άνδρας είν’ κανένας πρέπει ανδρίκια να μυρίζει, και δεν πρέπει τυλιγμένος στα πανιά να τριγυρίζη. Λοιπόν εμπρός, λυκόποδες! εμείς, που νέοι τότε, πήγαμε στο Λειψύδιον κρυφά για συνωμόται, πρέπει να ξανανηώσουμε και τούτη τη φορά, νέα να πάρουμε φτερά, και τα γεράματά μας μακράν να τα πετάξουμε από τα σώματά μας.
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
εἰ γὰρ ἐνδώσει τις ἡμῶν ταῖσδε κἂν σμικρὰν λαβήν, οὐδὲν ἐλλείψουσιν αὗται λιπαροῦς χειρουργίας, ἀλλὰ καὶ ναῦς τεκτανοῦνται, κἀπιχειρήσουσ᾽ ἔτι ναυμαχεῖν καὶ πλεῖν ἐφ᾽ ἡμἁς ὥσπε, Ἀρτεμισία. ἢν δ᾽ ἐφ᾽ ἱππικὴν τράπωνται, διαγράφω τοὺς ἱππέας. ἱππικώτατον γάρ ἐστι χρῆμα κἄποχον γυνή, κοὐκ ἂν ἀπολίσθοι τρέχοντος· τὰς δ᾽ Ἀμαζόνας σκόπει, ἃς Μίκων ἔγραψ᾽ ἐθ᾽ ἵππων μαχομένας τοῖς ἀνδράσιν. ἀλλὰ τούτων χρῆν ἁπασῶν ἐς τετρημένον ξύλον ἐγκαθαρμόσαι λαβόντας τουτονὶ τὸν αὐχένα.
Если кто из нас попустит их хоть мало одолеть, Ни за что оне не бросят уж навязчивых работ, Но начнут и судна строить и протянуть руки враз Биться в море, плыть на наших Артемисии вослед; Обратятся-ль к конским играм,—живо всадникам конец: Все ведь всадницы лихия и безуздыя оне. И в бегу не поскользнутся: Амазонки на глазах, Как Микон нарисовал их в конной битве на мужчин! Но одно лишь всем им надо: в расщеленное бревно Ухватить да защемить им да покрепче шеи всем.If we give them the least hold over us, ’tis all up! their audacity will know no bounds! We shall see them building ships, and fighting sea-fights, like Artemisia; nay, if they want to mount and ride as cavalry, we had best cashier the knights, for indeed women excel in riding, and have a fine, firm seat for the gallop. Just think of all those squadrons of Amazons Micon has painted for us engaged in hand-to-hand combat with men. Come then, we must e’en fit collars to all these willing necks.Γιατί αέρα τόσο και μόνον αν τους δώσω, μπορούν να βρούνε τον καιρό να φτιάσουν κάτι τολμηρό: μπορούν και πλοία μάλιστα στη θάλασσα να ρίξουν· μπορούν και κατ’ επάνω μας ακόμη να τραβήξουν, να κάνουν ναυμαχία σαν την Αρτεμισία. Κι αν εύρουν ευκαιρία μια μέρα να το ρίξουνε και στην καβαλλαρία,-- το ξέγραψα το ιππικό· γιατί το κάθε θηλυκό έχει για την καβάλλα κεφάλαια μεγάλα, και δεν εγλίστρησε ποτέ να πέση στην τρεχάλα. Δεν παίρνεις το παράδειγμα κι’ από τις Αμαζόνες, στη ζωγραφιά του Μύκωνος, που πολεμάνε μόνες καβάλλα κατά των ανδρών; Λοιπόν μη τις αφήσουμε, και το λαιμό τους γρήγορα στο φάλαγγα να κλείσουμε.
Χορὸς Γυναικῶν
Хор женщин
Women
Χορός γυναικών
εἰ νὴ τὼ θεώ με ζωπυρήσεις, λύσω τὴν ἐμαυτῆς ὗν ἐγὼ δή, καὶ ποιήσω τήμερον τοὺς δημότας βωστρεῖν σ᾽ ἐγὼ πεκτούμενον. ἀλλὰ χἠμεῖς ὦ γυναῖκες θᾶττον ἐκδυώμεθα, ὡς ἂν ὄζωμεν γυναικῶν αὐτοδὰξ ὠργισμένων. νῦν πρὸς ἔμ᾽ ἴτω τις, ἵνα μή ποτε φάγῃ σκόροδα, μηδὲ κυάμους μέλανας. ὡς εἰ καὶ μόνον κακῶς ἐρεῖς, ὑπερχολῶ γάρ, αἰετὸν τίκτοντα κάνθαρός σε μαιεύσομαι.
Видят боги, коли ты меня разсердишь, Я свинью свою спущу, да и заставлю Нынче всех своих соседок и колоть тебя и бить. Но и мы, подружки, живо скинем платье с плеч долой, Чтоб и нам женою пахнуть раздраженной до зубов! Подойди ко мне, подсунься, и не есть тебе во век Чеснока, не есть бобов чумазых! Только молвишь слово злое,—я уж так раздражена. Что приму тебя, как принял жук родящаго орла.By the blessed goddesses, if you anger me, I will let loose the beast of my evil passions, and a very hailstorm of blows will set you yelling for help. Come, dames, off tunics, and quick’s the word; women must scent the savour of women in the throes of passion. . . . Now just you dare to measure strength with me, old greybeard, and I warrant you you’ll never eat garlic or black beans more. No, not a word! my anger is at boiling point, and I’ll do with you what the beetle did with the eagle’s eggs.Μα τις δυο θεές! το αίμα κι’ αν μ’ ανάψη πιο πολύ, θ’ απολύσω τη χολή, θα σου βγάλω μάτια, μύτες, που να τρέχεις να γυρεύης βοηθούς σου τους πολίτες. -Κι από μας η κάθε μία το κορμί της τώρ’ ας γδύση, γυναικίλες να μυρίση. Κι’ όποιος τώρα του βαστά, ας ζυγώση εδώ μπροστά, να του δείξω εγώ, αν σκόρδα του λοιπού θα ξαναφάη για τον πόλεμο να πάει κι’ αν θα φάει μαυροκούκκια για να πάει να δικάζη και να κάθεται στην έδρα δίχως να ξερονυστάζη. Μιά το στόμα σου μονάχα λέξιν άσχημη να βγάζει, και ο θυμός ευθύς με πιάνει, που θα βγης απ’ τον καυγά όπως από το σκαθάρι κι ο αητός, - χωρίς αυγά!
Χορὸς Γυναικῶν
Хор женщин
Women
Χορός γυναικών
οὐ γὰρ ὑμῶν φροντίσαιμ᾽ ἄν, ἢν ἐμοὶ ζῇ Λαμπιτὼ ἥ τε Θηβαία φίλη παῖς εὐγενὴς Ἰσμηνία. οὐ γὰρ ἔσται δύναμις, οὐδ᾽ ἢν ἑπτάκις σὺ ψηφίσῃ, ὅστις ὦ δύστην᾽ ἀπήχθου πᾶσι καὶ τοῖς γείτοσιν. ὥστε κἀχθὲς θἠκάτῃ ποιοῦσα παιγνίαν ἐγὼ τοῖσι παισὶ τὴν ἑταίραν ἐκάλεσ᾽ ἐκ τῶν γειτόνων, παῖδα χρηστὴν κἀγαπητὴν ἐκ Βοιωτῶν ἔγχελυν· οἱ δὲ πέμψειν οὐκ ἔφασκον διὰ τὰ σὰ ψηφίσματα. κοὐχὶ μὴ παύσησθε τῶν ψηφισμάτων τούτων, πρὶν ἂν τοῦ σκέλους ὑμᾶς λαβών τις ἐκτραχηλίσῃ φέρων.
А на вас и не взгляну я, если Лампито жива, И Фиванка дорогая Исмения, добрый род. У тебя не станет силы, хоть семь раз себе суди, Оттого что ненавистен ты, бедняк, соседям всем. Так вечор творя Гекате праздник я повеселей, Сыновьям хотела кликнуть от соседей мил-дружка, Разлюбезную девчонку. от беотян устрицу, А соседи не пустили из за тех твоих судов. И не бросите своих вы приговоров, прежде чем Кто нибудь, схватив за ногу, вам и шею не свернет!I laugh at your threats, so long as I have on my side Lampito here, and the noble Theban, my dear Ismenia. . . . Pass decree on decree, you can do us no hurt, you wretch abhorred of all your fellows. Why, only yesterday, on occasion of the feast of Hecaté, I asked my neighbours of Bœotia for one of their daughters for whom my girls have a lively liking—a fine, fat eel to wit; and if they did not refuse, all along of your silly decrees! We shall never cease to suffer the like, till someone gives you a neat trip-up and breaks your neck for you!Μα κι αν στέκεσαι μπροστά μου, δεν με μέλει πια γι’ αυτό, όσο είν’ η Λαμπιτώ, κι όσο βρίσκεται εκεί κ’ η Θηβαία Ισμηνία, που ’νε κόρη ευγενική. Κι αν σωστές φορές εφτά μας ψηφίσης εναντίον, δεν περνούν σ’ εμάς αυτά, κακομοίρη, που γυρεύεις σε γειτόνους και σε φίλους συφορές να μαγειρεύης. Χθές ακόμη με τις άλλες στης Εκάτης τη γιορτή, τούτη την αγαπητή επροσκάλεσα κοπέλα, που ’νε όμορφη και μέλι και της Βοιωτίας χέλι. Και δεν ήθελαν να στείλουν τις γυναίκες τους δω πέρα από τα ψηφίσματά σου, όπου βγάνεις κάθε μέρα. Παύτε τα ψηφίσματά σας, πριν κανένας σας αρπάξει απ’ τα γέρικά σας σκέλια, και το σβέρκο σάς τινάξη!
Входит ЛисистратаΜπαίνει η Λυσιστράτη.
addressing LysistrataΣτη Λυσιστράτη.
Χορὸς Γυναικῶν
Хор женщин
Women
Χορός γυναικών
ἄνασσα πράγους τοῦδε καὶ βουλεύματος, τί μοι σκυθρωπὸς ἐξελήλυθας δόμων;
Царица дела нашего и плана, Что мрачная из дома вышла ты?You, Lysistrata, you who are leader of our glorious enterprise, why do I see you coming towards me with so gloomy an air?Συ, αρχηγέ της πράξεως, για πες μας τι συμβαίνει, που βγαίνεις τόσο σκυθρωπή και τόσο λυπημένη;
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
κακῶν γυναικῶν ἔργα καὶ θήλεια φρὴν ποιεῖ μ᾽ ἄθυμον περιπατεῖν τ᾽ ἄνω κάτω.
Мысль женская и дело женщин злых Уныло мне велит кругом скитаться.’Tis the behaviour of these naughty women, ’tis the female heart and female weakness so discourages me.Των γυναικών των πρόστυχων τα έργα τα κακά και τα μυαλά τα θηλυκά που φρόνηση τους λείπει- ε, να, αυτά μ’ εκάμανε να περπατώ με λύπη.
Χορὸς Γυναικῶν
Хор женщин
Women
Χορός γυναικών
τί φῄς; τί φῄς;
Что ты нам говоришь?Tell us, tell us, what is it?Τι λες; τι λες;
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ἀληθῆ, ἀληθῆ.
Правду, правду одну!I only tell the simple truth.Αλήθεια, ναι.
Χορὸς Γυναικῶν
Хор женщин
Women
Χορός γυναικών
τί δ᾽ ἐστὶ δεινόν; φράζε ταῖς σαυτῆς φίλαις.
В чем ужас тут? Скажи своим подругам!What has happened so disconcerting; come, tell your friends.Τ’ είν’ το κακό που εστάθη; Πες το στη φιλαινάδα σου, που θέλει να το μάθη.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ἀλλ᾽ αἰσχρὸν εἰπεῖν καὶ σιωπῆσαι βαρύ.
Сказать мне стыдно, тяжко промолчать!Oh! the thing is so hard to tell—yet so impossible to conceal.Κι αν σας το πω θα είν’ αισχρό, κι αν δεν το πω κακό-ψυχρό.
Χορὸς Γυναικῶν
Хор женщин
Women
Χορός γυναικών
μή νύν με κρύψῃς ὅ τι πεπόνθαμεν κακόν.
Так не скрывай, какое зло мы терпим!Nay, never seek to hide any ill that has befallen our cause.Μη μας το κρύβης το κακό, και πες το ίσα-ίσα.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
βινητιῶμεν, ᾗ βράχιστον τοῦ λόγου.
Мужчин хотим мы, кратко говоря.To blurt it out in a word—we are in heat!Κοντολογίς, μας έπιασε για το γαμήσι λύσσα!
Χορὸς Γυναικῶν
Хор женщин
Women
Χορός γυναικών
ἰὼ Ζεῦ.
О Зевс!Oh! Zeus, oh! Zeus!Ω Ζευ!
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
τί Ζῆν᾽ ἀυτεῖς; ταῦτα δ᾽ οὖν οὕτως ἔχει. ἐγὼ μὲν οὖν αὐτὰς ἀποσχεῖν οὐκέτι οἵα τ᾽ ἀπὸ τῶν ἀνδρῶν· διαδιδράσκουσι γάρ. τὴν μέν γε πρώτην διαλέγουσαν τὴν ὀπὴν κατέλαβον ᾗ τοῦ Πανός ἐστι ταὐλίον, τὴν δ᾽ ἐκ τροχιλείας αὖ κατειλυσπωμένην, τὴν δ᾽ αὐτομολοῦσαν, τὴν δ᾽ ἐπὶ στρούθου μίαν ἤδη πέτεσθαι διανοουμένην κάτω ἐς Ὀρσιλόχου χθὲς τῶν τριχῶν κατέσπασα. πάσας τε προφάσεις ὥστ᾽ ἀπελθεῖν οἴκαδε ἕλκουσιν. ἤδη γοῦν τις αὐτῶν ἔρχεται. αὕτη σὺ ποῖ θεῖς;
Что Зевса кликать! Дело вот какое: Я их никак не в силах удержать От мужиков, бегут оне толпою. И первую болтавшую у стен Застала я, где Пана двор священный, Другая вниз спускалась по веревке, Одна бежит, а та, как на крылах, Уже лететь стремглав сбиралась долу, В дом Орсилоха,—чуть за косы я Ее схватила. Все предлоги ищут Бежать домой. Вот, вам одна идет! Куда бежишь?What use calling upon Zeus? The thing is even as I say. I cannot stop them any longer from lusting after the men. They are all for deserting. The first I caught was slipping out by the postern gate near the cave of Pan; another was letting herself down by a rope and pulley; a third was busy preparing her escape; while a fourth, perched on a bird’s back, was just taking wing for Orsilochus’ house, when I seized her by the hair. One and all, they are inventing excuses to be off home. Look! there goes one, trying to get out! Halloa there! whither away so fast?Τι να σου κάνη ο Ζεύς; Αυτό ζητούν να φτιάσουν, και να τις κάνω δεν μπορώ τους άνδρες να ξεχάσουν. Και κατορθώνει κάθε μια με τρόπο να μου φύγη. Τη μία, τρύπα μυστική την τσάκωσα ν’ ανοίγη-- μεσ’ στου Πανός το ιερό· κ’ η άλλη με σχοινί γερό κατέβη, απ’ του πηγαδιού δεμένη το μαγκάνι· η άλλη πάει στον εχθρό κι αυτομολία κάνει· κι άλλη καβάλλα ήθελε να πάρη ένα σπουργίτι, να πέση στου πορνοβοσκού Ορσίλοχου το σπίτι,-- ως που την εξεμάλλιασα. Και όλες μου ζητάνε προφάσεις, να το σκάσουνε, στ σπίτια τους να πάνε. Θα δείτε· κάποια έρχεται και πλησιάζει· να τη! -Παρακαλώ, πού τό ’βαλες του λόγου σου τρεχάτη;
Γυνὴ Α
Первая женщина
First Woman
Πρώτη γυναίκα
οἴκαδ᾽ ἐλθεῖν βούλομαι. οἴκοι γάρ ἐστιν ἔριά μοι Μιλήσια ὑπὸ τῶν σέων κατακοπτόμενα.
Домой хочу я сбегать: Милетская валяется там шерсть, Съедаемая молью....I want to go home; I have some Miletus wool in the house, which is getting all eaten up by the worms.Θέλω να πάω σπίτι μου. Άφησα στο κατώι από τη Μίλητο μαλλιά, κι ο σκόρος μου τα τρώει.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ποίων σέων; οὐκ εἶ πάλιν;
Что за моль там? Ступай назад!Bah! you and your worms! go back, I say!Ποιος σκόρος; άφησέ τ’ αυτά· τράβα και γύρνα πίσω!
Γυνὴ Α
Первая женщина
First Woman
Πρώτη γυναίκα
ἀλλ᾽ ἥξω ταχέως νὴ τὼ θεὼ ὅσον διαπετάσασ᾽ ἐπὶ τῆς κλίνης μόνον.
Но живо я приду, Один разок лишь разстелю на ложе.I will return immediately, I swear I will by the two goddesses! I only have just to spread it out on the bed.Στις δυο θεές ορκίζομαι, αμέσως θα γυρίσω· θα πεταχτώ τρεχάτη, να το ξαπλώσω μια στιγμή απάνω στο κρεββάτι.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
μὴ διαπετάννυ, μηδ᾽ ἀπέλθῃς μηδαμῇ.
Не разстилай и не ходи ни шагу!You shall not do anything of the kind! I say, you shall not go.Δεν φεύγεις, ούτε το μαλλί θ’ απλώσεις τώρα· ας’ το!
Γυνὴ Α
Первая женщина
First Woman
Πρώτη γυναίκα
ἀλλ᾽ ἐῶ ᾽πολέσθαι τἄρι᾽;
Так сгинуть шерсти?Must I leave my wool to spoil then?Μα θα το χάσω το μαλλί!
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ἢν τούτου δέῃ.
ЕСЛИ надо так!Yes, if need be.Ε, δεν πειράζει· χάσ’ το!
Γυνὴ Β
Вторая женщина
Second Woman
Δεύτερη γυναίκα
τάλαιν᾽ ἐγώ, τάλαινα τῆς Ἀμοργίδος, ἣν ἄλοπον οἴκοι καταλέλοιφ᾽.
Бедняга я, бедняга! Платье там Осталось дома лисье....Unhappy woman that I am! Alas for my flax! I’ve left it at home unstript!Η δύστυχη! η δύστυχη! και τώρα τι να κάνω, που το λινάρι τ’ άφησα με δίχως να το ξάνω!
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
αὕθἠτέρα ἐπὶ τὴν Ἄμοργιν τὴν ἄλοπον ἐξέρχεται. χώρει πάλιν δεῦρ᾽.
Вишь, другая За лисьим платьем собралась домой. Ступай назад!So, here’s another trying to escape to go home and strip her flax forsooth!Να κι ‘ άλλη, που μας κόπιασε το δρόμο της να πάρη, γιατί άφησεν ακτύπητο στο σπίτι το λινάρι! Πήγαινε μέσα γρήγορα!
Γυνὴ Β
Вторая женщина
Second Woman
Δεύτερη γυναίκα
ἀλλὰ νὴ τὴν Φωσφόρον ἔγωγ᾽ ἀποδείρασ᾽ αὐτίκα μάλ᾽ ἀνέρχομαι.
Но видит Два света, Раз отлуплю и прибегу опять!Oh! I swear by the goddess of light, the instant I have put it in condition I will come straight back.Μα θα γυρίσω πίσω, μα την Εκάτη, στη στιγμή, αρκεί να το κτυπήσω!
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
μή μἀποδείρῃς. ἢν γὰρ ἄρξῃς τοῦτο σύ, ἑτέρα γυνὴ ταὐτὸν ποιεῖν βουλήσεται.
Без выдумок! А то, едва начнешь ты, Другая тоже вздумает творить.You shall do nothing of the kind! If once you began, others would want to follow suit.Ας λείψουν τα κτυπήματα· γιατ’ έτσι αν αρχίση, κι άλλη θα μας κουβαληθή το ίδιο να ζητήση.
Γυνὴ Γ
Третья женщина
Third Woman
Τρίτη γυναίκα
ὦ πότνι᾽ Εἰλείθυι᾽ ἐπίσχες τοῦ τόκου, ἕως ἂν εἰς ὅσιον μόλω ᾽γὼ χωρίον.
Илифия, о, задержи мне роды, Пока сойду в святое место я!Oh! goddess divine, Ilithyia, patroness of women in labour, stay, stay the birth, till I have reached a spot less hallowed than Athené’s Mount!Ω συ, θεά Ειλείθυια! κράτει με κάθε τρόπο, για να προφθάσ’ η γέννα μου να γίνει σ’ άλλον τόπο, χωρίς την ιερότητα που έχει τούτος να ’χει.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
τί ταῦτα ληρεῖς;
Что брешешь ты?What mean you by these silly tales?Τι ψέλνεις συ μονάχη;
Γυνὴ Γ
Третья женщина
Third Woman
Τρίτη γυναίκα
αὐτίκα μάλα τέξομαι.
Сейчас родить мне надо!I am going to have a child—now, this minute.Κοίτα! στην ώρα βρίσκομαι της γέννας η καημένη.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ἀλλ᾽ οὐκ ἐκύεις σύ γ᾽ ἐχθές.
Но и тяжелой не была ты.But you were not pregnant yesterday!Ε, μα καλά· συ όμως χθές δεν ήσουν ’γγαστρωμένη.
Γυνὴ Γ
Третья женщина
Third Woman
Τρίτη γυναίκα
ἀλλὰ τήμερον. ἀλλ᾽ οἴκαδέ μ᾽ ὡς τὴν μαῖαν ὦ Λυσιστράτη ἀπόπεμψον ὡς τάχιστα.
Ох, Домой меня пусти ты к повитухе Да поскорей!Well, I am to-day. Oh! let me go in search of the midwife, Lysistrata, quick, quick!Τι τάχα; είμαι σήμερα. Στείλε με στη στιγμή να πεταχθώ στο σπίτι μου να φέρω τη μαμή.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
τίνα λόγον λέγεις; τί τοῦτ᾽ ἔχεις τὸ σκληρόν;
Чего болтаешь зря? Что у тебя тут твердое?What is this fable you are telling me? Ah! what have you got there so hard?Μα για ποιο λόγο;τούτο δω μου φαίνεται πολύ σκληρό.
Γυνὴ Γ
Третья женщина
Third Woman
Τρίτη γυναίκα
ἄῤῥεν παιδίον.
Мальчишка!A male child.Α, είν’ αρσενικό μωρό.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
μὰ τὴν Ἀφροδίτην οὐ σύ γ᾽, ἀλλ᾽ ἢ χαλκίον ἔχειν τι φαίνει κοῖλον· εἴσομαι δ᾽ ἐγώ. ὦ καταγέλαστ᾽ ἔχουσα τὴν ἱερὰν κυνῆν κυεῖν ἔφασκες;
Клянусь Афродитой, нет, но как сосуд Ты тащишь медный. Вот сейчас узнаю. Потешная, с святою шапкой ты И говоришь: родишь!No, no, by Aphrodité! nothing of the sort! Why, it feels like something hollow—a pot or a kettle. Oh! you baggage, if you have not got the sacred helmet of Pallas—and you said you were with child!Μα τη θεά! εδώ παιδί δεν φαίνεται για νά ’χη· για τεντζερέδι φαίνεται· στάσου, θα δω μονάχη, Το κράνος έχωσες εδώ, ανόητη! της Αθηνάς, και λες ότι κοιλοπονάς;
Γυνὴ Γ
Третья женщина
Third Woman
Τρίτη γυναίκα
καὶ κυῶ γε νὴ Δία.
Ну да, рожаю.And so I am, by Zeus, I am!Μα το θεό, κοιλοπονώ.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
τί δῆτα ταύτην εἶχες;
На что же шапка?Then why this helmet, pray?Καλά, κ’ εδώ στη ζώνη το κράνος γιατί τό ’βαλες;
Γυνὴ Γ
Третья женщина
Third Woman
Τρίτη γυναίκα
ἵνα μ᾽ εἰ καταλάβοι ὁ τόκος ἔτ᾽ ἐν πόλει, τέκοιμ᾽ ἐς τὴν κυνῆν ἐσβᾶσα ταύτην, ὥσπερ αἱ περιστεραί.
Чтобы, если роды Настигнут в городе, родить мне, в шапку Вступивши, как голубки здесь родят.For fear my pains should seize me in the Acropolis; I mean to lay my eggs in this helmet, as the doves do.Γιατί αν μού ’ρθουν πόνοι απάνω στην Ακρόπολη, να κάτσω χέρι-χέρι να κάνω μέσα το παιδί καθώς το περιστέρι.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
τί λέγεις; προφασίζει· περιφανῆ τὰ πράγματα. οὐ τἀμφιδρόμια τῆς κυνῆς αὐτοῦ μενεῖς;
Что брешешь? Врешь! Мне ясно все преясно! Опять назад ты с шапкой воротись!Excuses and pretences every word! the thing’s as clear as daylight. Anyway, you must stay here now till the fifth day, your day of purification.Τι λες! ωραία πρόφαση! μια είναι φανερό! Γιατί εδώ δεν κάθεσαι να κάνεις το μωρό, και στη δεκάτη μέρα του απάνω ίσα-ίσα, μέσα στο κράνος του παιδιού να κάνεις τα βαφτίσα;
Γυνὴ Γ
Третья женщина
Third Woman
Τρίτη γυναίκα
ἀλλ᾽ οὐ δύναμαι ᾽γωγ᾽ οὐδὲ κοιμᾶσθ᾽ ἐν πόλει, ἐξ οὗ τὸν ὄφιν εἶδον τὸν οἰκουρόν ποτε.
Но я и спать в акрополе не в силах, Увидев раз домашнюю змею.I cannot sleep any more in the Acropolis, now I have seen the snake that guards the Temple.Α, όχι· στην Ακρόπολη εγώ δεν θέλω νά ’μαι και μόνη να κοιμάμαι· με πήγε ριπιτίδι την ώρα που αντίκρυσα της Αθηνάς το φίδι.
Γυνὴ Δ
Четвертая женщина
Fourth Woman
Τέταρτη γυναίκα
ἐγὼ δ᾽ ὑπὸ τῶν γλαυκῶν γε τάλαιν᾽ ἀπόλλυμαι ταῖς ἀγρυπνίαισι κακκαβαζουσῶν ἀεί.
А я от сов несчастная страдаю, В бессонницу кричащих без концаAh! and those confounded owls with their dismal hooting! I cannot get a wink of rest, and I’m just dying of fatigue.Ωχ, ωχ! η κακορρίζικη! απ’ την αγρύπνια θα χαθώ· ούτε στιγμή να κοιμηθώ οι κουκουβάγιες μ’ άφησαν!
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ὦ δαιμόνιαι παύσασθε τῶν τερατευμάτων. ποθεῖτ᾽ ἴσως τοὺς ἄνδρας· ἡμᾶς δ᾽ οὐκ οἴει ποθεῖν ἐκείνους; ἀργαλέας γ᾽ εὖ οἶδ᾽ ὅτι ἄγουσι νύκτας. ἀλλ᾽ ἀνάσχεσθ᾽ ὦγαθαί, καὶ προσταλαιπωρήσατ᾽ ἔτ᾽ ὀλίγον χρόνον, ὡς χρησμὸς ἡμῖν ἐστιν ἐπικρατεῖν, ἐὰν μὴ στασιάσωμεν· ἔστι δ᾽ ὁ χρησμὸς οὑτοσί.
Любезныя, оставьте ваши шутки! Скучаете вы по мужьям? А нам Без них не тошно? Знаю я, что тяжки Нам ночи, но воздержимся, друзья, И потерпите хоть на малый срок: Ведь есть пророчество, что победим Мы, если не поспорим меж собою.You wicked women, have done with your falsehoods! You want your husbands, that’s plain enough. But don’t you think they want you just as badly? They are spending dreadful nights, oh! I know that well enough. But hold out, my dears, hold out! A little more patience, and the victory will be ours. An Oracle promises us success, if only we remain united. Shall I repeat the words?Παύτε τα παραμύθια, δαιμονισμένες! θέλετε τους άνδρες σας στ’ αλήθεια· θαρρείτε πως δεν θέλουμε να είμεθα μαζί τους; δεν ξέρουμε το τι τραβούν τις νύχτες μοναχοί τους; Μα λίγο κρατηθήτε και στενοχωρηθήτε, γιατί το είπε κι ο χρησμός: η νίκ’ είναι δική μας αν γκρίνιες δεν ανοίξουμε και στάσι μεταξύ μας. Αυτός λοιπόν είν’ ο χρησμός...
Γυνὴ Α
Первая женщина
First Woman
Πρώτη γυναίκα
λέγ᾽ αὐτὸν ἡμῖν ὅ τι λέγει.
Скажи же нам пророчество!Yes, tell us what the Oracle declares.Για πες να τον ακούσουμε.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
σιγᾶτε δή. ἀλλ᾽ ὁπόταν πτήξωσι χελιδόνες εἰς ἕνα χῶρον, τοὺς ἔποπας φεύγουσαι, ἀπόσχωνταί τε φαλήτων, παῦλα κακῶν ἔσται, τὰ δ᾽ ὑπέρτερα νέρτερα θήσει Ζεὺς ὑψιβρεμέτης--
Так тише! Но когда слетятся голубки в единое место, Убегая удодов, и смогут сдержаться от ложа, Будет невзгоде конец, и верхнее сделает нижним Зевс высоко гремящий!..Silence then! Now—“Whenas the swallows, fleeing before the hoopoes, shall have all flocked together in one place, and shall refrain them from all amorous commerce, then will be the end of all the ills of life; yea, and Zeus, which doth thunder in the skies, shall set above what was erst below. . . .”Ακούστε και σκασμός! -«Όταν οι χελιδόνες θα μαζευθούν σε μια μεριά και θα καθήσουν μόνες από τους τσαλαπετεινούς μακράν κι από αρσενικά, θα σταματήσουν τα κακά. Κι ο Ζευς όπου βροντά ψηλά με το τρανό του χέρι, τα πράματα θα φέρει, που τ’ από πάνω θα βρεθεί στο κάτω πλακωμένο».
Γυνὴ Β
Вторая женщина
Second Woman
Δεύτερη γυναίκα
ἐπάνω κατακεισόμεθ᾽ ἡμεῖς;
Так сверху мы станем ложиться!What! shall the men be underneath?Θα πέφτουμ’ από πάνω τους εμείς;--καταλαβαίνω.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ἢν δὲ διαστῶσιν καὶ ἀναπτῶνται πτερύγεσσιν ἐξ ἱεροῦ ναοῖο χελιδόνες, οὐκέτι δόξει ὄρνεον οὐδ᾽ ὁτιοῦν καταπυγωνέστερον εἶναι.
Если ж затеют раздор и вспорхнут к полету крылами Из священного храма голубки, тогда порешится, Что ни единой иной любострастней голубки нет птицы.“But if dissension do arise among the swallows, and they take wing from the holy Temple, ’twill be said there is never a more wanton bird in all the world.”«Οι χελιδόνες δε αυτές αν τσακωθούν καμιά φορά κι από τον ιερό ναό φύγουν και κάνουνε φτερά, όρνιο ποτέ δεν θα φανεί στον κόσμο γεννημένο πιο πουτανιάρικο απ’ αυτές και πιο ξεκωλιασμένο!......»
Γυνὴ Α
Первая женщина
First Woman
Πρώτη γυναίκα
σαφής γ᾽ ὁ χρησμὸς νὴ Δί᾽.
Оракул ясен, видит Зевс!Ye gods! the prophecy is clear.Α, μα τον Δία! ο χρησμός τα λέει παστρικά.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ὦ πάντες θεοί, μή νυν ἀπείπωμεν ταλαιπωρούμεναι, ἀλλ᾽ εἰσίωμεν. καὶ γὰρ αἰσχρὸν τουτογὶ ὦ φίλταται, τὸν χρησμὸν εἰ προδώσομεν.
Итак Не отречемся ж мы в тоске от дела, Взойдем назад! Позор великий нам Когда судьбе назначенной изменим!Nay, never let us be cast down by calamity! let us be brave to bear, and go back to our posts. ’Twere shameful indeed not to trust the promises of the Oracle.Θεοί! ας μη δειλιάσουμε από τούτα τα κακά. Περάστε μέσα, φίλες μου, τα χέρια μας να σφίξουμε και προδοσία στο χρησμό θα ’ναι κακό να δείξουμε.
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
μῦθον βούλομαι λέξαι τιν᾽ ὑμῖν, ὅν ποτ᾽ ἤκουσ᾽ αὐτὸς ἔτι παῖς ὤν. οὕτως ἦν νεανίσκος Μελανίων τις, ὃς φεύγων γάμον ἀφίκετ᾽ ἐς ἐρημίαν, κἀν τοῖς ὄρεσιν ᾤκει· κᾆτ᾽ ἐλαγοθήρει πλεξάμενος ἄρκυς, καὶ κύνα τιν᾽ εἶχεν, κοὐκέτι κατῆλθε πάλιν οἴκαδ᾽ ὑπὸ μίσους. οὕτω τὰς γυναῖκας ἐβδελύχθη ᾽κεῖνος, ἡμεῖς τ᾽ οὐδὲν ἧττον τοῦ Μελανίωνος οἱ σώφρονες.
Сказку Я хочу сказать вам, как слыхал я Сам еще ребенком. Так-то Меланион жил млад-юнош; брака Убегая, он ушел в пустыню И в горах скитался; И ловил он зайцев, Им сплетая сети, И имел собачку, А назад домой не шел от гнева. Так-то Не терпел он женщин, Да и мы не меньше Меланиона, когда разумны.I want to tell you a fable they used to relate to me when I was a little boy. This is it: Once upon a time there was a young man called Melanion, who hated the thought of marriage so sorely that he fled away to the wilds. So he dwelt in the mountains, wove himself nets, kept a dog and caught hares. He never, never came back, he had such a horror of women. As chaste as Melanion, we loathe the jades just as much as he did.Άκουσ’ ένα παραμύθι από το δικό μου στόμα, που ’χα μια φοράν ακούσει, πού ’μουνα παιδί ακόμα. Λοιπόν ήταν ένας νέος, Μελανίων τ’ όνομά του, μια φορά, όπου το γάμο δεν τον ήθελ’ η καρδιά του, και την ερημιά επήρε και τα όρη εκατοικούσε· είχε και σκυλλί και δίχτυ και λαγούς εκυνηγούσε. Λοιπόν έτσι, τις γυναίκες είχε τόσο σιχαθή, που σε πόλη και σε σπίτι δεν μπορούσε να σταθή,-- μα κοντεύω κι από κείνον πιο πολύ να σε μισήσω·
Γέρων
Старик
Old Man
Γέροντας
βούλομαί σε γραῦ κύσαι--
Дай, старушка, чмокну раз?You dear old woman, I would fain kiss you.μολαταύτα σαν να θέλω, βρε γριά, να σε φιλήσω.
Γυνή
Женщина
Woman
Γυναίκα
κρόμμυόν τἄρ᾽ οὐκ ἔδει.
Чесноком ты провонял!I will set you crying without onions.Αλλ΄ανάγκη πια δεν θα ’χης από κρομμυδιού κομμάτια να σου κλάψουνε τα μάτια.
Γέρων
Старик
Old Man
Γέροντας
κἀνατείνας λακτίσαι.
Разложу, да и того!.... . . And give you a sound kicking.Και το πόδι θα σηκώσω με κλωτσιές να σε φορτώσω.
Γυνή
Женщина
Woman
Γυναίκα
τὴν λόχμην πολλὴν φορεῖς.
Черезчур уж ты лохмат!Ah, ha! what a dense forest you have there!Βλέπω που ’χεις κρεμασμένη γενειάδα φυτρωμένη.
Pointing.Δείχνει.
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
καὶ Μυρωνίδης γὰρ ἦν τραχὺς ἐντεῦθεν μελάμπυγός τε τοῖς ἐχθροῖς ἅπασιν, ὥς δὲ καὶ Φορμίων.
Но ведь так и Миронид Был космат и чернозад Супостату и врагу, Как Формион древле.So was Myronides one of the best-bearded of men o’ this side; his backside was all black, and he terrified his enemies as much as Phormio.Μα κι αυτός ο Μυρωνίδης τους εχθρούς εφόβιζ’ όλους με τους μαύρους του τους κώλους και με την τραχειά του όψι,--όπως κάνει κι ο Φορμίων.
Χορὸς Γυναικῶν
Хор женщин
Women
Χορός γυναικών
κἀγὼ βούλομαι μῦθόν τιν᾽ ὑμῖν ἀντιλέξαι τῷ Μελανίωνι. Τίμων ἦν ἀίδρυτός τις ἀβάτοισιν ἐν σκώλοισι τὸ πρόσωπον περιειργμένος, Ἐρινύων ἀποῤῥώξ. οὗτος οὖν ὁ Τίμων ᾤχεθ᾽ ὑπὸ μίσους πολλὰ καταρασάμενος ἀνδράσι πονηροῖς. οὕτω ᾽κεῖνος ὑμῶν ἀντεμίσει τοὺς πονηροὺς ἄνδρας ἀεί, ταῖσι δὲ γυναιξὶν ἦν φίλτατος.
Сказкой Я хочу и вам ответить славной На Меланиона. Тимон Бесприютный жил, по недоступным Чащам лик свой укрывая, Внук Эринний грозных. Ну, так этот Тимон Убежал от гнева, Насказав проклятий злым мужчинам. Так-то Он не мог терпеть вас, Злых мужчин, вовеки, Ну, а женам был он милым другом.I want to tell you a fable too, to match yours about Melanion. Once there was a certain man called Timon, a tough customer, and a whimsical, a true son of the Furies, with a face that seemed to glare out of a thorn-bush. He withdrew from the world because he couldn’t abide bad men, after vomiting a thousand curses at ’em, He had a holy horror of ill-conditioned fellows, but he was mighty tender towards women.Αφού είπες συ εκείνο, που ’καμεν ο Μελανίων, έχω και εγώ σκοπό ένα μύθο να σου πω; Κάποιος Τίμων είχε ζήσει, με μορφή σκουντουφλιασμένη, λες και ήτανε μ’ αγκάθια γύρω-γύρω της φραγμένη, όπως βράχος Ερινύων. Ε, λοιπόν, αυτός ο Τίμων έφυγεν από το πλήθος των κακών και των ατίμων. Τους αχρείους, όπως είσθε, είχε σιχαθή κι αυτός,-- κι όμως ήταν στις γυναίκες τρυφερός κι αγαπητός.--
Γυνή
Женщина
Woman
Γυναίκα
τὴν γνάθον βούλει θένω;
Хочешь, щеку протяну?Suppose I up and broke your jaw for you!Τη μασσέλα θα σου σπάσω!
Γέρων
Старик
Old Man
Γέροντας
μηδαμῶς· ἔδεισά γε.
Ох, уж нет! ты мне страшна!I am not a bit afraid of you.Καλέ σώπα! μην το κάνεις,--κι απ’ το φόβο θα τα χάσω.
Γυνή
Женщина
Woman
Γυναίκα
ἀλλὰ κρούσω τῷ σκέλει;
Так ногой тебя толкну?Suppose I let fly a good kick at you?Να, τα σκέλια θα σηκώσω και θα σε κλωτσήσω.
Γέρων
Старик
Old Man
Γέροντας
τὸν σάκανδρον ἐκφανεῖς.
Штучку нам покажешь ты!I should see your backside then.Κτύπα! να σου δούμε και την τρύπα.
Χορὸς Γυναικῶν
Хор женщин
Women
Χορός γυναικών
ἀλλ᾽ ὅμως ἂν οὐκ ἴδοις καίπερ οὔσης γραὸς ὄντ᾽ αὐτὸν κομήτην, ἀλλ᾽ ἀπεψιλωμένον τῷ λύχνῳ.
Не увидишь все равно, Хоть и стары мы старухи, Рощи там лохматой: чисто Сожжено все огоньком.You would see that, for all my age, it is very well attended to, and all fresh singed smooth.Τώρα στα γεράματά μου δεν θα δεις αυτήν τη χάρι, γιατί τό ’χω μαδημένο σαν να τό ’καψε λυχνάρι.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ἰοὺ ἰοὺ γυναῖκες ἴτε δεῦρ᾽ ὡς ἐμὲ ταχέως.
Эй, женщины, скорей сюда ко мне!Ho there! come quick, come quick!Ε, ε! γυναίκες! γρήγορα ελάτ’ εδώ!
Γυνή
Женщина
Woman
Γυναίκα
τί δ᾽ ἔστιν; εἰπέ μοι τίς ἡ βοή;
Что там такое? Что за крик поднялся?What is it? Why these cries?Τι τρέχει; ποιος είν’ αυτός ο θόρυβος, και ποιάν αιτίαν έχει;
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ἄνδρ᾽ <ἄνδρ᾽> ὁρῶ προσιόντα παραπεπληγμένον, τοῖς τῆς Ἀφροδίτης ὀργίοις εἰλημμένον. ὦ πότνια Κύπρου καὶ Κυθήρων καὶ Πάφου μεδέουσ᾽, ἴθ᾽ ὀρθὴν ἥνπερ ἔρχι τὴν ὁδόν.
Мужчина, вижу, к нам идет сюда, Служенью Афродите посвященный. Царица Пафа, Кипра и Киферы, Ступай прямым, куда идешь, путем!A man! a man! I see him approaching all afire with the flames of love. Oh! divine Queen of Cyprus, Paphos and Cythera, I pray you still be propitious to our emprise.Να! βλέπω άνδρα που τραβά εδώ στο τείχος ίσα· τον έχει πιάσει, φαίνεται, για τις γυναίκες λύσσα. Συ, των Κυθήρων η θεά, η αφρογεννημένη, που ’σαι στην Πάφο λατρευτή, στην Κύπρο δοξασμένη, σ’ αυτόν τον δρόμο που άνοιξες, δύναμι τώρα δίνε να πάρη τον ανήφορο.
Γυνή
Женщина
Woman
Γυναίκα
ποῦ δ᾽ ἐστὶν ὅστις ἐστί;
Где он и кто он?Where is he, this unknown foe?Ποιος έρχεται; πού είναι;
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
παρὰ τὸ τῆς Χλόης.
Там, у храма Хлои. Вот, вот он, видит Зевс!Yonder—beside the Temple of Demeter.Εκεί στης Χλόης το ιερό επρόβαλε τρεχάτος,
Γυνή
Женщина
Woman
Γυναίκα
ὢ νὴ Δί᾽ ἔστι δῆτα. τίς κἀστίν ποτε;
И кто же он?Yes, indeed, I see him; but who is it?Ω, μα το Δία! να τος! Ποιος να ’νε;
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ὁρᾶτε· γιγνώσκει τις ὑμῶν;
Вы знаете его?Look, look! does any of you recognize him?Τον γνωρίζετε καμιά από σας; για δείτε.
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
νὴ Δία ἔγωγε· κἀστὶν οὑμὸς ἀνὴρ Κινησίας.
Клянуся Зевсом, Я знаю: он—Кинесия, мой муж.I do, I do! ’tis my husband Cinesias.Τον ξέρω· για σταθείτε· αυτός είναι ο άνδρας μου, ο Κινησίας.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
σὸν ἔργον ἤδη τοῦτον ὀπτᾶν καὶ στρέφειν κἀξηπεροπεύειν καὶ φιλεῖν καὶ μὴ φιλεῖν, καὶ πάνθ᾽ ὑπέχειν πλὴν ὧν σύνοιδεν ἡ κύλιξ.
Твой будет долг его ворочать, жарить, Обманчиво и целовать, и нет, Все дать, того ж не дать, что знает чаша.To work then! Be it your task to inflame and torture and torment him. Seductions, caresses, provocations, refusals, try every means! Grant every favour,—always excepting what is forbidden by our oath on the wine-bowl.Έλα, ψήσε τον, στριφογύριστ’ τον, δείξε πως έχεις τρέλα γι’ αυτόν, πως δεν τον αγαπάς κατόπιν, κι ό,τι άλλο, όξ’ απ’ αυτό που δώσαμε τον όρκο τον μεγάλο.
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
ἀμέλει ποιήσω ταῦτ᾽ ἐγώ.
Небось, я все устрою!Have no fear, I undertake the work.Α! μη σε μέλη κ’ έννοια σου· κουνούπι θα του γίνω.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
καὶ μὴν ἐγὼ ξυνηπεροπεύσω <σοι> παραμένουσ᾽ ἐνθαδί, καὶ ξυσταθεύσω τοῦτον. ἀλλ᾽ ἀπέλθετε.
Так и я Обманывать, оставшись здесь, примуся, И проведу его. Идите вы!Well, I will stay here to help you cajole the man and set his passions aflame. The rest of you, withdraw.Κ’ εγώ μαζί θα μείνω να του σηκώσω τα μυαλά και να τον ξεροψήσω. Πηγαίνετε πιο πίσω.
Входит КинесияΜπαίνει ο Κινησίας.
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
οἴμοι κακοδαίμων, οἷος ὁ σπασμός μ᾽ ἔχει χὠ τέτανος ὥσπερ ἐπὶ τροχοῦ στρεβλούμενον.
О я, несчастный: что меня за спазмы Терзают! Пытка, как на колесе!Alas! alas! how I am tortured by spasm and rigid convulsion! Oh! I am racked on the wheel!Πω, πω, πω! ο κακομοίρης! τι σπασμός που μ’ έχει πιάσει, λες και στον τροχό με δέσαν.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
τίς οὗτος οὑντὸς τῶν φυλάκων ἑστώς;
Кто здесь стоит за стражей нашей?Who is this that dares to pass our lines?Ε! τις ει! που ’χεις περάση μεσ’ στους φύλακας;
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
ἐγώ.
Я!It is I.Εγώ, είμαι!
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ἀνήρ;
Мужчина?What, a man?Άνδρας είσαι;
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
ἀνὴρ δῆτ᾽.
Так!Yes, no doubt about it, a man!Άνδρας, πώς;
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
οὐκ ἄπει δῆτ᾽ ἐκποδών;
Ступай же прочь отсюда!Begone!Δεν θα φύγεις;
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
σὺ δ᾽ εἶ τίς ἡκβάλλουσά μ᾽;
Зачем меня ты гонишь? Кто ты?But who are you that thus repulses me?Τ’ είσαι τάχα συ που μου το λες;
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ἡμεροσκόπος.
Страж.The sentinel of the day.Σκοπός
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
πρὸς τῶν θεῶν νυν ἐκκάλεσόν μοι Μυῤῥίνην.
Молю тебя, мне вызови Миррину!By all the gods, call Myrrhiné hither.Φώναξέ μου τη Μυρρίνη να βγει έξω, στο θεό σου!
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ἰδοὺ καλέσω ᾽γὼ Μυῤῥίνην σοι; σὺ δὲ τίς εἶ;
Вот, вызови Миррину! Кто ж ты сам?Call Myrrhiné hither, quotha? And pray, who are you?Άκου! θέλει τη Μυρρίνη να φωνάξω! σε καλό σου! Και του λόγου σου ποιος είσαι, όπου προσταγές μας δίδεις;
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
ἀνὴρ ἐκείνης, Παιονίδης Κινησίας.
Я—муж ея, Кинесия Пеонид.I am her husband, Cinesias, son of Peon.Είμ’ ο άνδρας ο δικός της, - Κινησίας Πεονίδης.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ὦ χαῖρε φίλτατ᾽· οὐ γὰρ ἀκλεὲς τοὔνομ τὸ σὸν παρ᾽ ἡμῖν ἐστιν οὐδ᾽ ἀνώνυμον. ἀεὶ γὰρ ἡ γυνή σ᾽ ἔχει διὰ στόμα. κἂν ᾠὸν ἢ μῆλον λάβῃ, “Κινησίᾳ τουτὶ γένοιτο,” φησίν.
О, здравствуй, друг мой! Не бесславно имя Твое у нас, не безызвестно нам. Всегда жена тебя припоминает, И яблочко-ль, яичко-ли возьмет. Кинесии-б все это!—скажет...Ah! good day, my dear friend. Your name is not unknown amongst us. Your wife has it for ever on her lips; and she never touches an egg or an apple without saying: “’Twill be for Cinesias.”Συ ’σαι, φίλτατέ μου; Γειά σου! κάθε μια μας τ’ όνομά σου, όχι και με δίχως δόξα εδώ πέρα το γνωρίζει· η γυναίκα σου στο στόμα το ’χει και το πιπιλίζει, κ’ είτ’ αυγό καρτεί στο χέρι είτε μήλο, το φυλάει πάντοτε να το προσφέρη στον καλό της Κινησία, που τον άφησε στο σπίτι.
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
ὢ πρὸς τῶν θεῶν.
Боги!Really and truly?Αχ! για το θεό! χρυσό μου!
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
νὴ τὴν Ἀφροδίτην· κἂν περὶ ἀνδρῶν γ᾽ ἐμπέσῃ λόγος τις, εἴρηκ᾽ εὐθέως ἡ σὴ γυνὴ ὅτι λῆρός ἐστι τἄλλα πρὸς Κινησίαν.
Клянусь Афродитой! Если ж речь зайдет И про мужчин, сейчас твоя жена: „Перед Кинесией другие-гадость!"Yes, indeed, by Aphrodité! And if we fall to talking of men, quick your wife declares: “Oh! all the rest, they’re good for nothing compared with Cinesias.”Ω, ναι, μα την Αφροδίτη! Κι αν συμβεί καμιά κουβέντα για τους άνδρες μας να γίνει, πάντοτε μας λέει εκείνη: «όλ’ αυτά που λέτ’ αλήθεια, μα μπροστά στον Κινησία είναι όλοι κολοκύθια!».
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
ἴθι νυν κάλεσον αὐτήν.
Поди, покличь ее!Oh! I beseech you, go and call her to me.Τρέχα, τρέχα φώναξέ τη!
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
τί οὖν; δώσεις τί μοι;
А что мне дашь?And what will you give me for my trouble?Κάτι τι δεν θα θελήσεις και σ’ εμένα να χαρίσης;
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
ἔγωγέ <σοι> νὴ τὸν Δί᾽, ἢν βούλῃ γε σύ· ἔχω δὲ τοῦθ᾽· ὅπερ οὖν ἔχω, δίδωμί σοι.
Свидетель Зевс, и дам, когда захочешь; Вот все мое, и чем богат, тем рад!This, if you like I will give you what I have there!Άκου λέει! Μα τον Δία, να το θέλης μόνο φθάνει· τούτο μού ’τυχε να έχω, - σου το δίνω αν σου κάνει.
handling his toolΠιάνει το πέος του.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
φέρε νυν καλέσω καταβᾶσά σοι.
Так я сойду и кликну...Well, well, I will tell her to come.Στάσου λίγο· κατεβαίνω να σου την φωνάξω τώρα.
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
ταχύ νυν πάνυ. ὡς οὐδεμίαν ἔχω γε τῷ βίῳ χάριν, ἐξ οὗπερ αὕτη ᾽ξῆλθεν ἐκ τῆς οἰκίας· ἀλλ᾽ ἄχθομαι μὲν εἰσιών, ἔρημα δὲ εἶναι δοκεῖ μοι πάντα, τοῖς δὲ σιτίοις χάριν οὐδεμίαν οἶδ᾽ ἐσθίων· ἔστυκα γάρ.
Да скорее! Нет радости уж в жизни для меня С тех пор, когда ушла она из дома, Мне тяжело войти туда; в еде Нет радости: одной ея мне надо!Quick, oh! be quick! Life has no more charms for me since she left my house. I am sad, sad, when I go indoors; it all seems so empty; my victuals have lost their savour. Desire is eating out my heart!Τρέχα γρήγορα και φερ’ τη· γιατί αχ! από την ώρα που μου έφυγε απ’ το σπίτι κι από μένα μένει χώρια, στη ζωή δεν βρίσκω χάρι... μπαίνω μέσα, στενοχώρια... όλα έχουνε ρημάξη... άνοστο και το φαΐ μου... κι απ’ την καύλα έχω λυσσάξη!
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
φιλῶ φιλῶ ᾽γὼ τοῦτον· ἀλλ᾽ οὐ βούλεται ὑπ᾽ ἐμοῦ φιλεῖσθαι. σὺ δ᾽ ἐμὲ τούτῳ μὴ κάλει.
Люблю, люблю его я; но не хочет Любимым быть. И не зови меня!I love him, oh! I love him; but he won’t let himself be loved. No! I shall not come.Τον αγαπώ, τον αγαπώ, κι όμως αυτός δεν θέλει καθόλου την αγάπη μου· λοιπόν σαν δεν τον μέλη, τι μ’ έφερες εδώ γι’ αυτόν;
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
ὦ γλυκύτατον Μυῤῥινίδιον τί ταῦτα δρᾷς; κατάβηθι δεῦρο.
Мирриночка, голубчик, что творишь ты? Сойди сюда!Myrrhiné, my little darling Myrrhiné, what are you saying? Come down to me quick.Γλυκό μου Μυρρινάκι! Γιατί μου κλείσθηκες αυτού; έλα μ’ εμέ λιγάκι.
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
μὰ Δί᾽ ἐγὼ μὲν αὐτόσ᾽ οὔ.
Клянуся Зевсом, нет!No indeed, not I.Κάτω εγώ;! μα τον θεό, ούτε στο νου το βάζω.
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
ἐμοῦ καλοῦντος οὐ καταβήσει Μυῤῥίνη;
На мой призыв ты не сойдешь, Миррина?I call you, Myrrhiné, Myrrhiné; will you not come?Μυρρίνη! πώς; δεν έρχεσαι σ’ εμέ, που σε φωνάζω;
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
οὐ γὰρ δεόμενος οὐδὲν ἐκκαλεῖς ἐμέ.
Без нужды ты и зря меня зовешь.Why should you call me? You do not want me.Ανάγκες από μένα συ δεν έχεις πια πολλές.
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
ἐγὼ οὐ δεόμενος; ἐπιτετριμμένος μὲν οὖν.
Без нужды? Я? Да я совсем измучен!Not want you! Why, my weapon stands stiff with desire!Δεν έχω ανάγκη εγώ για σε; Μα τ’ είν’ αυτά που λες; Εγώ εκαταστράφηκα χωρίς εσέ.
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
ἄπειμι.
Я ухожу.Good-bye.Θα φύγω.
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
μὴ δῆτ᾽, ἀλλὰ τῷ γοῦν παιδίῳ ὑπάκουσον· οὗτος οὐ καλεῖς τὴν μαμμίαν;
Ах, нет, ребенка хоть Послушайся! Дитя, зови же маму!Oh! Myrrhiné, Myrrhiné, in our child’s name, hear me; at any rate hear the child! Little lad, call your mother.Στάσου ακόμα λίγο. Άκουσε το παιδάκι μας. Τι στέκεσαι, βρε βλάκα; φώναξε τη μαμάκα σου.
Παῖς Κινησίου
Ребенок Кинесии
Child
Παιδί του Κινησία
μαμμία, μαμμία, μαμμία.
Мамуся, мама, мамочка!...Mammy, mammy, mammy!Μαμάκα μου! μαμάκα!
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
αὕτη τί πάσχεις; οὐδ᾽ ἐλεεῖς τὸ παιδίον ἄλουτον ὂν κἄθηλον ἕκτην ἡμέραν;
Да что с тобой? Не жаль тебе дитя, Не мытое, голодное с неделю?There, listen! Don’t you pity the poor child? It’s six days now you’ve never washed and never fed the child.Βρε συ! μα ούτε το παιδί λυπάσαι, σαν μητέρα, που ’ν’ άπλυτο και αβύζαχτο για έκτη τώρα μέρα;
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
ἔγωγ᾽ ἐλεῶ δῆτ᾽· ἀλλ᾽ ἀμελὴς αὐτῷ πατὴρ ἔστιν.
Мне жаль дитя, но негодяй отец У дитятки!Poor darling, your father takes mighty little care of you!Εγώ λυπάμαι το παιδί· μα ’κείνος όπου μένει σκληρός, είν’ ο πατέρας του.
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
κατάβηθ᾽ ὦ δαιμονία τῷ παιδίῳ.
Сойди к ребенку, душка!Come down, dearest, come down for the child’s sake.Μωρή δαιμονισμένη! κατέβα χάριν του παιδιού!
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
οἷον τὸ τεκεῖν· καταβατέον. τί γὰρ πάθω;
Что значит мать! Сойду; чего мне трусить?Ah! what a thing it is to be a mother! Well, well, we must come down, I suppose.Η μάννα δεν ξεχνάει το σπλάχνο της· ας κατεβώ· τι τάχα θα μου κάνη;
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
ἐμοὶ γὰρ αὕτη καὶ νεωτέρα δοκεῖ πολλῷ γεγενῆσθαι κἀγανώτερον βλέπειν· χἂ δυσκολαίνει πρὸς ἐμὲ καὶ βρενθύεται, ταῦτ᾽ αὐτὰ δή ᾽σθ᾽ ἃ κἄμ᾽ ἐπιτρίβει τῷ πόθῳ.
Мне кажется, она и помоложе Гораздо стала, и прелестней взор; А что ворчит и так со мной сурова,— Тем пуще страсть разобрала меня!Why, how much younger and prettier she looks! And how she looks at me so lovingly! Her cruelty and scorn only redouble my passion.Μωρέ, αυτή μου φαίνεται πιο νια ότι τη βρήκα, και τώρα έχει πιο πολλή μεσ’ στη ματιά της γλύκα· κι όσο μου κάνει αντίστασι, κι όσο μου κάνει νάζι, τόσο του πόθου τις φωτιές μεσ’ στην καρδιά μου βάζει.
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
ὦ γλυκύτατον σὺ τεκνίδιον κακοῦ πατρός, φέρε σε φιλήσω γλυκύτατον τῇ μαμμίᾳ.
О дитятко родное злого папы, Дай, обниму сокровище мое!You are as sweet as your father is provoking! Let me kiss you, my treasure, mother’s darling!Γλυκό παιδί, ενός μπαμπά με διεστραμμένη φύση! έλα στη μητερίτσα σου να σε γλυκοφιλήση.
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
τί ὦ πονήρα ταῦτα ποιεῖς χἀτέραις πείθει γυναιξί, κἀμέ τ᾽ ἄχθεσθαι ποιεῖς αὐτή τε λυπεῖ;
Что делаешь ты, злючка? И других Злу учишь женщин, и меня тиранишь, Да и сама скорбишь!Ah! what a bad thing it is to let yourself be led away by other women! Why give me such pain and suffering, and yourself into the bargain?Παληογυναίκα συ! γιατί σε πείσανε οι άλλες, και φασαρίες άνοιξες στον άνδρα σου μεγάλες, που έτσι βλάπτεσαι και συ, κ’ εκείνος υποφέρει;
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
μὴ πρόσαγε τὴν χεῖρά μοι.
Прочь руки, прочь!Hands off, sir!Παρακαλώ! μη ακουμπάς επάνω μου το χέρι!
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
τὰ δ᾽ ἔνδον ὄντα τἀμὰ καὶ σὰ χρήματα χεῖρον διατίθης.
И общее домашнее именье Так бросила....Everything is going to rack and ruin in the house.Κι άφησες τόσα πράγματα έρμα στο σπίτι χάμου δικά σου και δικά μου;
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
ὀλίγον αὐτῶν μοι μέλει.
А мне и дела нет!I don’t care.Μπά, δε με μέλει τέσσερα.
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
ὀλίγον μέλει σοι τῆς κρόκης φορουμένης ὑπὸ τῶν ἀλεκτρυόνων;
И дела нет, что пурпур петухи Разносят зря?But your web that’s all being pecked to pieces by the cocks and hens, don’t you care for that?Βρε μίλα λογικά· και τα κοκόρια που τρυπούν τα δόλια πανικά;
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
ἔμοιγε νὴ Δία.
Свидетель Зевс, нет дела!Precious little.Ας τα τρυπούν.
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
τὰ <δὲ> τῆς Ἀφροδίτης ἱέρ᾽ ἀνοργίαστά σοι χρόνον τοσοῦτόν ἐστιν. οὐ βαδιεῖ πάλιν;
И Афродиты святость все без оргий Так много дней. Вернись ко мне домой!And Aphrodité, whose mysteries you have not celebrated for so long? Oh! won’t you come back home?Τόσον καιρό που λείπεις απ’ το σπίτι, θυσία πια δεν έκαμες καμιά στην Αφροδίτη. Λοιπόν δεν θα ρθης σπίτι σου;
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
μὰ Δί᾽ οὐκ ἔγωγ᾽, ἢν μὴ διαλλαχθῆτέ γε καὶ τοῦ πολέμου παύσησθε.
Нет, видит Зевс, пока не помиритесь, Не кончите войны!No, at least, not till a sound Treaty put an end to the War.Α, τούτο δεν θα γίνει, εάν δεν παύσει ο πόλεμος κι αν δεν κλεισθή ειρήνη.
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
τοιγάρ, ἢν δοκῇ, ποιήσομεν καὶ ταῦτα.
Коль хочешь ты, Мы сделаем и это.Well, if you wish it so much, why, we'll make it, your Treaty.Ησύχασε παρακαλώ· κι αυτό θα γίνει γρήγορα, αν μας φανεί καλό.
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
τοιγάρ, ἢν δοκῇ, κἄγωγ᾽ ἄπειμ᾽ ἐκεῖσε· νῦν δ᾽ ἀπομώμοκα.
Так и сделай,— Тогда и я вернусь: я так клялась.Well and good! When that’s done, I will come home. Till then, I am bound by an oath.Ε, όταν σας φανεί καλό, θα ρθω κι εγώ κοντά σου· μα όρκο τώρα έκανα και κάτω τα ξερά σου!
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
σὺ δ᾽ ἀλλὰ κατακλίνηθι μετ᾽ ἐμοῦ διὰ χρόνου.
Ну, хоть приляг со мной чрез столько время!At any rate, let’s have a short time together.Καλά· μα έλα μια στιγμή να πέσουμ’ εδώ πάνω.
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
οὐ δῆτα· καίτοι σ᾽ οὐκ ἐρῶ γ᾽ ὡς οὐ φιλῶ.
Нет, нет, —хоть не скажу, что не люблю.No, no, no! . . . all the same I cannot say I don’t love you.Δεν λέγω πως δεν σ’ αγαπώ,--μα όχι δεν το κάνω.
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
φιλεῖς; τί οὖν οὐ κατεκλίνης ὦ Μύῤῥιον;
Да? Любишь? Что же, Миррочка, не ляжешь?You love me? Then why refuse what I ask, my little girl, my sweet Myrrhiné.Αχ, μ’ αγαπάς; λοιπόν γιατί δεν πέφτεις, Μυρρινάκι, μαζί μ’ εμέ λιγάκι;
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
ὦ καταγέλαστ᾽ ἐναντίον τοῦ παιδίου;
Потешный! Где? Перед ребенком? Здесь?You must be joking! What, before the child!Γελοίε! τέτοια πράγματα, και στο παιδί μπροστά;!
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
μὰ Δί᾽ ἀλλὰ τοῦτό γ᾽ οἴκαδ᾽ ὦ Μανῆ φέρε. ἰδοὺ τὸ μέν σοι παιδίον καὶ δὴ ᾽κποδών, σὺ δ᾽ οὐ κατακλίνει.
Нет, унеси, Манес, домой ребенка! Ну вот, дитяти нет, помеха прочь! Приляг со мной!Manes, carry the lad home. There, you see, the child is gone; there’s nothing to hinder us; let us to work!Μα το θεό! πολύ σωστά! - Μωρέ Μανή! παρ’ το παιδί και πήγαινε στη χώρα - Να, έφυγε και το παιδί, ε, δεν θα πέσης τώρα;
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
ποῦ γὰρ ἄν τις καὶ τάλαν δράσειε τοῦθ᾽;
Но где же это сделать, Бедняга, нам?But, miserable man, where, where are we to do it?Δύστυχε! πού θα κάνουμε λοιπόν τέτοια δουλειά;
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
ὅπου; τὸ τοῦ Πανὸς καλόν.
Вон там, где Пана храм.In the cave of Pan; nothing could be better.Θα ’νε καλά μες στου Πανός να πάμε τη σπηλιά.
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
καὶ πῶς ἔθ᾽ ἁγνὴ δῆτ᾽ ἂν ἔλθοιμ᾽ ἐς πόλιν;
А как потом вернусь я чистой в город?But how to purify myself, before going back into the citadel?Και απ΄αυτό τ’ αμάρτημα ποιος θα με καθαρίση;
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
κάλλιστα δήπου λουσαμένη τῇ Κλεψύδρᾳ.
Чудесно, друг, в Клепсидре грех омыв.Nothing easier! you can wash at the Clepsydra.Και στης Κλεψύδρας μια στιγμή δεν πλύνεσαι τη βρύση;
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
ἔπειτ᾽ ὀμόσασα δῆτ᾽ ἐπιορκήσω τάλαν;
И клятвы все мне преступить, несчастный?But my oath? Do you want me to perjure myself?Βρε δυστυχή! ωρκίσθηκα και θα γίνεις αιτία να γίνω και επίορκος.
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
εἰς ἐμὲ τράποιτο· μηδὲν ὅρκου φροντίσῃς.
В ответе я! За клятву не страшись!I take all responsibility; never make yourself anxious.Σ’ εμέ κ’ η αμαρτία.
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
φέρε νυν ἐνέγκω κλινίδιον νῷν.
Постой, постельку вынесу.Well, I'll be off, then, and find a bed for us.Στάσου τουλάχιστον να βρω κανένα κρεββατάκι.
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
μηδαμῶς. ἀρκεῖ χαμαὶ νῷν.
Не надо: И на земле чудесно!Oh! ’tis not worth while; we can lie on the ground surely.Μπα! δεν βαρυέσαι; πέφτουμε και χάμου για λιγάκι.
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
μὰ τὸν Ἀπόλλω μή σ᾽ ἐγὼ καίπερ τοιοῦτον ὄντα κατακλινῶ χαμαί.
Видит Феб, Хоть ты и злой, не ляжешь. прямо на-земь!No, no! bad man as you are, I don’t like your lying on the bare earth.Τι λες; Μα τον Απόλλωνα, σαν το δικό σου σώμα ποτέ δεν θα παραδεχτώ να κυλισθή στο χώμα.
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
ἥ τοι γυνὴ φιλεῖ με, δήλη ᾽στὶν καλῶς.
Как любит-то жена меня, я вижу!Ah! how the dear girl loves me!Τούτ’ η γυναίκα η καψερή μου έχει αγάπη φοβερή.
coming back with a bedΕπιστρέφει με ένα κρεβάτι.
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
ἰδοὺ κατάκεισ᾽ ἀνύσας τι, κἀγὼ ᾽κδύομαι. καίτοι, τὸ δεῖνα, ψίαθός ἐστ᾽ ἐξοιστέα.
Ну вот, ложись, а я разденусь. Только Еще, того, нам надо простыню!Come, get to bed quick; I am going to undress. But, plague take it, we must get a mattress.Να, πέσε και ξαπλώσου, και τώρα θα γδυθώ κ’ εγώ και θά ρθω στο πλευρό σου. Μπα! είδες που εξέχασα να φέρω τα ψαθί;
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
ποία ψίαθος; μὴ μοί γε.
Что простыня? Не надо!A mattress! Oh! no, never mind!Αφ’ το κι ας λείψη το ψαθί· ας πάει να χαθή!
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
νὴ τὴν Ἄρτεμιν, αἰσχρὸν γὰρ ἐπὶ τόνου γε.
Видит Феба, Зазорно на подстилке!No, by Artemis! lie on the bare sacking, never! That were too squalid.Α, όχι μα την Άρτεμι· αυτό δεν θα το κάνω μεσ’ στο πανί απάνω.
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
δός μοί νυν κύσαι.
Поцелуй!A kiss!Έλα να σε φιλήσω!
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
ἰδού.
Ну, вот!Wait a minute!Ορίστε!
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
παπαιάξ· ἧκέ νυν ταχέως πάνυ.
У, сласть! Скорей-же возвращайся!Oh! by the great gods, be quick back!Μπω, μπω! τρομάρες!..... γρήγορα να μου γυρίσεις πίσω!
coming back with a mattressΕπιστρέφει με ένα στρώμα.
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
ἰδοὺ ψίαθος· κατάκεισο, καὶ δὴ ᾽κδύομαι. καίτοι, τὸ δεῖνα, προσκεφάλαιον οὐκ ἔχεις.
Вот простыня! Ложись, а я разденусь. Постой, того, подушки нет тебе!Here is a mattress. Lie down, I am just going to undress. But, but you’ve got no pillow.Να ψάθα· πέσε, να γδυθώ. Ω η οργή να πάρη! δεν έχεις μαξιλάρι!
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
ἀλλ᾽ οὐδὲ δέομ᾽ ἔγωγε.
Не надо мне, не надо!I don’t want one, no, no.Δεν έχω ανάγκη απ’ αυτό.
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
νὴ Δί᾽ ἀλλ᾽ ἐγώ.
Мне-то надо.But I do.Α! έχω και πολλή.
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
ἀλλ᾽ ἢ τὸ πέος τόδ᾽ Ἡρακλῆς ξενίζεται.
А уж Геракл, смотри, что нам дарит!Oh! dear, oh, dear! they treat my poor penis for all the world like Heracles.Αχ! τούτη η ψωλή τον Ηρακλή, ως φαίνεται, θα έχει μουσαφίρη, που τελευταίος έφθανε στο κάθε πανηγύρι.
coming back with a pillowΕπιστρέφει με ένα μαξιλάρι.
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
ἀνίστασ᾽, ἀναπήδησον. ἤδη πάντ᾽ ἔχω.
Приподымись! Теперь уж все в порядке?Rise, jump up! Now I have everything.Σήκω απάνω! πήδησε! Έ, όλα τα ’χεις τώρα.
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
ἅπαντα δῆτα. δεῦρό νυν ὦ χρύσιον.
Все, боги, все! О золото, ко мне!Come, my treasure.Όλα, χρυσό μου! έλα πια, μη χάνουμε την ώρα.
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
τὸ στρόφιον ἤδη λύομαι. μέμνησό νυν· μή μ᾽ ἐξαπατήσῃς τὰ περὶ τῶν διαλλαγῶν.
Снимаю пояс я. Но только помни: Не обмани на мире ты меня!I am just unfastening my girdle. But remember what you promised me about making Peace; mind you keep your word.Να ξεκουμπώσω μια στιγμή την πόρπη· μη ξεχάσεις και για τη συμφιλίωση, που είπες, με γελάσης.
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
νὴ Δί᾽ ἀπολοίμην ἆρα.
Чтоб я издох!Yes, yes, upon my life I will.Αν το ξεχάσω, να χαθώ!
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
σισύραν οὐκ ἔχεις.
Ай, одеяла нету!Why, you have no blanket.Κουβέρτα που δεν έχεις;
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
μὰ Δί᾽ οὐδὲ δέομαί γ᾽, ἀλλὰ βινεῖν βούλομαι.
Не надо мне: тебя хочу, тебя!Great Zeus! what matter of that? ’tis you I want to fuck.Ουφ! τώρα πού να τρέχεις και πάλι σούρτα φέρτα να πας να βρεις κουβέρτα; Κουβέρτες δεν χρειάζομαι,-- μα θέλω να γαμήσω.
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
ἀμέλει ποιήσεις τοῦτο· ταχὺ γὰρ ἔρχομαι.
Небось, все будет: духом я слетаю.Never fear—directly, directly! I’ll be back in no time.Κι αυτό θα γίνει· μια στιγμή και πάλι θα γυρίσω.
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
ἅνθρωπος ἐπιτρίψει με διὰ τὰ στρώματα.
Она меня замучит с тем бельем!The woman will kill me with her blankets!Μωρέ αυτό το θηλυκό μου φτιάχνει με τα στρώματα περισσότερο κακό!
coming back with a blanketΕπιστρέφει με μια κουβέρτα.
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
ἔπαιρε σαυτόν.
Приподнимись!Now, get up for one moment.Ε, σήκω τώρα μια στιγμή ν’ αναπαυτείς καλύτερα
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
ἀλλ᾽ ἐπῆρται τοῦτό γε.
Уж поднялся, гляди-ка!But I tell you, our friend here is up—all stiff and ready!Δεν βλέπεις που σηκώθηκε ετούτο μου προτήτερα!
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
βούλει μυρίσω σε;
Дай, подушу тебя я!Would you like me to scent you?Θέλεις και λίγες μυρουδιές να σού ρθουνε στη μύτη;
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
μὰ τὸν Ἀπόλλω μὴ μέ γε.
Нет, о, нет!No, by Apollo, no, please!Όχι, μα τον Απόλλωνα!
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
νὴ τὴν Ἀφροδίτην ἤν τε βούλῃ γ᾽ ἤν τε μή.
Клянусь Афродитой, волей иль неволей!Yes, by Aphrodité, but I will, whether you wish it or no.Α, μα την Αφροδίτη, θα μου μοσχομυρίσης θελήσεις, δεν θελήσεις.
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
εἴθ᾽ ἐκχυθείη τὸ μύρον ὦ Ζεῦ δέσποτα.
Разлейся прочь, все миро, о Зевес!Ah! great Zeus, may she soon be done!Αφέντη Δία! δώσε μια και χύσε το ευθύς!
coming back with a flask of perfumeΕπιστρέφει με ένα μπουκαλάκι αρώματος.
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
πρότεινέ νυν τὴν χεῖρα κἀλείφου λαβών.
Дай руку мне, прими и надушися!Hold out your hand; now rub it in.Άπλωσ’ το χέρι σου λοιπόν και πάρε ν’ αλειφτείς.
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
οὐχ ἡδὺ τὸ μύρον μὰ τὸν Ἀπόλλω τουτογί, εἰ μὴ διατριπτικόν γε κοὐκ ὄζον γάμων.
Не сладостно мне миро, видит Феб, Когда не пахнет свадебкой да спальнейOh! in Apollo’s name, I don’t much like the smell of it; but perhaps ’twill improve when it’s well rubbed in. It does not somehow smack of the marriage bed!Μα τον Απόλλωνα! κι αυτό όταν μας τρώει τον καιρό, είν’ άνοστο και περιττό, κι όταν δεν έρχεται μαζί με τη δική του ευωδιά, του γαμησιού η μυρουδιά!
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
τάλαιν᾽ ἐγὼ τὸ ῾Ρόδιον ἤνεγκον μύρον.
Родосского, я, дура, принесла!There, what a scatterbrain I am; if I have not brought Rhodian perfumes!Πω, πω! η κακομοίρα! τι έπαθα! σου έφερα, καλέ της Ρόδου μύρα.
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
ἀγαθόν· ἔα αὔτ᾽ ὦ δαιμονία.
И ладно! Брось, голубка!Never mind, dearest, let be now.Είναι κι’ αυτό καλό πολύ· άφησε τ’ άλλα, βρε τρελή.
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
ληρεῖς ἔχων.
Что ты брешешь?Your are joking!Για πες μου! αστειεύεσαι;
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
κάκιστ᾽ ἀπόλοιθ᾽ ὁ πρῶτος ἑψήσας μύρον.
Погибни, первый заваривший миро!Deuce take the man who first invented perfumes, say I!Κακή και μαύρη μοίρα, σ’ αυτόν που του κατέβηκε να πρωτοφτιάση μύρα!
coming back with another flaskΕπιστρέφει με άλλο μπουκαλάκι.
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
λαβὲ τόνδε τὸν ἀλάβαστον.
Прими сосуд!Here, take this bottle.Πάρε το μπουκαλάκι αυτό.
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
ἀλλ᾽ ἕτερον ἔχω. ἀλλ᾽ ᾠζυρὰ κατάκεισο καὶ μή μοι φέρε μηδέν.
Есть у меня другой... Но, дурочка, лежи и не таскай мне Ни капли!I have a better all ready for your service, darling. Come, you provoking creature, to bed with you, and don’t bring another thing.Μα έχω μια μπουκάλα! έλα μου δω να ξαπλωθείς και μη μου φέρνης άλλα.
Μυῤῥίνη
Миррина
Myrrhine
Μυρρίνη
ποιήσω ταῦτα νὴ τὴν Ἄρτεμιν. ὑπολύομαι γοῦν. ἀλλ᾽ ὅπως ὦ φίλτατε σπονδὰς ποιεῖσθαι ψηφιεῖ.
Видит Феба, хорошо! Я раздеваюсь. Но гляди, голубчик, За мир подай свой голос!Coming, coming; I’m just slipping off my shoes. Dear boy, will you vote for peace?Βέβαια, μα την Άρτεμη· αυτό κ’ εγώ θα κάνω· να, τα παπούτσια βγάνω. Αλλ’ όμως, φιλαράκο μου, το είπες και θα γίνει· θα δώσεις ψήφο γρήγορα και συ για την ειρήνη.
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
βουλεύσομαι. ἀπολώλεκέν με κἀπιτέτριφεν ἡ γυνὴ τά τ᾽ ἄλλα πάντα κἀποδείρασ᾽ οἴχεται.
Да, за мир! Меня жена измучила, сгубила, И ободрав, бежала от меня.I’ll think about it. I’m a dead man, she is killing me! She has gone, and left me in torment!Καλά αυτό θα το σκεφτώ. Τρανή μου συμφορά! πάει η γυναίκα! κι όλ’ αυτά μου τ’ άφησε ξερά!
Myrrhiné runs away.Η Μυρρίνη τρέχει μακριά.
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
οἴμοι τί πάθω; τίνα βινήσω τῆς καλλίστης πασῶν ψευσθείς; πῶς ταυτηνὶ παιδοτροφήσω; ποῦ Κυναλώπηξ; μίσθωσόν μοι τὴν τίτθην.
Что же делать мне? Позабавиться с кем, Обманутому распрекрасной из всех! И как вскормить мне ребенка? Где Киналопекс? Найми мне живо кормилку!I must have someone to fuck, I must! Ah me! the loveliest of women has choused and cheated me. Poor little lad , how am I to give you what you want so badly? Where is Cynalopex? quick, man, get him a nurse, do!Πω, πω κακό που το ’παθα! ποιάν θα γαμήσω τώρα, που η πιο καλή μ’ εγέλασε απ’ όσες έχ’ η χώρα; Μια παραμάννα πώς θα βρω τώρα γι’ αυτή,και πού;... Πού είσαι, μωρή σκυλλαλεπού!..... στείλ’ της τουλάχιστον κοντά μια παραμάνα και νταντά!......
addressing his penisΣτο πέος του.
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
ἐν δεινῷ γ᾽ ὦ δύστηνε κακῷ τείρει ψυχὴν ἐξαπατηθείς. κἄγωγ᾽ οἰκτίρω σ᾽ αἰαῖ. ποῖος γὰρ ἂν ἢ νέφρος ἀντίσχοι, ποία ψυχή, ποῖοι δ᾽ ὄρχεις, ποία δ᾽ ὀσφῦς, ποῖος δ᾽ ὄῤῥος κατατεινόμενος καὶ μὴ βινῶν τοὺς ὄρθρους;
В ужасном бедствии горестно ты Терзаешься сердцем, обманутый ей, Всем сердцем мне тебя жалко! Какое нутро может вытерпеть тут, Какая душа, каковская мощь, Напряженная вся, И лишенная утром работы?Poor, miserable wretch, baulked in your amorousness! what tortures are yours! Ah! you fill me with pity. Could any man’s back and loins stand such a strain? His organ stands stiff and rigid, and there’s never a wench to help him!Σε βασανίζει, δύστυχη! κακό μεγάλο στην ψυχή, όπου κ’ εμέ ταράττει, για τούτη την απάτη. Ποια νεφρά μπορούν ν’ ανθέξουν, στο σκληρό αυτό παιγνίδι; και ποια μέση θα κρατήση, ποια ψυχή και ποιο αρχίδι; ποιο θ’ ανθέξει κωλονούρι, που με δύναμι τεντώνει, το πρωί να μη πλακώνη;
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
ὦ Ζεῦ δεινῶν ἀντισπασμῶν.
О Зевс, ужасные спазмы!Ye gods in heaven, what pains I suffer!Ζευ πατέρα! δεν αντέχω! τι τινάγματα που έχω!
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
ταυτὶ μέντοι νυνί σ᾽ ἐποίησ᾽ ἡ παμβδελυρὰ καὶ παμμυσαρά.
И вот что с тобой натворила сейчас Разнегодная, распроклятая!Well, there it is; ’tis her doing, that abandoned hussy!Να, τι σου ’φτιασεν ακόμα η αχρεία και η βρώμα!
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
μὰ Δί᾽ ἀλλὰ φίλη καὶ παγγλυκερά.
Нет, видит Зевес, премилая!Nay, nay! rather say that sweetest, dearest darling.Ναι, μα είναι φιλαινάδα όλο χάρι κι όλο γλύκα.
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
ποία γλυκερά; μιαρὰ μιαρά.
Какая там милая! Нет, Злодейка, злодейка! О Зевс мой!That dearest darling? no, no, that hussy, say I!Βρε ποια γλύκα! σιχαμένη και σαχλή πάντα τη βρήκα!
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
<μιαρὰ> δῆτ᾽ ὦ Ζεῦ ὦ Ζεῦ· εἴθ᾽ αὐτὴν ὥσπερ τοὺς θωμοὺς μεγάλῳ τυφῷ καὶ πρηστῆρι ξυστρέψας καὶ ξυγγογγύλας οἴχοιο φέρων, εἶτα μεθείης, ἡ δὲ φέροιτ᾽ αὖ πάλιν ἐς τὴν γῆν, κᾆτ᾽ ἐξαίφνης περὶ τὴν ψωλὴν περιβαίη.
О Зевс, Когда бы ее, как стебель дурной, Великим вихрем, перуном своим Подхватив, закружив, Ты унес высоко, и бросил потом, И снова она понеслась-бы к земле, И внезапно вдруг Под снастью знакомой очнулась!Zeus, Zeus! Would that thou didst snatch her up like a sheaf, whirl her round in a mighty hurricane, then let her fall to earth again—and suddenly straddle my cock!Ω Ζευ! ανεμοστρόβιλο γερό κ’ ένα τυφώνα στείλε καυτερό, κι ανέβασ’ τες με δύναμι τρανή ψηλά, σαν του αχύρου το κλωνί, και στριφογύρισέ τες με οργή, και δωσ’ τους μια να πέσουνε στη γη, και να ’ρθουν με δύναμη πολλή να καρφωθούν επάνω στην ψωλή!
Входит спартанский герольдΜπαίνει ο Σπαρτιάτης κήρυκας.
Κῆρυξ Λακεδαιμονίων
Спартанский герольд
Herald
Σπαρτιάτης κήρυκας
πᾷ τᾶν Ἀσανᾶν ἐστιν ἁ γερωχία ἢ τοὶ πρυτάνιες; λῶ τι μυσίξαι νέον.
Где старшина почтенная Афин И городской совет? Скажу я новость.Say, where shall I find the Senate and the Prytanes? I am bearer of despatches.Σε ποια μεριά των Αθηνών θα βρω τη γερουσία και πού τα πρυτανεία; Θέλω ένα νέο να τους πω.
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
σὺ δ᾽ εἶ πότερον ἄνθρωπος ἢ κονίσαλος;
А кто ты? Человек иль Конисал?But are you a man or a Priapus, pray?Και συ τι είσαι τάχα; άνθρωπος ή δαιμόνιο της σκόνης είσαι;
Κῆρυξ Λακεδαιμονίων
Спартанский герольд
Herald
Σπαρτιάτης κήρυκας
κᾶρυξ ἐγὼν ὦ κυρσάνιε ναὶ τὼ σιὼ ἔμολον ἀπὸ Σπάρτας περὶ τᾶν διαλλαγᾶν.
Герольдом, господин мой, видят боги. Пришел из Спарты мир я заключить.Oh! but he’s mighty simple. I am a herald, of course, I swear I am, and I come from Sparta about making peace.Χάχα! Που ’χεις λαχάνου κεφαλή, - κήρυκας έχω γίνει, κι από τη Σπάρτη έφθασα εδώ για την ειρήνη.
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
κἄπειτα δόρυ δῆθ᾽ ὑπὸ μάλης ἥκεις ἔχων;
На что ж копье ты притащил под мышкой?But look, you are hiding a lance under your clothes, surely.Καλό και τούτο πάλι, μα βλέπω δόρυ να κρατείς κατ’ από τη μασχάλη.
Κῆρυξ Λακεδαιμονίων
Спартанский герольд
Herald
Σπαρτιάτης κήρυκας
οὐ τὸν Δί᾽ οὐκ ἐγών γα.
Свидетель Зевс, неправда!No, nothing of the sort.Μα το θεό, καθόλου... μπα!.....
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
ποῖ μεταστρέφει; τί δὴ προβάλλει τὴν χλαμύδ᾽; ἢ βουβωνιᾷς ὑπὸ τῆς ὁδοῦ;
Не вертись! Что под плащом ты прячешь? Или килой Страдаешь ты с дороги?Then why do you turn away like that, and hold your cloak out from your body? Have you gotten swellings in the groin with your journey?Κι απ’ τη μεριά την άλλη γιατί γυρίζεις πάλι; Και κάτ’ απ’ τη χλαμύδα σου τ’ είν’ κείνο που φουσκώνε; από το δρόμο τον πολύ μην έβγαλες βουβώνι;
Κῆρυξ Λακεδαιμονίων
Спартанский герольд
Herald
Σπαρτιάτης κήρυκας
παλαιόρ γα ναὶ τὸν Κάστορα ὥνθρωπος.
Я старик, Свидетель Кастор!By the twin brethren! the man’s an old maniac.Συ θα ’σαι, μα τον Κάστορα, γεροξεκουτιασμένος.
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
ἀλλ᾽ ἔστυκας ὦ μιαρώτατε.
Бабы хочешь, старый!Ah, ha! my fine lad, why I can see it standing, oh fie!Βρε σιχαμένε άνθρωπε! φτου! είσαι καυλωμένος!
Κῆρυξ Λακεδαιμονίων
Спартанский герольд
Herald
Σπαρτιάτης κήρυκας
οὐ τὸν Δί᾽ οὐκ ἐγών γα· μηδ᾽ αὖ πλαδδίη.
О Зевс, ни капли! Что болтаешь зря?I tell you no! but enough of this foolery.Όχι μα το θεό! αυτό μήτε να πης για χωρατό.
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
τί δ᾽ ἐστί σοι τοδί;
А это что с тобой?Well, what is it you have there then?Τότε λοιπόν, τι είν’ αυτό, που βλέπω σαν το στύλο;
Κῆρυξ Λακεδαιμονίων
Спартанский герольд
Herald
Σπαρτιάτης κήρυκας
σκυτάλα Λακωνικά.
Лаконский посох.A Lacedæmonian ‘skytalé.’Ποιό; τούτο; είναι ξύλο-- σκυτάλη σπαρτιατική.
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
εἴπερ γε χαὔτη ᾽στὶ σκυτάλη Λακωνική. ἀλλ᾽ ὡς πρὸς εἰδότ᾽ ἐμὲ σὺ τἀληθῆ λέγε. τί τὰ πράγμαθ᾽ ὑμῖν ἐστι τἀν Λακεδαίμονι;
Тогда и у меня есть посох ваш. Но говори мне правду, —все я знаю,— Ну, как у вас делишки обстоят?Oh, indeed, a ‘skytalé,’ is it? Well, well, speak out frankly; I know all about these matters. How are things going at Sparta now?Όσο σκυτάλη είν’ αυτό, τόσο και τούτη που ’ν’ εκεί! Μα πες μου την αλήθεια συ, ωσάν γνωστή μου να ’νε: Εκεί στη Λακεδαίμονα τα πράγματα πώς πάνε;
Κῆρυξ Λακεδαιμονίων
Спартанский герольд
Herald
Σπαρτιάτης κήρυκας
ὀρσὰ Λακεδαίμων πᾶα καὶ τοὶ σύμμαχοι ἅπαντες ἐστύκαντι· Πελλάνας δὲ δεῖ.
Весь встал Лакедемон, все алчут, все Союзники: Пеллану подавай им!Why, everything is turned upside down at Sparta; and all the allies are half dead with lusting. We simply must have Pellené.Όλα ορθά στην πόλη κ’ οι σύμμαχοί μας όλοι καυλώσανε κ’ εκείνοι· γυρεύουν την Πελλήνη!
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
ἀπὸ τοῦ δὲ τουτὶ τὸ κακὸν ὑμῖν ἐνέπεσεν; ἀπὸ Πανός;
С чего ж на вас подобная напасть? От Пана?What is the reason of it all? Is it the god Pan’s doing?Πώς έτυχε η συμφορά να πέση σ’ όλους γενικώς; Μην τύχη κ’ είναι πανικός;
Κῆρυξ Λακεδαιμονίων
Спартанский герольд
Herald
Σπαρτιάτης κήρυκας
οὔκ, ἀλλ᾽ ἆρχεν οἰῶ Λαμπιτώ, ἔπειτα τἄλλαι ταὶ κατὰ Σπάρταν ἅμα γυναῖκες περ ἀπὸ μιᾶς ὑσπλαγίδος ἀπήλααν τὼς ἄνδρας ἀπὸ τῶν ὑσσάκων.
Нет, сначала Лампито, Потом другия в целой Спарте вместе Все женщины, как разом взбеленись, Своих мужей погнали прочь из спальни.No, but Lampito’s and the Spartan women’s, acting at her instigation; they have denied the men all access to their cunts.Καθόλου, πα! δεν είν’ αυτό· Νομίζω πως η Λαμπιτώ άρχισε πρώτη, κ’ ύστερα όλες το ίδιο πράξανε, και όλες απ’ τα σκέλια τους τους άνδρας επετάξανε.
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
πῶς οὖν ἔχετε;
И как же вы?But whatever do you do?Και πώς περνάτε σεις λοιπόν;
Κῆρυξ Λακεδαιμονίων
Спартанский герольд
Herald
Σπαρτιάτης κήρυκας
μογίομες. ἂν γὰρ τὰν πόλιν περ λυχνοφορίοντες ἐπικεκύφαμες. ταὶ γὰρ γυναῖκες οὐδὲ τῶ μύρτω σιγεῖν ἐῶντι, πρίν γ᾽ ἅπαντες ἐξ ἑνὸς λόγω σπονδὰς ποιησώμεσθα ποττὰν Ἑλλάδα.
Беда! По площадям Мы бродим, сгорбясь, как факелоносцы; Ведь женщины до „мирта" не дают Коснуться раньше, чем все воедино Не заключим с Элладой вечный мир.We are at our wits’ end; we walk bent double, just as if we were carrying lanterns in a wind. The jades have sworn we shall not so much as touch their cunts till we have all agreed to conclude peace.Ωχ! υποφέρουμ’ όλοι. Μερόνυχτα στην πόλη γυρίζουμε σκυφτοί-σκυφτοί, λες και φανάρι ο καθείς στα χέρια του κρατεί. Γιατ’ οι γυναίκες θύμωσαν, και νάζα κάνουν χίλια· δεν θέλουν και ν’ αγγίξουμε της τρύπας τους τα χείληα, αν στην Ελλάδα όλοι μας και με την ίδια γνώμη, ειρήνη και φιλίωσι δεν κάμωμεν ακόμη.
Κινησίας
Кинесия
Cinesias
Κινησίας
τουτὶ τὸ πρᾶγμα πανταχόθεν ξυνομώμοται ὑπὸ τῶν γυναικῶν· ἄρτι νυνὶ μανθάνω. ἀλλ᾽ ὡς τάχιστα φράζε περὶ διαλλαγῶν αὐτοκράτορας πρέσβεις ἀποπέμπειν ἐνθαδί. ἐγὼ δ᾽ ἑτέρους ἐνθένδε τῇ βουλῇ φράσω πρέσβεις ἑλέσθαι τὸ πέος ἐπιδείξας τοδί.
На подвиг этот всюду сговорились, Знать, женщины, как я узнал и сейчас. Но поскорей о мире там скажи Сюда послов отправить полномочных. А я других отсель скажу совету Избрать послов, свой „посох" предъявив.Ha, ha! So I see now, ’tis a general conspiracy embracing all Greece. Go you back to Sparta and bid them send Envoys with plenary powers to treat for peace. I will urge our Senators myself to name Plenipotentiaries from us; and to persuade them, why, I will show them this.Τώρα καταλαβαίνω, πως οι γυναίκες το ’χουνε παντού συμφωνημένο. Τρέξε λοιπόν, μη κάθεσαι· και η δουλειά η πρώτη σου στον κάθε πατριώτη σου πρέσβεις να πης να στείλη για την ειρήνη γρήγορα, να γίνουμ’ όλοι φίλοι. Κ’ εγώ θα πω στους Βουλευτάς αν φύγουν πρέσβεις άλλοι, και θα τους πείσω, δείχνοντας της πούτσας μου το χάλι!
Pointing to his erect penis.Δείχνει το υψωμένο πέος του.
Κῆρυξ Λακεδαιμονίων
Спартанский герольд
Herald
Σπαρτιάτης κήρυκας
ποτάομαι· κράτιστα γὰρ παντᾷ λέγεις.
Лечу, лечу: пресильно все сказал ты.What could be better? I fly at your command.Ωραίο σχέδιο κι αυτό! φτερούγες κάνω και πετώ
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
οὐδέν ἐστι θηρίον γυναικὸς ἀμαχώτερον, οὐδὲ πῦρ, οὐδ᾽ ὧδ᾽ ἀναιδὴς οὐδεμία πόρδαλις.
Ни единаго нет зверя победительней жены, Ни огонь, ни самка барса не безстыжи до того.No wild beast is there, no flame of fire, more fierce and untameable than woman; the panther is less savage and shameless.Να ’νε χειρότερο θεριό απ’ τη γυναίκα, δεν μπορεί· ούτε τη φθάν’ η πάρδαλις, ούτ’ η φωτιά η φοβερή!
Χορὸς Γυναικῶν
Хор женщин
Women
Χορός γυναικών
ταῦτα μέντοι <σὺ> ξυνιεὶς εἶτα πολεμεῖς ἐμοί, ἐξὸν ὦ πόνηρε σοὶ βέβαιον ἔμ᾽ ἔχειν φίλην;
Если так ты догадался, что ж вступаешь в бой со мной, Между тем как мог ты, бедный, вечным другом стать моим?And yet you dare to make war upon me, wretch, when you might have me for your most faithful friend and ally.Αφού μας ξέρεις συ εμάς γιατί μαζί μας πολεμάς, που θα ’σουν πάντα φίλος μου καλός κι αγαπημένος;
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
ὡς ἐγὼ μισῶν γυναῖκας οὐδέποτε παύσομαι.
Никогда не перестану ненавидеть женщин я.Never, never can my hatred cease towards women.Α δεν θα παύσω να μισώ των γυναικών το γένος.
Χορὸς Γυναικῶν
Хор женщин
Women
Χορός γυναικών
ἀλλ᾽ ὅταν βούλῃ σύ· νῦν δ᾽ οὖν οὔ σε περιόψομαι γυμνὸν ὄνθ᾽ οὕτως. ὁρῶ γὰρ ὡς καταγέλαστος εἶ. ἀλλὰ τὴν ἐξωμίδ᾽ ἐνδύσω σε προσιοῦσ᾽ ἐγώ.
Да когда угодно, можешь! Но сейчас не потерплю Голышом тебя я видеть: вижу, сколько ты смешон. Но постой, тебе рубашку подойду—надену я!Well, please yourself. Still I cannot bear to leave you all naked as you are; folks would laugh at me. Come, I am going to put this tunic on you.Να κάνεις όπως αγαπάς· μα εγώ δεν θα θελήσω να σε παραμελήσω· γιατί αν αποφάσισες στους δρόμους να φανείς, --που ’σαι για να γελάη κανείς,-- θα ρθω να ρίξω απάνω σου το ρούχο το δικό μου.
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
τοῦτο μὲν μὰ τὸν Δί᾽ οὐ πονηρὸν ἐποιήσατε· ἀλλ᾽ ὑπ᾽ ὀργῆς γὰρ πονηρᾶς καὶ τότ᾽ ἀπέδυν ἐγώ.
Это, видит Зевс свидетель, вы не худо сделали! Лишь от злости нестерпимой и тогда разделся я.You are right, upon my word! it was only in my confounded fit of rage I took it off.Δεν είν’ κακό· είχα γδυθή απ’ τον πολύ θυμό μου.
Χορὸς Γυναικῶν
Хор женщин
Women
Χορός γυναικών
πρῶτα μὲν φαίνει γ᾽ ἀνήρ, εἶτ᾽ οὐ καταγέλαστος εἶ. κεἴ με μὴ ᾽λύπεις, ἐγώ σου κἂν τόδε τὸ θηρίον τοὐπὶ τὠφθαλμῷ λαβοῦσ᾽ ἐξεῖλον ἂν ὃ νῦν ἔνι.
Вот теперь совсем мужчина и ничуть ты не смешон. А коль ты б меня не гневал, я б и этого зверька На глазу твоем схватила и сняла бы наконец.Now at any rate you look like a man, and they won’t make fun of you. Ah! if you had not offended me so badly, I would take out that nasty insect you have in your eye for you.Και πρώτον έτσι φαίνεσαι σαν άνδρας στην εντέλεια· δεύτερον, σαν εντύθηκες, δεν είσαι πια για γέλια, και αν ίσως συ δεν μ’ έκανες να σκάσω από γινάτι, ένα κουνούπι θα ’βγαζα που σου ’χει μπει στο μάτι.
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
τοῦτ᾽ ἄρ᾽ ἦν με τοὐπιτρῖβον, δακτύλιος οὑτοσί· ἐκσκάλευσον αὐτό, κᾆτα δεῖξον ἀφελοῦσά μοι· ὡς τὸν ὀφθαλμόν γέ μου νὴ τὸν Δία πάλαι δάκνει.
Вот что вправду изводило нас, вот этот с палец весь. Убери его скорее да сперва мне покажи! Видит Зевс, давно кусает он и ест мои глаза.Ah! so that’s what was annoying me so! Look, here’s a ring, just remove the insect, and show it me. By Zeus! it has been hurting my eye this ever so long.Για τούτο τώρα μ’ έτριβε το μάτι τόσην ώρα. Πάρε το δακτυλίδι μου και σκάλισέ το τώρα και το κουνούπι βγάλε μου εις την οργή να πάει, γιατί έχει ώρα κάμποση που με κατατσιμπάει.
Χορὸς Γυναικῶν
Хор женщин
Women
Χορός γυναικών
ἀλλὰ δράσω ταῦτα· καίτοι δύσκολος ἔφυς ἀνήρ. ἦ μέγ᾽ ὦ Ζεῦ χρῆμ᾽ ἰδεῖν τῆς ἐμπίδος ἔνεστί σοι. οὐχ ὁρᾷς; οὐκ ἐμπίς ἐστιν ἥδε Τρικορυσία;
Так и сделаю сейчас я, хоть и злющий ты старик. Вот теперь ты можешь видеть силу страшную червя. Видишь, что-ли? Или это не треклятый грозный червь!Well, I agree, though your manners are not over and above pleasant. Oh! what a huge great gnat! just look! It’s from Tricorysus, for sure.Ε, θα το κατορθώσω, μ’ όλο που είσαι άνθρωπος διεστραμένος τόσο. Ω Ζευ! κουνούπι τρομερό σου ’χει χωθή στο μάτι· δεν είν’ απ’ την Τρικόρυθο;
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
νὴ Δί᾽ ὤνησάς γέ μ᾽, ὡς πάλαι γέ μ᾽ ἐφρεωρύχει, ὥστ᾽ ἐπειδὴ ᾽ξῃρέθη, ῥεῖ μου τὸ δάκρυον πολύ.
Видит Зевс, ты помогла мне: он давно меня копал, И теперь, когда он вынут, слезы катятся ручьем.A thousand thanks! the creature was digging a regular well in my eye; now it’s gone, my tears flow freely.Ησύχασα κομμάτι. Πηγάδι μέσα μ’ άνοιγε--καλό που μου ’χεις κάνει!-- και τώρα ιδέ τα δάκρυα που τρέχουν σαν ποτάμι.
Χορὸς Γυναικῶν
Хор женщин
Women
Χορός γυναικών
ἀλλ᾽ ἀποψήσω σ᾽ ἐγώ, καίτοι πάνυ πονηρὸς εἶ, καὶ φιλήσω.
И потом тебя утру я, хоть и скверный ты старик, Расцелую....I will wipe them for you—bad, naughty man though you are. Now, just one kiss.Εγώ θα το σκουπίσω και, μ’ όλο που ’σαι και κακός, θα ρθω να σε φιλήσω.
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
μὴ φιλήσῃς.
Ой, не надо!No—a kiss, certainly not!Όχι να με φιλήσης!
Χορὸς Γυναικῶν
Хор женщин
Women
Χορός γυναικών
ἤν τε βούλῃ γ᾽ ἤν τε μή.
Хоть ты хочешь, хоть и нет!Just one, whether you like it or not.Μωρέ θα σε φιλήσω εγώ, θελήσεις, δεν θελήσεις!
Χορὸς Γερόντων
Хор стариков
Old Men
Χορός γερόντων
ἀλλὰ μὴ ὥρασ᾽ ἵκοισθ᾽· ὡς ἐστὲ θωπικαὶ φύσει, κἄστ᾽ ἐκεῖνο τοὔπος ὀρθῶς κοὐ κακῶς εἰρημένον, οὔτε σὺν πανωλέθροισιν οὔτ᾽ ἄνευ πανωλέθρων. ἀλλὰ νυνὶ σπένδομαί σοι, καὶ τὸ λοιπὸν οὐκέτι οὔτε δράσω φλαῦρον οὐδὲν οὔθ᾽ ὑφ᾽ ὑμῶν πείσομαι. ἀλλὰ κοινῇ συσταλέντες τοῦ μέλους ἀρξώμεθα.
Чтоб не в пору вам вернуться! Вы ласкихи отродясь, И взаправду это слово и не худо говорят: Ни с проклятыми нет жизни, ни без них, проклятых, нет! Но теперь с тобой мирюсь я, и уж больше никогда Вам не сделаю я худа ни от вас не потерплю. Но собравшись сообща, мы песню звучную зачнем!Oh! those confounded women! how they do cajole us! How true the saying: “’Tis impossible to live with the baggages, impossible to live without ’em”! Come, let us agree for the future not to regard each other any more as enemies; and to clinch the bargain, let us sing a choric song.Ε, να σας πάρη η ευκή! για να χαϊδεύετε καλά, το ’χετε τέχνη φυσική! και δεν ειπώθηκε κακά αυτό που ακούμε τακτικά: «ούτε να ζη κανείς μπορεί με την πανούκλ’ αυτή μαζί, ούτε χωρίς αυτή να ζη»! Μα τώρα πια που κάναμε συνθήκη και ειρήνη, από τον ένα μας κακό στον άλλο δεν θα γίνει. Και τώρα ας αρχίσουμε μαζί να τραγουδίσουμε.
Χορός
Хор
Chorus
Χορός
οὐ παρασκευαζόμεσθα τῶν πολιτῶν οὐδέν᾽ ὦνδρες φλαῦρον εἰπεῖν οὐδὲ ἕν. ἀλλὰ πολὺ τοὔμπαλιν πάντ᾽ ἀγαθὰ καὶ λέγειν καὶ δρᾶν· ἱκανὰ γὰρ τὰ κακὰ καὶ τὰ παρακείμενα. ἀλλ᾽ ἐπαγγελλέτω πᾶς ἀνὴρ καὶ γυνή, εἴ τις ἀργυρίδιον δεῖται λαβεῖν μνᾶς ἢ δύ᾽ ἢ τρεῖς, ὡς πόλλ᾽ ἔσω ᾽στὶν κἄχομεν βαλλάντια. κἄν ποτ᾽ εἰρήνη φανῇ, ὅστις ἂν νυνὶ δανείσηται παρ᾽ ἡμῶν, ἃν λάβῃ μηκέτ᾽ ἀποδῷ.
Не готовимся мы вовсе, Ни о ком из граждан, люди, Слово дерзкое сказать, Но совсем напротив!—только все благое говорить И творить: довольно бедствий настоящих без того! Говори, любой мужчина и жена: Если кто деньжонок ищет Призанять две мины—три, Полным-полны Мы таскаем кошельки. А когда настанет мир, Кто сейчас у нас получит Ссуду на дом,— Что возьмешь, не отдавай!We desire, Athenians, to speak ill of no man; but on the contrary to say much good of everyone, and to do the like. We have had enough of misfortunes and calamities. Is there any, man or woman, wants a bit of money—two or three minas or so; well, our purse is full. If only peace is concluded, the borrower will not have to pay back.Κακό δεν είχα εγώ σκοπό για τους πολίτας μας να πω· το εναντίο μάλιστα και κάτι παραπάνω μόνο καλό εγώ θα πω κι όλο καλό θα κάνω, γιατί αρκετά είναι τα κακά κι όλα τ’ αποτελέσματα που φέρνουν τακτικά. Και αν θελήση χρήματα κανείς καμιά φορά, γυναίκα ή άνδρας, μια-δυο μναίς, ας το δηλώση καθαρά, γιατί έχουμε περισσότερα στις τσέπες· κι όταν γίνει με το καλό ειρήνη, εκείνος, όπου σήμερα εγώ θα του δανείσω, ας μη το δώση πίσω.
Χορός
Хор
Chorus
Χορός
ἑστιᾶν δὲ μέλλομεν ξένους τινὰς Καρυστίους, ἄν- δρας καλούς τε κἀγαθούς. κἄστιν <ἔτ᾽> ἔτνος τι· καὶ δελφάκιον ἦν τί μοι, καὶ τοῦτο τέθυχ᾽, ὡς τὰ κρέ᾽ ἔδεσθ᾽ ἁπαλὰ καὶ καλά. ἥκετ᾽ οὖν εἰς ἐμοῦ τήμερον· πρῲ δὲ χρὴ τοῦτο δρᾶν λελουμένους αὔ- τούς τε καὶ τὰ παιδί᾽, εἶτ᾽ εἴσω βαδίζειν, μηδ᾽ ἐρέσθαι μηδένα, ἀλλὰ χωρεῖν ἄντικρυς ὥσπερ οἴκαδ᾽ εἰς ἑαυτῶν γεννικῶς, ὡς ἡ θύρα κεκλῄσεται.
Угостить хотим гостей мы Из Кариста благородных, Образованных людей. Есть еще пшено на кашу, поросенок у меня,— Я и то заклал, чтоб мяса поприкушать первый сорт. Приходите к нам сегодня; только надо на заре Это сделать, и омывшись И самим, и деткам; после ж В дом входите, Не спросяся ни души, Но валите прямиком, Точно в собственную хату, Благодушно, Сколько только примет дверь!Also I’m inviting to supper a few Carystian friends, who are excellently well qualified. I have still a drop of good soup left, and a young porker I’m going to kill, and the flesh will be sweet and tender. I shall expect you at my house to-day; but first away to the baths with you, you and your children; then come all of you, ask no one’s leave, but walk straight up, as if you were at home; never fear, the door will be . . . shut in your faces!Έχουμ’ από την Κάρυστο κάτι ανθρώπους ξένους πολύ καλούς και παστρικούς στο σπίτι μας φερμένους, τραπέζι σαν τους κάνουμε· έχ’ όσπρια φτιασμένα και γουρουνάκι ένα, και κρεατάκι απαλό θα φάνε, και πολύ καλό. Λοιπόν να ρθείτε σπίτι μου, τραπέζι σας προσμένει· μα πρέπει να ’ρθετε πρωί και να ’σθε και λουσμένοι και σεις, και τα παιδάκια σας να ’νε καλολουσμένα· μα δίχως και κανένα στην πόρτα να ρωτήσης, σαν να ’σαι μες στο σπίτι σου, γραμμή να προχωρήσεις, κι αν το τραπέζι δεν το βρής, όπως θαρρείς, στρωμένο, θα βρής το μύλο σφαλιστό και το νερό κομμένο!
Χορός
Хор
Chorus
Χορός
καὶ μὴν ἀπὸ τῆς Σπάρτης οἱδὶ πρέσβεις ἕλκοντες ὑπήνας χωροῦσ᾽, ὥσπερ χοιροκομεῖον περὶ τοῖς μηροῖσιν ἔχοντες. ἄνδρες Λάκωνες πρῶτα μέν μοι χαίρετε, εἶτ᾽ εἴπαθ᾽ ἡμῖν πῶς ἔχοντες ἥκετε.
А вот и из Спарты эти послы бредут и бороды тащат, Как ровно хлевы свиные точь-точь волоча с собою при бедрах. Допрежь всего, лаконцы, здорово, И молвите, как вы пришли сюда!Ah! here come the Envoys from Sparta with their long flowing beards; why, you would think they wore a cage between their thighs. Hail to you, first of all, Laconians; then tell us how you fare.Πρέσβεις έρχονται απ’ τη Σπάρτη, που μεγάλα γένεια σέρνουν, και μπροστά παλούκια φέρνουν στα μεριά τους τεντωμένα, σαν αυτά όπου κρατούνε τα γουρούνια μας δεμένα. - Άνδρες Λακεδαιμόνιοι! πρώτα σας χαιρετούμε, και δεύτερα, τι πάθατε που έρχεσθε; ρωτούμε.
Enter the Lacedæmonian Envoys.Μπαίνουν οι Σπαρτιάτες πρέσβεις.
Λάκων
Лаконец
Spartan
Σπαρτιάτης
τί δεῖ ποθ᾽ ὑμὲ πολλὰ μυσίδδειν ἔπη; ὁρῆν γὰρ ἔξεσθ᾽ ὡς ἔχοντες ἵκομες.
Что говорить нам с вами многословно? Вы сами видите, как мы пришли.No need for many words; you see what a state we are in.Τι χρεία να το μάθετε με λόγια μας πολλά; Τι μας συμβαίνει κ’ ήρθαμε, το βλέπετε καλά.
Χορός
Хор
Chorus
Χορός
βαβαί· νενεύρωται μὲν ἥδε συμφορὰ δεινῶς, τεθερμῶσθαί γε χεῖρον φαίνεται.
Ой-ой, напружилось несчастье ваше Престрашно, и смягчить уж нелегко.Alas! the situation grows more and more strained! the intensity of the thing is just frightful.Πάθατε μια συφορά νευρωμένη τρομερά, κι από του Ερμή εκείνη πιο τρανή σας έχει γίνει.
Λάκων
Лаконец
Spartan
Σπαρτιάτης
ἄφατα. τί κα λέγοι τις; ἀλλ᾽ ὅπᾳ σέλει παντᾷ τις ἐλσὼν ἁμὶν εἰράναν σέτω.
Нет слов сказать! Но как ты только хочешь, Откуда хочешь, подавай нам мир!’Tis beyond belief. But to work! summon your Commissioners, and let us patch up the best peace we may.Δεν λέγονται, μην τα ρωτάς. Τι κι αν τα λέμε; δεν κοιτάς; Κάντε γρήγορα ειρήνη, κι όπως θέλετε να γίνει.
Χορός
Хор
Chorus
Χορός
καὶ μὴν ὁρῶ καὶ τούσδε τοὺς αὐτόχθονας ὥσπερ παλαιστὰς ἄνδρας ἀπὸ τῶν γαστέρων θαἰμάτι᾽ ἀποστέλλοντας· ὥστε φαίνεται ἀσκητικὸν τὸ χρῆμα τοῦ νοσήματος.
Я вижу, вон и здешние туземцы, Как есть борцы, от животов себе Откинули плащи; ей право, видно, Борцовская томит их всех болезнь.Ah! our men too, like wrestlers in the arena, cannot endure a rag over their bellies; ’tis an athlete’s malady, which only exercise can remedy.Δεν κοιτάς και τους δικούς μας με τα χάλια τα δικά τους, όπου τα φορέματά τους σαν τους παλαιστάς σηκώνουν από πάνω απ’ την κοιλιά; είναι φαίνετ’ η αρρώστια της γυμναστικής δουλειά!
Αθηναίος
Афинянин
Athenian
Αθηναίος
τίς ἂν φράσεις ποῦ᾽ στιν ἡ Λυσιστράτη; ὡς ἄνδρες ἡμεῖς οὑτοιὶ τοιουτοιί.
Кто может нам сказать, где Лисистрата? Вы видите, кто мы и каковы!Can anybody tell us where Lysistrata is? Surely she will have some compassion on our condition.Ποιος θα μου πει πού βρίσκεται εκείν’ η Λυσιστράτη; Είμαστε άνδρες πια εμείς, ή σάτυροι βαρβάτοι;
Χορός
Хор
Chorus
Χορός
χαὔτη ξυνᾴδει χἠτέρα ταύτῃ νόσῳ. ἦ που πρὸς ὄρθρον σπασμὸς ὑμᾶς λαμβάνει;
И эта в лад поет болезнь с другою.... Знать, на заре одолевает вас?Look! ’tis the very same complaint. Don’t you feel of mornings a strong nervous tension?Κι αρρώστια τούτη πάλι είναι όμοια με την άλλη· το πρωί, που ξημερώνει, σας τινάζει; σας τεντώνει;
Addressing the Athenian.Στον Αθηναίο.
Αθηναίος
Афинянин
Athenian
Αθηναίος
μὰ Δί᾽ ἀλλὰ ταυτὶ δρῶντες ἐπιτετρίμμεθα. ὥστ᾽ εἴ τις ἡμᾶς μὴ διαλλάξει ταχύ, οὐκ ἔσθ᾽ ὅπως οὐ Κλεισθένη βινήσομεν.
Да, и творя вот эдак, извелись мы, И если нас не помирят скорей, Нельзя, чтоб мы не взлезли на Клисфена.Yes, and a dreadful, dreadful torture it is! Unless peace is made very soon, we shall find no resource but to fuck Clisthenes.Μα το Δία! μας συμβαίνει, κ’ είμαστε κατεστραμμένοι. Κι αν κανείς δεν κατορθώση για να μας συμφιλιώση, πες μου, ποιος δεν θα τολμήση τον Κλεισθένη να γαμήση;
Χορός
Хор
Chorus
Χορός
εἰ σωφρονεῖτε, θαἰμάτια λήψεσθ᾽, ὅπως τῶν Ἑρμοκοπιδῶν μή τις ὑμᾶς ὄψεται.
Коль вы в уме, плащи наденьте, чтоб Гермокопид вас праздный не заметил!Take my advice, and put on your clothes again; one of the fellows who mutilated the Hermæ might see you.Φρόνιμοι αν είσθε άνδρες, πιάστε τα φορέματά σας, ρίχτε τα καλά μπροστά σας, μήπως σας δει κανένας Αθηναίος κουνενές από κείνους, όπου κόβουν των Ερμών τις μπροστινές!
Αθηναίος
Афинянин
Athenian
Αθηναίος
νὴ τὸν Δί᾽ εὖ μέντοι λέγεις.
Зевс видит, верно слово!You are right.Ω, μα τον Δία, βέβαια· μιλείς με τα σωστά σου.
Λάκων
Лаконец
Spartan
Σπαρτιάτης
ναὶ τὼ σιὼ παντᾷ γα. φέρε τὸ ἔσθος ἀμβαλώμεθα.
Видят боги. Все правда, так накинем живо плащ!Quite right. There, I will slip on my tunic.Μα τους θεούς, σωστά· κ’ εγώ τα κατεβάζω, - στάσου· καλά και που το μάθαμε.
Αθηναίος
Афинянин
Athenian
Αθηναίος
ὢ χαίρετ᾽ ὦ Λάκωνες· αἰσχρά γ᾽ ἐπάθομεν.
О, радуйтесь, лаконцы: худо б было.Oh! what a terrible state we are in! Greeting to you, Laconian fellow-sufferers.Χαίρετε, άνδρες Λάκωνες! πολύ κακά την πάθαμε!
addressing one of his countrymenΣε έναν συμπατριώτη του.
Λάκων
Лаконец
Spartan
Σπαρτιάτης
ὦ Πολυχαρείδα δεινά κ᾽ αὖ ᾽πεπόνθεμες, αἰ εἶδον ἁμὲ τὤνδρες ἀμπεφλασμένως.
Друг радостный, я б худо потерпел, Когда б меня так вздутым увидали.Ah! my boy, what a thing it would have been if these fellows had seen us just now when our tools were on full stand!Τι συφορά, πολύχαρε, και αν μας είδαν έτσι καταγδαρμένο να ’χουμε αυτό το σκυλοπέτσι.
Αθηναίος
Афинянин
Athenian
Αθηναίος
ἄγε δὴ Λάκωνες αὔθ᾽ ἕκαστα χρὴ λέγειν. ἐπὶ τί πάρεστε δεῦρο;
Ну, что ж, лаконцы, скажем все сполна, Зачем пришли сюда?Speak out, Laconians, what is it brings you here?Λοιπόν ελάτε, Λάκωνες, να μας πείτε τώρα γιατ’ ήλθατε στη χώρα;
Λάκων
Лаконец
Spartan
Σπαρτιάτης
περὶ διαλλαγᾶν πρέσβεις.
Насчет все мира Послами.We have come to treat for peace.Πρέσβεις για την ειρήνη.
Αθηναίος
Афинянин
Athenian
Αθηναίος
καλῶς δὴ λέγετε· χἠμεῖς τουτογί. τί οὐ καλοῦμεν δῆτα τὴν Λυσιστράην, ἥπερ διαλλάξειεν ἡμᾶς ἂν μόνη;
Так, и мы за самым тем. Что ж не позвать тогда нам Лисистрату, Которая одна нас помирит?Well said; we are of the same mind. Better call Lysistrata then; she is the only person will bring us to terms.Λαμπρά· καθ’ ένας κι από μας πολύ σωστά την κρίνει. Γιατί να μη φωνάξουμε λοιπόν τη Λυσιστράτη, οπού αυτή στο ζήτημα μπορεί να κάνη κάτι;
Λάκων
Лаконец
Spartan
Σπαρτιάτης
ναὶ τὼ σιὼ κἂν λῆτε τὸν Λυσίστρατον.
О боги! да, зовите Лисистрату!Yes, yes—and Lysistratus into the bargain, if you will.Μα τους θεούς, καλέστε τη.
Αθηναίος
Афинянин
Athenian
Αθηναίος
ἀλλ᾽ οὐδὲν ἡμᾶς, ὡς ἔοικε, δεῖ καλεῖν· αὐτὴ γάρ, ὡς ἤκουσεν, ἥδ᾽ ἐξέρχεται.
Но кажется, ее не надо звать: Она сама, услышав, к нам выходит.Needless to call her; she has heard your voices, and here she comes.Δεν φαίνεται για να ’χη ανάγκη από προσκάλεσμα· να που ’ρχεται μονάχη.
Χορός
Хор
Chorus
Χορός
χαῖρ᾽ ὦ πασῶν ἀνδρειοτάτη· δεῖ δὴ νυνί σε γενέσθαι δεινὴν <δειλὴν> ἀγαθὴν φαύλην σεμνὴν ἀγανὴν πολύπειρον· ὡς οἱ πρῶτοι τῶν Ἑλλήνων τῇ σῇ ληφθέντες ἴυγγι συνεχώρησάν σοι καὶ κοινῇ τἀγκλήματα πάντ᾽ ἐπέτρεψαν.
О, здравствуй, храбрейшая женщина, вновь! Теперь ты должна постараться Стать сильной и бодрой и смелой и злой, благой, величавой, пытливой. Вот первые из Эллинов всех, твоею измучены страстью, Согласились с тобой и нам сообща поручили общее дело.Hail, boldest and bravest of womankind! The time is come to show yourself in turn uncompromising and conciliatory, exacting and yielding, haughty and condescending. Call up all your skill and artfulness. Lo! the foremost men in Hellas, seduced by your fascinations, are agreed to entrust you with the task of ending their quarrels.Απ’ τις γυναίκες τούτου του καιρού, γεια σου, εσύ, η πιο παλληκαρού! γίνου σεμνή, αχρεία, τρομερή, παμπόνηρη, καλή και τρυφερή, γιατί, κ’ οι πρώτοι Έλληνες μπροστά σου έγειναν δούλοι απ’ τα θέλγητρά σου, και έρχονται σε σένα με χαρά τους να λύσης κάθε μια διαφορά τους.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ἀλλ᾽ οὐχὶ χαλεπὸν τοὔργον, εἰ λάβοι γέ τις ὀργῶντας ἀλλήλων τε μὴ ᾽κπειρωμένους. τάχα δ᾽ εἴσομαι ᾽γώ. ποῦ ᾽στιν ἡ Διαλλαγή; πρόσαγε λαβοῦσα πρῶτα τοὺς Λακωνικούς, καὶ μὴ χαλεπῇ τῇ χειρὶ μηδ᾽ αὐθαδικῇ, μηδ᾽ ὥσπερ ἡμῶν ἅνδρες ἀμαθῶς τοῦτ᾽ ἔδρων, ἀλλ᾽ ὡς γυναῖκας εἰκός, οἰκείως πάνυ, ἢν μὴ διδῷ τὴν χεῖρα, τῆς σάθης ἄγε. ἴθι καὶ σὺ τούτους τοὺς Ἀθηναίους ἄγε, οὗ δ᾽ ἂν διδῶσι πρόσαγε τούτους λαβομένη. ἄνδρες Λάκωνες στῆτε παρ᾽ ἐμὲ πλησίον, ἐνθένδε δ᾽ ὑμεῖς, καὶ λόγων ἀκούσατε. ἐγὼ γυνὴ μέν εἰμι, νοῦς δ᾽ ἔνεστί μοι, αὐτὴ δ᾽ ἐμαυτῆς οὐ κακῶς γνώμης ἔχω, τοὺς δ᾽ ἐκ πατρός τε καὶ γεραιτέρων λόγους πολλοὺς ἀκούσασ᾽ οὐ μεμούσωμαι κακῶς. λαβοῦσα δ᾽ ὑμᾶς λοιδορῆσαι βούλομαι κοινῇ δικαίως, οἳ μιᾶς ἐκ χέρνιβος βωμοὺς περιῤῥαίνοντες ὥσπερ ξυγγενεῖς Ὀλυμπίασιν, ἐν Πύλαις, Πυθοῖ (πόσους εἴποιμ᾽ ἂν ἄλλους, εἴ με μηκύνειν δέοι;) ἐχθρῶν παρόντων βαρβάρων στρατεύματι Ἕλληνας ἄνδρας καὶ πόλεις ἀπόλλυτε. εἷς μὲν λόγος μοι δεῦρ᾽ ἀεὶ περαίνεται.
Нетрудное и дело, если только Стремятся друг ко другу, но без битв. Сейчас увижу. Где Союз любовный? Возьми и подводи сперва лаконцев Не тяжкою, не дерзкою рукой, Не так, как наши делали невежды. Но как прилично женщине, нежней! А руку кто не даст, веди за „посох"! Иди и ты, афинян подведи! За что дадут, за то и подводи их! Лаконцы, станьте около меня, А вы вот здесь, и слушайте согласно! Я—женщина, но ум есть у меня, Я об себе самой не мыслю худо; Я, от отца и старших много слов Наслушавшись, воспитана недурно. Так взявши вас, я поругать хочу По правде всех, что, из одной вы чаши Кропя все алтари, и как родня, В Олимпии и в Пилах и в Пифосе ,— И сколько есть еще, коль продолжать!- При варварах врагах вам общих, ратью Губили греков всех и города. Я это слово век твердить готова!’Twill be an easy task—if only they refrain from mutual indulgence in masculine love; if they do, I shall know the fact at once. Now, where is the gentle goddess Peace? Lead hither the Laconian Envoys. But, look you, no roughness or violence; our husbands always behaved so boorishly. Bring them to me with smiles, as women should. If any refuse to give you his hand, then catch him by the penis and draw him politely forward. Bring up the Athenians too; you may take them just how you will. Laconians, approach; and you, Athenians, on my other side. Now hearken all! I am but a woman; but I have good common sense; Nature has dowered me with discriminating judgment, which I have yet further developed, thanks to the wise teachings of my father and the elders of the city. First I must bring a reproach against you that applies equally to both sides. At Olympia, and Thermopylæ, and Delphi, and a score of other places too numerous to mention, you celebrate before the same altars ceremonies common to all Hellenes; yet you go cutting each other’s throats, and sacking Hellenic cities, when all the while the Barbarian is yonder threatening you! That is my first point.Ειν’ εύκολον, αφού φωτιές ανάφτουν στο κορμί τους που να τις σβύσουν δεν μπορούν στο αναμεταξύ τους! Γρήγορα θα διορθωθή και με καλό θα βγει. Πού είν’ η Συνδιαλλαγή; Φέρε μου συ τους Λάκωνας με χέρι τρυφερό, κι όχι με την αυθάδεια,--οπού δεν χάνουνε καιρό οι άνδρες μας να δείξουνε,--και ούτε με κακία, μα όπως πρέπει, φιλικά, σε φύση γυναικεία. Μα κι αν κανέναν απ’ αυτούς τον βρεις ασυγκατάβατον, απ’ την ψωλή του τράβα τον! -Φέρε τους Αθηναίους συ, κι αν σ’ αρνηθούν το χέρι τους, πιάσ’ τους και συ και τράβα τους από τα ίδια μέρη τους -Άνδρες Λακεδαιμόνιοι! σταθήτ’ εδώ κοντά μου· --κ’ οι άλλοι σεις, ακούσατε τα λόγια τα δικά μου. Γυναίκα είμαι, βλέπετε, μα ’χω γερό μυαλό, κ’ η κάθε μια ιδέα μου εβγήκε σε καλό, γιατί δεν μ’ αναπτύξανε ως σήμερα κακά τα λόγια τα γεροντικά, και γνώσεις μου ’δωκαν πολλές-- οι πατρικές οι συμβουλές. Σαν έτυχε στα χέρια μου να είσθε μια φορά, θα σας μιλήσω φανερά και με χωρίς χατήρια: Τους ίδιους έχουμε βωμούς, τα ίδια ραντιστήρια, και όλ’ οι άνθρωποι μαζί μάς είδανε σαν αδελφούς στην Ολυμπία πάντοτε, στις Θερμοπύλες, στους Δελφούς και σ’ άλλα τόσα μέρη --να μη σας τα πολυλογώ,--που ο καθένας ξέρει. Κ’ ενώ βαρβαρικός στρατός συγκεντωμένος τώρα, που σύμμαχο τον έχετε, βρίσκεται μεσ’ στη χώρα, σεις πάτε εναντίον σας τα όπλα σας να στρέφετε, και πόλεις καταστρέφετε! Ε το μισό του λόγου μου ετέλειωσ’ εδώ πέρα.
Αθηναίος
Афинянин
Athenian
Αθηναίος
ἐγὼ δ᾽ ἀπόλλυμαί γ᾽ ἀπεψωλημένος.
А я все прежней мучаюсь бедой!Ah, ah! concupiscence is killing me!Κ’ εγώ εξεψωλιάστηκα, κακή ψυχρή μου μέρα!
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
εἶτ᾽ ὦ Λάκωνες, πρὸς γὰρ ὑμᾶς τρέψομαι, οὐκ ἴσθ᾽ ὅτ᾽ ἐλθὼν δεῦρο Περικλείδας ποτὲ ὁ Λάκων Ἀθηναίων ἱκέτης καθέζετο ἐπὶ τοῖσι βωμοῖς ὠχρὸς ἐν φοινικίδι στρατιὰν προσαιτῶν; ἡ δὲ Μεσσήνη τότε ὑμῖν ἐπέκειτο χὠ θεὸς σείων ἅμα. ἐλθὼν δὲ σὺν ὁπλίταισι τετρακισχιλίοις Κίμων ὅλην ἔσωσε τὴν Λακεδαίμονα. ταυτὶ παθόντες τῶν Ἀθηναίων ὕπο δῃοῦτε χώραν, ἧς ὑπ᾽ εὖ πεπόνθατε;
Потом, лаконцы, к вам я обращуся. Забыли вы, как Периклид, придя Сюда, лаконец сел, моля афинян У алтарей, весь бледный, черный плащ, И войск, просил? Мессения тогда На вас напала, бог потряс вам землю. Тогда четыре тысячи гоплитов Кимоновых спасли Лакедемон Такую помощь встретив от афинян, Спасителей вы губите страну!Now ’tis to you I address myself, Laconians. Have you forgotten how Periclides, your own countryman, sat a suppliant before our altars? How pale he was in his purple robes! He had come to crave an army of us; ’twas the time when Messenia was pressing you sore, and the Sea-god was shaking the earth. Cimon marched to your aid at the head of four thousand hoplites, and saved Lacedæmon. And, after such a service as that, you ravage the soil of your benefactors!Τώρα σ’ εσάς, ω Λάκωνες, το λόγο μου θα φέρω: όπως κ’εγώ το ξέρω και σεις το ξέρετ’ όλοι, ο Περικλείδας μια φορά ο Λάκωνας, στην πόλη των Αθηνών πως έφθασεν ωχρός και ικετεύοντας, και στους βωμούς εκάθησε στρατεύματα γυρεύοντας. Είχατε τότε πόλεμον εσείς με τη Μεσσήνη, μα και σεισμοί είχαν γίνει. Πήρε χιλιάδες τέσσαρες ο Κίμωνας οπλίτες και ήλθε και σας έσωσε και πόλη και πολίτες. Αφού λοιπόν τέτοιο καλό σας κάναμε, πώς τώρα σεις φέρνετε καταστροφές μεσ’ στη δική μας χώρα;
Αθηναίος
Афинянин
Athenian
Αθηναίος
ἀδικοῦσιν οὗτοι νὴ Δί᾽ ὦ Λυσιστράτη.
Обидчики они, о Лисистрата!They do wrong, very wrong, Lysistrata.Μα το Θεό! μας αδικούν αυτοί, ω Λυσιστράτη!
Λάκων
Лаконец
Spartan
Σπαρτιάτης
ἀδικίομες· ἀλλ᾽ ὁ πρωκτὸς ἄφατον ὡς καλός.
Обидчики — но зад — ой-ой хорош!We do wrong, very wrong. Ah! great gods! what lovely thighs she has!Σας αδικούμε; μα και σεις εβάλατε στο μάτι έναν ωραίο κώλο και θαυμαστό, και κάνατε γι’ αυτόν τον πόλεμ’ όλο.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ὑμᾶς δ᾽ ἀφήσειν τοὺς Ἀθηναίους <μ᾽> οἴει; οὐκ ἴσθ᾽ ὅθ᾽ ὑμᾶς οἱ Λάκωνες αὖθις αὖ κατωνάκας φοροῦντας ἐλθόντες δορὶ πολλοὺς μὲν ἄνδρας Θετταλῶν ἀπώλεσαν, πολλοὺς δ᾽ ἑταίρους Ἱππίου καὶ ξυμμάχους, ξυνεκμαχοῦντες τῇ τόθ᾽ ἡμέρᾳ μόνοι, κἠλευθέρωσαν κἀντὶ τῆς κατωνάκης τὸν δῆμον ὑμῶν χλαῖναν ἠμπέσχον πάλιν;
А вас, афинян, думали, забуду? Забыли вы, как к вам лаконцы вновь Ножи носившим, с копьями пришедши Убили много фессалийцев, да И Гиппия союзных и друзей. Одни в тот день сражаясь вместе с вами И дали вам свободу, и взамен Ножа плащом опять народ одели.And now a word to the Athenians. Have you no memory left of how, in the days when ye wore the tunic of slaves, the Laconians came, spear in hand, and slew a host of Thessalians and partisans of Hippias the Tyrant? They, and they only, fought on your side on that eventful day; they delivered you from despotism, and thanks to them our Nation could change the short tunic of the slave for the long cloak of the free man.Μα και σας τους Αθηναίους, τι θαρρείτε; θα θελήσω δίχως έλεγχο ν’ αφήσω; Δεν το ξέρετ’ εσείς τάχα, πως οι Λάκωνες μια μέρα με τους δουλικούς χιτώνας εσκοτώσαν εδώ πέρα τους εχθρούς τους Θεσσαλούς, που τους είχεν ο Ιππίας, κι άλλους σύμμαχους πολλούς, κ’ έδωκαν ελευτεριά, με τα δόρατα μονάχοι πολεμώντας τα βαρηά; κ’ έτσι ο δήμος, που του δούλου τον χιτώνα είχε βάλη, της ελευτεριάς τη χλαίνα ξαναφόρεσε και πάλι.
Λάκων
Лаконец
Spartan
Σπαρτιάτης
οὔπα γυναῖκ᾽ ὄπωπα χαϊωτεραν.
Не видывал я женщины стройней!I have never seen a woman of more gracious dignity.Δεν είδα αγαθώτερη γυναίκα ως την ώρα.
Αθηναίος
Афинянин
Athenian
Αθηναίος
ἐγὼ δὲ κύσθον γ᾽ οὐδέπω καλλίονα.
А я не видывал приглядней „дельты"!I have never seen a woman with a finer cunt!Κ’ εγώ κομμάτι πιο καλό δεν είχα δει ως τώρα.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
τί δῆθ᾽ υπηργμένων γε πολλῶν κἀγαθῶν μάχεσθε κοὐ παύεσθε τῆς μοχθηρίας; τί δ᾽ οὐ διηλλάγητε; φέρε τί τοὐμποδών;
Зачем же, столько получивши благ, Деретесь, не сдаетесь в лютой злобе? Что не миритесь? В чем помеха есть?Bound by such ties of mutual kindness, how can you bear to be at war? Stop, stay the hateful strife, be reconciled; what hinders you?Αφού λοιπόν τόσα καλά εδώσατε κ’ ελάβατε, πώς πολεμάτε;--και γιατί την έχθρα δεν την παύετε; και πώς δεν κατωρθώσατε να συμφιλιωθούμε; ποιο ήταν το εμπόδιο λοιπόν; για να το δούμε.
Λάκων
Лаконец
Spartan
Σπαρτιάτης
ἁμές γε λῶμες, αἴ τις ἁμὶν τὤγκυκλον λῇ τοῦτ᾽ ἀποδόμεν.
Но мы хотим, когда кружок нам только Согласны дать.We are quite ready, if they will give us back our rampart.Μα την ειρήνη σήμερα κ’ εμείς τη θέλουμ’ όλοι, φθάνει να ξαναπάρουμε τη στρογγυλή την πόλη.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ποῖον ὦ τᾶν;
Какой, любезный?What rampart, my dear man?Φίλε, ποια πόλη στρογγυλή;
Λάκων
Лаконец
Spartan
Σπαρτιάτης
τὰν Πύλον, ἇσπερ πάλαι δεόμεθα καὶ βλιμάττομες.
Пил, Которого давно мы ждем и жаждем.Pylos, which we have been asking for and craving for ever so long.Να, θέλουμε την Πύλο όπου την ψηλαφίζουμε τόσο καιρό.
Αθηναίος
Афинянин
Athenian
Αθηναίος
μὰ τὸν Ποσειδῶ τοῦτο μέν γ᾽ οὐ δράσετε.
Клянусь Посейдоном, этого не будет!In the Sea-god’s name, you shall never have it!Το φίλο! Α, μα τον Ποσειδώνα μας, αυτό που δεν θα γίνει.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ἄφετ᾽ ὦγάθ᾽ αὐτοῖς.
Друг, дайте им!Agree, my friends, agree.Όχι, καλέ μου, άφησε δική τους να απομείνη.
Αθηναίος
Афинянин
Athenian
Αθηναίος
κᾆτα τίνα κινήσομεν;
А нам кого трясти?But then what city shall we be able to stir up trouble in?Τότε λοιπόν πού ταραχές θα κάνουμε μεγάλες;
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ἕτερόν γ᾽ ἀπαιτεῖτ᾽ ἀντὶ τούτου χωρίον.
Другое вы взамен спросите место!Ask for another place in exchange.Αντί της Πύλου πάλι σεις ζητείτε πόλεις άλλες.
Αθηναίος
Афинянин
Athenian
Αθηναίος
τὸ δεῖνα τοίνυν παράδοθ᾽ ἡμῖν τουτονὶ πρώτιστα τὸν Ἐχινοῦντα καὶ τὸν Μηλιᾶ κόλπον τὸν ὄπισθεν καὶ τὰ Μεγαρικὰ σκέλη.
Так вот, того, отдайте, значит, нам Допрежде Ехинунт, да и Малийский Залив позадь, ну, и Мегары ноги!Ah! that’s the ticket! Well, to begin with, give us Echinus, the Maliac gulf adjoining, and the two legs of Megara.Καλά, τον Εχινούντα κ’ εγώ θα του ζητήσω, του κόλπου του Μαλιακού, που έχει, τ’από πίσω, τα τείχη τα Μεγαρικά, τα σκέλια όπως λένε...
Λάκων
Лаконец
Spartan
Σπαρτιάτης
οὐ τὼ σιὼ οὐχὶ πάντα γ᾽ ὦ λισσάνιε.
Клянусь богами, жаден ты,—не все!Oh! surely, surely not all that, my dear sir.Μα όχι πάλι κι’ όλ’ αυτά που θέλεις, λυσσασμένε!
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ἐᾶτε, μηδὲν διαφέρου περὶ σκελοῖν.
Оставьте, из-за ног не спорьте дольше!Come to terms; never make a difficulty of two legs more or less!Αφήστε, δεν μας μέλει και τόσο για τα σκέλη.
Αθηναίος
Афинянин
Athenian
Αθηναίος
ἤδη γεωργεῖν γυμνὸς ἀποδὺς βούλομαι.
Я новь пахать нагой хочу, раздевшись.Well, I’m ready now to off coat and cultivate my land.Θέλω και γρήγορα τη γη γδυτός να την οργώσω.
Λάκων
Лаконец
Spartan
Σπαρτιάτης
ἐγὼ δὲ κοπραγωγεῖν γα πρῶτα ναὶ τὼ σιώ.
А я навозить поле, видит бог!And I too, to dung it to start with.Και κοπριά προτήτερα να την καταφορτώσω.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
ἐπὴν διαλλαγῆτε, ταῦτα δράσετε. ἀλλ᾽ εἰ δοκεῖ δρᾶν ταῦτα, βουλεύσασθε καὶ τοῖς ξυμμάχοις ἐλθόντες ἀνακοινώσατε.
Когда вы помиритесь, так и будет. Так, если решено так, совещайтесь И, воротившись, скажете в союз.That’s just what you shall do, once peace is signed. So, if you really want to make it, go consult your allies about the matter.Ε, όλα θα τα φτιάσετε, φιλίες όταν πιάσετε. Μα όλ’ αυτά κι αν θέλετε να γίνουνε, σκεφτείτε, να πάτε στους συμμάχους σας τη σκέψι σας να πήτε.
Αθηναίος
Афинянин
Athenian
Αθηναίος
ποίοισιν ὦ τᾶν ξυμμάχοις; ἐστύκαμεν. οὐ ταὐτὰ δόξει τοῖσι συμμάχοισι νῷν βινεῖν ἅπασιν;
Каким союзным? Все равно мы жаждем, Все то же и союзники решат! Всем брать в постель!What allies, I should like to know? Why, we are all on the stand; not one but is mad to be fucking. What we all want, is to be abed with our wives; how should our allies fail to second our project?Βρε, ποιους συμμάχους, αδελφή; εμάς μας γίνηκε καρφί! Και τι έχεις νομίση, πως επειδ’ είναι σύμμαχοι δεν θέλουν το γαμήσι;
Λάκων
Лаконец
Spartan
Σπαρτιάτης
τοῖσι γῶν ναὶ τὼ σιὼ ἁμοῖσι.
Так, видят боги, так И все мои!And ours the same, for certain sure!Μα τους θεούς! τι λες εκεί! το θέλουν φίλοι και δικοί!
Αθηναίος
Афинянин
Athenian
Αθηναίος
καὶ γὰρ ναὶ μὰ Δία Καρυστίοις.
И карестийцы также!The Carystians first and foremost, by the gods!Μα το θεό! το θέλουνε κι αυτοί από την Κάρυστο, που ’ναι δικοί μας σύμμαχοι και μ’ εργαλείον άριστο.
Λυσιστράτη
Лисистрата
Lysistrata
Λυσιστράτη
καλῶς λέγετε. νῦν οὖν ὅπως ἁγνεύσετε, ὅπως ἂν αἱ γυναῖκες ὑμᾶς ἐν πόλει ξενίσωμεν ὧν ἐν ταῖσι κίσταις εἴχομεν. ὅρκους δ᾽ ἐκεῖ καὶ πίστιν ἀλλήλοις δότε. κἄπειτα τὴν αὑτοῦ γυναῖχ᾽ ὑμῶν λαβὼν ἄπεισ᾽ ἕκαστος.
Отлично! Так теперь держите пост, Покуда вас мы, женщины, в кремле Всем угостим, что наберется в сумках! Вы клятвы верности друг другу дайте, А после, взявши всяк свою жену, Ступай домой!Well said, indeed! Now be off to purify yourselves for entering the Acropolis, where the women invite you to supper; we will empty our provision baskets to do you honour. At table, you will exchange oaths and pledges; then each man will go home with his wife.Πολύ σωστά. Τώρα λοιπόν καθαρισθήτε όλοι, και γρήγορα στην πόλη καθείς θα φιλοξενηθή απ’ τις γυναίκες, μ’ ό,τι πια μεσ’ στα καλάθια μας βρεθεί. Και πίστιν αφού δώσετε και όρκον υψηλό, πέρτε τις γυναικούλες σας να πάτε στο καλό.
Αθηναίος
Афинянин
Athenian
Αθηναίος
ἀλλ᾽ ἴωμεν ὡς τάχος.
Так поскорей идемте!Come along then, and as quick as may be.Εμπρός πηγαίνουμε λοιπόν.
Λάκων
Лаконец
Spartan
Σπαρτιάτης
ἄγ᾽ ὅπᾳ τυ λῇς.
Веди, где хочешь!Lead on; I’m your man.Πηγαίνουμ’ όπου αγαπάς.
Αθηναίος
Афинянин
Athenian
Αθηναίος
νὴ τὸν Δί᾽ ὡς τάχιστ᾽ ἄγε.
Поскорей веди!Quick, quick’s the word, say I.Ω, μα το Δία! γρήγορα όσο μπορείς να πας.
Уходят в кремльΦεύγουν για την Ακρόπολη.
Χορός
Хор
Chorus
Χορός
στρωμάτων δὲ ποικίλων καὶ χλανιδίων καὶ ξυστίδων καὶ χρυσίων, ὅσ᾽ ἐστί μοι, οὐ φθόνος ἔνεστί μοι πᾶσι παρέχειν φέρειν τοῖς παισίν, ὁπόταν τε θυγάτηρ τινὶ κανηφορῇ. πᾶσιν ὑμῖν λέγω λαμβάνειν τῶν ἐμῶν χρημάτων νῦν ἔνδοθεν, καὶ μηδὲν οὕτως εὖ σεσημάν- θαι τὸ μὴ οὐχὶ τοὺς ῥύπους ἀνασπάσαι, χἄττ᾽ <ἂν> ἔνδον ᾖ φορεῖν. ὄψεται δ᾽ οὐδὲν σκοπῶν, εἰ μή τις ὑμῶν ὀξύτερον ἐμοῦ βλέπει.
И покровов разноцветных, И плащей, да и запястий Золотых, какие есть, Мне не жалко не обидно отдавать на подержанье Всем ребятам, коли дочка канефорою пойдет. Говорю всем: занимайте Из домашнего богатства! Нет такой высокой пробы Ни на чем, чтоб Не принять безвредно пыль, И что есть в дому, носить. Но и вы не увидите, Если кто лишь Не острей меня глядит!Embroidered stuffs, and dainty tunics, and flowing gowns, and golden ornaments, everything I have, I offer them you with all my heart; take them all for your children, for your girls, against they are chosen “basket-bearers” to the goddess. I invite you every one to enter, come in and choose whatever you will; there is nothing so well fastened, you cannot break the seals, and carry away the contents. Look about you everywhere . . . you won’t find a blessed thing, unless you have sharper eyes than mine.*Στρώματα διάφορα κ’ επανωφοράκια και χρυσά κοσμήματα και φορεματάκια, μ’ ευχαρίστησι πολύ τα δωρώ στην αφεντιά σας να τα πάτε στα παιδιά σας και στην κάθε μια σας κόρη, όταν πια θα μεγαλώσουν και θα γίνουν κανηφόροι. Μπήτε μεσ’ το σπίτι μου σας παρακαλώ, κι ότι πραματάκι μου βρίσκετε καλό πάρετέ το, θα σας το δώσω· τίποτα δεν βρίσκεται σφραγισμένο τόσο, που να μην μπορέσετε, έτσι δα να πιάσετε, κι όλες τις σφραγίδες του να τις κομματιάσετε κι όποιος τα ματάκια του τα ’χει ανοιγμένα πιο καλά από μένα, ας φορέση ό,τι τύχη-- κι από σβέρκο θα πετύχει!
Χορός
Хор
Chorus
Χορός
εἰ δέ τῳ μὴ σῖτος ὑμῶν ἔστι, βόσκει δ᾽ οἰκέτας καὶ σμικρὰ πολλὰ παιδία, ἔστι παρ᾽ ἐμοῦ λαβεῖν πυρίδια λεπτὰ μέν, ὁ δ᾽ ἄρτος ἀπὸ χοίνικος ἰδεῖν μάλα νεανίας. ὅστις οὖν βούλεται τῶν πενήτων ἴτω εἰς ἐμοῦ σάκκους ἔχων καὶ κωρύκους, ὡς λήψεται πυ- ρούς· ὁ Μανῆς δ᾽ οὑμὸς αὐτοῖς ἐμβαλεῖ. πρός γε μέντοι τὴν θύραν προαγορεύω μὴ βαδίζειν τὴν ἐμήν, ἀλλ᾽ εὐλαβεῖσθαι τὴν κύνα.
Если хлеба вам не хватит, Домочадцев кто питает, Кучу маленьких ребят, Тонкой мучки от меня вы получите без труда, Да и хлебец, враз из печки, свиду бравый молодец! Кто из бедных пожелает Приходи ко мне с мешком И с мехами, чтобы хлеба Получить: уж мой Манес Всем отсыплет! Но однако в дверь мою, Говорю вперед, не суйтесь, Берегитесь злого пса!And if any of you lacks corn to feed his slaves and his young and numerous family, why, I have a few grains of wheat at home; let him take what I have to give, a big twelve-pound loaf included. So let my poorer neighbours all come with bags and wallets; my man, Manes, shall give them corn; but I warn them not to come near my door, or—beware the dog!Κι αν κανένας από σας δεν έχει σιτάρι, και έχει δούλους και παιδιά, ας έρθη να πάρη, όλα θα τα βρη σ’ εμένα, και ψωμί μεγάλο νέο, και μικρά καλοψημένα. Κι όποιος από τους φτωχούς στο φαΐ έχει την έννοια, ας ερθεί στο σπίτι μου, φέρνοντας σακιά πετσένια, κι ο Μανής μου θα του βάλη το σιτάρι στο τσουβάλι. Μα σας λέγω καθαρά: μη στην πόρτα προχωρήτε κι απ’ τη σκύλλα φυλαχτείτε.
Входят возвращающиеся с пираΜπαίνουν όσοι επιστρέφουν από το συμπόσιο.
Αθηναίος Α
Первый афинянин
First Athenian
Πρώτος Αθηναίος
ἄνοιγε τὴν θύραν· παραχωρεῖν οὐ θέλεις; ὑμεῖς τί κάθησθε; μῶν ἐγὼ τῇ λαμπάδι ὑμᾶς κατακαύσω; φορτικὸν τὸ χωρίον. οὐκ ἂν ποιήσαιμ᾽. εἰ δὲ πάνυ δεῖ τοῦτο δρᾶν, ὑμῖν χαρίσασθαι, προσταλαιπωρήσομεν.
Эй, отвори-же дверь ты! Хочешь выйти? Что вы сидите? Или вас лампадой Мне сжечь? Ведь здесь же улица для всех! Я этого не сделал бы; а надо,— В угоду вам, готов я потерпеть.Open the door! Wilt thou not give way? Why are you sitting there? Must I burn you with my torch? What a tiresome place! I would not do it; but if it really must be done, we will bear the trouble to oblige you.Ανοίξετε την πόρτα σας! Ε, συ! τραβήξου πίσω! Θ’ απλώσω τη λαμπάδα μου και θα σε τσουρουφλίσω Θα είναι κ’ ενοχλητικό να βγω στο μέσο της σκηνής με τη λαμπάδα που κρατώ και να καή μ’ αυτή κανείς, -μ’αν το θελήσετε ποτέ, ε, θα το κάνουμε κι αυτό για χάρι σας, ω θεαταί!
Αθηναίος Β
Второй афинянин
Second Athenian
Δεύτερος Αθηναίος
χἠμεῖς γε μετὰ σοῦ ξυνταλαιπωρήσομεν.
И мы с тобою вместе все претерпим.And we too will bear the trouble with thee.Το υποφέρνουμε κ’ εμείς.
Αθηναίος Α
Первый афинянин
First Athenian
Πρώτος Αθηναίος
οὐκ ἄπιτε; κωκύσεσθε τὰς τρίχας μακρά. οὐκ ἄπιθ᾽, ὅπως ἂν οἱ Λάκωνες ἔνδοθεν καθ᾽ ἡσυχίαν ἀπίωσιν εὐωχημένοι;
Ступайте прочь! Не то ревмя взревете! Ступайте прочь, чтоб из дома лаконцы Спокойно, угостившись, разошлись!No, no, you must be off—or I’ll tear your hair out, I will; be off, I say, and don’t annoy the Laconian Envoys; they’re just coming out from the banquet-hall.Θα φύγετε; θα πάψετε; φευγάτε, γιατί γρήγορα τις τρίχες σας θα κλάψετε· φευγάτε, γιατ’ οι Λάκωνες πρέπ’ ήσυχα να φάνε κ’ ύστερα στις πατρίδες τους με το καλό να πάνε.
Αθηναίος Β
Второй афинянин
Second Athenian
Δεύτερος Αθηναίος
οὔπω τοιοῦτον συμπόσιον ὄπωπ᾽ ἐγώ. ἦ καὶ χαρίεντες ἦσαν οἱ Λακωνικοί· ἡμεῖς δ᾽ ἐν οἴνῳ συμπόται σοφώτατοι.
Еще не видел я такого пира! И как же милы были там лаконцы, А мы за кубком были всех острей!Such a merry banquet I’ve never seen before! The Laconians were simply charming. After the drink is in, why, we’re all wise men, all.Τέτοιο τραπέζι σαν κι αυτό, δεν είδα ως την ώρα σε τούτη μας τη χώρα. Ήσαν πολύ ευχάριστοι οι Λάκωνες, αλλά και συ κ’ εγώ, κι όλοι εμείς σοφοί, σοφοί συντρόφοι στο κρασί.
Αθηναίος Α
Первый афинянин
First Athenian
Πρώτος Αθηναίος
ὀρθῶς γ᾽, ὁτιὴ νήφοντες οὐχ ὑγιαίνομεν· ἢν τοὺς Ἀθηναίους ἐγὼ πείσω λέγων, μεθύοντες ἀεὶ πανταχοῖ πρεσβεύσομεν. νῦν μὲν γὰρ ὅταν ἔλθωμεν ἐς Λακεδαίμονα νήφοντες, εὐθὺς βλέπομεν ὅ τι ταράξομεν· ὥσθ᾽ ὅ τι μὲν ἂν λέγωσιν οὐκ ἀκούομεν, ἃ δ᾽ οὐ λέγουσι, ταῦθ᾽ ὑπονενοήκαμεν, ἀγγέλλομεν δ᾽ οὐ ταὐτὰ τῶν αὐτῶν πέρι. νυνὶ δ᾽ ἅπαντ᾽ ἤρεσκεν· ὥστ᾽ εἰ μέν γέ τις ᾄδοι Τελαμῶνος, Κλειταγόρας ᾄδειν δέον, ἐπῃνέσαμεν ἂν καὶ προσεπιωρκήσαμεν. ἀλλ᾽ οὑτοιὶ γὰρ αὖθις ἔρχονται πάλιν ἐς ταὐτόν. οὐκ ἐῤῥήσετ᾽ ὦ μαστιγίαι;
И вправду мы ведь трезвые не здравы. Когда афинян я уговорю, Везде послов гонять мы станем пьяных. Теперь, когда придем в Лакедемон, При трезвости, сейчас глядим, где спутать И все, что говорят они, не слышим, А что не скажут, заподозрим все. Из той же печи не одне же речи! Теперь же все по сердцу; даже если Поют Теламона, нужно-ж Клитагору Все хвалим мы и клятвой подтвердим. А эти вновь сбираются, как прежде, Толпою. Прочь, побитые бичом!It’s only natural, to be sure, for sober, we’re all fools. Take my advice, my fellow-countrymen, our Envoys should always be drunk. We go to Sparta; we enter the city sober; why, we must be picking a quarrel directly. We don’t understand what they say to us, we imagine a lot they don’t say at all, and we report home all wrong, all topsy-turvy. But, look you, to-day it’s quite different; we’re enchanted whatever happens; instead of Clitagoras, they might sing us Telamon, and we should clap our hands just the same. A perjury or two into the bargain, la! what does that matter to merry companions in their cups? But here they are back again! Will you begone, you loafing scoundrels.Χεμ, φυσικά, με το κρασί σοφοί κ’ εμείς να γίνουμε, σαν είμαστε ανόητοι τις ώρες που δεν πίνουμε. Οι Αθηναίοι αν πεισθούν, θα στέλνουμε στους ξένους τους πρέσβεις μεθυσμένους. Γιατί τώρα, όταν πηγαίνουμε στη Λακεδαίμονα νηφάλιοι, κοιτάμε αμέσως πώς να τα χαλάσουμε· όσα μας λένε δεν τ’ ακούμε, κι όσα δεν λένε τα υποψιαζόμαστε. Δεν είναι ποτέ ίδιες οι κουβέντες μας. Τώρα όμως όλα μας αρέσουν· ακόμα κι αν τραγουδήσει κάποιος του Τελαμώνα το τραγούδι αντί για της Κλειταγόρας, τον επαινούμε και τον επιδοκιμάζουμε με όρκο. Να τοι, που έρχονται πάλι όλοι μαζί. Τραβήξτε πίσω, αλήτες, άξιοι για μαστίγωμα!
Αθηναίος Β
Второй афинянин
Second Athenian
Δεύτερος Αθηναίος
νὴ τὸν Δί᾽ ὡς ἤδη γε χωροῦσ᾽ ἔνδοθεν.
Да и пора: расходятся, вишь, гости!Ah ha! here’s the company coming out already.Να, έρχονται.
Λάκων
Лаконец
Spartan
Σπαρτιάτης
ὦ Πολυχαρείδα λαβὲ τὰ φυσατήρια, ἵν᾽ ἐγὼ διποδιάξω τε κἀείσω καλὸν ἐς τὼς Ἀσαναίως τε καὶ ἐς ἡμᾶς ἅμα.
Полихарид, бери волынку, друг, Чтоб в две ноги спляснуть мне и пропеть Афинянам и нам согласно песню!My dear, sweet friend, come, take your flute in hand; I would fain dance and sing my best in honour of the Athenians and our noble selves.Πολύχαρε, θέλω να τραγουδήσω εδώ για όλους όμορφα, και να χοροπηδήσω. πάρε το φυσητήρι σου.
Αθηναίος
Афинянин
Athenian
Αθηναίος
λαβὲ δῆτα τὰς φυσαλλίδας πρὸς τῶν θεῶν, ὡς ἥδομαί γ᾽ ὑμᾶς ὁρῶν ὀρχουμένους.
Бери скорей волынку, видят боги, Чтоб вашей пляской усладить мне взор!Yes, take your flute, i’ the gods’ name. What a delight to see him dance!Ναι, παρ’ το φυσητήρι, και του δικού σας του χορού, ω Λάκωνες, οι γύροι αμέσως ας αρχίσουνε να μας ευχαριστήσουνε.
Χορὸς Λακεδαιμονίων
Хор лаконцев
Spartan Chorus
Χορός Σπαρτιατών
ὅρμαον τὼς κυρσανίως ὦ Μναμοΰνα τάν τ᾽ ἐμὰν Μῶαν, ἅτις οἶδεν ἁμὲ τώς τ᾽ Ἀσαναίως, ὅκα τοὶ μὲν ἐπ᾽ Ἀρταμιτίῳ πρὤκροον σιοείκελοι ποττὰ κᾶλα τὼς Μήδως τ᾽ ἐνίκων, ἁμὲ δ᾽ αὖ Λεωνίδας ἆγεν περ τὼς κάπρως θάγοντας οἰῶ τὸν ὀδόντα· πολὺς δ᾽ ἀμφὶ τὰς γένυας ἀφρὸς ἤνσει, πολὺς δ᾽ ἁμᾷ καττῶν σκελῶν ἀφρὸς ἵετο. ἦν γὰρ τὤνδρες οὐκ ἐλάσσως τᾶς ψάμμας τοὶ Πέρσαι. ἀγροτέρα σηροκτόνε μόλε δεῦρο παρσένε σιὰ ποττὰς σπονδάς, ὡς συνέχῃς πολὺν ἁμὲ χρόνον. νῦν δ᾽ αὖ φιλία τ᾽ αἰὲς εὔπορος εἴη ταῖς συνθήκαις, καὶ τᾶν αἱμυλᾶν ἀλωπέκων παυσαίμεθα. ὢ δεῦρ᾽ ἴθι δεῦρ᾽ ὦ κυναγὲ παρσένε.
Возбуждай Наших бойцов, о Мнамон, И мою музу, которая Знает и нас, и афинян В пору, когда при Артамитии Богоподобные ринулись К лодкам и мидян побили; Нас же тогда Леонид вел, Ровно диких кабанов, Злобно зубы востривших; Пена обильно из пасти лилась, Пена лилася и с ног. Было воинов не меньше, Чем песку, у Персов. Артемида, охотница зверя, Сниди к нам, небесная дева, К нашему миру И соблюдай его долгие годы! Ныне Будь между нас благодатная дружба В крепком союзе, А от коварства от лисья Дай воздержаться! Сниди к нам, сниди, Охотница дева!Oh Mnemosyné! inspire these men, inspire my muse who knows our exploits and those of the Athenians. With what a godlike ardour did they swoop down at Artemisium on the ships of the Medes! What a glorious victory was that! For the soldiers of Leonidas, they were like fierce wild-boars whetting their tushes. The sweat ran down their faces, and drenched all their limbs, for verily the Persians were as many as the sands of the seashore. Oh! Artemis, huntress queen, whose arrows pierce the denizens of the woods, virgin goddess, be thou favourable to the Peace we here conclude; through thee may our hearts be long united! May this treaty draw close for ever the bonds of a happy friendship! No more wiles and stratagems! Aid us, oh! aid us, maiden huntress!Μνημοσύνη! δώσε στους νέους Σπαρτιάτας κι Αθηναίους κίνησι για το χορό, που μας ξέρει από καιρό,- όταν μ’ αθανάτους ίσοι με τα πλοία είχαν ορμήσει και τους Μήδους πολεμούσαν στο Αρτεμίσιο και νικούσαν. Ο Λεωνίδας μου μ’ εμένα, με τα δόντια ακονισμένα, σαν τον κάπρο, έφθασε πρώτα, κι ο αφρός απ’ τον ιδρώτα στα σαγόνια μας ανθούσε κι ως τα σκέλια μας κυλούσε. Και οι Πέρσαι ήσαν μπροστά μου άπειροι, ως είδος άμμου. Έλα τώρα εσύ μ’ εμένα Άρταμις, θεά παρθένα, που σκοτώνεις τα θηρία,- τις σπονδές και τη φιλία, μα και την ειρήνη επίσης, για καιρό να την κρατήσης. Ας γίνει φιλία τώρα όλο και με πλούσια δώρα, κι όχι λόγια πια περίσσια τρυφερά κι αλεπουδίσια! Έλα, έλα συ μ’ εμένα, κυνηγέ, θεά παρθένα!
Αθηναίος
Афинянин
Athenian
Αθηναίος
ἄγε νυν ἐπειδὴ τἄλλα πεποίηται καλῶς, ἀπάγεσθε ταύτας ὦ Λάκωνες, τάσδε τε ὑμεῖς· ἀνὴρ δὲ παρὰ γυναῖκα καὶ γυνὴ στήτω παρ᾽ ἄνδρα, κᾆτ᾽ ἐπ᾽ ἀγαθαῖς συμφοραῖς ὀρχησάμενοι θεοῖσιν εὐλαβώμεθα τὸ λοιπὸν αὖθις μὴ ᾽ξαμαρτάνειν ἔτι.
Теперь, когда устроилось все славно, Ведите их с собою всех, лаконцы, Муж, оставайся при жене, жена — При муже, и на радостное счастье Сплясавши в честь богов, остерегись И в будущем не погрешай уж больше!All is for the best; and now, Laconians, take your wives away home with you, and you, Athenians, yours. May husband live happily with wife, and wife with husband. Dance, dance, to celebrate our bliss, and let us be heedful to avoid like mistakes for the future.Ε, όλα τώρα παν’ καλά. Ο κάθε Λάκων ας ερθεί, να πάρη τη γυναίκα του κοντά της να σταθή, κι αυτή κοντά στον άνδρα της, κι αφού χορούς θα στήσουμε γι’ αυτή την καλορροίζικη συνθήκη που θα κλείσουμε, ε, τότε στους θεούς μαζί όρκο μεγάλο πιάνουμε, αυτήν την αμαρτία πια να μη την ξανακάνουμε.
Χορὸς Αθηναίων
Хор афинян
Athenian Chorus
Χορός Αθηναίων
πρόσαγε χορόν, ἔπαγε <δὲ> Χάριτας, ἐπὶ δὲ κάλεσον Ἄρτεμιν, ἐπὶ δὲ δίδυμον ἀγέχορον Ἰήιον εὔφρον᾽, ἐπὶ δὲ Νύσιον, ὃς μετὰ μαινάσι Βάκχιος ὄμμασι δαίεται, Δία τε πυρὶ φλεγόμενον, ἐπί τε πότνιαν ἄλοχον ὀλβίαν· εἶτα δὲ δαίμονας, οἷς ἐπιμάρτυσι χρησόμεθ᾽ οὐκ ἐπιλήσμοσιν Ἡσυχίας πέρι τῆς ἀγανόφρονος, ἣν ἐποίησε θεὰ Κύπρις. ἀλαλαὶ ἰὴ παιήων· αἴρεσθ᾽ ἄνω ἰαί, ὡς ἐπὶ νίκῃ ἰαί. εὐοῖ εὐοῖ, εὐαί εὐαί.
Хор выводи, начинай песнопенье И призывай Артемиду, Да и двойного Иеия, водителя Мирного хора, Нисейского, Кто меж Менадами взором вакхическим Светится, Зевса, горящего пламенем, с Зевсом же Зевса супругу счастливую, После — богов тех, которых, в свидетелей Мы призовем незабывчивых На перемирье высокоразумное, Кипрской богини создание. Радуйтесь, радуйтесь! Слава вам! Ноги высоко подкинемте. Как победители! Слава! Эвае эвой, эван-эвой!Appear, appear, dancers, and the Graces with you! Let us invoke, one and all, Artemis, and her heavenly brother, gracious Apollo, patron of the dance, and Dionysus, whose eye darts flame, as he steps forward surrounded by the Mænad maids, and Zeus, who wields the flashing lightning, and his august, thrice-blessed spouse, the Queen of Heaven! These let us invoke, and all the other gods, calling all the inhabitants of the skies to witness the noble Peace now concluded under the fond auspices of Aphrodité. Io Pæan! Io Pæan! dance, leap, as in honour of a victory won. Evoé! Evoé!Σύρε το χορό,--τις Χάρες κάλεσε μαζί,--ευχήσου στ’ όνομα του Διονύσου, που με τις Μαινάδες τρέχει και φωτιές στα μάτια του έχει,-- στον Απόλλωνα ευχήσου των χορών τον αρχηγό,-- στη θεά την κυνηγό, και στον Δία που ανάφτει, και βροντάει και αστράφτει,-- μα και στη συντρόφισσά του τη θεά την ευτυχή,-- και στους δαίμονας ευχή, όπου δεν ξεχνούν εκείνοι, και για μάρτυρες σταθήκαν στη μεγάλη την ειρήνη, που έχει γίνει στερεά απ’ της Κύπρου τη θεά. Τραλαλαλά! εμπρός! παιάν! νίκη! ευοί! ευαί! ευάν!
Αθηναίος
Афинянин
Athenian
Αθηναίος
πρόφαινε δὴ σὺ Μοῦσαν ἐπὶ νέᾳ νέαν.
Ты новую представь за новой песню!And thou, show us a fresh song in answer to the last.Έλα τώρα, Σπαρτιάτη, να μας ξαναψάλης κάτι.
Χορὸς Λακεδαιμονίων
Хор лаконцев
Spartan Chorus
Χορός Σπαρτιατών
Ταΰγετον αὖτ᾽ ἐραννὸν ἐκλιπῶα Μῶα μόλε Λάκαινα πρεπτὸν ἁμὶν κλέωα τὸν Ἀμύκλαις σιὸν καὶ χαλκίοικον Ἀσάναν, Τυνδαρίδας τ᾽ ἀγασώς, τοὶ δὴ πὰρ Εὐρώταν ψιάδδοντι. εἶα μάλ᾽ ἔμβη ὢ εἶα κοῦφα πάλλων, ὡς Σπάρταν ὑμνίωμες, τᾷ σιῶν χοροὶ μέλοντι καὶ ποδῶν κτύπος, τε πῶλοι ταὶ κόραι πὰρ τὸν Εὐρωταν ἀμπάλλοντι πυκνὰ ποδοῖν ἀγκονίωαι, ταὶ δὲ κόμαι σείονθ᾽ περ Βακχᾶν θυρσαδδωᾶν καὶ παιδδωᾶν. ἁγεῖται δ᾽ ἁ Λήδας παῖς ἁγνὰ χοραγὸς εὐπρεπής. ἀλλ᾽ ἄγε κόμαν παραμπύκιδδε χερί, ποδοῖν τε πάδη τις ἔλαφος· κρότον δ᾽ ἁμᾷ ποίει χορωφελήταν. καὶ τὰν σιὰν δ᾽ αὖ τὰν κρατίσταν Χαλκίοικον ὕμνει τὰν πάμμαχον.
Многолюбезный свой Тайгет покидая Муза лаконская, сниди славить с нами Бога красавца в Амиклах, В медном чертоге Афину, И Тиндаридов могучих, Скачущих конно по брегу Еврота! О, бодро, смело, Легко ступай ногою, Прославим Спарту гимном, Которой божьи хоры И грохот дорог пляски! Там, как кобылицы, девы Над волною Еврота Часто ноги поднимают В трудной пляске И взвивают кудри, как вакханки, Потрясающие бурно тирсом. И ведет их Леды дщерь, Корифей прекрасный хора. Заплети же крепче кудри и ногами выступай, Словно лань! Плещи руками хору стройному подлад И могучую богиню в медном доме воспевай Всепоборную....Leave once more, oh! leave once more the noble height of Taygetus, oh! Muse of Lacedæmon, and join us in singing the praises of Apollo of Amyclæ, and Athena of the Brazen House, and the gallant twin sons of Tyndarus, who practise arms on the banks of Eurotas river. Haste, haste hither with nimble-footed pace, let us sing Sparta, the city that delights in choruses divinely sweet and graceful dances, when our maidens bound lightly by the river side, like frolicsome fillies, beating the ground with rapid steps and shaking their long locks in the wind, as Bacchantes wave their wands in the wild revels of the Wine-god. At their head, oh! chaste and beauteous goddess, daughter of Latona, Artemis, do thou lead the song and dance. A fillet binding thy waving tresses, appear in thy loveliness; leap like a fawn; strike thy divine hands together to animate the dance, and aid us to renown the valiant goddess of battles, great Athené of the Brazen House!Ω μούσα εσύ Λακωνική! άφ’ τον Ταΰγετον εκεί, που είναι τόσο ευχάριστος, κ’ έλα να ψάλης πρώτα Απόλλωνα και Αθηνά, και του Τυνδάρου τα παιδιά, που παίζουνε παντοτινά στις όχθες του Ευρώτα. Έλα και πήδα ελαφρά μ’ εμάς να τραγουδήσουμε, τη Σπάρτη να υμνήσουμε, που τόσο ευφραίνουνε οι θεϊκοί χοροί, και τα ποδοκτυπήματα, όταν η κόρ’ η τρυφερή κοντά κοντά τα πόδια της κτυπά, σαν το πουλάρι, πηδώντας στου Ευρώτα μας το πράσινο χορτάρι, και τα μαλλιά της αρχινά ο άνεμος να τα κινά, όπως όταν χοροπηδούν κισσοστεφανωμένες οι Βάκχες μεθυσμένες. Και πρώτη πρώτη στο χορό από τις άλλες χώρια η κόρη μπαίν’ η πάναγνη της Λύδας κ’ η πανώρηα. Εμπρός! περόνη πέρασε και κάρφωσ’ την πλεξίδα, και κτύπησε τα χέρια σου, και σαν το λάφι πήδα! Εμπρός! και τώρα του χορού ας ακουσθούν οι κρότοι, και ψάλε απ’ όλες πρώτη την Αθηνά που’νε θεά ανίκητη και κραταιά!..... ΤΕΛΟΣ
0:00
–:––
♪
—
Tempo Pitch

My marks